T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/364 - 2025/650
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2024/364
KARAR NO\t: 2025/650
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 26/12/2023
NUMARASI\t\t: 2021/525 Esas - 2023/1368 Karar
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 06/05/2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 23/06/2025
\tMahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili, davalı ..., davalı ... İnşaat Turizm Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
\tTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
\tDavacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ... Sigorta A.Ş. tarafından Genişletilmiş Artı Kasko Sigorta poliçesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçeleri ile sigortalı olan, davalı ... adına kayıtlı ancak ... Pastanesi kullanımında olan aracın davalılardan ... Pastanesi (... İnşaat Turizm Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.) çalışanı davalı ...'ın sevk ve idaresinde iken 26/05/2020 tarihinde sipariş tesliminden dönerken müvekkili ...'na çarpması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini ve davacının 6 aydan fazla yatalak olarak yatağa bağlı kaldığını, defalarca ameliyat olduğunu, kolunda ve tüm vücudunda işgücü kaybının %50'yi geçtiğini, geçirdiği kaza nedeniyle, beden gücü kayıp oranının Sağlık Kurulu'nun raporuyla %53 olarak belirlendiğini, zararlarından davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin istem ve dava hakları saklı kalmak üzere; zararın tespiti ile söz konusu alacağın tespitinden sonra artırılmak üzere, davanın kabulü ile, müvekkili lehine, cismani zarar sebebi ile (maluliyet nedeni ile çalışma gücünün azalması ve yitirilmesinden doğan kayıpları, kazanç kaybı, tedavi giderleri, bakıcı ve yol giderleri) 100,00 TL maddi tazminat, 100.000,00 TL manevi tazminat bedelinin işleten, işveren ve sürücü yönünden 26/05/2020 olan olay tarihinden; sigortacı yönünden poliçe teminat limiti ile sorumlu olmak üzere temerrüt tarihinden işletilecek avans faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesini istemiştir.
\tDavacı vekili bedel artırım dilekçesi ile; özel ambulans, taksi, araç yakıtı vb. yol ve ulaşım giderleri için 10,00 TL olarak talep edilen tutarı 1.043,35 TL'ye, bakıcı ve yardımcı giderleri için; 10,00 TL olarak talep edilen tutarı 1.030,05 TL'ye, geçici tam iş gücü kaybı tazminatı olarak talep edilen 30,00 TL'yi 4.418,35 TL'ye ve sürekli kısmi iş gücü kaybı talebi olarak talep edilen 30,00 TL, 256.108,52 TL'ye artırdıklarını, toplamda maddi tazminat taleplerini 262.620,27'ye çıkardıklarını belirterek, davanın kabulü karar verilmesini istemiştir.
\tDavalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan aracın müvekkili Şirket nezdinde poliçe ile sigortalı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle müvekkili Şirketin sorumluluğunun poliçede yazılı limitle sınırlı olduğunu, davacının talepleri için dava öncesinde müvekkili Şirkete yapılan ihbar üzerine, mevzuat hükümlerine göre tazminat hesap edilip ödenmek istendiğini ancak ödeme teklifinin davacı tarafından kabul edilmediğini, müvekkili şirketin mevzuat gereğince tüm sorumluluklarını yerine getirmiş olduğunu ve davanın açılmasında herhangi bir kusuru bulunmadığını, geçici iş göremezlik ve tedavi giderlerinden sorumluluklarının olmadığını, sorumluluğun SGK’da olduğunu, davacının, kusuru, zararı ve maluliyeti kanıtlaması gerektiğini, davacının manevi tazminata ilişkin taleplerinin fahiş olmakla müvekkili Şirketin yalnızca poliçe teminat limitleri ile sorumlu olduğunu savunarak, davanın usulden ve esastan reddini istemiştir.
\tDiğer davalılar; davaya karşı cevap dilekçesi sunmamışlar, davalı ... 11.11.2021 tarihli celsede; davalı Şirketin hem trafik sigorta şirketi, hem de kasko sigorta şirketi olduğunu, bu kapsamda ödemelerin Sigorta Şirketi tarafından karşılanması gerektiğini, davalı ... 11.11.2021 tarihli celsede; davaya konu aracın maliki olduğunu, aracın kendi üzerine kayıtlı bulunduğunu, diğer davalının ise ... Şirketinin çalışanı olduğunu, aracın kendisinin ve Şirketin kullanımında olduğunu, sigorta poliçesinde de aracın Şirket kullanımı yönünden ibare bulunduğunu, ancak bu yönde Şirketle aralarında bir sözleşme yapılmadığını; davalı ... İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti vekili 11.11.2021 tarihli celsede; söz konusu aracın müvekkiline ait olmadığını, olay tarihinde aracı diğer davalının kullandığını, bu sebeple müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, davalının da kusurunun olmadığını, beyan etmişlerdir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece; davanın, trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat (geçici iş göremezlik, kalıcı iş göremezlik, tedavi gideri, bakıcı ve yol gideri ve kazanç kaybı) ve manevi tazminat talebine ilişkin olduğu;
\tAnkara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 13/04/2022 tarihli raporunda; davaya konu trafik kazasında, davalı sürücü ...'ın %35 (yüzdeotuzbeş) oranında kusurlu olduğu, davacı yaya ...'nun %65 (yüzdealtmışbeş) oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 10/03/2023 tarihli raporunda, davacı ...'nun 26.05.2020 tarihli yaralanması neticesinde; Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre kişinin engel oranının %30(yüzdeotuz) olduğu, 6(altı) ay süre ile iş göremezlik halinde kaldığı, 1(bir) ay süresince başkasının yardımına ihtiyaç duyduğu, Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'nin 12. maddesine (03.08.2013-28727 sayılı Resmi Gazete) göre devamlı surette başka birinin bakımına muhtaç olmadığının bildirildiği, kusur ve maluliyet raporu çerçevesinde doktor bilirkişi ve aktüer bilirkişilerden alınan raporlarda; davacı ... için 4.418,35 TL geçici tam iş gücü kaybı, 256.108,52 TL sürekli kısmi iş gücü kaybı yönünden maddi tazminat ile, 1.030,05 TL bakıcı gideri, 1.043,35 TL ulaşım gideri hesaplandığı raporların karar vermeye elverişli olduğu, toplanan delillere göre, davalı sürücüsünün %35 kusuru ile meydana gelen zararlarını davacının sürücüden ve araç işleteninden talep edebileceği, davacının maddi zararlarından davalı sigorta şirketinin de ZMMS kapsamında sorumlu olduğunu, Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerektiği, bu kapsamda davacının, davalı ... İnşaat Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nden ve ön inceleme duruşma tutanağı imzalı beyanı da gözetilerek fiili hakimiyeti devam eden ...'den tazminat talep edebileceği, bu nedenle ıslah dilekçesi ve bilirkişi raporuna göre maddi tazminat taleplerinin kabulüne karar vermek gerektiği, davacının manevi tazminat talebi yönünden ise; davacının meydana gelen bedeni zararı nedeniyle manevi tazminat talep edebileceği, iş bu dosya bakımından değerlendirme yapıldığında davacının yaralanması nedeniyle üzüntü ve acı çektiği düşünülerek manevi tazminat talebine hak kazandığı tarafların kusur oranları, dosya kapsamında yapılan ekonomik sosyal durum araştırmaları, maluliyet oranı paranın günümüz şartlarında alım gücü nazara alınarak 30.000,00 TL'nin davalı Sigorta yönünden dava tarihi olan 06/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, diğer davalılardan ise kaza tarihi olan 26/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerektiği gerekçesiyle; “Maddi tazminat davasının kabulüne, 256.108,52 TL sürekli iş göremezlik, 4.418,35 TL geçici iş göremezlik, 1.030,05 TL bakıcı gideri tazminatı, 1.043,00 TL yol gideri tazminatının davalı Sigorta yönünden dava tarihi olan 06/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, diğer davalılardan ise kaza tarihi olan 26/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddine, 30.000,00 TL'nin davalı Sigorta yönünden dava tarihi olan 06/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, diğer davalılardan ise kaza tarihi olan 26/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,” karar verilmiş, hüküm davalı ... haricideki tüm taraflarca istinaf edilmiştir.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; tüm talepleri yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, kusur raporlarına, hesap raporlarına ve ATK raporuna külliyen itiraz ettiğini, müvekkilinin kusuru bulunmadığından kusura itiraz ettiğini, manevi tazminatın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, yerel mahkeme kararın aleyhe olan kısımlarını kabul etmediklerini, hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücretinin de hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
\tDavalı ... Sigorta A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde; ...’in işleten sıfatı kalkması nedeniyle müvekkilinin sorumluluğuna karar verilemeyeceğini, işletenin, davalı ... Ltd Şti olduğunu, kazanın davalı Şirketin kullanımında olduğu sırada meydana geldiğinin sabit olmasına göre, aracın işleteninin ... Ltd. Şti. olmasına rağmen sorumluluğuna gidilmesinin hatalı olduğunu, hesaplamanın Genel Şartlara göre yapılması gerektiğini, AYM kararının geçmişe etkili olmayacağını, davayı kabul etmemekle birlikte hesaplamada %1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerekirken, avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, zenginleşmeye yol açacak miktarda olduğunu, maluliyet raporunun yeterli olmadığını, kabul edilen maluliyet oranının yüksek olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
\tDavalı ... ve ... vekili ayrı ayrı verdikleri istinaf başvuru dilekçesinde; tazminata avans faizi işletilmesinin hatalı olduğunu, zira kaza yapan aracın hususi araç olup ticari araç olmadığını, Sigorta Şirketinin sorumlu olduğu tarihlerin doğru şekilde belirlenmediğini, müvekkilleri kaza tarihinden itibaren sorumlu iken, Sigorta Şirketinin dava tarihinden itibaren sorumlu tutulmasının haksız olduğunu, başvuru tarihi tespit edilerek sorumluluk tarihinin belirlenmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusurları bulunmamasına rağmen sorumluluğuna karar verilmesinin hatalı olduğunu, kazanın meydan gelmesinde davalı ...’in %35 oranında, davacının %65 oranında kusurlu olduğunu, kendisinin/müvekkilinin kusuru bulunmadığını, kaza tespit tutanağının nazara alınmadığını kaza tespit tutanağında, davacı yayanın asli ve tam kusurlu olduğunu, ayrıca aracı da kullanmadığından hiçbir kusur ve dahili olmadığını, hesaplamanın da hatalı olduğunu, hesaplamanın Genel Şartlara göre yapılması gerektiğini, bu nedenle raporun kabul edilmez olduğunu, geçici iş görmezlik hesaplamasının hatalı olduğunu, emekli gelirinden başka geliri olmayan davacıya geçici iş göremezlik ödemesi hesaplamasının hatalı olduğunu, bakıcı giderinde de hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini, indirim yapılmamasını hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemişlerdir.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
\tMahkemece verilen karardaki kamu düzenine aykırılıklar gözetilerek, istinaf eden sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan incelemede;
\tDava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve manevi tazminat istemidir. Mahkemece, maddi tazminat talebinin kabulüne, manevi tazminatın kısmen kabulüne karar verilmiş hüküm, davalılardan ... haricindeki tüm taraflarca istinaf edilmiştir.
\t1-Davacının ve Davalıların maluliyet raporuna yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde; haksız fiilden kaynaklanan cismani zarar nedeniyle iş göremezlik zararlarına dayalı maddi tazminat davasında, maluliyet durumunun doğru şekilde tespit edilmiş olması önemlidir. Zarar görenin maluliyet durumunun tespitinde, mahkemece alınan raporlar arasında çelişki bulunması halinde ve taraflarca rapora itiraz edilmesi durumunda raporlar arasında çelişki giderilmeli, yine raporlar arasında çelişki olmasa dahi raporun uygun olmadığına yönelik somut itiraz olması halinde özellikle mevcut yaralanması ve kaza arasında illiyetin yeterince raporda tartışılmadığı durumlarda itiraz değerlendirilmeden karar verilmemelidir.
\tSomut olayda, hükme esas alınan Hacettepe Üni. Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan davacının kazaya bağlı tedavi evrakları incelenerek ve son durumu değerlendirilerek Adli Tıp Uzmanları tarafından tanzim edilen raporda; davacının engel oranı %30 olduğu, 6 ay iş göremez kaldığı, bir ay süresince bakıma muhtaç kaldığı tespit edilmiş, davacı tarafından sunulan engelli sağlık raporunda ise, maluliyet oranı %53 olarak tespit edilmiştir. Her ne kadar davacı tarafından sunulan raporda, kaza ile illiyeti olmayan arazları mevcut ise de, rapora taraflarca itiraz edildiğinden, davacının kazadan önceki engelleri ve kazaya bağlı engellerinin ayrı ayrı değerlendirildiği, mevcut engel durumu nazara alındığında, kaza nedeniyle oluşan vücut engel oranının tespit edildiği, alanında uzmanların da yer aldığı Adli Tıp Kurumu ilgili (2., 3.) İhtisas Kurulu'ndan rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davacının mevcut yaralanması konusunda uzman olmayan, adli tıp uzmanlarının takdiri çerçevesinde mevcut yaralanmasının etkisinin değerlendirildiği rapora göre karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
\t2-Tarafların kusur raporuna yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde, haksız fiil sorumluluğunda, maluliyet durumunun tespiti kadar, kusur durumunun da doğru şekilde tespit edilmesi önemlidir. Kusur tespitinde, kazanın oluş şekline yönelik kamera kayıtları var ise diğer delillerin yanı sıra bu kayıtlar da incelenmeli, bu kapsamda tarafların olayın oluş şekline ilişkin iddia ve savunmaları değerlendirilerek, kusur oranı belirlenmelidir.
\tSomut olayda, davacının orta refüjle ayrılmış bölünmüş yolda, eşi, ile birlikte yolun karşısına geçişi sırasında, sağ tarafından gelen davalı ...'in sürücüsü olduğu aracın çarpması ile kazanın meydan geldiği, kaza tespit tutanağı, ceza dosyasındaki beyanlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılmıştır. Ceza dosyasında mevcut CD izleme tutanağında, davacı ve eşinin yola girmesinden 3 saniye sonra davacı aracın görüntüye girdiği, davacının, davalı aracı görmesi üzerine geri dönerek 2-3 adım attıktan sonra yola ilk girmesinden 5 saniye kadar sonra kazanın meydan geldiği belirtilmiştir.
\tÖte yandan davalının geliş yönünden yolda keskin viraj olduğu ve yolun eğimli olduğu kaza tespit tutanağından ve dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davacı yanın yolun karşısına geçtiği yerde yayaların ilk geçiş hakkı olduğuna yönelik bir belirleme de yoktur. Dairemizce de izlenen görüntülerde, davacı ve eşinin yolun karşısına geçişi sırada yol içerisinde bir miktar ilerledikten sonra, davalının idaresindeki aracı fark etmeleri üzerine davacının yolun orta kısmına yakın bir noktada, geriye dönmek için davalının seyir şeridine girdiği, davacının eşinin ise aksi yönde yolun karşısına geçmeye çalıştığı anlaşılmaktadır.
\tAlınan raporda, yolun durumu, davacı ve eşinin farklı yönlere hareket ederek, sürücünün araç seyri düzenine etkisi, yeterince değerlendirilmemiştir. Bu durumda dosyanın Adli Tıp Kurumu Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu'na (Rapor alınan Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesinde Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu Oluşmaması halinde İstanbul Adli Tıp Kurumu Genişletilmiş Uzmanlar Kuruluna) tevdi edilerek, dosya içerisindeki görüntüler, ceza dosyasındaki beyanlar da değerlendirilmek suretiyle kazanın meydana geldiği yolun durumu (viraj ve eğim durumu), yola giren yayaların yol üzerindeki davranışlarının sürücünün araç seyir düzenine etkisi, aracın hızı, davacının kendisine yaklaşan araca rağmen aracın şeridine yönelmesinin kazanın meydana gelmesindeki etkisi, davalının virajda dönüşü ve yayaları yol üzerinde görmesi ile alabileceği önlemeler ve sergilemesi gereken davranış, alabileceği önlem olup olmadığı vs özellikler nazara alınarak, taraf itirazlarının da değerlendirildiği, rapora göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
\tYukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin, davalı ..., davalı ... İnşaat Turizm Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili vekilinin istinaf talebinin kabulüne, uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirilmeden karar verilmiş olması nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeninden görülerek, yukarıda açıklanan hususlardaki eksiklikler giderilerek, kararın davalı ... tarafından istinaf edilmemiş olması nedeniyle oluşacak usuli kazanılmış haklar da gözetilerek karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
\tHÜKÜM \t: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
\t1-Davacı vekili, davalı ..., davalı ... İnşaat Turizm Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 26/12/2023 tarihli 2021/525 Esas - 2023/1368 Karar sayılı kararın, HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
Kararın kaldırılma sebebine göre, davacı vekili, davalı ..., davalı ... İnşaat Turizm Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin sair istinaf sebeplerinin İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İİİK'nın 36. maddesi gereğince, Ankara Batı 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/346 D.İş - 2024/345 K. sayılı icranın geri bırakılması kararına istinaden Ankara Batı İcra Dairesi 2024/3636 E. sayılı dosyasına depo edilen 679.384,86 TL teminat mektubun yatırana iadesine,
4-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine,
5-Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
\tDair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 06/05/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.