T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/26 Esas
KARAR NO: 2025/656
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 20/10/2022
NUMARASI: 2021/146 E. - 2022/128 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/04/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ''...'' markası ile Türkiye genelinde 34 yılı aşkın süredir faaliyet gösteren büyük bir eğitim kuru.duğunu, ayrıca ''...'', ''... '', ''... '', ''... +Şekil'', ''... '' markalarının ve dava dilekçesinin ekinde liste halinde sunulan Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescilli tüm markaların hak sahibi olduğunu, davacı şirketin aynı zamanda Franchise sözleşmeleri akdederek başkaca şirketlere markasını ve logosu ile tariflenen birikimini belirli süre, koşul ve sınırlar içinde, belirli bir bedel karşılığında kullanma hakkı tanıdığını, davacı ile davalı şirket arasında 06/03/2020 tarihinde 3(üç) yıl süre ile Franchise Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında Franchise alan davalı şirketin Franchise veren müvekkili şirketin ’’...’’ markasını ve logosu ile tariflenen birikimini belirli süre, koşul ve sınırlar içinde, belirli bir bedel karşılığında ''... Mah. ... Sok. No:.. Çekmeköy/İstanbul’’ adresinde kullanmayı beyan ve taahhüt ettiğini, sözleşmenin 56. ve 59. maddeleri uyarınca frachise alanın 80.000,00 TL tabela bedelini ve sözleşme süresi içerisinde her eğitim ve öğretim yılında her öğrenci için orta okul yayınlarında 1.200,00 TL, lise yayınlarında 1.500,00 TL yayın bedelini franchise verene ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, ancak franchise alan davalı şirketin sözleşmede kararlaştırılan bu ödemeleri yapmayarak ilgili sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini, yine bu sözleşmenin 73. ve 74. maddelerinde franchise alanın franchise verene, yan kuruluşlarına veya ortaklarına muaccel ödemelerini yapmayı reddetmesi, ihmal etmesi veya kararlaştırılan tarihte yapmaması halinde franchise alanın kendiliğinden temerrüde düşmüş sayılacağı ve franchise verenin ayrıca bir ihtara, ihbara mehil tayinine ihtiyaç olmaksızın franchise sözleşmesini derhal ve tazminatsız olarak sona erdirebileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşme hükümleri uyarınca davalı şirketin ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebi ile temerrüde düştüğünü ve müvekkili şirketin hiçbir ihtara gerek kalmaksızın sözleşmeyi haklı sebeple feshedebileceğini, davalı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle franchise sözleşmesinin Bakırköy .... Noterliği’nin 23/02/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkili şirket tarafından haklı sebepler ile feshedildiğini, ihtarnamenin davalı şirkete tebliğ edildiğini, ancak davalı şirketin söz konusu marka ve logoyu haksız şekilde kullanmaya devam ettiğini, davalı hakkında İstanbul Anadolu ....İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, davalının bu takibe haksız olarak itiraz ettiğini, tabelanın kaldırılması için ikame ettikleri İstanbul Anadolu 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/46 Esas sayılı davasında tanzim olunan bilirkişi raporu ile davalının marka kullanımının haksız ve hukuka aykırı olduğunun tespit edildiğini, zorunlu arabuluculuk başvuruları neticesinde de davalı ile anlaşma sağlanamadığını, itirazın iptaline konu takip için ödedikleri 400,00 TL peşin harcın mahsubuna ilişkin makbuzu ekte sunduklarını belirterek, cezai şart, maddi, manevi tazminat ve itibar kaybı tazminatı ve diğer fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile, davalının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas numaralı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve takibin kaldığı yerden avans faizi ile birlikte devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dilekçesinde gerekçe yaptığı 06/03/2020 tarihli franchise sözleşmesinin müvekkili tarafından imzalanmadığını, bu imzanın kime ait olduğunun bilinmediğini, ayrıca sözleşmede şirket kaşesi de bulunmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, her ne kadar müvekkili ile akdedilmiş bir franchise sözleşmesi bulunmamakta ise de, sözleşmenin 59.maddesinde belirtilmiş olan bedelin ne zaman muaccel olacağına ilişkin bir ibare bulunmadığını, kaldı ki 3 yıllık olan bir sözleşmede ücretin peşin olarak ödenmemesine rağmen davacı tarafından sözleşmenin hemen ardından çekilmiş bir ihtarname de bulunmadığını, fesih bildiriminin müvekkiline ulaşmadığını, tebliğ mazbatasında ismi bulunan ...'ın iş yeri çalışanı olmadığını, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesin kararıyla; \"Toplanan deliller, dosyaya sunulan 06/03/2020 tarihli davalı şirket yetkilisi tarafından imzalanmış olan Franchise Sözleşmesi'nin içeriği, Bakırköy ... Noterliği'nin ihtarnamesi, ceza davasında sanık ...'ın beyanları, icra dosyası ve tüm dosya kapsamı ile, davacı ile davalı şirket arasında marka kullanımına ilişkin Franchise Sözleşmesi yapıldığı, sözleşmenin 59. maddesi uyarınca franchise alan davalı şirketin ilk kez franchise alması nedeniyle 80.000,00 TL tabela bedeli ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, davalının icra takibine yaptığı itirazda imza inkarında bulunmadığı gibi, bu sözleşme maddesine göre ödeme yapmasının gerekmediğine veya bu bedeli zaten ödediğine dair bir itirazda bulunmadığı, sözleşme altındaki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olup olmadığına dair isticvap davetiyesi çıkartıldığı halde duruşmaya katılmadığı, HMK'nun 171/2. maddesi uyarınca belge altındaki imzanın kendisine ait olduğunu ikrar etmiş sayıldığı, bu nedenle icra takibine yaptığı itirazın haksız olduğu, sözleşme gereğince 80.000,00 TL tabela bedelini davacıya ödemesi gerektiği anlaşılmakla, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.\" şeklindeki gerekçeleri ile, Davanın KABULÜNE, Davalının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas numaralı dosyasına yaptığı itirazın İPTALİNE VE TAKİBİN DEVAMINA, Alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının takibe koyduğu alacağın dayanağının müvekkili tarafından imzalanmadığını, bu imzanın kime ait olduğunun bilinmediğini, sözleşmenin ekler kısmında belirtilmiş olan ticaret sicil gazetesi ilanı ve imza sirküleri incelendiğinde bu sözleşmedeki imzanın şirkete ait olmadığının görüleceğini, şirket adına şirket yetkili ve müdürü ...'ın tek başına imzaya yetkili olduğunu, imza yetkisinin üçüncü bir kişiye tevdi edilmediğini, işbu sebeple davacının iddia ettiği sözleşmenin davalı müvekkiliyle hiçbir zaman kurulmadığını, müvekkili şirket sahibinin, bu dava ile bu sözleşmeden haberdar olduğunu, alışveriş yapıldığını bildiği halde yükümlülükler içeren bir sözleşme imzalandığını bilmediğini, dayanak sözleşmede şirket yetkilisi imzası olmadığı gibi şirket kaşesi de olmadığını, bu nedenle davanın yöneltildiği müvekkili şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerekirken kabul kararının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili tarafından akdedilmiş bir franchise sözleşmesi bulunmasa da ekte sunulan sözleşmenin 59.maddesinde belirtilmiş olan bedelin ne zaman muaccel olacağına ilişkin bir ibra bulunmadığını, bu nedenle fesihin haklı nedenle fesih niteliği taşımadığını, fesih bildiriminin müvekkiline ulaşmadığını, tebliğ mazbatasında imzası bulunan ...'ın iş yeri çalışanı olmadığı gibi tebligat almaya yetkisi de bulunmadığını, sözleşmedeki imzanın müvekkili şirkete ait olmadığı ve sözleşmeden dönmeye ilişkin çekildiği iddia edilen ihtarnamenin davacı müvekkilinin herhangi bir çalışanı olmadığı yönündeki iddiaları mahkemece araştırılmadan karar verildiğini, davacının basiretli bir tacir gibi hareket etmediğini, başlatılan takip ve itirazın iptali yönündeki mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmadığını, sözleşmedeki imzanın müvekkili şirkete ait olmadığı iddiaları ile sözleşmeden dönme ihtarnamesinin tebliğ edildiğine karşı itirazlarının incelemeye tabi tutulmadığını, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 67 maddeye göre açılan itirazın iptali davasıdır.İstanbul Anadolu ... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında alacaklı tarafından borçlu aleyhine 06/03/2020 tarihli franchise sözleşmesinde belirtilen tabela bedeli 80.000,00 TL alacağın tahsili amacı ile 06/04/2021 tarihinde ilamsız icra takibi başlatılmıştır. Borçlu itiraz dilekçesinde borca ,faize, işlemiş faize itiraz etmiştir. Taraflar arasında imzalanan 06.03.2020 tarihli Çekmeköy Frachise Sözleşmesi incelendiğinde; davacının davalı şirkete \"...\" isim hakkını, markasını, logosunu ve bu isim hakkı ile tariflenen birikimini sözleşmede yer alan hüküm ve şartlarla kullandıracağının belirlendiği, sözleşmenin 56.maddesine göre franchise alan davalı şirketin franchise veren davacı şirkete sözleşmenin süresi içerisinde her eğitim ve öğretim yılında her öğrenci için orta okul yayınlarında 1.200,00 TL, lise yayınlarında 1.500,00 TL yayın bedeli ödeyeceği, ayrıca yine aynı sözleşmenin 59.maddesinde franchise alanın ilk kez franchise aldığı takdirde 80.000,00 TL tabela bedeli ödemeyi kabul beyan ve taahhüt ettiği, 60. madde uyarınca ödeme çeklerinin vade ortalamasının 30 Eylül olarak belirlendiği, 74/e maddesi uyarınca franchise alanın sözleşme gereğince yapması gereken muaccel ödemeleri yapmayı reddeder veya süresinde ödemezse sözleşmenin 73. maddesi uyarınca sözleşme ihtara, ihbara ve mehil tayinine ihtiyaç olmaksızın derhal tazminatsız olarak sona erdirileceğinin sözleşmenin imza tarihinden itibaren 3 yıl için geçerli olacağının kararlaştırıldığı görülmüştür. 06/03/2020 tarihli franchise sözleşmesinin taraflar arasında düzenlendiği davalı tarafından sözleşme altındaki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı ve kaşenin bulunmadığı ileri sürülmüştür. 6100 sayılı madde 171- (1) İsticvabına karar verilen kimseye bizzat davetiye gönderilir ve belirlenen gün ve saatte isticvap olunmak üzere hazır bulunması gerektiği belirtilir. Davetiyede, ayrıca, isticvap konusu vakıalar gösterilir; ilgili tarafın geçerli bir özrü olmaksızın gelmediği veya gelip de sorulara cevap vermediği takdirde, isticvap konusu vakıaları ikrar etmiş sayılacağı ihtarı da yapılır.(2) Çağrılan taraf özürsüz olarak gelmediği veya gelip de soruları cevapsız bıraktığı takdirde, mahkemece sorulan vakıalar ikrar edilmiş sayılır. İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'nin 2021/609 Esas sayılı dosyasında, davacı şirketin şikayeti üzerine davalı şirketin ortakları ... ve ... hakkında markaya tecavüz suçundan kamu davası açıldığı, davanın halen derdest olduğu, sanık ...'ın 24/03/2022 tarihli duruşmada yaptığı savunmasında davacı şirket ile franchise sözleşmesi imzaladıklarını kabul ettiği, ancak sözleşmenin bazı maddelerinde yanlışlık olması nedeniyle yeni bir sözleşme imzalayacaklarını, bu arada Çekmeköy'de ... Kursu adıyla faaliyet gösteren kendilerine ait işletmede \"...\" markasını kullanmaya başladıklarını savunduğu, ...'ın davalı şirket yetkilisinin oğlu olduğu ve babasının vekaleti ile işleri yürüttüğünü beyan ettikleri anlaşılmıştır. Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, davalı şirketin yetkilisinin ... olduğu davalı tarafından sözleşme altındaki imzaya itiraz edilmiş ise de mahkemece HMK 171 maddeye göre çıkartılan isticvap davetiyesinin tebliğine rağmen duruşmaya katılmadığı, mazeret bildirmediği bu nedenle isticvap konusu vakıaları ikrar etmiş sayılacağından, ayrıca ceza mahkemesindeki sanık ifadelerinden taraflar arasındaki sözleşmenin geçerli olduğu anlaşılmış, aksi yöndeki istinaf sebebine itibar edilmemiştir. Taraflar arasında düzenlenen 06/03/2020 tarihli franchise sözleşmesinin 78.maddesinde; Franchise Veren ve Franchise Alan arasında imzalanan bu sözleşme çerçevesinde sağlanan lisans, daha önce herhangi bir şekilde sona erdirilmediği ya da daha önce kendiliğinden sona ermediği takdirde imza tarihinden itibaren 3 yıl için geçerli olacağı, sözleşme süresinin dolmasından iki ay önce tarafların bir araya gelerek, anlaşmaları halinde sürenin 3 yıl daha uzatılacağı ve uygulamaların aynen devam edeceği, müteakip yenilemelerde de aynı usulün geçerli olduğu ve 89. Maddesine göre de, Franchise Alanın ilk kez franchise aldığı takdirde 80.000,00.TL (Seksen bin Türk Lirası) (KDV Dahil)tabela “bedeli ödemeyi kabul beyan ve taahhüt ettiği, bu bedelin hiçbir şekilde geri talep edilemeyeceği\" düzenlenmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin süresinden önce, 23/02/2021 tarihli ve 02673 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sona erdiğinin bildirildiği, davalı tarafça fesih ihtarının müvekkiline tebliğ edilmediğinin ileri sürüldüğü, diğer taraftan sözleşmenin 59. Maddesi gereğince ödenmesi gereken 80.000,00 TL'nın ödenmediğinin kabul edildiği, ancak bedel ödenmemesine rağmen davacı tarafça sözleşmenin hemen feshedilmemesinin hatalı olduğu, sözleşmenin esasen hiç kurulmadığının beyan edildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafça dava dilekçesinde; İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/46 Esas sayılı dosyada alınan bilirkişi raporu ile davalının marka kullanımına devam ettiğinin tespit edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece, sözleşmenin geçerli olduğunun kabulü halinde, sözleşmenin 59. Maddesi gereğince ödenmesi gereken 80.000,00 TL tabela bedelinin ödenmediğinin sabit olduğu anlaşılmakla, sözleşmenin feshi tebligatının geçerli olup olmadığı ve fesih geçerli ise franchise sözleşmesine göre ödenmesi gereken tabela bedelinin tamamının erken fesih halinde ödenip ödenmeyeceğinin değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verildiği anlaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile; 2- İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 20/10/2022 tarih, 2021/146 E. 2022/128 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 30/04/2025