T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2019/175 Esas
KARAR NO\t\t: 2021/434
DAVA\t\t: Hakem Kararının İptali
DAVA TARİHİ\t: 24/04/2019
KARAR TARİHİ\t: 02/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Hakem Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ... faaliyet gösteren yaş sebze meyve ihracatçısı bir şirket olduğunu, müvekkili aleyhinde ... Hal Hakem Heyetinin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile 4 adet faturadan dolayı davalı şirkete ... TL borçlu olduğuna kararı verildiğini, ... Hal Hakem Heyetinin kararma karara muttali olduğumuz ... tarihinden sonraki yasal müddeti içerisinde itiraz ettiklerini, davalı şirket ile müvekkili arasında ürün alımına dayalı bir hukuki ilişki olmakla birlikte müvekkilimin davalıya bir borcu bulunmadığını, hakem heyetine konu faturalar müvekkilince red edilmiş faturalar olduğunu, faturaya konu mallar müvekkiline teslim edilmediğini, davalı daha önce müvekkili hakkında aynı konuda Antalya ..., İcra Müdürlüğü'nün ... ... E sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattığını ve tarafımızca itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, bu aşamadan sonra davalının itirazın iptali veya itirazın kaldırılması yoluna başvurması gerekir iken müvekkil hakkında Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile yeni bir takip başlatıldığını, icra dosyasında yapılan incelemede davalının durdurulmuş ancak derdest olan Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına rağmen hal hakem heyetine başvurduğunu ve aleyhimizde dava konusu kararın verildiği tespit edildiğini, hal hakem heyetinin kararı usul ve esas bakımından yasaya aykırı olduğunu, meselenin çözüm yeri ... Hakem Heyeti olsa dahi, yetkili ... Hakem Heyeti, davalının ikametgahının olduğu yer yani ... Hakem Heyeti olduğunu, ... Hakem Heyeti yetkisiz olduğunu, müvekkili şirketin davalı şirkete domates alımı için ... tarihinde ... TL avans ödemiş, ancak gönderilen domatesin istenilen evsafta olmaması sebebi ile ürün teslim alınmadığını, talebe konu faturalar tek taraflı olarak düzenlenmiş faturalar olduğunu, faturalarda belirtilen mal tarafımıza teslim edilmediğini, faturalar müvekkili şirket tarafından (8) günlük müddeti içerisinde e-fatura sistemi üzerinden red edildiğini, bu konuda daha önce davalı tarafa müvekkilimce ihtarname keşide edildiğini, hal hakem heyeti taraf teşkili sağlamadan, savunma ve cevap almadan, konu hakkında bilirkişi raporu aldırmadan müvekkilimin borçlu olduğuna dair karar verdiğini, karar şimdiye değin tarafımıza tebliğ edilmediğini, hal hakem heyeti kararma istinaden Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün... E sayılı dosyasında müvekkili hakkında icra takibi başlatıldığını, ihracatçı bir firma olan müvekkilinin banka hesapları ile araçlarına haciz konulması ve çalışma hayatının engellenmesi ihtimali karşısında dosyayı ... tarihinde ihtirazi kayıt ile ödediğini iddia ederek icranın tedbiren durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalının ... ili ... ilçesinde komisyonculuk faaliyeti gösterdiğini, davacı şirkete toplam ... Tl yaş meyve sebze verdiğini ancak ödeme süresi geçmesine rağmen herhangi bir ödemenin yapılmadığını, ... hakem heyeti tarafından bu bedelin kendilerine ödenmesine karar verildiğini, malı teslim ettiklerine dair hal kayıt sisteminden sevk irsaliyesi künye bilgilerinin temin edilebileceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava: 5957 Sayılı Kanunun 10. Maddesi uyarınca hal hakem heyeti kararına itiraz olarak açılan dava niteliğindedir.
... Merkez İl Hakem Heyeti ... tarihli kararının usul ve yasaya uygun olup olmadığı, davacının davalıya borçlu bulunup bulunmadığı hususuları ihtilaflıdır.
Dosya içerisine; Antalya Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü Hal Hakem Heyetine müzekkere yazılarak, ... tarihli, ... karar sayılı karar sureti celp edilmiş, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ... Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davaya konu ticari ilişkiye ilişkin hal kayıt sistemine kayıtlı sevk irsaliyeleri bildirimlerine dair kayıtlar celp edilmiş, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası celp edilmiş, Bakırköy ... İcra dairesinin... esas sayılı dosyasının uyap sureti celp edilmiş, Hatay Nöbetçi AHM'ne talimat yazılarak davacı tarafın ticari defter ve belgeleri inceletilmek suretiyle mali müşavir bilirkişiden rapor aldırılmış, mahkememizce davalı tarafın ticari defter ve belgeleri inceletilmek suretiyle mali müşavir bilirkişiden rapor aldırılmıştır.
Ayrıca mahkememizce ... tarihli ara karar ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebi kabul edilerek davaya konu ... Hakem Heyetinin ... tarihli ve ... sayılı kararının icrasının dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına karar verildiği ve bu hususta Bakırköy ... İcra Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı anlaşılmıştır.
Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhinde, ....-TL bedelli ... tanzim tarihli faturaya istinaden ....-TL toplam tutardaki alacağın tahsili için icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlu vekilinin süresinde borca ve yetkiye itiraz ettiği ve ... tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bakırköy ... İcra dairesinin... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhinde, ... Merkez il Hakem Heyetinin ... tarih ve ... esas-... karar sayılı ilamına istinaden, ...TL mal bedeli alacağı, ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL alacağın tahsili amacıyla icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Hatay Asliye Hukuk Mahkemesinden talimat yoluyla davacı tarafın ticari defter ve belgeleri inceletilmek suretiyle aldırılan mali müşavir bilirkişi ... ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Davacı ... arasında açılmış dava konusunda, dava dosyası ve ekinde sunulan belgelerin incelenmesi sonucunda , Davalı ve Davacı arasında ticari bir ilişkinin bulunduğu , Davacı 'nın 2018 yılı resmi defterlerinin usulune uygun tutulduğu, Davaya konu faturaların davacı defter ve kayıtlarında bulunmadığı , BA -BS formunda davalı tarafından düzenlenen faturaların beyanının bulunmadığı, Davalı tarafından düzenlenen faturaların davacı tarafından usulune uygun ve zamanında RED edildiği, Davacı tarafından davalıya verilen ... TL avans karşılığı herhangi bir mal alış kaydının yapılmadığı, Davacı defter kayıtlarında verilen avanslar hesabında, davalıdan .. TL alacaklı olduğuna dair kaydın mevcut olduğu değerlendirildiğinde; Resmi defter ve belge kayıtları ile dava dosyasındaki bilgi ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucu; Davacının davalıdan ... TL alacaklı oluduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davalı tarafın ticari defter ve belgelerinin incelenmesi suretiyle aldırılan Mali Müşavir ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Dava dosyası ile davalı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, Davalı şirketin ticari defterlerine göre, taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve bu ticari ilişki gereğince davalının davacı adına borç kaydettiği faturalara istinaden takip tarihi olan ... tarihi itibariyle davalı şirketin bakiye ....-TL tutarında davacı şirketten alacağının olduğu, Yukarıda belirtilen bilgi ve belgeler karşısında dava ve takip konusu edilen faturalar muhteviyatındaki malların davacı şirkete teslim edilip edilmediğinin mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.
5957 sayılı Kanun'un 2/1 maddesi (g) bendi \"Künye: Malların üretim yerini, cinsini, miktarını, hangi üretici ve işletmeye ait olduğunu, varsa sertifika bilgilerini ve Bakanlık ile Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca uygun görülecek diğer hususları ihtiva eden barkodlu etiketi veya bu bilgileri içeren belgeyi,\" hükmünü
10. maddesi, 1. Fıkrası \"Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il merkezlerinde bir hal hakem heyeti oluşturulur. Bakanlıkça gerekli görülen ilçe merkezlerinde de hal hakem heyeti oluşturulabilir.\" hükmünü; 5. fıkrası \"Değeri elli bin Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar ilam hükmündedir. Bu kararlar 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir. Taraflar, bu kararlara karşı on beş gün içinde hal hakem heyetinin bulunduğu yerde ticarî davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz, hal hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak, talep edilmesi şartıyla hâkim, hal hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir. Hal hakem heyeti kararlarına yapılan itiraz üzerine asliye ticaret mahkemesinin vereceği karar kesindir.\" hükmünü; 6. fıkrası \"Değeri elli bin Türk Lirası ve üstündeki uyuşmazlıklarda hal hakem heyetinin vereceği kararlar, asliye ticaret mahkemesinde delil olarak ileri sürülebilir. Bu maddede yer alan parasal sınırlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında arttırılır. Artırılan parasal sınırlar, her yıl aralık ayı içinde Bakanlıkça Resmî Gazete'de ilan edilir.\" hükmünü ihtiva eder.
Hal Hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi Hakkında Yönetmeliğin Görev ve yetkileri bölümün 5. maddesi \"Hakem heyeti, üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmakla görevli ve yetkilidir.\"
11 maddesinde \"Başvurular, mal alım satım işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda malı alan ya da satanın faaliyet gösterdiği, diğer uyuşmazlıklarda ise müracaat sahibinin faaliyet gösterdiği veya ikamet ettiği yerdeki hakem heyetine yapılır.\"
17 maddesi \"Uyuşmazlığa ilişkin inceleme, raportör tarafından hazırlanan rapor ve ilgili belgelerin yer aldığı dosya üzerinden yapılır. Gerekli görülen durumlarda uyuşmazlıklar birleştirilerek incelenebilir.\" şeklinde düzenlenmiştir.
Elektronik Defter Genel Tebliği' nin 2 maddesi \"Açılış onayı, hesap döneminin ilk ayına ilişkin olarak alınan elektronik defter beratını; Kapanış onayı ise hesap döneminin son ayına ilişkin olarak alınan elektronik defter beratını ifade eder.\"
4.3.3. Maddesi \"e-Defter tutma sürecinde hesap döneminin ilk ayına ait beratın alınması açılış onayı, son ayına ait beratın alınması kapanış onayı, diğer aylara ait beratların alınması ise ilgili aylara ait defterlerin noter onayı yerine geçer.\" şeklinde düzenlenmiştir.
Davaya ve itiraza konu uyuşmazlığın çözüm merci 5957 sayılı Sebze ve Meyveler İle Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 10. maddesi gereğince Hal Hakem Heyetidir. Anılan nedenlerle davaya konu itirazı incelemeye hal hakem heyetinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır. Mal alım satım işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda malı alan ya da satanın faaliyet gösterdiği yerdeki heyete başvurulacak olması (Hal Hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi Hakkında Yönetmelik m.11/3) davalının da yerleşim yerinin ... olması nedeni ile ... Hakem Heyetinin yetkili olduğu, Uyuşmazlığa ilişkin inceleme, dosya üzerinden yapılması gerektiği (Hal Hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi Hakkında Yönetmelik m.17/1) ve hal hakem heyeti kararına itirazın da süresinde yapıldığı anlaşılmakta dava esastan incelenmiştir.
Mahkememizce aldırılan ve benimsenen ... tarihli bilirkişi raporu ile davalı şirketin Elektronik Defter Genel Tebliğinin yukarıda belirtilen maddeleri gereği usulüne uygun tutulan ticari defterlerine göre, davalı şirketin davacı şirkete mal satılması şeklinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu tespit ve rapor edildiği, ve bu ticari ilişki gereğince davacı şirket adına borç kaydedilen faturalara istinaden dava tarihi itibariyle davalı şirketin bakiye ....-TL tutarında davacı şirketten alacağının olduğu, Davacı defter kayıtlarında her ne kadar davacı taraf, davalıdan ...TL alacaklı olduğuna dair kaydın mevcut olduğu bilirkişi tarafından değerlendirilmiş ise de, hem davalı tarafın ticari defter ve kayıtları hem de davaya konu malların künye bilgilerinde malların sahibi olarak davacı şirket gösterildiği anlaşıldığı, davacı vekilinin açıkça yemin deliline de dayanmadığı, böylece davacının ödeme ve diğer iddialarını ispatlayamadığı mahkememizce kabul olunarak, davacının ... Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü Hal Hakem Heyeti Başkanlığının ... tarihli ... karar sayılı kararına itirazın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının ... Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü ... Hakem Heyeti Başkanlığının ... tarih ... karar sayılı kararına itirazının reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen ...-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ....-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacının bu dava nedeni ile yapmış olduğu yargılama giderinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı ve davalı tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, 5957 sayılı kanunun 10/5 maddesi gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/06/2021
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır