T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/565 - 2025/1168
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/565
KARAR NO\t: 2025/1168
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 29/12/2020
NUMARASI\t\t: ... Esas ve ... Karar
DAVACI\t: ... ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI\t: ... YEMEKÇİLİK GIDA TURİZM İNŞAAT PETROL ÜRÜNLERİ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
VEKİLİ\t: Av.
DAVANIN KONUSU\t: Elatmanın Önlenmesi (Satın Almaya Dayalı)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 11/06/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 11/06/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/12/2020 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile dava dışı ..., ..., ve ...'nın hisseleri oranında malik olduğu \" ... Mah. ... Bulvarı No: 502/A ... adresinde bulunan tapuda \" ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada 1 Parselde kayıtlı taşınmaz üzerine müvekkili şirket lehine 01.02.2016 tarihinden başlamak üzere 5 yıl süre ile intifa tesis edilmesine ilişkin İntifa Sözleşmesi akdedildiği, ve intifa hakkının tapuya şerh edildiği, intifa sözleşmesi kapsamında davacı şirketin kullanım hakkını haiz bulunduğu akaryakıt istasyonunun işleticiliği davacı şirketi ile davalı ... Yemekçilik Gıda Turz. İnş. Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. Arasında akdedilen bayilik anlaşması ile 10/07/2018 başlamak -01/02/2021 tarihine kadar geçerli olmak üzere davalı ...'a tevdi edildiğini, davalı şirketin .... Noterliği'nden keşide ettiği 13/05/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtar ile bayilik anlaşmasını süresinden önce ve haksız şekilde feshedildiğini, davalının bayilik antlaşmasını feshetmesi ertesinde hiçbir ayni ve şahsi hakkı bulunmamasına rağmen davacının kullanım hakkına sahip olduğu dava konusu taşınmazda başka bir dağıtım şirketinin bayiliğini üstlenerek faaliyete devam ettiğini, davalının davacı şirkete taşınmazı teslim etme yükümlülüğünün olduğunu, tapuya şerh ettirilen intifa hakkına rağmen davalı şirketin bu yükümlülüğü yerine getirmediğini, taşınmazı kullanmakta hukuki ve fiili dayanağı bulunmayan davalı şirketin haksız el atmasının önlenmesine karar verilmesinin gerektiğini, dava süresince taşınmazın davalının kullanımında kalması davacı açısından davanın açılmasını adeta anlamsız hale getirdiğini, faaliyette bulunulamayan sürenin uzamasıyla zarar katlanılamayacak ve telafisinin imkansız hale geldiğini, davaya konu taşınmazı kullanım hakkının 8 ay gibi kısa bir sürede dolacak olduğu dikkate alınarak ihtiyati tedbir talebimizin kabulüne karar verilmesini, davacının intifa bedelinin peşin ödemsine rağmen davalı şirketin hukuka aykırı olarak taşınmazı teslim etmediğini ve davacının kullanamadığı her gün için maddi kaybının mevcut olduğunun, bayilik anlaşması gereği anlaşma sona erdiğinden istasyonun anlaşmada belirtilen nitelik ve şartlara uygun olarak davacıya iade edeceğini açıkça kabul ve taahhüt etmesine rağmen davacıya teslim edilmediğini, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesinin gerektiğini, dava konusu ... Mah. ... Blv. No:502/A ...( Tapuda .. ... Mah. ... Ada 1 Parselde )adresinden bulunan taşınmazın üzerinde kurulu akaryakıt servis ve satış istasyonunun ile diğer tesislerin davacı marka ve logosu altında işletilmesinin sürdürülmesi için yediemin olarak davacı şirkete teslimine, davamızın kabulü ile davalının adresinde bulunan taşınmaz üzerindeki mevcut akaryakıt ve LPG istasyonu, diğer tesisler ve bu tesislerde yer alan malzeme ve ekipmanlardaki haksız müdahalesine - fuzuli işgaline son verilmesine, taşınmaz üzerindeki akaryakıt servis ve satış istasyonunun ve diğer tesislerin tüm demirbaş, teçhizat, satış yerleri, tüm kapalı alanları ve mütemmim cüzleri ile birlikte davacı şirkete teslimine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir .
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/12/2020 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında, davalı şirketin dava konusu taşınmazı kullanmaya devam ettiğini inkar etmediği, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında ihtiyati tedbirin infazının yapıldığı sırada dava konusu taşınmazın ... akaryakıt istasyonu olarak kullanılmaya devam edildiğinin anlaşıldığı, her ne kadar davalı taraf taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı sebeplerle feshettiğini, dolayısıyla dava konusu taşınmazı kullanmaya devam ettiğini ileri sürmekte ise de, ürün alım taleplerinin zamanında karşılanmadığını ve farklı fiyat politikalarının uygulandığını gösteren herhangi bir delil sunmadığı, davacının dava konusu taşınmazda intifa hakkı devam ederken dava konusu taşınmazın başka bir akaryakıt istasyonunun kullanımına verilmesi intifa hakkını müdahale niteliğinde olduğu, bu nedenle davacının davasında haklı olduğu kabul edilen intifa hakkının değerinin 137.406, 72 TL olduğu göz önüne alınarak harç, vekalet ücreti ve giderlerin bu değer üzerinden hesaplandığı gerekçesi ile davanın kabulüne, ... ... ... ... ada 1 parsel sayılı intifa hakkına konu taşınmaz üzerinde bulunan Akaryakıt ve LPG istasyonu ile marketin de bulunduğu idari binaya davalının müdahalesinin menine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Medeni Usul Hukuku'nun temel ilkelerinden birinin her davanın davanın açıldığı tarihteki hukuki ve maddi olgulara göre sonuçlandırılması olduğu, yerel mahkeme karar gerekçesi ile de sabit olduğu üzere, müvekkil şirket tarafından davanın açıldığı 03.06.2020 tarihinde, müvekkil şirketin dava konusu taşınmazda intifa hakkı devam ederken davalı tarafından dava konusu taşınmazın başka bir akaryakıt istasyonunun kullanımına verilmesinin intifa hakkını müdahale niteliğinde olduğu tespit edildiği, bu nedenle davanın kabulüne karar verildiği, hal böyleyken, gerek dava gerek karar tarihinde intifa hakkının devam ettiğinin açık olduğu, kararın infazında tereddüt oluşturacak şekilde \"Taşınmazın intifa hakkının sona ereceği 01/02/2021 tarihine kadar davacıya teslimine\" şeklinde hüküm kurulmasının hukuka uygun olmadığı, davalının teslim yükümlülüğü dava ve karar tarihi itibarıyla mevcut olduğu, bu nedenle yerel mahkeme kararındaki \"intifa hakkının sona ereceği 01/02/2021 tarihine kadar\" ibaresinin hükümden çıkarılarak kararın bu şekilde düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın davası ile intifa hakkına dayanarak müvekkilinin bayilik sözleşmesini haksız fesih ettiğini, akaryakıt istasyonu niteliğindeki taşınmazı haksız bir şekilde işgal ettiğini, bu sebeplerle taşınmazdan müvekkilinin müdahelesinin menini ve taşınmazın kendilerine teslimini talep ettiği, davacı taraf ile müvekkili arasında imzalanan bayilik sözleşmesi gereğince, söz konusu taşınmaz üzerinde intifa hakkına sahip olan davacı tarafın 10/07/2018 tarihinden itibaren başlamak ve 01/02/2021 tarihine kadar geçerli olmak üzere, söz konusu akaryakıt istasyonunun bayiliğini davalı tarafa verilmiş olduğunu, müvekkil firmanın 13/05/2020 tarihinde, söz konusu bayilik sözleşmesini davacı tarafın ürün alım taleplerinin zamanında karşılanmadığını ve farklı fiyat politikaları sebebiyle haklı bir şekilde feshetmiş olduğunu, fakat mahkemece bu durumun tartışılmadığını, gerekçeli kararda feshin haklı olup olmadığı yönünde herhangi bir kararın da verilmediğini, davanın esasına etkili bu hususa ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, yerel mahkeme, vekalet ücreti ve harçlar bakımından, intifa değerinin tespitini usule uygun olarak gerçekleştirmediğini, bu yönde keşif ve intifa hakkının değerinin tespiti gerekirken bu yönde bir rapor alınmadığını, yerel mahkeme, nihayeten ... ... Mah ... Ada 1 parsel sayılı intifa hakkına konu taşınmaz üzerinde bulunan Akaryakıt ve LPG btasyonu ile marketin de bulunduğu idari binaya davalının müdahalesinin menine, taşınmazın intifa hakkının sona ereceği 01/02/2021 tarihine kadar davacıya teslimine, 9.386.20.TL peşin harç ve 54,40.TL başvurma harcının 260,50.TL yargılama giderinin ve 17.003,57.TL nisbi vekalet ücretinin davalı müvekkilinden alınarak davacı tarafa verilmesine karar vermiş olduğunu, yerel mahkemenin işbu kararının .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile icra edilmiş olduğunu, açıklanan bu sebeplerle verilen kararın müvekkili lehine bozularak dosyanın yeniden incelemesi üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine ve istinaf incelemesi süresince tehiri icra kararı verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/12/2020 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, intifa hakkına dayalı elatmanın önlenmesi isteğine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacı ile dava dışı üçücü kişilerin maliki olduğu taşınmaz üzerinde 5 yıl süre ile intifa sözleşmesi akdedildiğini, intifa sözleşmesi kapsamında kullanım hakkına sahip olduğu akaryakıt istasyonu işletmeciliğini/bayiliğini davalı ile yapılan bayilik anlaşması ile davalıya tevdi edildiğini, davalının bayilik anlaşmasını süresinden önce ve haksız olarak feshettiğini, dava konusu taşınmazda başka bir dağıtım şirketi ile bayilik üstlenerek faaliyetine devam ettiğini, taşınmazı davacıya teslim etmediği ileri sürülerek davalının taşınmaz üzerindeki mevcut akaryakıt ve LPG istasyonu, diğer tesisler ve tesislerde yer alan malzeme ve ekipmanlardaki haksız müdahalesine son verilmesine karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise ürün taleplerinin zamanında karşılanmaması ve farklı fiyat politikası nedeniyle bayilik sözleşmesinin feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince davanın karar kabulüne verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince ve davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Başkasına ait bir eşya, hak veya malvarlığı üzerinde belirli bir kişiye tam yararlanma hakkı tanıyan bir irtifak türü olan intifa hakkı Türk Medeni Kanunu’nun 794. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. İntifa hakkının kurulması ile birlikte malik, eşyanın veya hakkın özdeğerini kendisinde tutmakta, ancak elde edilecek yararları belli bir kişiye tahsis etmektedir. Hak sahibi de hakkın konusu olan malı zilyetliğinde bulundurma, yönetme, kullanma ve ondan yararlanma yetkilerine sahip olmaktadır (m.803/1). Bu yetki bağlamında da hakkın kullanımına engel olunması durumunda ya da hakka haksız diğer müdahaleler de müdahalenin önlenmesini isteme yetkisine sahiptir. Sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı sürece de bu haktan doğrudan yararlanabileceği gibi, bu hakkını üçüncü bir kişiye de devredebilir(m.806).
Somut olayda; davacı tarafın taşınmaz üzerinde intifa hakkı bulunduğu, bayilik sözleşmesinin davalı bayi tarafından feshi sonucunda sözleşme ilişkisinin ortadan kalktığı, davalının taşınmazı teslim etmediği ileri sürülerek davalının müdahalesinin önlenmesi talep edilmiş olup, ... İli ... Mah. ... Ada 1 Parselde davacı şirket lehine 5 yıl süreli intifa hakkı konulduğu, intifa hakkının başlangıç tarihinin 1/02/2016 olduğu, bitiş tarihinin 01/02/2021 olduğu, davacı ile davalı arasında 09/07/2018 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi yapıldığı, davalı bayi tarafından .... Noterliği'nin 13 Mayıs 2020 Tarih ... Sayılı ihtarname ile \" şirketinizden ürün alım taleplerimizin zamanında karşılanmaması, haksız rekabet oluşturacak şekilde diğer bayilerinize uyguladığınız farklı fiyat politikanız sonucu ticari koşullardaki elverişsizlikler nedeniyle müşteri kayıpları yaşanmaktadır. Bu nedenle tarafınız ile akdedilen bayilik sözleşmesini haklı sebeple fesih zorunluluğu doğmuştur.\" belirtilerek bayilik sözleşmesinin feshedildiğinin bildirildirildiği, bayilik sözleşmesinin süresinden önce davalı bayi tarafından feshedilmesinden sonra davalı bayinin haklı bir neden bulunmadan taşınmazda haksız şekilde bulunduğu, bu nedenle ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, mahkemece intifa hakkı bedeli üzerinden yapılan hesaplama sonucu harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesinde usule aykırılık bulunmadığı, davacının intifa hakkının süreli olması nedeniyle intifa hakkının sona ereceği tarih gözetilerek hüküm kurulmasının yerinde olduğu, taraf vekillerinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu taraf vekillerinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/12/2020 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı Kararına karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 9.386,20.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.346,55.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 7.039,65.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)- 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 59,30.TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 556,10.TL maktu istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı ve davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
7)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce YAPILMASINA,
Dair, dairemizce dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda oy birliğiyle, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 11/06/2025 tarihinde karar verildi.
\t
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır