T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/1385
KARAR NO:2025/538
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
ASIL DAVA
MAHKEMESİ:İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/561
KARAR NO:2021/333
DAVA TARİHİ:25/05/2016
KARAR TARİHİ:12/04/2021
BİRLEŞEN DAVA
MAHKEMESİ:İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/574
DAVA TARİHİ:25/05/2016
BİRLEŞEN DAVA
MAHKEMESİ:İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/563
DAVA TARİHİ:25/05/2016
BİRLEŞEN DAVA
MAHKEMESİ:İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/564
DAVA TARİHİ:25/05/2016
ASIL VE BİRLEŞEN DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:14/05/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:ASIL DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin eskiden imza yetkililerinden olduğu Tasfiye Halinde ... Şti. ile davalı şirket arasında 2015 yılı Ocak ayı sonuna kadar sürecek olan gümrük müşavirliği hizmeti konulu yazılı Gümrük Müşavilliği Hizmeti Sözleşmeleri akdedildiğini, sözleşme yürürlükteyken davalının bir başka gümrük müşavirliği şirketi ile çalışmaya başlandığını, ...'ün hak etmiş olduğu ücretlerin ödemelerini eksik ifa ettiğini ve sözleşmeye aykırı davrandığını, ... tarafından davalı şirkete Kartal 23. Noterliği marifetiyle ... yevmiye numarası ile ihtarname tebliğ edildiğini ve alacaklarının ihtarnamenin tebliğinden itibaren 1 hafta içerisinde ödenmesinin talep edildiğini, ihtarnamenin 03/09/2014 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiğini, davalı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkili ... diğer şirket yetkilileri ve aile fertleri gibi imza yetkilisi olduğu ...'e işletme giderlerinde kullanılmak üzere ve müteaddit defalarca şahsi krediler oluşturduğunu, bu kredilerin geri ödemesinin ...'ün davalı şirketten olan alacağının kendisine kısmen devredilmesi ile ifa edileceği hususunda diğer yetkililerle birlikte mutabakata varıldığını, bu doğrultuda Kartal 23. Noterliğinin ... yevmiye no ve 10/01/2015 tarihli Alacağın Devri Sözleşmesi ile ...'ün davalı şirketten olan alacağının 178.304,76 TL'lik kısmını müvekkili ...'a Borçlar Kanununun ilgili hükümleri uyarınca devrettiğini ve bu keyfiyeti noter kanalı ile davalı şirkete tebliğ ettiğini, davalı şirket müvekkilinin alacağını ödemediği gibi alacağın devir sözleşmesinde yazılı alacağa da itiraz etmediğini, davalı şirket aleyhine ... sayılı dosyasında takip başlatıldığını, davalı şirket takibe kötü niyetli ve haksız olarak itiraz ettiğini, davalı-borçluya gönderilen ... faturalarında kesin vade olacak şekilde ödeme zamanlarının düzenlendiğini söz konusu faturaların davalı-borçlu şirkete tebliğ edilmesi ile takibe konu borcun muaccel hale geldiğini, ödemeleri gerçekleştirmediğini, temerrüde düştüğünü beyan ederek; itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA:İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/574 E. sayılı dosyasında dava dilekçesinde özetle; asıl davada ileri sürülen hususlar tekrar edilerek ... sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/563 E. sayılı dosyasında dava dilekçesinde özetle; asıl davada ileri sürülen hususlar tekrar edilerek İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA:İstanbul 14.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/564 E. sayılı dosyasında dava dilekçesinde özetle; asıl davada ileri sürülen hususlar tekrar edilerek ... sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili asıl dava yönünden cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde ödenmemiş herhangi bir alacak bulunmadığını, dava konusu icra takibini dayandırdığı alacak devrindeki alacağını dava dışı ... Gümrük Müşavirliği'nin cari hesap ekstresi ve müvekkili şirket adına düzenlenmiş olan faturalar ile açıkladığını, cari hesapta yer alan alacak kalemleri için zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davanın süresi içinde açılmadığını, aynı konuda açılmış birden fazla dava bulunması dolayısıyla davaların birleştirilmesi gerektiğini, dava dışı üçüncü kişi ...'e ait olan ve müvekkili şirketle olduğu iddia edilen toplam 334.758,92 TL alacak, Kartal ... Noterliğimin 16/01/2015 tarih ve ...yevmiye numaralı ve 16/01/2015 tarih ve ... yevmiye numaralı alacak devirleri ile değişik miktarlarda olmak üzere farklı kişilere devredildiğini, Alacak Devri İşleminin muvazaalı olduğunu, müvekkili şirkete karşı haksız alacak talepleri yöneltildiğini, Kartal ...Noterliği tarafından gönderilen 29/08/2014 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile müvekkiline karşı haksız taleplerin bildirildiğini, gönderilen bu ihtarnamede belirtilen hiçbir talebin kabul edilmediğine ilişkin cevabi ihtarnamenin 10/09/2014 tarihinde Kadıköy 30.Noterliğinin ... yevmiye numarası ile gönderildiğini, taraflar arasındaki güven ilişkisinin bitmiş olması nedeniyle taraflar arasında imzalanmış olan 31/12/2013 tarihli Sözleşmenin III. maddesi gereğince Kadıköy ... Noterliğinin 19/09/2014 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamenin tebliğinden itibaren 30 günlük süre sonunda fesih edilmiş olduğunun bildirildiğini, müvekkili şirketin fesih bildiriminin ardından ... tarafından Kartal ... Noterliğinin 16/01/2015 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile toblam 334.758,92 TL bedelli 16/01/2015 tarih ...-...-... numaralı faturaların müvekkili şirkete tebliğ edildiğini, dava dışı ... firmasının müvekkiline tebliğ olunan bu faturalarda gösterildiği şekilde bir alacağı bulunmadığından faturalara Beyoğlu ... Noterliği'nin 28/01/2015 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, müvekkili şirket tarafından faturalara yapılan itiraz sonrası bu defa itiraz edilen faturalardaki alacağın Alacak Devri ile davacı ve dava dışı üçüncü kişilere temlik edildiğini, dava dışı ... şirketinin sözleşme ile yüklenmiş olan edimleri kusurlu ifa etmesi nedeniyle müvekkili şirketin Gümrük Müdürlükleri ve müşterileri ile sıkıntı yaşadığını, bunun neticesinde zarara uğradığını, kusurlu ifalarına ilişkin elektronik posta ile yapılan yazışmalarda bu hususların dava dışı ... tarafından kabul edildiğini beyan ederek; davanın öncelikle süresinde açılmamış olması nedeniyle reddine, zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, davacı takibinde haksız ve kötü niyetli olduğundan %20 oranında tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı vekili birleşen İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/574 E. sayılı dosyası yönünden cevap dilekçesinde özetle; asıl davaya karşı sunmuş olduğu savunmalarını tekrar ederek, davanın öncelikle süresinde açılmamış olması nedeniyle reddine, zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, davacı takibinde haksız ve kötü niyetli olduğundan %20 oranında tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı vekili birleşen İstanbul 14.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/563 E. sayılı dosyası yönünden cevap dilekçesinde özetle; asıl davaya karşı sunmuş olduğu savunmalarını tekrar ederek, davanın öncelikle süresinde açılmamış olması nedeniyle reddine, zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, davacı takibinde haksız ve kötü niyetli olduğundan %20 oranında tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı vekili birleşen İstanbul 14.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/564 E. sayılı dosyası yönünden cevap dilekçesinde özetle; asıl davaya karşı sunmuş olduğu savunmalarını tekrar ederek, davanın öncelikle süresinde açılmamış olması nedeniyle reddine, zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, davacı takibinde haksız ve kötü niyetli olduğundan %20 oranında tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Mahkemece; \"...davacıların dava dışı temlik eden şirketten alacağın devri sözleşmesi ile alacağı devir aldığı, bu hali ile asıl ve birleşen dosya davacılarının taraf sıfatının bulunduğu, alacağın TBK madde 146 uyarınca 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, dava tarihi itibari ile zamanaşımına uğramadığı, dava dışı şirket ile davalı arasında sözleşmeden kaynaklanan ticari ilişki bulunduğu, sözleşmenin 19/04/2014 tarihli ihtarname ile davalı tarafından feshedildiği, dava konusu takibe ilişkin borç bakiyesinin sözleşmenin yürürlükte bulunduğu zamandan kaynaklandığı, davacının dava konusu fatura alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verildiği, davacının alacağına dayanak olan faturaların davalıya tebliğ edildiği, ancak faturanın davalı tarafından iade edildiği, dava dışı temlik eden şirketin ticari defterlerini usulüne uygun tutulduğu faturaların ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu, ancak faturanın ticari defterlere kayıtlı olmasının tek başına alacağın varlığını kanıtlamaya yeterli olmadığının yukarıda ayrıntılı açıklandığı, davacıların dava dışı temlik edenin hizmeti verdiğini ispatlaması gerektiği, dava dışı şirket ile davalı arasındaki 2010-2011-2012-2013 yıllarına ait sözleşmelerde sözleşme uyarınca dava dışı şirketin komisyon bedeli ödemesinin Gümrük Müşavirliği Asgari Ücret Tarifesine göre ödeneceğinin kararlaştırıldığı, 2009 tarihli sözleşme de ise komisyon oranlarının belirlendiği, mahkememizce alanında uzman bilirkişiden sözleşme uyarınca talep edebileceği miktarın hesaplanmasının istenildiği, bilirkişi tarafından gümrük müşavirliğinde yerinde inceleme yapılmak kaydıyla fatura konusu hizmetin verildiğinin tespit edildiği, ÖZ-1 (Gümrükçe alınan depozitoların çözümü-beher teminat için) ve ÖZ-3 (Geçici ithal İzni-Dahilinde İşleme izni- Bağlayıcı tarife bilgisi -Bağlayıcı menşe bilgisi - ...belge işlemleri) ilişkin asgari ücret tarifesi ve sözleşme hükmüne göre hesaplamanın yapıldığı, davacıların toplam fatura bedelinin hesaplanandan düşük olduğu, bu halde davacının davasını ispatladığı...\" gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalılar vekili asıl ve birleşen davalar yönünden yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; itirazın iptali davasının süresinde açılmadığını, alacağın zamanaşımına uğradığını,Taraflar arasında en son 31/12/2013 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşmenin ilgili hükümlerine göre dava dışı ... firmasının Müvekkillerine yapmış olduğu her türlü gümrük işinin bu sözleşme kapsamında olduğunu, sözleşmenin yürürlükte olduğu süre boyunca dava dışı ... şirketinin yapmış olduğu ÖZ-1, ÖZ-3, DAN-4 dahil her türlü gümrük işinin bedeli Müvekkili Şirketler tarafından dava dışı ... şirketine ödendiğini, dava dışı ... şirketinin sözleşmenin yürürlükte kaldığı tüm bu süreler boyunca davaya konu faturalarda belirttiği şekilde herhangi bir talebi olmamasından da tüm ödemeleri aldığının açıkça anlaşıldığını, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri incelendiğinde açıkça görüleceği üzere, ÖZ-1, ÖZ-3 veya DAN-4 vb. hizmetler için ayrıca bir ödeme yapılması söz konusu olmadığını, Müvekkili Şirketler tarafından dava dışı şirkete sözleşme hükümlerine göre ödenen hizmet bedellerinin sağlanan tüm hizmetleri kapsadığını, sözleşmede ve taraflar arasındaki uygulamada bunun aksine bir düzenleme veya uygulama bulunmadığını, dava dışı ... şirketi vermiş olduğu tüm hizmetlerin bedellerini almış olmasına rağmen, dava dışı ... şirketinin herhangi bir alacağı olmamasına rağmen sözleşmenin sonlanmasından aylar sonra kötü niyetli ve geçmişe dönük olarak fatura düzenlediğini ve hak kazanmadığı sözde fatura alacaklarının bir bölümünü aynı tarihte davacılara temlik ettiğini, Yerel Mahkemede yapılan tüm yargılama süresince taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacıya yapılan ödemelerin davacı tarafından haksız şekilde fatura edilen ÖZ-1, ÖZ-3, DAN-4 kodlu hizmetlerinin karşılığı olduğu anlatılmaya çalışılmışsa da Yerel Mahkeme tarafından sözleşme içeriği dikkate alınmadığı gibi müvekkilleri tarafından sözleşmenin ayakta olduğu süre boyunca davacıya yapılan ödemeler tespit edilmediğini, davacının var olduğunu iddia ettiği alacağından ödemelerin mahsup edilmediğini, 2010, 2011, 2012, 2013 yıllarında sözleşme kapsamında davacıya yapılan ödemelerin yok sayıldığını, dava konusu faturaların mükerrerlik teşkil edip etmediğinin araştırılmadığını, gümrük kayıtları üzerinde davacının 2010, 2011, 2012, 2013 yıllarında kaç adet beyanname vermiş olduğu tespit edilerek tespit edilen bu miktar üzerinden asgari ücret tarifesi uygulandığını oysa davacı taraf sözleşme ilişkisi sürerken de bu beyannameler için müvekkillerinden ödeme aldığını, dolayısıyla bilirkişiler tarafından ilgili yıllara ilişkin olarak yapılan beyanname sayısı tespitinin doğru olduğu kabul edilse bile bu beyannameler için mükerrer ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, bu araştırmanın ise ancak müvekkili şirket kayıtları üzerinde davacının ilgili yıllar için düzenlemiş olduğu faturaların karşılaştırılması ile yapılacak bir inceleme sonucu anlaşılabileceğini, mahkemece bu hususlar nazara alınmadan sadece davacının alacak iddiası üzerinde durularak eksik inceleme neticesinde karar verildiğini,04/10/2019 tarihli bilirkişi raporunun 5. sayfasında 177 adet beyannamenin Gümrük Kanunu'nun 241/1. Maddesine ilişkin usulsüzlük cezasına konu olduğu tespit edilmiş ise de bu beyannameler dolayısıyla yarı ücret tahakkuku prensibi işletilmeyerek müvekkilinin mağdur edildiğini,Davacı dava dilekçesinde ve delil listesinde Gümrük Müdürlüğünde bulunan hiçbir belge ve kayıttan bahsedilmediğini, ancak iddiasını ispatlayamayınca bu kez Gümrük Müdürlüğündeki kayıtlar üzerinde inceleme yapılmasını talep ettiğini, HMK 145.maddesi de dikkate alındığında yeni delil ibrazına muvafakatlerinin olmadığını,Dava dışı ..., işbu Sözleşme ile yüklenmiş olduğu edimlerin ifasında gerekli titizlik ve özeni göstermediğini, hatalı beyanname verdiğini, çıkış beyannamelerinin kapatılmaması gibi nedenlerle Gümrük Müdürlükleri nezdinde sorunlar yaşandığını uçak sevkiyatlarının beyanname açılmaması yüzünden yapılamaması nedeniyle müşterileri karşısında zor durumda kalındığını, taraflar arasında bu sorunlar yaşanırken dava dışı şirket tarafından Kartal ...Noterliği tarafından gönderilen 29/08/2014 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile haksız talepler yöneltildiğini, dava dışı şirkete 10/09/2014 tarihinde Kadıköy ...Noterliğinin ... yevmiye numarası ile cevabi ihtarname gönderildiğini, dava dışı şirketin haksız taleplerinin taraflar arasındaki güven ilişkisini yok ettiğini ve sözleşmenin yürütülmesini çekilmez hale getirdiğini, ayrıca kusurlu hizmeti de dikkate alındığında taraflar arasındaki sözleşmenin Kadıköy ...Noterliğinin 19/09/2014 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamenin kendisine tebliği tarihinden itibaren 30 günlük süre sonunda feshedildiğinin müvekkili tarafından dava dışı ...’e bildirildiğini, fesih bildiriminin ardından ise ... tarafından Kartal ... Noterliği’nin 16/01/2015 tarihli... yevmiye numaralı ihtarname ile toplam 334.758,92 TL bedelli 16/01/2015 tarih ...-...-... numaralı faturaların müvekkili Şirket’e tebliğ olunduğunu, İşbu davanın yargılaması sürerken dava dışı ...’ün kusurlu eylemleri nedeniyle davalı müvekkili eski çalışanı ... ile dava dışı ...’ün o dönemdeki çalışanı ... aleyhine Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’na muhalefet iddiasıyla kamu davası açıldığını, bu davada... çalışanı gümrük müşaviri...'in kusurlu ifayı açıkça beyan ve ikrar ettiğini, bu ceza davası delil olarak mahkemeye bildirilmiş ve celbi talep edilmişse de yerel mahkeme tarafından kusurlu ifayı kanıtlayan bu delilin üzerinde durulmadığını, eksik inceleme ve araştırma ile hüküm tesis edildiğini,Dava Dışı ...’ün sözleşme kapsamında kendisine yüklenmiş olan edimleri kusurlu ifa etmesi sebebiyle müvekkil şirket aleyhine doğmuş zararlar varken bu zararlar mahsup edilmeksizin eğer varsa alacak belirlemesi yapılamayacağını, 177 cezalı beyanname için indirim uygulanmasının hatalı olduğu gibi dava dışı ...’ün sözleşmeye göre hak etmiş olduğu bütün alacakları ödendiğinden var olmayan bir alacağa dayanan alacak temliki üzerinden açılan işbu davanın reddi gerektiğini, icra inkar tazminatı koşullarının oluşmadığını beyan ederek kararın kaldırılmasını, asıl ve birleşen davaların reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki \"İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz\" kuralı nazara alınmıştır.Asıl ve birleşen davalar, gümrük hizmeti verilmesine ilişkin sözleşmeden kaynaklanan ve temlik alınan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Asıl ve birleşen davalara konu ihtilaf; itirazın iptali davasının hak düşürücü sürede açılıp açılmadığı, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, dava dışı ... Şti.'nin, davalı şirketlerden alacaklı olup olmadığı, varsa alacağın miktarı, alacağın davacılara temlik edilmiş olması sebebiyle itirazın iptali ve icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplanmaktadır. Asıl ve birleşen davalara konu icra dosyaları incelendiğinde; başlatılan icra takibine ilişkin ödeme emrinin tebliği üzerine davalılar tarafından 7 günlük süre içerisinde itiraz edildiği, itiraz dilekçesi davacılara tebliğ edilmediğinden, asıl ve birleşen davaların İİK'nın 67.maddesi uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.Taraflar arasında ilk olarak 01/01/2009 tarihinde sözleşme imzalanmıştır. Her yıl sözleşme yenilenmiş ve en son 31/12/2013 tarihinde 01/01/2014-31/12/2014 tarihleri arasında geçerli sözleşme imzalanmıştır.Tüm sözleşmelerde \"Sözleşmenin Konusu\" başlıklı II.maddesinde; \"Standart’ın her türlü gümrükleme işlemleridir. Gümrükçüler, Standart’ın kendisine tevdi ettiği her türlü ithalat ve ihracat gümrükleme işlemlerini yapmak zorundadır. Gümrükçüler, Gümrüklerde Standart’ın vekili sıfatı ile hareket eder.\" şeklinde açıklanmıştır.01/01/2009 tarihinde imzalanan sözleşmenin \"Komisyon Oranları\" başlıklı IV. Maddesinde; İstanbul ve İzmit gümrüklerinde ihracat işlemlerinde, ithalat işlemlerinde ve makine ithalat işlemlerinde alt başlıklar halinde işlem başı bedeller belirlenmiştir. Söz konusu bedellere takip eden yıllarda enflasyon ve dövizde yaşanan değişimler dikkate alınarak karşılıklı mutabakat ile TL bazında revize edileceği ve bir yıl boyunca sabitleneceği belirtilmiştir.Diğer sözleşmelerin \"Komisyon Ödemeleri\" başlıklı IV. maddesinde; \"Komisyon bedeli ödemesi, Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından her yılbaşında açıklanan, gümrük müşavirliği asgari ücret tarifesi (ekli liste) üzerinden ödenir.\",Tüm sözleşmelerin \"Ödemeler\" başlıklı maddesinde V.maddesinde; \"b) Gümrükçü komisyon ücretleri, fatura tarihini takip eden ayın ilk ... A.Ş. Ödeme gününde (ilgili ayın 15.gününe kadar) banka havalesi ile ödenir.\" hükümleri yer almaktadır.Taraflar arasında imzalanan sözleşme, vekalet sözleşmesi niteliğinde olduğundan somut olayda, vekalet sözleşmesine ilişkin hükümlerin uygulanması gerekmektedir. Vekalet Sözleşmesi mülga 818 sayılı BK'nın 386/1.maddesinde; \"Vekâlet, bir akittir ki, onunla vekil, mukavele dairesinde kendisine tahmil olunan işin idaresini veya takabbül eylediği hizmetin ifasını iltizam eyler.\", 6098 sayılı TBK'nın 502.maddesinde \"Vekalet sözleşmesi, vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşmedir.\" şeklinde tanımlanmıştır. Vekil, vekalet sözleşmesi gereği başkası adına işler yapmakla yetkilendirilmiş olan kişidir. Vekalet sözleşmesinin unsurları: vekilin bir iş görme borcunu üstlenmesi, iş görme borcunun başkasının menfaatine yapılması, iş görme borcunun müvekkilin iradesine uygun olarak yerine getirilmesi, vekilin edim sonucunu değil edim fiilini üstlenmesi, vekilin, iş görme borcunu yerine getirirken bağımsız hareket etmesi, ücret (zorunlu değildir) biçiminde sıralanabilir.Takibe konu alacaklar, dava dışı ... Ltd. Şti.'nin bir kısım faturalara konu alacaklarının davacılara temlik edilmesinden kaynaklanmaktadır. İşbu faturalar incelendiğinde;1-16/01/2015 tarihli ... numaralı, KDV dahil 291.530,80 TL bedelli faturanın dava dışı ... Şti. tarafından davalı ... A.Ş. adına düzenlenmiş, fatura üzerinde el yazısı ile;\"2010 yılı ÖZ-3 HİZMET KODU 1463 adet x 30 = 43.890,00...2011 yılı ÖZ-1 HİZMET KODU 1428 adet x 30 = 42.840,00...2012 yılı ÖZ-1 HİZMET KODU 1338 adet x 30 = 44.154,00...2013 yılı ÖZ-1 HİZMET KODU 1096 adet x 30 = 39.456,00...1096 adet x 70 = 76.720,00...\" yazılmış, 2-16/01/2015 tarihli ... numaralı, KDV dahil 30.344,88 TL bedelli faturanın dava dışı ... Müşavirliği Ltd. Şti. tarafından davalı ... A.Ş. adına düzenlenmiş, fatura üzerinde el yazısı ile;\"Asgari Ücret Tarifesine İstinaden 2010 yılı DAN 4 HİZMET KODU 12 x 500 = 60002011 yılı DAN 4 HİZMET KODU 12 x 500 = 6000 2012 yılı DAN 4 HİZMET KODU 12 x 550 = 6600 2013 yılı DAN 4 HİZMET KODU 12 x 593 = 7116...\" yazılmış, 3-16/01/2015 tarihli ... numaralı KDV dahil 12.883,24 TL bedelli faturanın dava dışı ... Şti. tarafından davalı ...A.Ş. adına düzenlenmiş, fatura üzerinde el yazısı ile;\"2013 yılı ÖZ-1 4 HİZMET KODU 103 x 36 = 3708,00 103 x 70 = 7210,00...\" yazılmıştır.Faturalar 16/01/2015 tarihinde düzenlenmiş olmasına rağmen, 2010 yılından itibaren bir kısım alacaklar konu edilmiştir. Faturalara konu alacak tutarları ise davacılara temlik edilmiştir.6098 sayılı TBK'nın 183.maddesine göre kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir, TBK'nın 184.maddesine göre alacağın devrinin geçerliliği, yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır. Alacağın temliki; bir alacağın alacaklı tarafından bir başka kimseye devredilmesidir. Bu suretle borç münasebetinde alacaklının şahsında bir değişiklik vuku bulmakta, eski alacaklının (temlik edenin) yerini, yeni alacaklı (temellük eden) almaktadır. Aynı zamanda, temlik edilen alacak eski alacaklının malvarlığından çıkarak yeni alacaklının mamelekine dâhil olmakta, alacağı talep etmek hakkı da yeni alacaklıya intikal etmektedir... Alacağın temlikinin söz konusu olabilmesi için, evvelemirde temlik edilecek bir alacağın mevcut olması gerekir. Kural olarak, bütün alacaklar temlik edilebilir. Böylece hâlen iktisap edilmiş (kazanılmış) bir alacak kadar ileride iktisap olunacak bir alacak da; keza muaccel bir alacak kadar bir vadeye veya şarta bağlanmış olan alacaklar da temlik olunabilir. Alacağın hukukî muameleden, haksız fiilden, sebepsiz zenginleşmeden veya doğrudan doğruya kanundan doğmuş olmasının da bir önemi yoktur... (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 21/03/2019 tarih 2017/11-2630 E. 2019/328 K.)Devir konusu alacak, olağan bir alacak olabileceği gibi şarta veya süreye bağlı, çekişmeli ya da gelecekteki bir alacak da olabilir... Devredilen alacağın doğduğu borç kaynağı önemli değildir. Hukuki işlemlerden doğan alacak devredilebileceği gibi, haksız fiil veya sebepsiz zenginleşmeden yada vekaletsiz işgörmeden doğan alacaklar da devredilebilir. Çekişmeli (ihtilaflı) alacakların devri de mümkündür (Fikret Eren, Ünsal Dönmez, Eren Borçlar Hukuku Şerhi, Cilt III, s. 2902). Kartal ...Noterliği'nin 16/01/2015 tarih ve ... yevmiye sayılı alacağın devri sözleşmesi ile devir eden ... Şti. tarafından toplam 321.874,76 TL olan alacağın, ...'a 178.304,76 TL, ...'na 70.900,00 TL, ...'a 47.800,00 TL, ...'e 24.870,00 TL olmak üzere devir ve temlik edildiği anlaşılmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2 maddesinde \"Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.\" hükmü yer almaktadır.Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 11/11/2020 tarihli 2019/3926 E. 2020/2954 K. sayılı ilamında açıklandığı gibi; \"...Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 27.06.2003 tarih ve 2001/1 Esas, 2003/1 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere; bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içerdiği bilgilere itiraz etme hakkına sahiptir. Aksi taktirde faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır (Fatura ve dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın m. 21/2.). Bu hüküm, fatura içeriğinden kabul edilen hususlara ilişkin olarak, faturayı düzenleyenin lehine; adına fatura düzenlenenin aleyhine bir karine getirmektedir. Bu karine, faturanın ispat gücüne yönelik bir düzenlemeyi ortaya koymaktadır...Sözleşmenin ifa safhasıyla ilgili olarak düzenlenen faturanın şekli ve kapsamının ne olması gerektiği konusunda, Türk Ticaret Kanunu'nda özel bir hüküm bulunmamakta, anılan Yasa'nın 21. maddesinde neyi ifade ettiği açıklanmaksızın faturanın içeriğinden söz edilmektedir. Faturanın zorunlu içeriği ve şekil şartlarına ilişkin ayrıntılı düzenleme Vergi Usul Kanunu'nda yer almaktadır. Faturanın olağan içeriği, akdin ifası ile ilgili hususlarla sınırlıdır (VUK'nın m. 230). Dolayısıyla, faturanın içeriği, faturanın bu temel niteliğine uygun olmadığı takdirde, sekiz günlük itiraz süresinin geçirilmesi bu hususları yazılı delil haline getirmez. Faturaya itiraz, faturanın teslim alındığı tarihten itibaren sekiz gün içinde yapılmalıdır. İtirazın sekiz gün içinde karşı tarafa varması şart değildir. Sekiz günlük süre, hak düşürücü süre veya zamanaşımı süresi değildir. Sadece ispat yükünün yer değiştirmesi açısından önem taşır. Sekiz günlük süre içinde itiraz edildiği taktirde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunu ispat külfeti faturayı veren tarafa ait iken, sekiz günlük sürenin geçmesinden sonra itiraz edilmesi halinde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığını ispat külfeti faturayı alan tarafa ait olur. Faturayı alan her türlü delille bu külfeti yerine getirebilir (Prof. Dr. Sami Karahan, Ticari İşletme Hukuku, 23. Baskı, Eylül 2012, Sh 111 vd.)...Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir. Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde, borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması; borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi, şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi halinde alacaklının HMK'nın 222. (6762 sayılı TTK'nın 84. ve 85.) maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir...\" Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 10/02/2016 tarihli 2015/4576 E. 2016/621 K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 08/02/2016 tarihli 2015/5485 E. 2016/550 K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 09/12/2015 tarihli 2015/2467 E. 2015/7975 K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 11/01/2016 tarihli 2015/4473 E. 2016/19 K. sayılı ilamları da aynı mahiyettedir. Alacağın temliki sözleşmesi ile temlik alınan, davalı şirket adına düzenlenen faturadan kaynaklanan alacaklar yönünden, faturalar süresi içerisinde dava dışı ... Şti.'ne iade edildiği ve davalı şirketlerin kayıtlarında yer almadığı için hizmetin verildiği hususunda ispat yükü davacılar üzerindedir. Davacıların Gümrük Müdürlüğü nezdinde inceleme yapılması taleplerine ilişkin, davalı tarafça bu delile dayanılmadığı yönünde itiraz ileri sürülmüş ise de taraflar arasında imzalanan sözleşme ve faturaların dayanağı olan kayıtlar Gümrük Müdürlüğü nezdinde olduğundan ve bu bağlamda davacı tarafça tüm kayıtlara delil olarak dayanıldığından, davalı tarafın bu yöndeki itirazları yerinde değildir.Taraflar arasında yukarıda yer verildiği üzere 2009 yılında itibaren süregelen bir ticari ilişki mevcuttur. Her ne kadar mahkemece hükme esas alınan son bilirkişi raporunda;\"...Geçici ithalat (kabul) olarak ifade edilen bu prosedürde, kasalar ilgili gümrük idaresinden geçici ithalat izni (ÖZ-3) alınarak belirli bir süre için ve vergileri teminata bağlanarak yurda girer, süre sonunda aynı şekilde yurt dışına çıkarılarak vergiler için yatırılan teminat çözülür (ÖZ-1). Tüm bu işlemler, davalı şirketten alınan vekaletname ile, dava dışı... tarafından gerçekleştirilmiştir. Buradan da anlaşılacağı gibi her ne kadar 2010 sözleşmesinin 4. Maddesinde asgari ücret tarifesine atıf yapılmamış olsa da sözleşmenin bu maddesinde listelenen hizmet kalemlerinden olan geçici kabul işlemi, prosedür olarak hem ÖZ-1 ve ÖZ-3 hizmet kodlarını kapsamaktadır. Nitekim yapılan hesaplamada da bu husus göz önünde bulundurularak, 2010 yılındaki 3971 adet beyanname (Bu sayı ilgili gümrük müdürlüğü nezdinde yapılan incelemeyle tespit edilmiştir.) için 2010 yılı asgari ücret tarifesindeki ÖZ-3 hizmet kodu ve 30.000 TL üzerinden hesap yapılmıştır... ile ... Gümrük Müşavirliği arasında imzalanan sözleşmenin IV-KOMİSYON ÖDEMELERİ başlığı altında; “Komisyon ödemesi, Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından her yıl başında açıklanan, Gümrük Müşavirliği Asgari Ücret tarifesi (ekli liste) üzerinden ödenecektir.” Maddesi yer almaktadır.Bu madde hükmü uyarınca komisyon ücretinin ödeneceği belirlenmiş olup, sözleşmenin iptali ... A.Ş 19 Eylül 2014 tarihli noter tasdikli dilekçesi ile iptal edilmiştir. Bunun üzerine davacı ve davalı avukatların ... Gümrük Müdürlüğünde talepleri yukarıdaki tarih nazarı dikkate alınarak alınmış olup, ÖZ-1 (Gümrükçe alınan depozitoların çözümü), ÖZ-3 (Geçici ithal izni-Dahilde işleme izni-Bağlayıcı tarife bilgisi-Bağlayıcı menşe bilgisi-INE belge işlemleri) ve DAN-4 (Sürekli danışma-aylık-) hakkında haksız rekabet olmaması için Müşavirler Derneğinden alınan bilgiler ile Bakanlıkça yayınlanan genelgelerde belirlenen ücretler aşağıya çıkarılmıştır. 01.02.2010 — 31.12.2010 tarihleri arasında 3971 adet beyanname,ÖZ-1:30TL 3971 x 30 = 119.130TLÖZ-3 :30TL 3971 x 30 = 119.130TL DAN-4 : 100 TL 12 ay x 100 = 1.200 TL Toplam:239.460 TL 01.01.2011 — 31.12.2011 tarihleri arasında 3864 adet beyanname,ÖZ-1:30TL 3864 x 30 = 115.920 TL ÖZ-3 yok (ÖZ-1 depo çözümü) 3864 x 30 = 115.920 TL DAN-4:500 TL12 ay x 5005 6.0001L Toplam :237.840 TL 01.01.2012 — 31.12.2012 tarihleri arasında 3673 adet beyanname,ÖZ-1:33TL 3673x335 = 121.209 TL ÖZ-3 yok (ÖZ-1 depo çözümü) \t3673x33 = 121.209TL DAN-4 : 550TL 12ayx550 = 6.600TL TOPLAM:248.418 TL 25.07.2013 - 31.12.2013 tarihleri arasında 2744 adet beyanname ÖZ-1:36TL 2744 x 36 =398.744 TL ÖZ-3:70TL 2744 x 70 = 192.080 TL DAN-4 : 593 TL 12ay x 593 = 7.116 TL Toplam:297.940 TL Davacı firmanın 31.12.2010-31.12.2013 tarihleri arasında; 239.460 + 237.840 + 248.418 + 297.940 = 1.023,658 TL alacaklı olduğu görülmekte, ancak DAN-4 (sürekli danışma -aylık-) 1.200 + 6.000 + 6.600 + 7.116 = 20.916 TL firma sahipleri tarafından kabul görmediği bilinmektedir... Gümrük Müşavirlik firması ile ... A.Ş ve ... A.Ş arasında 2012 yılında imzalanan sözleşmeye istinaden gümrük müdürlüğünde verilen dosya içeriği firmanın vekaletnamesine istinaden gümrük müdürlüğünde işlemler devam etmiş olup, firmanın verdiği 19 Eylül 2014 tarihli noter tasdikli iptal dilekçesine istinaden işlemler durdurulmuştur.Sayın Mahkemenin talimatı üzerine davacı vekili Av... ile davalı vekili Av. ... beraberinde ... (eski adı Halkalı) gümrük müdürlüğüne gidilmiş, gümrük elemanından alınan ÖZ-1, ÖZ-3 ve DAN-4 bilgilere göre dava dışı ... Müşavirliği firmasının takip ettiği işlemler çıkarılmış, verilen bilgilere göre sadece toplam 20.916,00 TL DAN-4 (aylık danışmanlık) ücretinin serbest piyasa rekabet şartlarında kabul görmediği, davacı ile davalı aralarında herhangi bir mutabakatın sözleşmede yer almaması ve firmalar tarafından da kabul görmediği gümrük müşavirler derneği tarafından ifade edilmiş olup,DAN-4 aylık danışmanlık ücretinin talep edilmemesi,Sözleşmenin 4. Maddesinde de belirlenen alacaklar kalem kalem hesaplanmış olup, 2010 yılı asgari ücret hesaplaması Bakanlık genelgesine göre hazırlanıp, sözleşmenin ilgili maddeleri uyarınca gümrük müdürlüğü elemanından alınan ÖZ-1 ve ÖZ-3 hizmete göre hesaplanan toplam 1.023,658 TL alacakların davacı tarafından talep edilebileceği...\" tespitine yer verilmiş ise de, söz konusu işlemlerin taraflar arasında 2010 yılından itibaren süregelen ilişkiyi kapsadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, davalılar vekili tarafından dava dışı şirkete yapılan ödemelerin tüm hizmet bedellerini kapsadığı yönündeki itirazları da nazara alınarak, anılan yıllarda davalılar tarafından dava dışı şirkete yapılan ödemelere dair kayıtlar ve dava dışı şirket tarafından düzenlenen faturalar incelenerek, hesaplanan tutarların mükerrerlik teşkil edip etmediğinin ve dava dışı şirketin varsa alacaklı olduğu tutarın net olarak tespit ve hesap edilmesi gerekmektedir.Ayrıca eldeki dava vekalet sözleşmesinden kaynaklandığı için 818 sayılı BK'nın 126.maddesi ve 6098 sayılı TBK'nın 147. maddesine göre beş yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Bu nedenle mahkemenin 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu yönündeki tespiti hatalıdır. Bir kısım alacakların 2010 yılından kaynaklandığı da anlaşılmakla, ay bazında da alacakların doğduğu ve muaccel olduğu tarihler tespit edilerek, zamanaşımı itirazı yönünden değerlendirme yapılmalıdır.İstinaf aşamasında 18/10/2021 tarihinde temlik alan ... vekili tarafından, Üsküdar ... Noterliği'nin 22/06/2021 tarih ve ... yevmiye no.lu alacağın devri sözleşmesi ibraz edilmiştir. İncelenmesinde... tarafından, ... ve ... sayılı dosyaları ile İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/561 E. 2021/333 K. ve İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/563 E. 2018/365 K. sayılı dosyalarındaki 750.000,00 TL alacağının tamamının fer'ileri ile birlikte ...'e devredildiği anlaşılmıştır. Temlik alan ... vekili tarafından vekaletname ibraz edilerek, İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/561 E. ve 2016/563 E. sayılı dosyalarında ...'ın davacı sıfatı sona erdiğinden yerine temlik alan ...'in davacı olarak kaydedilmesi talep edilmiş, Dairemizin karar başlığında temlik alan ... eklenmiştir. Açıklanan nedenlerle; dava konusu uyuşmazlık yönünden uzman gümrük müşavirleri ve mali müşavir bilirkişilerden oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden açıklanan hususlar çerçevesinde ve davalı tarafın itirazlarını da karşılar mahiyette hükme elverişli yeni bir bilirkişi raporu alınması, zamanaşımı süresinin beş yıl olduğu gözetilerek davalı tarafın zamanaşımı itirazlarının değerlendirilmesi ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden davalılar vekilinin asıl ve birleşen davalar yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalılar vekilinin asıl ve birleşen davalar yönünden istinaf başvurusunun AYRI AYRI KABULÜ ile İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/561 E. 2021/333 K. Sayılı 12/04/2021 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,3-Davalılar vekilinin asıl ve birleşen davalar yönünden ayrı ayrı yatırılan istinaf başvuru harçlarının Hazineye gelir kaydına,4-Davalılar vekilinin asıl ve birleşen davalar yönünden ayrı ayrı yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde ilk derece mahkemesince iade edilmesine,5-Davalıların asıl ve birleşen davalar yönünden yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğ edilmesine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 14/05/2025