T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/351 - 2025/972
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2025/351
KARAR NO\t: 2025/972
KARAR TARİHİ\t: 20/06/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/06/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ\t: 15/03/2023
KARAR TARİHİ\t: 24/12/2024
NUMARASI\t: 2023/140 Esas - 2024/709 Karar
DAVACI\t:ZENİT PLASTİK ÜRÜNLERİ İMALAT MOBİLYA İNŞAAT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ- 0997022384600011- Karaköprü Mah. Atatürk Blv. Hulusi Kaya Apt No: 436 / 1 Gölcük / Kocaeli
VEKİLİ\t: Av...
DAVALI \t: YG TASARIM MİMARLIK İNŞAAT TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - 0953035491700017 Şenlikköy Mah.Yeşilada Sk. No.5/1 Florya/ Bakırköy/ İstanbul
VEKİLİ\t: Av...
DAVA\t: Eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli ile ilave iş bedeli alacağı
HÜKÜM\t: Kararın kaldırılması gönderme
İSTİNAF EDEN\t: Davalı vekili
Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli ile ilave iş bedeli alacağı davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Taraflar arasında 03/10/2020 tarihli alüminyum doğrama ve cam yapım işinin yapımı konusunda anlaşma yapıldığını, işlerin yapılması işinin davacı tarafça üstlendildiğini, bir kısım ek işlerin de davalının talebi uyarınca gerçekleştirildiğini, sözleşmeden kaynaklı bakiye iş bedeli ve ilave iş bedellerinin ödenmediğini, ek işler nedeniyle kestikleri faturaya itiraz edildiğini beyan ederek; sözleşmeden kaynaklı bakiye iş bedeli ve ek işler bedeli olarak şimdilik 18.000,00 TL'nin 30/12/2021 arabuluculuk başvuru tarihinden itibaren tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davacıya sözleşme nedeniyle borçları bulunmadığını, yapılan işlerin ayıplı olduğunu, taraflarınca sözleşmeye ilişkin ödemelerin tam yapıldığını, email yazışmalarının bir onay değil, projedeki uygulamalara ilişkin bilgi niteliğinde olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; \"davanın kabulü ile 194.274,22 TL'nin 30/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine\" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
Taraflar arasında 03/10/2020 tarihinde 260.000,00 TL bedelli bir eser sözleşmesi akdedildiğini, dava konusu sözleşmenin 4. maddesinde tüm giderler dahil olarak işin anahtar teslim yapılacağı hususu kararlaştırıldığını, davacı tarafından yapılan doğramalar ile diğer işlere ilişkin teknik hatalar dolayısıyla ayıplı ifa söz konusu olduğunu, alınan raporların miktar yönünden birbiri ile uyuşmadığını, eksik ifaların dosyaya mübrez CD kayıtlarıyla ispatlandığını, bu sebeplerle eser sözleşmesine konu işin ve ek işlerin kusur doğrultusunda indiriminin yapılmadığı, eserin tam ve eksiksiz olarak teslimine ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı, talimat dosyasıyla cevap dilekçemizin dikkate alınmadan keşif ve bilirkişi raporu oluşturulması sebebiyle gerekçeli kararda da eksik, hiç değerlendirilmeyen hususlar yahut hukuki eksikliklerle değerlendirilen yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;
Davalının ileriye sürdüğü iddialar gerçeklere aykırı olup eksik işlerin ispatını sağladığı belirtilen CD dosyada mübrez olmadığı gibi bu aşamada davalının iddia ve savunmasını genişletmesine muvafakat vermediklerini, vekil edenin yazılı akde ve ilave işlere ilişkin her defasında davalı şirketten onay aldığını, bu husus mail kayıtları ile ispat edildiğini, bu sebeple davalı tarafın istinaf başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli ile ilave iş bedeli alacağı istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı HMK, 6102 sayılı TTK, 6098 sayılı TBK
3. Değerlendirme ve karar
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli ile ilave iş bedeli alacağı istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.
Eser sözleşmesi TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Eser sözleşmesinde taraflardan biri iş sahibi, diğeri ise yüklenicidir. Eser Sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenici yapımını üstlendiği eseri işi, özen borcu gereği fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla yükümlüdür. Eser sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran en önemli özelliklerinden birisi sonuç sorumluluğudur. Bununla yüklenici tarafların iradeleri doğrultusunda biri sonucun meydana getirilmesi taahhüdü altına girmektedir. Zira eser sözleşmesinde bir eserin yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Bu taahhüdün altına giren yüklenici işin niteliği gereği sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin iş eser sahibinin yararına olacak şeyleri yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınmasıdır.
Sözleşmede iş bedeli 6098 sayılı TBK'nın 480. maddesinde düzenlenen götürü bedel olarak kararlaştırılmış olup, davalı yükleniciye fazla ödeme yapılıp yapılmadığı fiziki oran kurularak bulunmalıdır. Götürü bedelli sözleşmede, iş sahibinin fazla ödemesinin bulunup bulunmadığı fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle asıl sözleşme kapsamında yapılan işin eksiklikler gözetilerek tüm işe göre fiziki oranı bulunmalı ve bu oran sözleşme bedeline uygulanmalı, ilave yani sözleşme dışı işlerle ilgili olarak da yapıldığı yıl mahalli serbest piyasa rayici ile hesaplama yapılıp (serbest piyasa rayici içerisinde KDV bulunduğundan ayrıca KDV ilave edilmemelidir) her iki kalemin toplamı yüklenicinin hakkettiği iş bedeli olarak bulunmalı, davacının ödediği bedel iş bedelinden mahsup edilmeli, fazla ödeme varsa iade edilmelidir. Diğer yandan, eser sözleşmesi yapıldıktan sonra işin yüklenici tarafından yapıldığı ve tamamlandığı karine olarak kabul edilmiştir. Ancak bunun aksini iddia eden ispatı mümkündür. Bir başka anlatımla iş sahibi eseri kendisinin tamamladığını, yüklenicinin işi terk ettiğini, yani sözleşmenin sona erdiğini kanıtlamakla yükümlüdür.
Dosyanın incelemesinde; Davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasındaki imzalanan 03/10/2020 tarihli anahtar teslim sözleşmeyle Sofistica/Turgay Tevkan Villa binalarının alüminyum doğrama ve camların yapımına dair eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu, sözleşme bedeli 260.000,00 TL (KDV Dahil), ödemenin 55.000 TL (90+120+150+180 gün vadeli çek sözleşme ile beraber) kalan 40.000 TL'nin 20.000 TL'si 1. villa bitince nakit diğer 20.000 TL ise 2. villa bitince nakit olarak yapılacağı kararlaştırılmıştır.
Davacı yüklenici sözleşme konusu işin ve yapımı kararlaştırılan ilave imalatların yapılıp teslim edilmesine rağmen bakiye iş bedelinin ve ilave imalat bedellerinin ödenmediğini, davalı iş sahibi ise, sözleşmenin götürü bedel olması sebebiyle ilave imalat bulunmadığını, yapılan imalatlarda ayıplar bulunduğu, bu işlerin üçüncü kişilere tamamlatıldığını, sözleşme kapsamında Halk Bankasına ait 02/01/2021 vade tarihli ... numaralı 55.000,00-TL bedelli çek, 06/02/2021 vade tarihli ... numaralı 55.000,00-TL bedelli çek, 06/03/2021 vade tarihli ... numaralı 55.000,00-TL bedelli çek ve 10/04/2021 vade tarihli ... numaralı 55.000,00-TL, T. Ekonomi Bankasına ait 7019745 numaralı 31/07/2021 vade tarihli 70.000,00-TL bedelli çek ile davacıya toplamda 290.000,00-TL bedelli ödeme yapıldığını savunmaktadır.
Teknik bilirkişi raporlarında; İşin tamamlandığı, hatalı ve eksik imalat bulunmadığı, sözleşme dışında ilave işler ile ilgili mail yazışmaları çizim detayları ve fiyatların onaylanmasını müteakip ek imalatların yapıldığı, yapılan imalatların yerinde tam ve eksiksiz olarak mevcut olduğu, bahse konu ilave imalatlarının teklif /yapım tarihi itibariyle bedelinin KDV dahil 118.373,59 TL olduğu, bu bedelin piyasa fiyatları ile örtüştüğü belirtilmiştir. Davalı tarafın defterleri üzerinde yapılan inceleme davacı tarafa 36.900,00 TL borçlu olduğu ; Davacının defterleri üzerinde yapılan incelemede 2022 yılı sonu itibariyle davalı şirketten 75.900,63 TL alacaklı olduğu belirlenmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermek için yeterli değildir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.
Bu kapsamda;
Mahkemece, davacının kendi ticari defter incelemesine göre davalıdan sözleşmeden kaynaklanan 75.900,63 TL ve ilave iş bedeli 118.373,59 TL olmak üzere toplam 194.274,22 TL alacaklı olduğu kabul edilerek karar verilmiş ise de; Götürü bedelli sözleşmede, yüklenicinin bakiye iş bedeli alacağının bulunup bulunmadığı sözleşme kapsamında yapılan işin ayıplar ve eksiklikler gözetilerek tüm işe göre işin fiziki oranı belirlenerek belirlenen oran sözleşme bedeline uygulanarak yüklenicinin hak edişi tespit edilmektedir. Sözleşme dışı işlerle ilgili olarak da yapıldığı yıl mahalli serbest piyasa rayici ile hesaplanmaktadır. Dava konusu sözleşme kdv dahil 260.000,00 TL olup işin tamamlandığı tespit edilmiştir. Ayrıca, ilave imalatlarının yapım tarihi itibariyle piyasa rayici bedelinin 118.373,59 TL olduğu belirlenmiştir. Her iki kalemin toplamı yüklenicinin hakkettiği iş bedelidir. Davalının ödediği ispat olunan bedel iş bedelinden mahsup edilerek davacı bakiye hak edişinin bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. Davalı tarafça davacının Halk Bankasına ait 02/01/2021 vade tarihli ... numaralı 55.000,00-TL bedelli çek, 06/02/2021 vade tarihli ... numaralı 55.000,00-TL bedelli çek, 06/03/2021 vade tarihli ... numaralı 55.000,00-TL bedelli çek ve 10/04/2021 vade tarihli ... numaralı 55.000,00-TL, T. Ekonomi Bankasına ait 7019745 numaralı 31/07/2021 vade tarihli 70.000,00-TL bedelli çek ile davacıya toplamda 290.000,00-TL ödeme yapıldığı iddia edilmesine rağmen mahkemece bu yönde kayıtlar dosyaya getirtilmediği ve çek ödemesi kayıtlarının davacı defter kayıtlarında bulunup bulunmadığı araştırılmadığı gibi davalının ödeme iddiası hakkında da olumlu ya da olumsuz bir değerlendirme yapılmamış ve yukarıda açıklanan götürü bedelli sözleşmelerde toplam hak edişin belirlenmesine ilişkin yöntemle sonuca varılmamıştır.
Mahkemece yapılması gereken iş; davalı tarafça davacının Halk Bankasına ait 02/01/2021 vade tarihli ... numaralı 55.000,00-TL bedelli çek, 06/02/2021 vade tarihli ... numaralı 55.000,00-TL bedelli çek, 06/03/2021 vade tarihli ... numaralı 55.000,00-TL bedelli çek ve 10/04/2021 vade tarihli ... numaralı 55.000,00-TL, T. Ekonomi Bankasına ait 7019745 numaralı 31/07/2021 vade tarihli 70.000,00-TL bedelli çek davacıya toplamda 290.000,00-TL ödeme yapıldığı iddia edilmekle, davacının ödeme iddiasına konu adı geçen bankalarla yazışma yapılarak ödeme kayıtlarının ve çekle ödeme iddiası kapsamında ilgili çeklerin okunaklı ön ve arka yüzünü gösterir onaylı suretlerinin dosyaya getirtilmeli, çek ödemelerinin icra takibine konu edilmesi durumda icra dosyasının onaylı örneği dosyaya kazandırılmalı, tarafların ticari defterleri karşılaştırmalı olarak incelenerek davalı iş sahibinin çek ödemeleri ve diğer ödemelerine ilişkin kayıt bulunup bulunmadığı ve ödeme miktarı toplamı hususunda mali müşavir bilirkişiden açıklayıcı ve gerekçeli rapor alınarak davalının sözleşme kapsamında toplam ödemesi belirlenmesi, sonucuna göre davacının toplam hak edişinden davalı iş sahibinin ispatlanan ödemeleri düşülerek bir karar verilmelidir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, eksikliklerin tamamlanması amacıyla, sair istinaf sebepleri incelenmeksizin davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile 6100 Sayılı H.M.K'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/12/2024 tarih 2023/140 E. 2024/709 K.sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf talep eden tarafça yatırılan istinaf karar harcının istek halinde yatıran tarafa iadesine,
5-İstinaf talep eden tarafça ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-İstinaf kararının ilk derece mahkemesince taraflara tebliğ edilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.nun 353/1-a.6 maddesi gereğince 20/06/2025 tarihinde KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. \t
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır