T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2022/1739 Esas
KARAR NO:2025/617
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ:27/01/2022
NUMARASI:2018/442 E. - 2022/29 K.
DAVANIN KONUSU:Marka (Manevi Tazminat İstemli)|
İSTİNAF KARAR TARİHİ:17/04/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 1 numaralı davalı ... A.Ş' nin ...'de işlettiği ... mağazasında 09.03.2016 yılından itibaren satış danışmanı olarak görev aldığını, müvekkilinin çalıştığı bu süre boyunca davalının bütün talimatlarını eksiksiz bir şekilde yerine getirerek özverili bir şekilde çalıştığını, Beykoz ... Noterliği'nin 01.06.2018 tarihli ... Yevmiye nolu ihtamamesi ile iş akdini haklı sebeplerle feshettiğini, İstanbul 24. İş Mahkemesinin 2018/224 Esas sayılı dosyasında devam ettiğini, dava konusu fotoğrafın mağazada izinsiz kullanıldığını, müvekkilinin davalı şirket ile iş ilişkilerini sonlandırma isteği bu fotoğrafın mağaza içerisine koyulduğu günden beri devam ettiğini, çünkü müvekkili bu fotoğraflarının kullanılmasına hiçbir zaman rıza göstermediğini, davalı şirketin Türkiye' nin belki de en büyük ... mağazasının başında geldiğini, müvekkilinin davalı şirketin yanında çalıştığı dönemlerde bu fotoğrafın yayınlanmasına anlam veremediğini ve rahatsızlık duyduğunu izah ettiğini, ancak davalı şirket yetkilileri kendi kişisel değerlendirmelerine göre bu fotoğrafın kalmasının müvekkili açısından çok faydalı olacağı şeklinde beyanda bulunarak şirketin ticari amaçları doğrultusunda müvekkilinin kişisel değerlerine zarar verdiklerini, mağaza içerisinde çekilen ve izinsiz poster olarak koyulan fotoğrafın kaldırılması için defalarca müvekkilinin talepte bulunduğunu ancak şirket yetkililerinin dikkate almadığını, buna ilişkin noter aracılığıyla da ekli ihtarnameyi gönderdiklerini, son olarak müvekkilinin bir video çekimine katılmasını talep ettiklerini, müvekkilinin bu durumun bir daha yaşanmamasını ve katılmayacağını belirtmesine rağmen iş akdinin feshedileceğinin beyan edilmesiyle, baskı ve korku altında katıldığını, .. Türkiye Futbol Sorumlusu ...'ün de katıldığını, müvekkilinin bu videonun nerede kullanılacağını sormasına rağmen bilgi verilmediğini, bu videonun akıbeti hakkında bilgi sahibi olamadıklarını, müvekkilinin rızası olmadığını, davacının kişilik haklarına yapılan bu saldırılara dayanamayıp iş akdini haklı olarak feshettiğini, uzun süre işsiz kalarak da maddi ve manevi zarara uğradığını, şirketin bu fotoğrafları ticari amaçla kullandığının açık olduğunu, müvekkilinin krampon baskısı ile uğraşmamasına rağmen mağaza içerisine gelen müşterilerin müvekkiline çekilen fotoğrafından dolayı almış oldukları ilgili ürünlerin baskısını müvekkilden talep etmeye başladıklarını, müvekkilin çekilen fotoğrafından dolayı müşterilerle yaşamış olduğu diyalogların müvekkilini rahatsız etmeye devam ettiğini, davalı şirket ile müvekkil arasında fotoğraf, video çekiminin yapılacağı ve ticari amaçlarla kullanılacağı hususunda bir anlaşma bulunmadığını, izinsiz kullanılan fotoğrafın müvekkiline ait olduğu hususunda bir şüphe bulunmadığını, işbu sebeplerle müvekkilinin fotoğrafının izinsiz bir şekilde davalı şirketin ... mağazasında hem reklam amaçlı hem de ticari amaçlarla kullanılmasından doğan zararların tazmini için maddi ve manevi tazminat talep etme zorunluluğu doğduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkiline ait fotoğrafı izin alınmaksızın reklam ve ticari amaçlarla kullanan davalıların müvekkiline 30.000 TL manevi tazminatın yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesi ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davacının müvekkili şirketin çalışanı olmadığını, müvekkili ile davacı arasında hiçbir hukuki ilişki bulunmadığını, müvekkilinin dava konusu fotoğrafın çekilmesi ve kullanılmasına ilişkin bilgisi ve onayı olmadığını, müvekkilim kötü niyetli hareket edilerek bu ihtilafa dahil edilmek istendiğini, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, dava dilekçesinde bulunun tüm iddiaları red ederek ve haksız davanın esas yönünden de reddini talep ettiklerini belirtmiş müvekkili ile davacı arasında hiçbir hukuki ilişki mevcut olmadığından davanın husumet yönünden reddini, esas açısından da haksız olan davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesi ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davacının dava dilekçesinde yer alan iddialarının dayandığı hukuki sebepleri açıkça nitelendirmediğini, somut vakıaların gerekçelendirileceği hukuk normlarını açıkça belirtmediğini, davacının ileri sürdüğü vakıaları hangi delillerle ispat edeceğini dava ve delil dilekçesinde açıkça belirtmediğini, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacı tarafın Müvekkili Şirket'e ait... Mağazasında 09.03.2016 tarihinden, müvekkil şirketten kendi istek ve iradesi ile ayrıldığı 01.06.2018 tarihine kadar Satış Danışmanı olarak çalıştığını, davacı tarafından ileri sürülen, izinsiz fotoğrafının çekildiği ve ticari amaçlarla kullanıldığı, davacı tarafından istenilmemesine rağmen videosunun çekildiğine dair iddiaların kabulü mümkün bulunmadığını, davacının izni ve haberi olmadan davacının fotoğrafının çekildiği ve ticari amaçlarla kullanıldığı iddiası gerçeğe aykırı olduğunu, davacı tarafça da ibraz edilen fotoğraflarda davacının poz verdiği açıkça görüldüğünü, davacının haberi veya izni olmadan fotoğrafının çekilmesi söz konusu olmadığını, fotoğrafın çekilmesi sırasında davacının haberi olması bir yana, izni de alınmış ve fotoğraf bu şekilde çekildiğini, davacı fotoğrafın çekildiğini ve mağazaya asılacağını bildiği gibi rıza da gösterdiğini, kaldı ki söz konusu fotoğraf 2017 yılının başlarında çekildiği, davacı tarafın 01.06.2018 tarihli fesih bildiriminden önce hiçbir şekilde fotoğrafın kaldırılmasını içerir iradesini müvekkil şirket'e bildirmediğini, müvekkil şirket davacının 01.06.2018 tarihli ihtarnamesi sonrasında fotoğrafı mağazadan kaldırdığını, yaklaşık 1,5 yıl boyunca hiçbir şekilde fotoğrafın kaldırılmasını talep etmeyen davacının dava kapsamındaki bu iddialarının maddi tazminat taleplerine kılıf uydurma çabası olduğunu, ...yetkililerinin mağazada çekim yapma taleplerinin ... firması ile yalnızca ticari ilişkisi bulunan, hiçbir organik bağı bulunmayan Müvekkil şirket yönünden bir bağlayıcılığı bulunmadığı gibi, Müvekkil Şirket tarafından davacının video çekimine katılması talep dahi edilmediğini, davacının katılmış olduğu bir video çekimi varsa bu hususu ispatla yükümlü olduğunu, varlığı bile meçhul olan, bir video çekimi iddiasıyla maddi-manevi tazminat talebinde bulunulmasının mümkün olmayacağını, davacının manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu, davacının zenginleşme amacı taşıdığı açık olan fahiş manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi'nin 27/01/2022 tarihli 2018/442 Esas. 2022/29K. sayılı kararı ile;Mahkemece; \"Davanın REDDİNE, \" karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada müvekkilden izin aldıklarına ilişkin davalıların müvekkiline imzalattıkları izin ve onay formu olmamasına rağmen sadece tanık beyanlarından hareketle müvekkilin fotoğraf çektirme olayına izin ve rıza gösterdiğine ilişkin yerel mahkemenin değerlendirmesi hukuka aykırı olduğunu, müvekkilin izni olmadan ve yazılı rızası alınmadan fotoğrafı kullanıldığını, müvekkilin fotoğrafı iş yerindeki görevi dışında başka bir işle uğraşıyormuş izlenimi uyandırılarak fotoğraf çekimi olduğu için bu hususta da tanıkların beyanları ile de sabit olduğu üzere bu durumu işyeri müdürüne de iletildiğini ancak bu hususun göz ardı edildiğini, davalı iş yerinde işçilerin çekilen fotoğraflarıyla ilgili yazılı rızaları alınmadan çekilen fotoğrafların hangi amaçlarla kullanılacağı hususunda bilgilendirmeleri söz konusu olmadığını, mahkemenin eksik incelediği hukuka aykırı davanın reddi kararının kaldırılarak bozulması ve dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesi ve dosyadaki diğer eksik hususların giderilmesi ve bilirkişi raporu alınması ve müvekkilin tüm oluşan maddi ve manevi zararlarının hesaplanması yoluna gidilmesi ve diğer istinaf nedenlerinin araştırılması gerektiğini, beyan ederek, istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin eksik incelenen 2018/442 E. 2022/29 K sayılı davanın reddi kararının kaldırılması ve kararın bozularak yerel mahkemeye gönderilmesine ve eksik hususların gönderildikten sonra haklı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...vekili katılma yoluyla istinaf ve istinafa cevap dilekçesinde özetle; davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının müvekkilin çalışanı ve müvekkili ile davacı arasında hiçbir hukuki ilişki olmadığını, müvekkilin dava konusu fotoğrafın çekilmesi ve kullanılmasına ilişkin bilgisi ve onayı olmadığını, dava konusunda taraflar arasında uyuşmazlık dahi olmadığını, dava konusunu fotoğrafın diğer davalı şirket tarafından işletilen dükkanda çekilerek, yine bu dükkanda verilen \"krampon özelleştirme\" hizmetini tanıtmak için duvara asıldığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık dahi olmadığını, davacı yanın kendi beyanlarında dahi fotoğraf çekimine müvekkili şirket temsilcisinin katıldığına dair bir iddiası olmadığını, davacı sadece, varlığı dahi kanıtlanamayan ve davacının bizzat katıldığını iddia ettiği bir video çekimine \"... Türkiye Futbol Sorumlusu\"nun katıldığını iddia etmiş ve bu iddia dahi kanıtlanamadığını, dava konusu çekimlerin müvekkili şirketin gözetiminde yapıldığına dair herhangi bir beyan olmadığını, davalı tanığı ...tarafından \"ürün lansmanlarına ilişkin tanıtım, çekim ve organizasyonların davalı ile diğer davalı tarafından birlikte gerçekleştirildiği\" beyan edilmişse de; dava konusu fotoğrafın ürün lansmanına ilişkin bir çekim olmadığı ve bu kapsamda değerlendirilemeyeceğini, söz konusu fotoğrafın davacının krampon üzerine yazı yazarken çekildiği ve dolayısıyla mağazada verilen krampon üzerine baskı yapılması hizmetine ilişkin bir mağaza içi tanıtım fotoğrafı olduğunu, nitekim, davacı tanığı ... de ifadesinde, fotoğrafın baskı makinesi önünde çekildiğini beyan ettiğini, bu beyan da fotoğrafın ürün lansmanı ile bir ilgisinin bulunmadığını ve mağaza içinde verilen kramponlara baskı yapılması hizmetini tanıtma amaçlı olarak çekildiğini ortaya koyduğunu, müvekkili dava konusu çekimler ile herhangi bir ilgisi bulunmadığından katılma yoluyla istinaf başvurusunun kabul edilerek, ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesini ve davanın müvekkili şirket açısından husumet yönünden de reddine karar verilmesini talep ettiklerini, HMK 342/2 hükmünde sayılan zorunlu hususları taşımayan davacının istinaf dilekçesinin usulden reddine, İlk derece mahkemesinin, davanın esastan reddine dair kararının hukuka uygun olduğunun tespitine ve davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, müvekkili şirketin dava konusu çekimler ile herhangi bir ilgisi bulunmadığından; katılma yoluyla istinaf başvurusunun kabul edilerek, ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine ve davanın müvekkili şirket açısından husumet yönünden de reddine, karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın istinaf dilekçesinde belirttiği gibi dosyada dinlenen tanık beyanlarından sadece birine değil tümüne birlikte itibar ettiğini, görselin mağazada yayınlanıp yayınlanmayacağı ile ilgili bilgiye tanık ...'ün değil, fotoğraf çekimi yapılan kişiler olan davacı ve ...'nın sahip olması, ...'ün bu hususta bir bilgiye sahip olmaması doğal olduğunu, aynı zamanda bir an için ilgili görselin yayınlanacağına dair bir bilgilendirme yapılmadığını kabul etsek dahi, davacı görsellerin yayınlanması akabinde tanık... ile birlikte görseller ile ilgili espriler yapmış, görsel aylarca mağazada kalmış ve davacı bu durumdan rahatsız olduğunu belli edecek en ufak bir davranışta veya yetkili çalışanlara şikayette, çalışma arkadaşlarına serzenişte bulunmadığını, davacı ... söz konusu görselden rahatsızlığını ilk defa iş akdini sonlandırdığını açıklayan 01/06/2018 tarihli ihtarnamesinde beyan ettiğini, fotoğraf çekiminin yapıldığı ve devamında görselin mağazaya asıldığı zamandan başlamak üzere söz konusu ihtarnamenin tarafa tebliğ edilmesine dek, yaklaşık 1,5 yıl boyunca, hiçbir şekilde görselin kaldırılmasını talep etmemesi, buna yönelik doğrudan ya da dolaylı bir irade beyanının olmaması ve iş akdini bu bahaneye sığınarak safi kötüniyetli bir şekilde tazminat talep ederek sonlandırması son derece dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmediğini, yerel mahkemenin 27/01/2022 tarihli gerekçeli kararında da davacının rızası dahilinde katıldığı çekimlere ilişkin görsellerin uzun süre mağazada kaldıktan sonra iş akdinin feshi ile birlikte bu rızasının bulunmadığını belirtmek suretiyle tazminat talep etmesinin TMK 2 kapsamında dürüstlük kuralına aykırılık teşkil edeceği yönünde son derece yerinde bir hüküm kurulduğunun beyan ederek, davacı tarafından gerçekleştirilen istinaf başvurusunun reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, davacıya ait fotoğrafların izinsiz kullanılması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... A.Ş' nin ... mağazasında 09.03.2016 yılından itibaren satış danışmanı olarak görev aldığını, Beykoz ... Noterliği'nin 01.06.2018 tarihli ...Yevmiye nolu ihtamamesi ile iş akdini haklı sebeplerle feshettiğini, dava konusu mağaza içerisinde çekilen ve poster olarak koyulan fotoğrafın mağazada izinsiz kullanıldığını, davalı şirket ile müvekkil arasında fotoğraf, video çekiminin yapılacağı ve ticari amaçlarla kullanılacağı hususunda bir anlaşma bulunmadığını, fotoğrafının izinsiz bir şekilde davalı şirketin ... mağazasında hem reklam amaçlı hem de ticari amaçlarla kullanılmasından doğan zararların tazmini için 30.000 TL manevi tazminatın ve şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.Dava; davacıya ait fotoğrafın izinsiz olarak davalıya mağazada ticari amaçla kullanıldığı iddiasına dayalı olarak maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın 5846 sayılı FSEK kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.Mahkemece; davaya konu fotoğrafların davacının rızası dahilinde yayınlandığı, davacının iş akti sonlandıktan sonra dava açmasının dürüstlük kuralları ile bağdaşmadığı ve hakkın kötüye kullanımı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. 5486 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 86. maddesi, eser niteliğinde olmasalar dahi, resim ve portrelerin, tasvir edilen kişilerin muvafakati alınmaksızın teşhir veya başka şekillerde umuma arz edilemeyeceğini öngörmektedir. Bu hükümdeki \"resim ve portreler ibaresi; fotoğrafları, çeşitli tekniklerle yapılmış portreleri, tek başına veya topluluk içinde bulunurken çekilmiş resimleri ifade etmektedir. Bütün bunların, izinsiz olarak teşhiri veya umuma arz edilmesi ya da örneğin bir ilanda, vitrinde vs. kullanılması, anılan hükümle yasaklanmıştır. Belirtilmelidir ki, Kanunun bu hükmüyle korunan şey; resim, portre veya fotoğrafın \"eser niteliği değil, bunlarda tasvir olunan kimsenin kişilik hakkıdır. (Ünal Tekinalp, Fikri Mülkiyet Hukuku,5. Bası, 2012, sayfa:289) Dolayısıyla, bu yasağa aykırı nitelikteki eylemler, kişilik haklarına saldırı oluşturur ve T.B.K.'nun 58. maddesi çerçevesinde manevi tazminat yükümlülüğü doğurur.Bir kişinin, fotoğrafının çekildiğini bilmesi,fotoğrafın çekilmesine rıza göstermesi, çekilen fotoğrafın taraflarca anlaşma olmaksızın kullanılması yayınlanması hakkı verildiği anlamına gelmez.Somut olayda ; davacının davalı ... şirketine ait mağazada satış sorumlusu olarak görev yaptığı dönemde dava konusu fotoğrafın ... firmasına ait bir ayakkabının kişiselleştirilmesi amacıyla ayakkabının üzerine yazı yazılmasının tanıtımı amacıyla, davacının krampon üzerine yazı yazarken profilden çekilmiş bir fotoğrafı olduğu ve ... mağazasında mağaza içinde ürün reklam ve tanıtım amaçlı davacının işten ayrılıp dava açtığı tarihe kadar kullanıldığı, tanık beyanlarından fotoğrafın davacının izni ile çekildiği ve iş aktinin feshine kadar yaklaşık 1,5 yıl davacının izni dahilinde mağaza içinde reklam amaçlı kullanıldığı anlaşılıyorsa da, FSEK m. 86 gereği hukuka uygun kullanım için davacının yazılı izninin alınması gerekmektedir. Davacıya ait fotoğrafın yazılı izin alınmadan ticari kullanımı söz konusu olduğundan davacının maddi manevi tazminat hakkı bulunduğu gözetildiğinde, davacının ihlal edilen hakların tazmini için yasal yola başvurmasının dürüstlük kuralına aykırılık ve hakkın kötüye kullanımı olarak nitelendirilmesi hukuken yerinde değildir. Bu durumda davacının fotoğrafının yazılı izin almaksızın, mağazanın reklamında ticari amaçla kullanılmasının FSEK'in 86/1 ve TMK 'nun 24 maddeleri hükümlerine aykırı olduğu, davacının tazminat talep hakkı bulunduğu hususları gözetilmeksizin yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince esasa ilişkin delil toplanmadan, eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı olarak karar verildiği anlaşıldığından bu aşamada davalı yanın istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davacı yanın istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2-Davalı yanın istinaf başvurusunun incelenmesine YER OLMADIĞINA,3-İstanbul 2. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 27/01/2022 tarih, 2018/442 E. 2022/29 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,4-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 5-İstinaf yasa yoluna başvuranlar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,6-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,7-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 17/04/2025