T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/2150
KARAR NO: 2025/587
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
TARİHİ: 15/09/2021
NUMARASI: 2017/985 Esas - 2021/591 Karar
DAVA: Sözleşmenin İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/05/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 26/04/2017 tarihinde fason üretim sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği davalının müvekkilin talep ettiği zaman ve koşullarda limonata suyu ve karadut suyu teslim etmekle yükümlü olduğunu, ... Pendik Şubesi ... çek hesabından verilen çeklerin müvekkili tarafından teslim edilecek emtiaya karşılık verildiğini, ilk üç çekin ödendiğini, ... numaralı 30/08/2017 tarihli 25.000,00 TL tutarlı çekin ödenmediğini, davalının sözleşmeye bağlı edimlerini yerine getirmediğini, davalının gönderdiği ürünlerin eksik ve kusurlu çıktığını, ürünlerin son nokta müşteriye vardığındaki gerek koku gerekse tat şikayetlerinden dolayı ürünlerin kusurlu bulunmasının sözel olarak davalıya defalarca bildirildiğini, davalının ürün kalitesini düzeltmek bir yana eksik göndermeyi sürdürdüğünü, müvekkilin Beykoz ... Noterliğinin 25/08/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözlesmenin haklı nedenlere fesih edildiğini davalıya tebliğ edildiğini, davalının Kadıköy ... Noterliğinin 05/09/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesinde sözleşmeyi fesih edemeyeceğini ve buna bağlı çekleri teslim edemeyeceğini, sorumluluk kabul etmediklerini iteri sürerek fesih iradesini reddettiğini, ... numaralı 30/08/2017 tarihli 25.000,00 TL çekin ödenmediğini ve icra takibine konu edildiğini, ... gıda logolu ... tarafından yapılmadığının şirket ortaklarınca doğrulandığını ileri sürerek davalı ile müvekkil arasındaki 26/04/2017 tarihli sözleşmenin feshinin kabulü ile ... Pendik Şubesi ... nolu hesaba ait; 30.08.2017 tarihli ... çek nolu 25.000,00 TL bedelli 20.09.2017 tarihli ... çek nolu 21.600,00 TL bedelli 30.09.2017 tarihli ... çek nolu 25.000,00 TL bedelli, 20.10.2017 tarihli ... çek nolu 21.600,00 TL bedelli toplam 93.200,00 TL bedelli 4 adet çekin davalılarca iade edilmemesi sebebiyle ilgili çeklerin ödenmesinin ve icra takibine konu yapılmasının durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, sözleşmenin feshi ile çeklerin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilin davacı şirkete irsaliyelerle 147.271,05 TL tutarlı mal üretip davacıya teslim ettiğini, müvekkilin davacı şirketten 64.800,00 TL ödeme alabildiğini, davacının ödemekle yükümlü olduğu çek bedellerini müvekkile ödemediğini, müvekkilin davacı şirketten 82.471,05 TL alacaklı bulunduğunu, davacının ödemediği ... numaralı 30/08/2017 tarihli 25.000,00 TL tutarlı çek için İstanbul Anadolu ... icra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasıyla, ... numaralı 20/09/2017 tarihli 21.600,00 TL tutarlı çek için İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasıyla, ... numaralı 30/09/2017 tarihli 21.600,00 TL tutarlı çek için İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, ... numaralı çekin vadesinde ödenmediğini, müvekkilin sözleşmeyi devam ettirerek iyi niyet gösterdiğini, davacının fesih nedenlerini sözleşmenin 3/2, 3,/4 maddelerine dayandırdığını, davacının Beykoz ... Noterliğinin 25/08/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ekinde gönderilen tutanakların ayıplı mal tespiti bildirimi olduğunun kabulü mümkün olmadığını, müvekkilin Kadıköy ... Noterliğinin 05/09/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı İhtarnamesinde davacıya ayıplı mal bildiriminin kabul edilmediğinin bildirildiğini İleri sürerek davanın reddine, davacının müvekkiline ödemekle yüklü olduğu durdurulan icra takipleri yönünden alacağın %40'ından az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \"Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı ile davalı arasında 26.04.2017 tarihli Fason Üretim Sözleşmesinin akdedildiği, bu sözleşme ile davalının, davacının talep ettiği zaman ve koşullarda davacıya limonata suyu ve karadut suyu teslim etmeyi üstlendiği, davalının üretip teslim etmeyi üstlendiği malların bedelinin ödenmesi için davacı tarafından davalıya 7 adet çek verildiği, davacı tarafından 3 adet çek bedelinin davalıya ödendiği, geri kalan 4 adet çek bedelinin ödenmediği, sözleşmenin akdedilmesinden sonra davalı tarafından davacıya toplam 147.271,05 TL tutarlı mal teslim edildiği, davacı tarafından 64.800,00 TL davalıya ödendiği anlaşılmıştır. Taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre davalıdan mal teslim alan davacının, uygun bir süre içinde, bu malların kalitesini kontrol ettirmek, kalite kontrol belgesi düzenlettirmek ve bu suretle tespit edilen ayıpları 30 gün içinde davalıya bildirmekle yükümlü olduğu, ancak davacının malları teslim aldıktan sonra, kontrol ettirmediği ve kontrol sonuçlarını içeren belgeyi düzenleyerek davalıya göndermediği, davalının teslim ettiği malların ayıplı olduğunun davacı tarafından ispat edilemediği bu nedenle taraflar arasında imzalanan sözleşmeyi haksız olarak feshettiği ve davacının 82.471,05 TL mal bedeli tutarını davalıya ödemekle yükümlü olduğu anlaşıldığından davanın reddine ve davaya konu çeklerin İİK'nın 72/3 maddesi gereğince icra takip dosyasında icra veznesine girecek paraların dava sonuna kadar takip alacaklısına ödenmemesine karar verilmiş ve takip alacaklısına bu tedbirden kaynaklı ödeme yapılmadığı anlaşıldığından davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, ...\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; T.C. beykoz kaymakamlığı ilçe gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğünce davalı tarafın lisans almadan ... markasına ait olmadığı halde ...t firmasına aitmiş gibi ürünler ürettiğine ilişkin resmi belgeye yerel mahkemece değinilmediğini, bilirkişi raporu usule aykırı ve hatalı ifadeler içermekte olup bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının dikkate alınmadığı, hükme esas yeterliliğe sahip olmayan bilirkişi raporuna göre hüküm tesis edildiğini, davalı tarafın sözleşmeye aykırı davranmadığını ispat etmesi gerektiğini, yerel mahkemede görülen dava itirazın iptali ve/veya itirazın kaldırılması davası olmadığından mahkemece davacı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verilmesinin hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin tespiti ile kambiyo senedi(çek) nedeniyle borçlu olmadığının tespiti(menfi tespit) davasıdır.
İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, satılanın ayıplı olup olmadığı noktasındadır.Taraflar arasında 26/04/2017 tarihli limonata ve karadut suyuna ilişkin fason imalat sözleşmesi imzalanmıştır.Davacı tarafından davalı muhatabına çekilen Beykoz ... Noterliğinin 25/08/2017 Tarih ve ... YN'lu ihtarnamesi ile, sözleşmeye aykırılıktan dolayı fason sözleşmesinin feshedildiği, vadesi gelmemiş çekler ile ödenen çek bedellerinin iade edilmesi ihbar ve ihtar edilmiştir. Davacı tarafından davalı lehine 20/06/2017 - 20/07/2017 - 20/08/2017 tarihlerinde 21.600,00'er TL bedelli çekler ile 30/08/2017 tarih ve 25.000,00 TL bedelli, 20/09/2017 tarih ve 21.600,00 TL bedelli, 30/09/2017 tarih ve 25.000,00 TL bedelli, 20/10/2017 tarih ve 21.600,00 TL bedelli çekler keşide edilmiştir.Davacı tarafça, ayıplı ürün teslim edilmesi nedeniyle sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği, bu nedenle çeklerin bedelsiz kaldığı iddiası ile 30/08/2017, 20/09/2017, 30/09/2017 ve 20/10/2017 keşide tarihli çeklerin iade edilmesine karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.Bir davada olayları açıklamak, maddi vakıaları ileri sürüp kanıtlamak taraflara, hukuki nitelendirme ve uygulanacak kanun hükümlerini belirleme ise hakime aittir. Mahkeme tarafların hukuki nitelendirmeleriyle bağlı değildir. Davacı her ne kadar çeklerin iadesine karar verilmesini talep etmiş ise de, iade davası rıza dışında elden çıkan çekler için mümkün olup, bedelsizlik iddiasında iade davası açılması mümkün değildir. Bedelsizlik iddiasında açılacak dava menfi tespit davası olup, dava dilekçesinin bütünü değerlendirildiğinde eldeki dava menfi tespit davası niteliğindedir.İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, davacının, 2017 yılı ticari defterlerini incelemeye sunmadığı, davalının sunduğu 2017 yılı ticari defterlerinde kayıtlı olan ve dava dosyasına birer örneği sunulmuş olan irsaliyeli faturalara göre, sözleşmenin akdedilmesinden sonra davalı tarafından davacıya toplam 147.271,05 TL tutarlı mal teslim edildiği tespit edilmiştir. Davacının, davalıya verdiği çeklerin toplam tutarı ise, 158.000,00 TL'dir. Buna göre, çeklerin 10.728,95 TL'lik kısmı bedelsiz kalmıştır.Davacı tarafça, teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğu iddia edilmiş ise de, dosya kapsamında söz konusu ürünlerin ayıplı olduğunu gösteren bir delil bulunmamaktadır. Dava dilekçesi ekinde sunulan tutanaklar ise tek başına davacının ayıp iddiasını ispatlamaya elverişli değildir. Beykoz İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünce düzenlenen 06.10.2017 tarihli ... seri numaralı belgeyle davalı şirketin lisans hakkı bulunmadan, 3. kişi şirketin amblem ve marka haklarını kullandığı iddia edilmiş ise de, eldeki davada küf iddiasına dayanıldığı ve davacı şirket yetkilisinin 29/01/2019 tarihli savcılık ifadesinde almış oldukları malzemeleri çöpe attıklarını beyan etmiş olması karşısında, söz konusu tarım ilçe müdürlüğü belgesinin eldeki davaya bir etkisi bulunmamaktadır.Sözleşme kapsamında davalıya verilen çeklerden 20/06/2017 - 20/07/2017 - 20/08/2017 keşide tarihli ve 21.600,00'er TL bedelli çekler ödenmiştir. 30/08/2017 keşide ve 25.000,00 TL bedelli, 20/09/2017 keşide ve 21.600,00 TL bedelli, 30/09/2017 keşide ve 25.000,00 TL bedelli, 20/10/2017 keşide ve 21.600,00 TL bedelli çekler ise ödenmemiştir. Davacıya 147.271,05 TL tutarında ürün teslim edilmiş ve karşılığında 64.800,00 TL ödeme yapılmış olup, davalının halen 82.471,05 TL alacağı bulunmaktadır. Buna karşılık davacının 93.200,00 TL tutarında çeki, davalıdadır. Bu halde dava konusu çeklerin 10.728,95 TL'lik kısım bedelsiz kalmıştır. Davalı alacağına ilişkin 82.471,05 TL tutarı karşılayan ve icra takibine konu edilen çekler dışında kalan 10.728,95 TL tutara isabet eden ve icra takibine konu edilmeyen 20/10/2017 keşide tarihli çek yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesince davanın tümden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 72/4. Maddesine göre, dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez. Eldeki dava bakımından 30/08/2017 tarih ve 25.000,00 TL bedelli, 20/09/2017 tarih ve 21.600,00 TL bedelli, 30/09/2017 tarih ve 25.000,00 TL bedelli çekler icra takibine konu edilmiş ve mahkemece ihtiyati tedbir yolu ile icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilmiş olması karşısında davalı lehine kötüniyet tazminatının koşulları oluşmuştur. Ancak bu halde, sadece hakkında tedbir kararı verilen çeklerin tutarı olan 71.600,00 TL üzerinden kötüniyet tazminatı belirlenmelidir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesince imzalanan sözleşmeyi haksız olarak feshettiği ve davacının 82.471,05 TL mal bedeli tutarını davalıya ödemekle yükümlü olduğundan bahisle davanın tümden reddine karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,1-Davanın kısmen KABULÜNE, kısmen REDDİNE,2-Davacının, davaya konu 20/10/2017 keşide tarihli, ... nolu, 21.600,00 TL bedelli çekin 10.728,95 TL'sinden davalıya borçlu olmadığının tespitine,3-Davanın reddedilen ve ihtiyati tedbire konu edilen 71.600,00 TL'nin %20'si olan 14.320,00 TL kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verimesine,4-Başlangıçta peşin olarak alınan 1.591,63 TL harçtan alınması gerekli olan 732,89 TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 858,74 TL'nin talep halinde davacıya iadesine,5- Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu başvuru harcı 31,40 TL, posta ve tebligat gideri 273,50 TL, bilirkişi ücreti 3.000,00 TL olmak üzere toplam 3.304,90 TL yargılama masrafının, davacı yan davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 380,45 TL yargılama masrafına, 732,89 TL harç eklenerek sonuç olarak 1.113,34 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 2.924,45 TL yargılama masrafının davacı yan üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 10.728,95 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettiğinden 2021 yılı AAÜT tarifesi uyarınca davalı yararına taktir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa; davalı tarafından yatırılan ve artan delil avansının kendisine iadesine, 8-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak; a-Davacı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine, b-Davacı tarafça istinaf aşamasında yatırılan istinaf başvuru harcı 162,10 TL, posta ve tebligat gideri 86,00 TL olmak üzere toplam 248,10 TL'den davalının avansından yapılan 72,60 TL'nin mahsubu ile kalan 175,50 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.02/05/2025