T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:20/04/2021
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ:20/06/2025
KARAR YAZIM TARİHİ:20/06/2025
Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 18/06/2017 tarihinde ... plakalı aracın ağaca çarpması suretiyle meydana gelen ölümlü trafik kazasında müvekkillerinin murisi ...'in vefat ettiğini, kazaya karışan aracın davalılardan ... adına kayıtlı olduğunu ve davalı sigorta şirketinde sigortalandığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere müvekkili ... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan sigorta şirketi yönünden talep tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacılara verilmesine, mirasçılar anne ve babanın her biri için 20.00,000'şer TL ve kardeşler için 10.000,00'er TL olmak üzere 90.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan olay tarihinden işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Sigorta Şirketi cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkili mahkemede açılmadığını, yetkili İstanbul Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın ... poliçe numarası müvekkil şirket nezdinden ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olmak üzere 330.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, bu nedenle öncelikle kusur raporu aldırılmasını, müteveffanın davacıların desteği olduğunun ispatlanmasını, aktüer bilirkişiden rapor aldırılmasını, SGK’dan rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun sorulmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kaza tarihinde kendisine ait ... plakalı aracı kiralamakta olduğunu, davalılardan ...’ın 09/06/2017 tarihinde müvekkilinin aracını bir ay süre ile kiraladığını, aracın kiralanmasından sonra ölümlü ve yaralamalı kaza meydana geldiğini, müvekkilinin kazanın oluşumunda bir kusurunun olmadığını, davacıların murisinin müterafik kusurlu olduğunu, olayda hatır taşıması mevcut olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece aşağıdaki gerekçeyle; \"Hazine Müsteşarlığı'nın 24.04.2016 tarih, 2016/3 sayılı genelgesinde tazminat hesaplanırken Türkiye’de herhangi bir vatandaşın olduğu gibi belgelendirilmiş olması durumunda ölen kişinin vergilendirilmiş gelirinin esas alınacağı, ancak vergilendirilmiş gelir tutarı için herhangi bir belge sunulmaması durumunda hesaplamanın asgari ücret kullanılarak yapıldığı belirtilerek “Söz konusu madde, mağdurların yabancı olup olmaması madde hükmü açısından farklılığa neden değildir. Bu itibarla ülkemize giriş yapan yabancı uyruklu kişilerin trafik kazalarına bağlı sürekli sakat kalması veya vefatı dolayısıyla ortaya çıkacak tazminatın vergilendirilmiş geliri ispatlayan belgenin sunulmaması sebebiyle hesaplanamaması durumunda söz konusu tazminat hesabında ülkemiz asgari ücreti esas alınacaktır” şeklinde açıklama yapıldığı, davacı tarafça dosyaya sunulan ve desteğin turizm şirketinde çalıştığını beyan eden yazı muhteviyatının resmi nitelikte belge kabul edilemeyeceği, zaten davacılar vekilinin de Türkiye'deki asgari ücret üzerinden davasını belirli hale getirdiği ve Yargıtay uygulamalarının da Türkiye'deki asgari ücretin üzerinde gelir elde edildiğinin kesin delillerle ispat edilememesi yahut Türkiye'deki asgari ücret altında gelir elde edilmesi halinde Türkiye'deki asgari ücretin hesaplamaya esas alınması gerektiği yönünde olması (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2017/558 Esas,2019/9013 Karar Sayılı İlamı) karşısında Türkiye'deki asgari ücrete göre yapılan aktüer hesabına itibar edilmesi gerektiği, ayrıca aktüer raporundaki hesaplama yöntemine ve baz alınan cetvellere yönelik bir itiraz olmadığının tespit edildiği, buna göre Türkiye'deki asgari ücrete göre yapılan hesaplamanın baz alınması yanında TBK'nın \"tazminatın belirlenmesi\" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceğinin belirtilmesi; \"Tazminatın indirilmesi\" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakimin, tazminatı indirebileceği ya da tamamen kaldırabileceğinin açıklanması karşısında, meydana gelen trafik kazasında davacıların murisinin olay gecesi birlikte eğlenmeye çıktığı, alkollü içki içtiğini bildiği ve alkollü olduğunu bilmesine rağmen sürücünün kullandığı araca bindiği, sürücünün de aldığı alkolün etkisiyle direksiyon hakimiyetini kaybederek kazaya neden olduğu olayda müteveffanın müterafik kusurunun olduğu değerlendirilmiş ve bilirkişi tarafından hesaplanan tazminat miktarları üzerinden %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği,
Diğer taraftan müteveffanın sürücünün davalı ...'tan kiraladığı araçta hatır için taşındığı, süresinde verilen bir kısmın cevap dilekçesinde bu hususun usulüne uygun şekilde süresinde ileri sürüldüğü görülmekle ayrıca %20 oranında hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiği, ayrıca hatır taşımasına ve müterafik kusura yönelik bu indirim yönünden, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamı dikkate alınarak davalılar yararına vekalet ücreti takdir edilmemesi gerektiği belirtilerek; \"Maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile Davacı anne ... yönünden 43.918,74 TL, davacı baba ... yönünden 16.364,97 TL olmak üzere toplam 60.283,71 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... yönünden 18/06/2017 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş yönünden 28/03/2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine, Manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile davacı anne ... için 5.000,00 TL, davacı baba ... için 5.000,00 TL , davacı kardeşler ..., ..., ..., ..., ... için ayrı ayrı 1.000,00'er TL olmak üzere toplam 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...' dan alınarak adı geçen davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine\" karar verilmiştir.
Davacılar vekili, yerel mahkemece verilen tazminatın davacıların manevi yıpranmasını tatmin edecek tutarda olmadığını, müteveffanın genç yaşta hayatını kaybettiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı ... vekili özetle, müteveffanın gelirinin hesaplanmasında ...’daki asgari ücretin esas alınması gerektiğini mahkemece bu konuda yeterli araştırma yapılmadığını belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Dava, haksız fiil nedeniyle maddi- manevi tazminat istemine ilişkindir.
Duruşma açılmasını gerektiren bir cihet bulunmadığından inceleme ve müzakereler HMK'nın 353 ve 355.maddeleri uyarınca istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak dosya üzerinden yürütülmüştür.
Buna göre;
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre davacı tarafça sunulan belgedeki gelir Türkiye’deki asgari ücretten yüksek ise de mahkemece davacı tarafça dosyaya sunulan ve desteğin turizm şirketinde çalıştığını beyan eden yazı muhteviyatının resmi nitelikte belge kabul edilmediği, buna göre Türkiye’deki asgari ücretten hesaplama yapılmasında bir usulsüzlük bulunmadığının anlaşılmasına usule ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle kanıtların toplanması ve değerlendirilmesinde bir usulsüzlük görülmemesine, mahkemenin ilamda yazılı şekilde ortaya koyduğu takdirine, mahkemenin değerlendirmesi ve vardığı neticede istinaf nedenleri yönüyle usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamak ta ise de dosya kapsamına, olay tarihine, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına, paranın alım gücüne göre mahkemece hükmedilen manevi tazminat yeterli olmadığından hükmün kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
I-Davacılar vekilinin istinaf isteminin kabulü ile kararın kaldırılması ve HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden hüküm kurulmasına, davalı ... vekilinin istinaf isteminin reddine,
II-Hükmün esasına ilişkin olarak ;
1-Maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile
-Davacı anne ... yönünden 43.918,74 TL
-Davacı baba ... yönünden 16.364,97 TL olmak üzere toplam 60.283,71 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... yönünden 18/06/2017 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş yönünden 28/03/2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine,
-Alınması gerekli 4.117,98 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 444,02 TL ve ıslah ile alınan 187,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.486,96 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
-Davacılar tarafından yatırılan 444,02 TL peşin harç, 35,90 TL başvurma harcı ve 187,00 TL ıslah harcı toplamı 666,92 TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri olmak üzere) toplam 1.057,90 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan 677,05 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
-Davacılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 8.636,88 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara ödenmesine,
-Takdiri indirim nedenlerinden dolayı reddedilen kısım yönünden davalılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
2-Manevi tazminat davasının KABULÜ ile
-Davacı anne ... için 20.000,00 TL,
-Davacı baba ... için 20.000,00 TL,
-Davacı kardeşler ..., ..., ..., ..., ... için ayrı ayrı 10.000,00'er TL olmak üzere toplam 90.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...' dan alınarak adı geçen davacılara verilmesine,
-Alınması gerekli 6.147,90 TL nispi karar ve ilam harcının davalı ...' dan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
-Manevi tazminat davası yönünden ayrıca bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
-Davacılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacılara ödenmesine,
3-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacılara iadesine,
III-İstinaf incelemesine ilişkin olarak;
1-İstinaf talebinde bulunan davacılardan peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde davacılara ilk derece mahkemesince iadesine,\t
2-İstinaf talebinde bulunan davalıdan peşin alınan 1.285,65 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.856,98 TL harcın bu davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydedilmesine,
3-İstinaf talebinde bulunan davacılar ve davalıdan peşin alınan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye irad kaydedilmesine,
4-İstinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan 153,00 TL yargılama gideri ile 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 315,10 TL'nin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
5-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama giderinin istinaf eden davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Kullanılmayan avansların ilgililerine iadesine,
7-Avans ve teminat iadesi, tebligat, kesinleştirme ve benzeri işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,\t
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 20/06/2025 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.\t
...