T.C. BURSA BAM 14. HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 27/05/2022
NUMARASI\t\t:
DAVACI \t: ... - ...-
DAVALI \t: ...
DAVA\t: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ\t: 26/09/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 30/09/2024
Mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurunun incelenmesi neticesinde;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkili şirket ile ... Dış Tic. Ltd yarı-mamül olarak verilen berelerin imalatını yapmak için anlaştıklarını, ... Dış Tic. Ltd tarafından 20/10/2018 tarih ve 210885 sayılı fatura tanzim edilip müvekkili şirkete gönderildiğini, anılan faturanın iş yoğunluğu ile sehven müvekkili şirket kayıtlarına işlendiğini, anılan fatura içeriğini kabul etmediklerini, zira faturada anılan malların bugüne kadar müvekkiline teslim edilmediğini, karşılığında mal teslimi yapılmayan faturanın iadesi kapsamında karşı tarafa gönderdikleri Bursa 19. Noterliği'nin 26/12/2018 tarih ve ... sayılı ihtarnameye faturanın geri iade edildiğine dair Zeytinburnu 4. Noterliğinin 17/01/2019 tarih ve ...sayılı evrakı ile cevap verildiğini, davacı müvekkilinin cari hesap üzerinde davalı/borçludan alacaklı olması sebebiyle Bursa 12. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, takibe itiraz neticesinde takibin durduğunu, taraflar arasında tutulan cari hesap incelendiğinde müvekkilinin davalı taraftan alacaklı olduğunun anlaşılacağını, itirazın yersiz ve kötü niyetli olduğunu belirterek davalı şirketin haksız itirazlarının reddi ile iptalini ve davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, İcra dairesinin yetkisine itirazda bulunduklarını, müvekkili firmanın K.K.K. Ankara tedarik Bölge başkanlığı 7. Kısım bere ihalesini alması üzerine davacı taraf ile11.06.2018 tarihli sözleşme tanzim ettiklerini, bu sözleşmeye göre 148.000 adet K.K.K. Eğitim beresinin iplik, dokuma, keçeleme, taraş, kalıp dahil olmak üzere teslim işinin adet fiyatı 9 TL+KDV dahil olmak üzere 1.571,60 TL karşılığında 30.09.2018 tarihine kadar imal ederek teslimatını yapmak üzere anlaşıldığını, teslimat süresi ve adedine dair 12.06.2018 tarihi ile 30.09.2018 tarihine kadar haftalık 10.000 adet imal edilerek teslim edeceği hususunda anlaştıklarını, imalatı yapılacak olan ürünlerin ihaleyi düzenleyen MSB Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı 7. Kısım tarafınca belirlenen teknik şartnameye uygun olacağı, teknik şartnameye uygun olmayan, iade edilen berelerin yenisiyle değiştirileceği, değiştirilmediği taktirde birim fiyattan iade fatura kesileceğinin sözleşmede belirtildiğini ve hem sözleşme ve hem de teknik şartnamenin davacı firma tarafından imza edilerek kabul edildiğini, taraflar arasında tanzim edilen sözleşme mucibince müvekkilinin üzerine düşen edimini ifa ettiğini, sözleşmede belirtilen sürede davacıya 450.000,00 TL. ödeme avans ödemesi yapıldığını, değişik tarihlerde 130.000,00 TL. nakit havale ve 322.000,00 TL. davacının işi yetiştirememesi üzerine davacının işini kolaylaştırmak amacıyla yarı mamul olmak üzere toplam 902.000,00 TL. ödeme gerçekleştirdiğini, ancak davacı firmanın sözleşmede belirtilen edimini ifa etmediğini, her hafta 10.000 adet olmak üzere 148.000 adedin tamamı 30.09.2018 tarihine kadar tamamlanmasının gerekmesine rağmen bunların hiç birini yerine getirmediğini, kasım 2018 ayının sonunda 42.000 adet ürün teslimatı gerçekleştirebilmiş olup başkaca hiç bir teslimat yapılmadığını, süresinden sonra teslim edilen ürünlerin kuruma götürülmesinden sonra ise kurum tarafından teknik şartnameye uygun olmadığı, hatalı, kusurlu ve ayıplı olduğu, bu nedenlerle testlerden geçemediği belirtilerek ürünlerin tamamının iade edildiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından kurumun iade ettiği ürünlerin tamamının davacıya iade edilmek üzere gönderildiğini, ancak sözleşmede açıkça şartnameye uymayan ürünlerin yenisi ile değiştirileceğinin açıkça belirtilmesine rağmen davacı tarafın iade edilen ürünleri yenisi ile değiştirmediğini ve iade edilen ürünleri kabul etmeyerek sözleşmenin bu hükümlerini de ihlal ettiğini, diğer taraftan davacı tarafın sözleşme şartlarına uymayarak ürünleri süresinde teslim etmemesi, geç teslim edilen ürünlerin de hem eksik olması ve hem de hatalı, ayıplı, kusurlu ve teknik şartnameye uygun olmaması nedeniyle iadesi dolayısıyla müvekkili firma hakkında ihale yasağı kararı verildiğini, teminatının iade edilmediğini, sözleşmede belirtilen alacağı ve hakkedişi ödenmediğini, bunlara dair davalı tarafa Zeytinburnu 4. Noterliğinin 14.12.2018 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname keşide edildiğini, bunların ardından davacı tarafından 20.12.2018 tarih ve ... sıra numaralı 20.10.2018 tarih ve ... numaralı fatura içeriği ve mal teslimatı yapılmadığı ileri sürülerek gerçeğe uymayan iade faturası kesildiğini, itiraz edildiği davacıya ihtar edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, uyuşmazlığın; 20/10/2018 tarih ... sayılı satış iade faturasına konu malların davacıya iade edilip edilmediği noktasında toplandığı, zira davacının davalının satış iade faturasına konu malların kendisine teslim edilmediğini iddia ettiği, taraf ticari defter ve kayıtları itibariyle de; davacı tarafın bu satış iade faturasını iade ederek aynı tutarda yeniden faturalandırma yaptığı için 143.791,59 TL alacaklı gözüktüğü, davalı tarafın ise satışı iade ettiği için ve davacının yeniden faturalandırmasını da kabul etmediği için 178.438,29 TL alacaklı gözüktüğü, 20/10/2018 tarih 210885 sayılı satış iade faturasında teslim eden kısmında imzası bulunan ... ifadesinde satış iade faturasına konu malların ...isimli kişiye teslim edildiğinin ifade edildiği, SGK kayıtlarının celp edildiği, davacı firmada ... isimli bir çalışana rastlanmadığı, satış iade faturasına konu malların davacıya iade edildiğinin ispatı davalı taraf üzerinde olduğu ancak dosya kapsamı itibariyle davalı malların davacıya teslim edildiğini ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile, Bursa 12. İcra Müdürlüğünün .... sayılı takip dosyasında davalı borçlunun ödeme emrine itirazının kısmen iptaline, takibin 143.791,59 TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki şartlarla birlikte devamına, asıl alacağın %20'si tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili, gerek davaya konu icra takibinde ve dava dilekçesinde müvekkili firmanın adresinin ... olarak belirtildiğini, buna dair hem icra dairesine ve hem de mahkemenin yetkili olmaması nedeniyle mahkemeye yetki itirazında bulunulmuş olmasına karşın bu itirazlarının dikkate alınmadığını ve değerlendirilmediğini, her şeyden önce müvekkili firmanın K.K.K. Ankara tedarik Bölge başkanlığı 7. Kısım bere ihalesini alması üzerine davacı taraf ile 11.06.2018 tarihli sözleşme tanzim ettiklerini, mahkemenin sözleşmeyi öncelikle dikkate alarak inceleyip hükme esas kabul etmesinin gerekmesine rağmen hiç bir surette dikkate almadığını, değerlendirmediğini, ve adeta yok saydığını, taraflar arasında tanzim edilen sözleşmeye göre tarafların edimini ifa edip etmediğinin değerlendirilmesinin yapılması gerektiğini, mezkur sözleşme mucibince müvekkili firmanın hemen üzerine düşen edimini ifa ettiğini, sözleşmede belirtilen sürede davacıya 450.000,00 TL. avans ödemesi yaptığını, değişik tarihlerde 130.000,00 TL. nakit havale ve 322.000,00 TL. davacının işi yetiştirememesi üzerine davacının işini kolaylaştırmak amacıyla yarı mamul olmak üzere toplam 902.000,00 TL. ödeme gerçekleştirdiğini, ancak davacı firma sözleşmede belirtilen edimini ifa etmediğini, her hafta 10.000 adet olmak üzere 148.000 adedin tamamı 30.09.2018 tarihine kadar tamamlanmasının gerekmesine rağmen bunların hiç birini yerine getirmediğini, kasım 2018 ayının sonunda 42.000 adet ürün teslimatı gerçekleştirebildiğini, başkaca hiç bir teslimat yapılmadığını, süresinden sonra teslim edilen ürünlerin kuruma götürülmesinden sonra ise kurum tarafından teknik şartnameye uygun olmadığı, hatalı, kusurlu ve ayıplı olduğu, bu nedenlerle testlerden geçemediği belirtilerek ürünlerin tamamının iade edildiğini, bunun üzerine müvekkili firma tarafından kurumun iade ettiği ürünlerin tamamının davacıya iade edilmek üzere gönderildiğini, diğer taraftan davacı tarafın sözleşme şartlarına uymayarak ürünleri süresinde teslim etmemesi, geç teslim edilen ürünlerin de hem eksik olması ve hem de hatalı, ayıplı, kusurlu ve teknik şartnameye uygun olmaması nedeniyle iadesi dolayısıyla müvekkili firma hakkında ihale yasağı kararı verildiğini, teminatının iade edilmediğini, sözleşmede belirtilen alacağı ve hakkedişi ödenmediğini, zarara uğradığını, 3.600.000,00 TL hak ediş ve alacaklarından, teminatından olduğunu, ve ihalelere giremediğini, bunlara dair davalı tarafa Zeytinburnu 4. Noterliğinin 14.12.2018 tarih ve ....yevmiye sayılı ihtarname keşide edilmesine rağmen hiç birinin dikkate alınmadığını ve değerlendirilmediğini, bunların ardından davacı tarafından 20.12.2018 tarih ve 24433 sıra numaralı 20.10.2018 tarih ve 210885 numaralı fatura içeriği ve mal teslimatı yapılmadığı ileri sürülerek kendisine teslimatının yapılmasına, buna uygun şekilde kayıtlarına işlemesine rağmen usul ve yasaya aykırı, gerçeğe uymayan iade faturası kesildiğini, bu işleme davalı müvekkili tarafından noter vasıtasıyla itiraz edildiğini, ancak bu hususların da mahkemece değerlendirilmediğini, ayrıca icra dosyasına vekalet ibraz edilerek itiraz edilmesine, bundan sonra arabulucu görüşmesi ve uzlaşmazlık tutanağına vekil olarak katılım sağlanması ve imzalanmasına rağmen dava dilekçesinin vekile tebliği gerekmesine rağmen hatalı ve usulsüz olarak dava dilekçesi ve tensip zaptını ihtiva eden tebligatın şirket yetkilisine tebliğ edildiğini tebligata 30.07.2019 tarihinde muttali olunduğunu, bu nedenle 29.07.2019 tarihinin yasaya göre tebliğ tarihi sayılması gerekmesinin belirtilmesine karşın bunlara yönelik olarak ta hiç bir karar verilmediğini, sayın mahkemenin salt muhasebe kayıtları ve defter üzerinde inceleme yapılarak karara varılması usul ve yasaya aykırı olup işin esasına dahi girilmediğini, 8) davacının yargılama safahatında sonradan delil olarak fatura ilave etmesi, haklı çıkmaya yönelik olarak sonradan suç duyurusunda bulunulması, ifade aldırılarak bu ifadelerin alacak davasında delil olarak kullanılması da usul ve yasaya aykırı olduğunu, soruşturma neticesinde de hiç bir iddianame tanzim edilmediğini, tahkikatın devam ettiğini, mahkemece delil olarak göz önüne alınamayacağını, iddiasını da genişlettiğini beyan ederek istinaf talebinde bulunmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.
Dava, taraflar arasında kurulan eser sözleşmesi nedeniyle bakiye cari hesap alacağı için başlatılan vaki icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsili talebine ilişkindir.
Davacı, cari hesap üzerinden davalı şirketten alacaklı olduklarını, ...Dış Tic. Ltd tarafından 20/10/2018 tarih ve 210885 sayılı fatura tanzim edilip müvekkili şirkete gönderildiğini, anılan faturanın sehven müvekkili şirket kayıtlarına işlendiğini, anılan fatura içeriğini kabul etmediklerini, iddia etmiş, davalı ise davacı ile aralarında K.K.K. eğitim beresinin iplik, dokuma, keçeleme, traş ve kalıp dahil olmak üzere davalı ile aralarında sözleşme yapıldığını ancak davacı tarafın işi süresinde bitirmediği gibi teslim ettiği berelerin de ayıplı olması nedeniyle davacıya borcu olmadığını savunmuş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bursa 12. İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı icra takip dosyasında davacı tarafın 143.791,59 TL asıl alacak 4.077,38 TL yasal faiz olmak üzere toplam 147.868,97 TL alacak üzerinden takip başlattığı, borçlu vekili tarafından süresinde borca, faize, tüm fer’ilere, yetkiye itiraz edilerek takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 11/06/2018 tarihinde 148.000 adet K.K.K eğitim beresinin iplik, dokuma, keçeleşme, traş, kalıp dahil teslim işi için eser sözleşmesi kurulduğu, birim adet fiyatının Bursa teslim 9 TL+ KDV olarak kararlaştırıldığı, üretimin M.S.B Teknik şartnamesine uygun imal edileceği, toplam iş bedeli üzerinden 450.000,00 TL avans verileceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Davalı şirket tarafından Zeytinburnu 4. Noterliği’nin 14.12.2018 tarih ve... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalı tarafa üretilen berelerin eksik, geç ve teknik şartnameye uygun olmadığını, berelerin kurum tarafından kendilerine iade edildiğini, zararlarının oluştuğunu, ihaleden men yasağına maruz kaldığını, 574,00TL gecikme tazminatı, 3.600.000,00 TL hakkediş bedeli, 5.000.000,00TL ihalelerden yoksun kalınan kar olmak üzere 9.174.000,00 TL bedelin 7 gün içinde firmaya ödenmesini talep ettikleri, arkasından 20/10/2018 tarih ....evmiye numaralı 322.229,88 TL bedelli fatura keserek davacı tarafa gönderildiği, bunun üzerine davacı tarafından Bursa 19. Noterliği’ nin 26/12/2018 tarih ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile anılan faturanın iş yoğunluğu sebebi ile sehven kayıtlara işlendiği, faturada anılan malların kendilerine teslim edilmediğini, 20/12/2018 tarih... yevmiye numaralı 322.229,088 TL bedelli iade faturasının davalıya gönderildiği, ardından davalı tarafından Zeytinburnu 4. Noterliği’ nin 07/01/2019 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnameye cevabı ile davacının iade faturası kesmesinin sözleşme ile üstlenilen sorumluluktan kaçmak için yapıldığını, davalıyı zarara uğratmaktan başka bir amacı olmadığını beyan etmiştir.
Para alacakları yönünden yetkili mahkemeyi alacaklının yerleşim yeri mahkemesi olarak belirleyen 6098 Sayılı TBK'nun 89. maddesi hükümlerinin sadece karz akdinden doğan borçlarla sınırlı olduğunun kabulü gerekir. Aksi halde, bütün para borcu ilişkilerinden doğan ihtilâflarda yetkili mahkemenin bu maddeye göre tayini gerekeceğinden, para borçlarıyla ilgili tüm ihtilâfların davacının yerleşim yerinde davaya konu olması sonucu doğar ki, bu da, Hukuk Muhakemeleri Kanununda yer alan yetkiyle ilgili kuralları adeta istisna haline getirmiş olur. Eser sözleşmesinden kaynaklanan bir alacakta yetkili mahkemenin tayininde 6098 Sayılı TBK'nun 89. maddesi hükümlerinin uygulanması mümkün değildir. Nitekim Yargıtay 6.HD'nin (kapatılan 15.HD.) istikrar kazanmış içtihatları da bu yöndedir.
HMK.nun 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki, bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir.
Somut olayda dava konusu icra takibi Bursa İcra Müdürlüğü’nde yapılmış olmakla birlikte, davacı ikametgahı Bursa ili olmuş olsa da, sözleşme ifa yeri de davacı işyerinin bulunduğu yer olan Bursa ili olup, davalı yetki itirazında haksızdır, kaldı ki mahkemece davalının yetki itirazı 05/02/2020 tarihli ön inceleme duruşmasında değerlendirilerek reddedilmiştir.
Taraflar arasında askeri bere üretilmesine ilişkin sözleşme imzalandığı, davacının alt yüklenici olduğu, tarafların beyanı ve bilirkişi raporu ile takip tutarından taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı tarafından düzenlenen 20/10/2018 tarihli faturaya konu malların davacı tarafa teslim edilip edilmediği noktasında toplandığı, davacı tarafın yukarıda anılan faturayı 20/12/2018 tarihli iade faturası ile davalıya iade ettiği, davalı tarafından düzenlenen fatura içeriğindeki malların teslim alınmadığı halde sehven defterlerine kayıt ettiklerinin belirtildiği, mahkemece alınan bilirkişi raporunda da davacı tarafından alınan faturanın deftere kayıt edildiğinin tespit edildiği, bu durumun malların teslimine karine teşkil ettiği, aksinin davacının ispat etmesi gerektiği, bu itibarla ispat yükü üzerinde olan davacının delilleri toplanıp, usulüne uygun olarak dayandığı yemin delili de hatırlatılarak karar verilmesi için kararın kaldırılması gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden yargılama yapılması için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-a-6 uyarınca KABULÜ ile Bursa 1. Ticaret Mahkemesinin 27/05/2019 tarih,...karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Dairemiz kararında belirtilen hususlar dikkate alınarak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
2-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,
3-İstinaf başvurusu için davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinafa başvuran yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Karar tebliğ ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-g hükmü uyarınca KESİN olmak üzere 26/09/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t
...
Başkan ...
¸
...
Üye ...
¸
...
Üye ...
¸
...
Katip ...
¸