T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:03/02/2022
ANA DAVA
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/08/2020
BİRLEŞEN DAVA(Mahkemenin ...-... E-K sayılı dosyası)
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:28/09/2020
BİRLEŞEN DAVA(Antalya 1. Asliye Ticaret Mah. ...-... E-K sayılı dosyası)
DAVA:Menfi Tespit ( Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)|Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)|Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:30/05/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı taraf arasında toplam bedeli 210.000.000.-TL olan çeşitli gıda ürünlerinin alımı satımı konusunda anlaşmaya varıldığını, bu anlaşma uyarınca davalı tarafın, müvekkili şirket tarafından satın alınmış olan gıda ürünlerini müvekkili şirkete teslim etmeyi taahhüt ettiğini, bunun karşılığında müvekkili şirket tarafından muhatabı ... keşide yeri Antalya 50.000,00.-TL bedelli düzenleme tarihi ... seri numarası ..., keşide yeri Antalya 50.000,00.-TL bedelli düzenleme tarihi ... seri numarası ... olan iki adet çek ve muhatabı ... Bankası keşide yeri Antalya 30.000.00.-TL bedelli düzenleme tarihi ... seri numarası ..., keşide yeri Antalya 30.000,00.-TL bedelli düzenleme tarihi ... seri numarası ..., keşide yeri Antalya 50.000,00.-TL bedelli düzenleme tarihi ... seri numarası ... olan 3 adet çek olmak üzere toplamda değerleri 210.000,00 TL olan 5 adet çekin düzenlenip davalı tarafa teslim edildiğini, davalı tarafça taraflar arasındaki anlaşma gereği müvekkili şirkete 30.240,00.-TL değerindeki 1.000 kg karabiber ürünü teslim edildiğini ve ... tarihinde faturalandırıldığını, bu teslimat neticesinde davalı tarafça müvekkili tarafından kendisi adına keşide edilmiş muhatabı ... Bankası keşide yeri Antalya 30.000,00.-TL bedelli düzenleme tarihi ... seri numarası ... olan çekin bankaya ibraz edildiğini ve 30.000,00.-TL'nin kendisine ödendiğini, bu teslimattan sonra davalı tarafça, müvekkili şirkete teslim edilmesi taahhüt edilmiş geriye kalan 179.760,00.-TL değerindeki çeşitli gıda ürünlerinin teslim edilmediğini, bunun neticesinde müvekkili şirket tarafından Antalya 22. Noterliğinin ... yevmiye numaralı 07/07/2020 tarihli ihtarnamesi ile anlaşmada belirtilen gıda ürünlerinin teslim edilmediğinin davalı tarafa ihtaren bildirildiğini, müvekkili şirketin düzenleyip teslim ettiği düzenleme tarihleri henüz o tarihte gelmemiş olan 4 adet çekin iade edilmesinin ihtaren talep edildiğini, halihazırda henüz ihraz ve tahsil edilme zamanı gelmemiş ve iade edilmesini talep edilen ihtara rağmen davalı tarafın elinde haksız yere müvekkili şirketin teslim etmiş olduğu 4 adet çek bulunduğunu, müvekkili şirketin gerçekte borçlu olmadığı halde bu çeklerin bedellerinin davalı tarafça tahsil edilmesi halinde müvekkili şirket için telafisi zor maddi zararlar ortaya çıkacağını, müvekkili şirketin davalı tarafa borcu olmaması nedeniyle dava konusu, muhatabı ... keşide yeri Antalya 50.000,00.-TL bedelli düzenleme tarihi ... seri numarası ..., keşide yeri Antalya 50.000,00.-TL bedelli düzenleme tarihi ... seri numarası ... olan ve muhatabı ... Bankası keşide yeri Antalya 30.000,00.-TL bedelli düzenleme tarihi ... seri numarası ..., keşide yeri Antalya 50.000,00.-TL bedelli düzenleme tarihi ... seri numarası ... olan toplamda 4 adet çekin bedelsizliğini ve iptalini talep ettiği, talep edilen 4 adet çek hakkında ise mahkememiz kararının kesinleşmesine kadar tahsil edilmesini engeller mahiyette ve bu çekler hakkındaki muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla İhtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı asil ... vekili, davacı tarafa 200.548,13.-TL'lik mal teslim ettiklerini söz konusu teslimata ait faturalar ve irsaliyelerin mevcut olduğunu, davacı şirkete karşı herhangi bir şekilde teslim edilmeyen ürün kalmadığını ve davacı şirkete herhangi bir borçlarının olmadığını 20.548,13.-TL bakiye alacaklarının mevcut olduğunu, davacının dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu faturanın başka bir ticarete konu olan fatura olduğunu, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; \"Davacı, davalılardan ...’ya avans olarak verdiği çekler karşılığında mal teslim edilmediğini belirterek eldeki davayı ikame etmiş, davalı ... ise davacıya mal satıp teslim ettiğini çekleri de satış bedeli olarak aldığını savunmuştur.
Davaya konu çekler incelendiğinde, davacının keşideci, davalı ...'nun lehtar konumunda olduğu anlaşılmıştır.
Davacı, malın teslim edilmediğini iddia etmiş olup, kural olarak kambiyo senedi olan çek ödeme vasıtası olup, aksi kararlaştırılmadıkça mevcut bir borcun tediyesi amacı ile verildiği yönünde karine olduğu, bu karinenin aksini iddia eden davacının iddiasını yazılı delille ispatlamakla yükümlü olduğu, davacının ticari defterlerinde çekle ilgili bir kaydın olmaması çekin hukuki ve ticari niteliği karşısında iddianın ispatı için yeterli bir husus olarak kabul edilemeyeceği, somut olayda davacının iddialarını ispat edemediği ve 03/02/2022 tarihli celsede yemin deliline de dayanmayacaklarını belirtmesi karşısında davanın reddine, asıl dava yönünden davaya konu çeklerden ... tarihli, ... seri numaralı 50.000,00.-TL bedelli çek birleşen dosya davalısı ...’a, ... tarihli, ... seri numaralı 50.000,00.-TL bedelli çek ise birleşen dosya davalısı ...’a ciro ile teslim edildiğinden bu çeklere ilişkin davalı lehine tazminat taktir edilmemiş, ancak davaya konu ... tarihli, ... seri numaralı 50.000,00.-TL bedelli ve ... tarihli, ... seri numaralı 30.000,00.-TL bedelli çekler yönünden yargılama sırasında İİK'nın 72 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve uygulandığı anlaşılmış olmakla, İİK'nın 72/4 maddesi uyarınca çek bedelleri toplamı olan 80.000,00.-TL üzerinden davalı lehine tazminata hükmedilmiş, (Benzer şekilde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 01/10/2018 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı ilamı), Birleşen Antalya 1. ATM'nin ... Esas Sayılı dosyasında davacının ihtiyati tedbir talebi reddedildiğinden davalı ... lehine tazminat taktir edilmemiş, Birleşen Mahkememizin ... Esas Sayılı dosyasında yargılama sırasında İİK'nın 72 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve uygulandığı anlaşılmış olmakla, İİK'nın 72/4 maddesi uyarınca çek bedeli olan 50.000,00.-TL üzerinden davalı ... lehine tazminata hükmedilerek davanın reddine \"şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, asıl ve birleşen dosya davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Asıl ve birleşen dosya davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya kapsamında yer alan raporların birbirleri ile çeliştiğini, davalının ticari defterlerinde birleşen dosya davalılarına ciro edilen çeklerle ilgili cirolara yönelik bir kayıt bulunmadığını, davalının malları teslim ettiğine ilişkin irsaliyeli faturaları mahkemeye sunmadığını, asıl dava yönünden tarafların ikrarda bulunduğunu, asıl dosya davalıları ile birleşen dosya davalıları arasında ticari bir ilişki bulunmadığını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, asıl davada davacının davalıya avans çeki verdiğini iddia etmesi, bu iddianın kesin deliller ile ispat yükünün davacı üzerinde bulunması, davacının iddiasını kesin deliller ile ispatlayamaması, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; asıl ve birleşen dosya davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl ve birleşen dosya davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 243,1 TL harcın mahsubu ile bakiye 372,30 TL istinaf karar harcının davacı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,
3- Asıl ve birleşen dosya davacısının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin 544.000,00 TL'nin altında olması nedeniyle kesin olarak karar verildi.
...