T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1740 Esas
KARAR NO\t: 2025/825 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 18/06/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ...Ticaret Ltd. Şti. tarafından müvekkilleri aleyhine İstanbul 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe dayanak 04/10/2018 vade tarihli ve 520.000,00 TL bedelli çekten dolayı müvekkillerinin borçlu olunmadığını, takibe dayanak çekin baskı ve zorla müvekkillerinden alındığını, müvekkilleri ile davalı arasında ticari ilişki ve alışveriş bulunmadığını, diğer davalı ... Ltd. Şti.'nin takip dosyasındaki alacağı temlik aldığını, takibe ve davaya dayanak çekin, müvekkili ...'nın bir dönem ortağı olduğu dava dışı şirket tarafından davalı ... ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nden alınan paraya karşılık verilen ipoteklerin paraya çevrilmesi tehdidi altında verildiğini, müvekkillerinin herhangi bir borcu bulunmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle müvekkillerinin davalılara borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; takibe ve davaya dayanak çekin dava dışı şirketin cirosu ile müvekkili ... Mobilya tarafından teslim alındığını, takipten sonra takip konusu alacağın diğer müvekkili ... Tic. Ltd. Şti.tarafından temlik alındığını, müvekkilinin çekten dolayı alacaklı olduğunu, davadaki ispat yükünün davacıya ait olduğunu, davacı tarafın iddialarını soyut olduğunu, somut delillere ispatlanamadığını savunarak, dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 11.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/09/2023 tarihli 2023/95 E. - 2023/655K. sayılı kararıyla; \"...somut olayda; davacı taraf her ne kadar takip ve dava konusu çekin baskı ve zorla alındığını ileri sürerek menfi tespit isteminde bulunmuş ise de; çekin düzenlenme tarihi ile takip tarihi dikkate alındığında dava tarihine kadar geçen 4 yıllık sürede herhangi bir suç duyurusunda bulunulmamış olması karşısında davacının bu yöndeki iddialarının samimi ve inandırıcı olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda bir ödeme aracı olan, yasal unsurları tam olan takip ve dava konusu çekten dolayı davacı tarafın borçlu olmadığından söz edilemeyeceği anlaşıldığından davacı tarafça HMK. 200 ve izleyen maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlanamayan ve iddia edilen vakıalar hakkında da HMK'nın 226/1-c md. gereğince yemin deliliyle kanıtlanamayacak olan davanın reddine; takip durdurulmadığından ve bu nedenle koşulları oluşmadığından davalı tarafın tazminat isteminin de reddine\" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacılar vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dilekçelerinde de detaylı olarak açıkladıkları üzere davalı taraf ve organizasyonunun müvekkillerine uzun süren ve sistematik baskı, tehdit ve şantaj uyguladığını, ayrıca müvekkillerinin sürekli surette ekonomik baskı altında tutulduğunu, gerek baskılar, gerek yargılama giderleri gibi hususlar düşünüldüğünde böyle bir durumda dava açılmasının kısa sürede gerçekleşmemesinin hayatın olağan akışına uygun olduğunu,
Diğer taraftan mahkemece suç duyurusunda bulunulmadığı gerekçesine de dayanılışmışsa da mahkemece hiçbir delil toplanmadan karar verildiğini, oysa delil listelerinin 8 numaralı kısmında açıkça soruşturma dosyalarının delil olarak gösterildiğini, Mahkemece taraflarına bu husus sorulmadığı gibi, Başsavcılık makamından da hiçbir bilgi ve dosya sorulmadığını ve celp edilmediğini,
Müvekkillerinin dava açılmadan çok önce bir tarihte suç duyurusunda bulunduklarını, soruşturma dosyasının halen dahi derdest olduğunu,
Ayrıca delil listelerindeki delillerin neredeyse tamamının yazılı delil niteliğinde olup, deliller toplanmaksızın davanın acele şekilde karara bağlanmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece tahkikat yapılmadığını,
Yine ayrıca müvekkilleri tarafından dosyada bahsi geçen taşınmazlar ve araçlar için 17.08.2023 tarihinde tapu iptal tescil, araç iadesi ve yine tazminat talepli geniş kapsamlı bir dava açılmış olup, bu dosyanın da İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/534 Esas sayılı dosyası ile derdest olduğunu,
Dolayısıyla mahkemece tahkikat dahi yapılmadan ve deliller celp edilmeden dosyanın karara bağlanmasının usul ve yasaya aykırı olup, kararın kaldırılması ve yargılamanın tamamlanması gerektiğini belirterek, açıkladıkları nedenlerle; İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 21.09.2023 tarih, 2023/95 Esas ve 2023/655 Karar sayılı kararının istinaf incelemesi ile kaldırılması ve yargılamanın tamamlanması hususunda gereğinin yapılmasını talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul 24. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası incelendiğinde; davalı ...Elektronik ve Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından, davacılar hakkında 518.400,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 679.180,57 TL alacak için 25/10/2019 tarihinde kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının ...Taksim Şubesine ait 3537735 seri numaralı, 04/10/2018 keşide tarihli, 04/10/2018 ibraz tarihli, 04/10/2018 faiz başlangıç tarihli, 520.000,00 TL tutarlı çek olarak gösterildiği tespit edilmiştir.İcra takibine ve davaya dayanak çek örneği incelendiğinde; ...Taksim Şubesine ait 3537735 seri numaralı, 04/10/2018 keşide tarihli, 520.000,00 TL tutarlı çek olduğu, lehtarının ..., keşidecisinin ...San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, çekin arkasında sırasıyla ..., Elektronik ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin cirolarının bulunduğu, 04/10/2018 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız olduğunun yazıldığı tespit edilmiştir.
Temlik Sözleşmesi incelendiğinde; ...Elektronik ve dış Tic. Ltd. Şti.’nin aralarında davaya konu icra dosyası alacağının da bulunduğu bir kısım icra dosyalarıyla ilgili toplam 6.837.414,90 TL alacağını 09/12/2022 tarihinde ... Limited Şirketi’ne temlik ettiği tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E : Dava, icra takibinden sonra açılan borçsuzluğun tespiti davasıdır.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
İcra takibinin dayanağı kambiyo senedi niteliğini haiz olan çek olup, davacılar çekin keşidecisi ve lehtarıdır. Çekin ciro silsilesinde bir bozukluk bulunmadığı gibi, davacıların imza inkarı da yoktur.
Kambiyo senetleri sebepten mücerret olup, çekle ilgili borçlu olmadıklarını ispat yükü davacıların üzerindedir. Dava sebebine göre davalıya yemin teklif edemeyeceklerinden, borçlu olmadıklarını yazılı delille ispat etmeleri zorunludur. Davacılar, takibe konu çeki tehdit ve baskı altında imzaladıklarını iddia etmişlerdir. Bu maddi vakıanın ispatı için tanık dinlenebilirse de, davacılar delil listesinde tanık deliline dayandıkları halde, Mahkemece tanık listesi sunmaları için kendilerine süre verilmemiş, ancak davacılar vekili buna ilişkin istinaf talebinde bulunmamıştır.
Her ne kadar davacılar vekili Mahkemece tahkikat yapılmadan ve delilleri toplanmadan davanın reddine karar verildiği belirtilerek istinaf talebinde bulunmuşsa da, davacının delil listesinde ceza soruşturması hakkında somut bir bilgi verilmediği, yalnızca \"soruşturmalar\" ibaresine yer verildiği, istinaf dilekçesinde dahi soruşturma dosyasının numarasının ve hangi C. Savcılığınca yürütüldüğünün bildirilmediği, yine istinaf dilekçesinde belirtilen İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/534 Esas sayılı dosyasının da Mahkemeye delil olarak bildirilmediği, duruşmada bu dosyanın getirtilip incelenmesini talep etmedikleri, bildirilen diğer delillerin de dava konusunu aydınlatabilecek nitelikte olmadıkları anlaşılmakla, Mahkemece eksik inceleme yapıldığına dair istinaf talebinin yerinde olmadığı, davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacılar vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL eksik harcın davacılardan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
4-İstinaf yargılama giderleri olarak; davacılar tarafından yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 18/06/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Bu belge, 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu gereği elektronik imza ile imzalanmıştır.