T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ...
KARAR NO\t: ...
KARAR TARİHİ\t: 04/06/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
KATİP\t\t: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 24/03/2025
NUMARASI\t\t: ... D.İş ... Karar
DAVACI\t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI\t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVANIN KONUSU\t: İhtiyati Haciz
G.KARAR YAZIM TARİHİ\t: 04/06/2025
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle: Müvekkili Şirketin Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasından konkordato davası nedeniyle 15/03/2024 tarihinden itibaren başlamak üzere geçici mühlet kararı mevcut olduğunu, işbu kararın 18/03/2024 tarihinde Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde, 19/03/2024 tarihinde Basın İlan Kurumunda ilan edildiğini, Karar gereği ''İİK.nun 294/4.maddesi yollamasıyla İİK.nun 200 ve 201.maddeleri kapsamında geçici mühletin ilanından sonra; doğan alacaklar ile davacının banka hesaplarına giren paraların, alacaklının alacağının hamile muharrer senede müstenit olması hallerinde takas ve mahsup yapılamayacağından bu işlemlerin tedbiren durdurulmasına,'' karar verildiğini, Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ilan tarihinden sonra banka hesaplarına gelen paraların Müvekkil şirkete ödenmesi için ayrıca 25/03/2024 ve 26/04/2024 tarihli ara kararları ile \"davacı/borçlu ... SAN ve TİC AŞ'nin hesaplarına ilan tarihi olan 19/03/2024 tarihinden sonra konulan blokelerin de kaldırılarak takas ve mahsup edilen paraların ve çek bedellerinin davacı şirketin ... hesabına, komiserlerin bilgisinde, denetiminde ve gözetiminde EFT yapılmasına,....dair dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde oy birliği ile İİK 'nun 287/son maddesi uyarınca kesin olarak oy birliği ile karar vermiştir.'' kararı verdiğini, borçlu Bankanın Müvekkili şirkete ait parayı İhtiyati tedbir kararında yazılı Müvekkile ait hesaba ödemediğini, kullanılan kredilere mahsup ederek Mahkemenin tedbir kararını yerine getirmediğini, 500.000,00 TL'yi müvekkili şirkete ödemeyen ve bu sebeple müvekkil şirketin konkordato sürecini olumsuz etkileyerek iflasına zorlayan T.C. ... A.Ş. aleyhine bugüne dek ödenmeyen ve rehinle teminat altına alınmamış alacağın sağlanması için Mahkememize başvurmak zorunda kalındığını, Denizli 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı müvekkili şirket hakkındaki Konkordato dosyasında davalı şirket tarafından ihtiyati tedbir kararına itiraz edilmiş olup, mahkemece bu itirazın reddine karar verildiğini, bu nedenle, müvekkilinin konkordato sürecinde olması, Denizli 1.Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosya 15/03/2024 tarihli, 25/03/2024 tarihli ve 26/04/2024 tarihli ve 12/06/2024 tarihli, 28/11/2024, 06/01/2025 ve 11/02/2025 tarihli kararları gereği teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini, müvekkili şirketin ... Bankası 0025882 seri nolu, 31/03/2024 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli çekten dolayı alacağının ve ferilerinin tahsili için borçlunun taşınır, taşınmaz mallarıyla, üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına, banka hesaplarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İtiraz eden ... Anonim Şirketi vekili dilekçesinde özetle: Mahkememizin ... D. İş sayılı dosyasına kayden 24/03/2025 tarihinde müvekkili kurum yokluğunda ve müvekkili kurum aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmiş olup, işbu ihtiyati haciz kararına, kararın dayanak sebeplerine ve ihtiyati haciz koşullarına, teminata yönelik itirazları olduğunu, söz konusu itirazların baki olmakla birlikte, müvekkil kurum aleyhine ihtiyati haciz talep edilen çek bedelinin Mahkemeniz dosyasına ihtirazi kayıtla depo edildiğini, Mahkememiz dosyasında verilen hüküm halihazırda icra dosyasından tatbik edilmediğinden, ihtiyati haczin kaldırılması taleplerinin karar merciinin Mahkememiz olup, davacı tarafça ihtiyati haciz talep edilen tutarın Mahkememize depo edilmiş olması nedeni ile İİK m.266 kapsamında ihtiyati haczin kaldırılmasını talep ettiklerini, öncelikle ihtiyati haciz kararına yönelik yasal koşulları bulunmadığından ihtiyati haciz başvurusunun reddi ile dosyada verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini, Mahkeme aksi kanaatte olması halinde ise; İİK md. 266 kapsamında ihtiyati haciz talep edilen tutarın dosyamıza depo edilmiş olması nedeni ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, itiraz neticesinde yapılacak yargılama kesinleşene kadar dosyaya depo edilen tutarın davacı tarafa ödenmemesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesince 24/03/2025 tarihli kararı ile; Talep eden vekilinin dosya arasına sunduğu belgeler kapsamında çek tevdii bordrosu ve çekin ileri tarihli olması nedeniyle geçici mühlet kararından evvel müşteri çeki olarak kullanılan kredinin teminatı olarak ihtiyati haciz talep eden tarafından bankaya devredilen çekin rehin amacıyla yapıldığı, rehin cirosu ile hamil olanın çek nedeniyle hak sahibi olamayacağı, yine çekin temlik cirosu ile devredildiğinin kabulü halinde dahi geçici mühlet ilanından önce bankaya ciro edilen ve mühlet ilanından sonra muaccel olan ileri tarihli devir söz konusu olduğundan İcra ve İflas Kanunu’nun 294/6. Maddesinin “Konkordato mühletinin verilmesinden önce, müstakbel bir alacağın devri sözleşmesi yapılmış ve devredilen alacak konkordato mühletinin verilmesinden sonra doğmuş ise, bu devir hükümsüzdür.” hükmü nazara alındığında gerek temlik cirosu ve gerekse temlik cirosu görünümünde gizli rehin cirosu yoluyla bankaya yapılan devir işleminin geçersiz olduğu sonuç ve kanaatine varılarak ihtiyati haciz için yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu gerekçesi ile \"1-İhtiyati haciz talep eden alacaklının, borçlu bankadan 500.000,00 TL alacaklı olduğu, borcun ödenmediği gibi rehinle de temin edilmemiş olduğu anlaşılmakla yukarıda açık kimlik ve adres bilgisi yer alan borçludan alacak tutarı olan 500.000,00 TL’yi karşılamaya yetecek miktarda/sınırlı olarak (taşkın hacze mahal verilmemek üzere) haczi kabil taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine alacak tutar miktarının %15 karşılığı olan 75.000,00 TL teminat (nakit veya kesin-süresiz banka teminat mektubu) yatırıldığı taktirde İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,\" dair karar verilmiş, karara karşı davalı tarafça itiraz edilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi 25/03/2025 tarihli ara kararı ile; ihtiyati haczin infaz edilmeden evvel haczin kaldırılmasını talep eden/borçlu tarafça İİK 266 maddesi uyarınca alacak miktarı kadar para mahkememiz veznesine depo edilmiş olması gerekçesi ile \"1- Mahkememizin 24/05/2025 tarihli değişik iş kararı uyarınca İhtiyati haciz talep eden tarafça teminata ilişkin ara kararın yerine getirilmesi ve İİK 261.maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde ihtiyati haciz isteyen tarafça usule uygun olarak haczin uygulanması talep edilmesi halinde İİK 266. Maddesi uyarınca ... vekilinin İİK 266. Maddesi uyarınca haczin kaldırılmasına dair talebinin KABULÜ ile; ihtiyati haczin infaz edilmeden evvel haczin kaldırılmasını talep eden/borçlu tarafça İİK 266 maddesi uyarınca alacak miktarı kadar para mahkememiz veznesine depo edilmiş olması nedeni borçlu ... A.Ş'nin taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına dair ihtiyati haczin İİK 266. MADDESİ UYARINCA KALDIRILMASINA, İİK 266 Maddesi uyarınca DEPO EDİLEN alacak miktarı olan 500.000,00 TL teminat üzerinde ihtiyati haczin tatbikine,\" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Yerel Mahkeme tarafından 24/03/2025 tarihinde İİK MD. 266 kapsamında haczin kaldırılmasına ve depo edilen teminat üzerinde ihtiyati haczin tatbikine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildiğini, kararın müvekkil kuruma 26/03/2025 tarihinde tebliğ edilmiş olup süresi içerisinde istinaf yoluna başvurduklarını, yerel mahkeme dosyasından verilen ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmediğini, huzurdaki dosyada, davacı taraf müvekkil kurumdan ... 25882 numaralı 31/03/2024 tarihli 500.000TL bedelli çeki nedeni ile alacaklı olduğu iddia edilmişse de söz konusu çekin meşru ve yetkili hamili olduğunu ispatı kapsamında çek aslı teslim edilemediğini, oysa ki, TTK Md. 686 ve 790'da hak sahipliği sıfatının, kambiyo senedinin yetkili hamiline ait olduğu açıkça belirtildiğini, sayın Mahkeme dosyasına ihtiyati haciz talep dilekçesi ile birlikte çek aslı teslim edilmediğinden Mahkeme tarafından ihtiyati haciz talep edilen çeke ilişkin yasal geçerlilik koşullarını taşıyıp taşımadığı ve alacağın muaccel hale gelip gelmediği dahi araştırılmaksızın sırf davacı firma beyanına dayalı olarak karar verildiğinin açık olduğunu, müvekkil kurumun bir kamu bankası olması nedeni ile kaçması ya da malvarlığı kaçırma ihtimali bulunmadığı izahtan vareste olduğunu, müvekkil kurumun davacı firmaya herhangi bir borcu bulunmamakta olup, bilakis davacı firmadan alacaklı olduğunu, davacı firma, müvekkil kuruma borcunu ödemediği gibi konkordato kapsamında sadece davacı firmanın defter ve kayıtları üzerinden yapılan son derece sınırlı ve şekli yargılamadan istifade ederek, müvekkil kuruma konkordato başvurusundan önce tahsil edildiğinde kredi borcundan düşülmek üzere verilen ciro ve teslim şartlarını sağlayarak vermiş olduğu çeklerin iadesini talep ettiğini, söz konusu kararlara yönelik müvekkil kurum adına itiraz edilmiş olup, halihazırda istinaf sürecinde olduğunu, bahse konu çekler, kanunda aranan tüm yasal şartları sağlayarak, konkordato mühletinden önce müvekkil bankaya ciro edilmiş ve zilyetliği teslim edilerek bankamız mülkiyetine geçmiş çekler olduğunu, bu nedenle, söz konusu çekler nedeni ile hak sahibi ve yasal ve yetkili hamil sıfatı müvekkil bankamıza ait olup, sayın mahkemece bankamızın mülkiyet hakkının ihlali niteliğindeki işbu tedbir kararı usul ve yasaya aykırı olduğundan ihtiyati haciz yargılamasında hükme esas alınamayacağını, kambiyo senetlerine konu borcun senedin tedavüle çıktığı tarihte yani düzenleme tarihinde doğduğunu, dosyaya ibraz edilen çek bordro listesinden de anlaşılacağı üzere, müvekkil kuruma verilen çek konkordato mühletinden önce keşideci firmalar/kişiler tarafından keşide edilmiş olup, söz konusu alacağın çekin düzenleme tarihinde doğduğunu, müvekkil kuruma verilen çeklerin ileri tarihli olması söz konusu çeklere konu alacağın, konkordato mühletinden sonra doğduğu anlamına gelmeyeceğini, zira borcun doğumu ile borcun ifa zamanının farklı kavramlar olduğunu, çekin ödeme tarihinin konkordato mühletinden sonra olması, söz konusu alacağın konkordato mühletinden sonra doğduğu anlamına gelmediğini, müvekkil kurum mülkiyetindeki çeklerin konkordatoya ilişkin sınırlı derecede yargılama yapan mahkeme tarafından verilen tedbir kararı ile davacı firmaya iade ettirilmesi, söz konusu tedbir kararlarına karşı yasal haklarımız kullanılıp, istinaf mahkemesi kararı beklenmeksizin, çek aslı dahi görülmeyen ve sınırlı inceleme yapan mahkeme tarafından ihtiyati haciz kararı verilmesi, müvekkil kurumun mülkiyet hakkının doğrudan mahkeme eliyle sona erdirilmesi anlamına geldiğini, müvekkil kurumun çekin yetkili ve meşru hamil sıfatına haiz olduğunu bildirmesine rağmen sayın mahkemece yetkili hamilliğimize itibar edilmeksizin karar verilmesinin usul ve hukuka aykırı olduğunu, söz konusu çeklerin mühlet tarihinden önce cirolanarak bankamıza devredildiği bizzat davacı tarafça kabul ve ikrar edilmesine rağmen, yanıltıcı ve gerçeğe aykırı beyanlarla çeklere dayalı hak iddia etmesi dahi davacı firmanın kötü niyetini gösterdiğini, kaldı ki, çeklerin hamili/zilyedi konumunda dahi olmayan davacı firmanın çekteki hak iddialarının çekten ayrı olarak ileri sürülmesi ve sayın mahkemece bu iddiaların hukuken dinlenilmesinin usul ve hukuka aykırı olduğunu, bu sebeplerle, istinaf taleplerinin kabulü ile Sayın Mahkemece verilen 24/03/2025 tarihli ihtiyati haciz kararı ile müvekkil kurum tarafından depo edilen tutar üzerine konulan ihtiyati haczin kaldırılmasına, yasal koşulları oluşmayan ve yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmeyen ihtiyati haciz başvurusunun reddine karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
İstinaf incelemesine konu uyuşmazlık, ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece talep eden tarafın ihtiyati haciz isteminin teminat karşılığında kabulüne karar verilmiş; akabinde mahkemece ek karar ile ihtiyati haczin İİK 266. maddesi uyarınca kaldırılmasına, İİK 266 Maddesi uyarınca depo edilen alacak miktarı olan 500.000,00 TL teminat üzerinde ihtiyati haczin tatbikine karar verilmiş; karşı taraf banka vekilince, yerel mahkemece verilen 24/03/2025 tarihli ihtiyati haciz talebinin kabulü kararı ile 25/03/2025 tarihli ihtiyati haczin İİK 266. Maddesi uyarınca kaldırılarak depo edilen teminat tutarı üzerinden tatbikine ilişkin ek karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Karşı taraf banka vekilinin, İlk Derece Mahkemesince verilen 24/03/2025 tarihli asıl ihtiyati haciz kararına yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;
İhtiyati haciz, ihtiyati tedbir gibi geçici bir hukuki koruma tedbiridir. Bu nedenle ihtiyati haciz ile ilgili olarak hüküm bulunmayan hallerde niteliğine aykırı düşmedikçe HMK’nin 389 ve devamı maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir kurumuna ilişkin kanun maddelerinin kıyas yoluyla uygulanması gerekir.
HMK'nın 394/4. maddesine göre ihtiyati tedbir kararına itiraz edilmesi halinde mahkemece, ilgililer dinlenmek üzere davet edilir ve gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yapılarak karar verilir. Mahkemece verilen 24/03/2025 tarihli ihtiyati tedbir kararına karşı, karşı taraf banka vekilince itiraz yoluna başvurulmuş ise de, mahkemece HMK 394/4. Maddesindeki usul izlenmemiştir.
Bu durumda, itiraz üzerine incelemenin duruşmalı yapılması zorunlu olduğundan, mahkemece ilgililer dinlenmek üzere duruşma günü verilerek usulen davet edildikten sonra gelmeseler dahi dosya üzerinden inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken bu husus gözardı edilerek HMK'nın 394/4 maddesine aykırı biçimde dosyanın istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmesi doğru olmadığından ihtiyati tedbire itiraz eden karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
Karşı taraf banka vekilinin, İlk Derece Mahkemesince verilen 25/03/2025 tarihli ihtiyati haczin İİK 266. Maddesi uyarınca kaldırılarak depo edilen teminat tutarı üzerinden tatbikine ilişkin ek karara karşı istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde ise;
İİK'nun 266. maddesi \" Borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin veya esham yahut tahvilat depo etmek veya taşınmaz rehin yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartı ile ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir. \" şeklinde düzenlenmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 341/1-(b) maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararları bakımından istinaf kanun yolu, ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlarla sınırlıdır.
Bundan ayrı, İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararlara karşı; aynı kanunun 265. maddesinde de ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulabileceği belirtilmiş ise de, ne bu düzenlemelerde ne de HMK'nın 341. maddesinde ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına yönelik olarak sonradan yapılan taleplerin reddi veya kabulüne karşı istinaf yasa yoluna gidilebileceğine ilişkin herhangi bir belirleme bulunmamaktadır.
Yasanın açık hükmü karşısında ihtiyati haciz kararının teminat karşılığında İİK'nın 266. maddesi gereğince kaldırılması talebine ilişkin verilen kararlara (HMK'nın 341/1-b hükmü) karşı istinaf kanun yoluna başvurulması mümkün olmadığından, başka bir ifade ile istinafı kabil bir karar bulunmadığından, karşı taraf banka vekilinin mahkemenin 25/03/2025 tarihli ihtiyati haczin İİK 266. Maddesi uyarınca kaldırılarak depo edilen teminat tutarı üzerinden tatbikine ilişkin kararına karşı istinaf başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiş; aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Karşı taraf banka vekilinin, 24/03/2025 tarihli asıl ihtiyati haciz kararına yönelik istinaf başvurusunun, esasa yönelik sebepler incelenmeksizin, açıklanan nedenlerle KABULÜ İLE; Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/03/2025 tarih, ... D.İş ... Karar sayılı ihtiyati haciz kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Karşı taraf banka vekilinin, 25/03/2025 tarihli ihtiyati haczin İİK 266. Maddesi uyarınca kaldırılarak depo edilen teminat tutarı üzerinden tatbikine ilişkin karara yönelik istinaf başvurusunun HMK'nın 341 ve 352/1-ç maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
4-Davalı tarafından yatırılan 615,40 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,
5-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
7-İstinaf başvurusu kabul edildiğinden İİK'nın 36/5. maddesi uyarınca icranın geri bırakılması için yatırılan teminatın talep halinde iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.04/06/2025\t\t\t\t
Başkan
...
Üye
...
Üye
...
Katip
...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.