T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2022/1589
KARAR NO\t\t: 2025/555
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 13/07/2018 (Dava) - 14/12/2021 (Karar)
NUMARASI\t\t: 2018/829 Esas - 2021/928 Karar
\t\tASIL DAVA DOSYASI;
DAVA\t\t: Tazminat (Maddi- Manevi Tazminat)
DAVA TARİHİ\t\t: 13/07/2018
BİRLEŞEN İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2019/404 ESAS
-2019/1322 KARAR SAYILI DOSYASI;
DAVA\t\t: Tazminat
DAVA TARİHİ\t\t: 09/08/2019
BAM KARAR TARİHİ\t: 10/04/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 10/04/2025
İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/12/2021 tarih ve 2018/829 Esas - 2021/928 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA:
\tDavacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müteveffa ...'ün, ... ve ...'in anneleri diğer davacılar ... ve ...'ün de kızları olduğunu, ...'ün 31/08/2017 tarihinde trafik kazasında hayatını kaybettiğini, kaza tarihinde ...'in 5 yaşında, ...'in ise henüz 9 yaşında olduğunu, mütevaffa ...'ün 31/08/2017 tarihinde sürücüsü ... olan ... plakalı aracın sağ ön yolcu koltuğunda oturmakta iken, sürücüsü davalı ... olan ... plakalı otomobilin araca çarpması sonucu ...'nün araç hakimiyetini kaybetmesi sonucunda beton bariyerlere çarpmasına neden olduğunu, çarpma sonucunda ...'nün yaralandığını, araçta beraberinde bulunan ...'ün yaşamını yitirdiğini, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan 2017/88808 soruşturma nolu dosyada alınan bilirkişi raporunda davalı ...'nin tam kusurlu olduğunu, davacının yolculuk yaptığı aracın sürücüsünün kusursuz olduğunun tespit edildiğini, kaza nedeni ile davacıların maddi ve manevi olarak büyük zarara uğradıklarını, yaşı küçük davacı ...'in down sendromlu olduğunu, engelli olması nedeni ile yaşamı boyunca annesinin bakımına muhtaç durumda olduğunu, ...'ün 2015 yılında babaları olan ...'ten boşandığını, gerek evlilikleri süresince gerekse boşandıktan sonra çocuklarına kendisinin baktığını, babalarının çocukları ile hiç bir şekilde ilgilenmediğini, o yüzden annelerini kaybeden çocukların bakacak kimselerinin olmadığını ve ve çocukların çocuk esirgeme kurumuna alındığını, annelerini kaybeden çocukların telafisi güç onarılmaz yaralar açıldığını, ...'ün ölmeden önce çalıştığını, hem kendi çocuklarına baktığını, hem de annesi ve babası ile de ilgilenmekte olduğunu, geçimlerine de katkı sağladığını, ...'ün ölümü nedeni ile hem çocuklarının hem de anne ve babalarının psikolojik durumlarının çok kötü etkilendiğini, sigorta şirketine yapılan başvurudan bir sonuç alınmadığını, uğranılan maddi ve manevi zararları karşılamak amacı ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, şimdilik davacı ... için 5.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, ... için 5.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, ... için, 1.000,00 TL maddi, 15.000,00 TL manevi,... için, 1.000,00 TL maddi, 15.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere, toplam 12.000,00 TL maddi, 130.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi, dava sonunda verilecek kararın infazının imkansız hale gelmemesi için davalı ... adına kayıtlı ... plakalı araç ile gayrimenkul malları ve ... adına kayıtlı araç ve taşınmaz mallar üzerine dava sonuçlanana kadar ihtiyatı haciz konulmasına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
\tCEVAP:
\tDavalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ... olay günü sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile seyir halindeyken, kazaya karışan diğer aracın kendi aracına sağ arka tekerinin bulunduğu yerden çarpması neticesinde kazanın meydana geldiğini, kazada davalının kusuru bulunmadığını, diğer araç sürücüsü dava dışı ...'ye ait alkol raporunda kaza anında anında neredeyse yasal sınırın 4 katı miktarda alkollü tespit edildiğini ve kusurlu bulunduğunu, Sürücü ... alkolün etkisiyle aşırı süratli ve makas atarak ilerlemekteyken tamamen kendi kusuru ile davalının aracına çarptığını, çarpmanın etkisiyle kendi kullandığı aracın içerisinde bulunan ...'ün ölümüne neden olduğunu, savcılık dosyasında alınan raporda müvekkiline atfedilen asli tam kusurlu olduğu iddiasına karşın kusur oranının kesinleşmediğini, savcılık dosyasında mevcut ATK raporunda ise, müvekkili asli, dava dışı diger sürücü ise tali söz konusu kusura ilişkin değerlendirmelerin hatalı tespit edilmiş olduğunu, müteveffa ...'ün sağlığında çocukları için bakıcı tuttuğu iddia edildiğini ancak müteveffanın aylık geliri göz önüne alındığında kazanmış olduğu parayla hem kendi giderlerini hem 2 çocuğunun giderlerini, hem de bakıcı masraflarını karşılamasının ve bunun yanında birde ailesine destekte bulunması olanaksız olduğunu, bu nedenle müteveffaya ait SGK kayıtlarının istenerek herhangi bir işte çalışıp çalışmadığını ve eğer çalışıyorsa aylık kazancının tespiti ile SGK dan kendilerine bir aylık bağlanıp bağlanmadığının tespit edilmesini talep ettiklerini, Mahkeme tarafından destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanacak olursa bu hususların göz önünde bulundurulması gerektiğini, davacı yanın fahiş manevi tazminat talepleriyle ön ödeme talebinin kabulü mümkün olmadığını davacının davasının reddine karar verilmesini istedikleri görülmüştür.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı şirkete 01/10/2016-2017 tarihleri arasında ölüm ve sakatlık halinde azami 330.000 TL limitle sınırlı olmak üzere 131428901 sayılı ZMS trafik poliçesiyle sigortalı olduğunu, davacının 12.000,00 TL maddi tazminat talebinin neye ilişkin olduğu açık ve net olmadığını bu nedenle talebini açıklaması gerektiğini, dosyanın öncelikle kusur tespiti için Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesini talep ettiklerini, dava öncesinde dava konusu kaza sebebiyle davalı şirkete yapılan başvuru üzerine açılan 9839336 numaralı hasar dosyası kapsamında davacı ... için 25.241,40 TL, davacı ... için 27.040,71- TL, davacı ... için 21.873,56-TL, davacı ... için ise 17.342,70-TL ödeme yapıldığını davacı taraf yapılan ödemeler 15/10/2018 tarihinde 69.709,48-TL, 22.10.2018 tarihinde 21.788,90-TL olarak toplamda: 91.498,38-TL. tutarında gerçekleştiğini, yapılan ödemeler ile davalı şirketin tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini davacıların maddi tazminata ilişkin taleplerinin reddi gerektiğini, mahkemece verilecek kararla tekrar aktüerya hesabı yapılması halinde yapılan ödeme tutarının yanında faiz güncellemesinin de dikkate alınması gerektiğini, sigorta genel şartları dikkate alınarak TRH 2010 tablosuna göre teknik faiz oranı 1.8 olmak üzere destekten yoksun kalma tazminat hesaplaması yapılmasını talep ettiklerini, tazminat belirlenirken, bilinen belirlenebilir bir ücret yoksa asgari ücretin baz alınmasını talep ettiklerini, müteveffanın anane ve babasına gerçekten destek olacağının ispatı gerektiğini, müteveffanın kaza esnasında emniyet kemeri kullanıp kullanmadığının tespiti ile emniyet kemeri kullanmıyorsa müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, davacıların olay tarihinden itibaren işleyecek faiz talebi haksız olduğunu, ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edebileceklerini belirterek, müvekkil şirket dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin istendiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesince; \"...Mahkememizin 2018/829 Esas sayılı dosyasında :
Davanın KISMEN KABULÜNE,
Davacıların maddi tazminat istemleri yönünden ;
Davacı ...'in davasının kabulüne,
13.158,17 TL Destekten Yoksun kalma tazminatının 10.085,95 TL'lik kısmından tüm davalıların birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, 3.072,22 TL'lik kısmından davalılar ... ve ...'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları dikkate alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 15/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu olduğu, davalılar ... ve ...'nin kaza tarihi olan 31/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu oldukları dikkate alınarak, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e ödenmesine,
Davacı ...'in davasının kabulüne,
222.270,11 TL Destekten Yoksun kalma tazminatının 170.373,61 TL'lik kısmından tüm davalıların birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, 51.896,50 TL'lik kısmından davalılar ... ve ...'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları dikkate alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 15/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu olduğu, davalılar ... ve ...'nin kaza tarihi olan 31/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu oldukları dikkate alınarak, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e ödenmesine,
Davacı ...'ün davasının kabulüne,
75.721,91 TL Destekten Yoksun kalma tazminatının 58.042,06 TL'lik kısmından tüm davalıların birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, 17.679,85 TL'lik kısmından davalılar ... ve ...'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları dikkate alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 15/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu olduğu, davalılar ... ve ...'nin kaza tarihi olan 31/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu oldukları dikkate alınarak, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e ödenmesine,
Davacı ...'ün davasının reddine,
Davacıların manevi tazminat istemleri yönünden ;
Davacı ...'in davasının kabulüne,
50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 31/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'nin müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e ödenmesine,
Davacı ...'in davasının kısmen kabulüne,
25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 31/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'nin müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e ödenmesine,
Davacı ...'ün davasının kısmen kabulüne,
7.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 31/8/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'nin müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e ödenmesine,
Davacı ...'ün davasının kısmen kabulüne,
7.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 31/8/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'nin müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e ödenmesine,
Birleşen İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/404 Esas 20219/1322 Karar sayılı dosyasında ;
Davanın KABULÜNE,
Davacı ... için ;
5.382,51 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş.'den 15/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacı ...'e ödenmesine,
Davacı ... için ;
43.084,18 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş.'den 15/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacı ...'e ödenmesine,
Davacı ... için ;
17.817,06 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 90,00 TL defin ve cenaze giderinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den 15/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak, davacı ...'e ödenmesine...\" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükme esas alınan 26/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsü ...'nün %15 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kusur raporunda yer alan değerlendirmeye katılmadıklarını, davacılar murisinin alkol alarak alkol aldığını bildiği sürücünün aracına binmesi sebebiyle müterafik kusurunun kabulü ile tazminattan en az %20 oranında indirim yapılması gerektiğini, davacı küçük ...'in Down sendromlu olduğunun kabulü ile müteveffanın bakiye ömrünün sonuna kadar destek verildiğini, küçük ...'in vefat eden annesinin ömür boyu bakımına muhtaç olup olmadığının araştırılması ve sonuca göre aktüer hesaplaması yapılması gerektiğini, dava dilekçesi ile arabuluculuk vekalet ücreti talep edilmemesine ve 6325 sayılı kanuna göre müvekkili şirketin arabuluculuk vekalet ücretinden sorumluluğu olmamasına rağmen müvekkili şirket aleyhine ve davacı lehine arabuluculuk vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalılar ... ve ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİNİN 30/05/2022 TARİHLİ EK KARARI:
\tİlk derece mahkemesince \"...davalılar ... ve ... vekilleri Av. ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuşsa da; istinaf harç ve masrafının yatırılmadığının anlaşılması üzerine 6100 Sayılı HMK'nun 344. Maddesi meşruhâtını içeren muhtıranın istinaf edene 25/04/2022 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ olunduğu, muhtıra içeriğinde eksik harcı ikmâl etmesi için adı geçene 1 (bir) haftalık kesin süre verildiği ancak öngörülen sürede ve hâl-i hazırda harç ve giderlerin yatırılmadığı...\" gerekçesiyle HMK'nun 344. Maddesi uyarınca davalılar ... ve ...'nin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN YAPILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl ve birleşen dava, destekten yoksun kalma ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup hüküm birleşen davada davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
1-) Davaya konu trafik kazası ile ilgili olarak ceza mahkemesinde yapılan yargılamada alınan ATK kusur raporu ile eldeki davada alınan trafik bilirkişi raporundaki kusur tespitlerinin birbiri ile uyumlu oldukları, kaldı ki müteveffanın kazada yolcu olması sebebiyle kazaya etken kusuru bulunmadığı anlaşılmakla bu konudaki davalı istinaf itirazları haklı görülmemiştir.
2-) Asıl davada davacı olan ... yargılama aşamasında vefat etmesine rağmen mirasçılarının tamamının davaya usulüne uygun dahil edilmeden yargılamaya devam olunarak hüküm kurulması doğru değildir. Bunun yanı sıra karar tarihinden sonra bir kısım davacılar vekili Av. ... ile asıl dava davalısı ... Sigorta A.Ş. arasında maddi tazminat yönünden sulh protokolü imzalandığı ve bu protokol uyarınca tarafların asıl davada maddi tazminat talebinden feragat ettiklerine dair dilekçe sundukları anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece mirasçıların tamamı davaya dahil edilip söz konusu protokole onay verip vermedikleri araştırıldıktan sonra feragat ile ilgili bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
3-) Trafik kazasında vefat eden ...'ün içinde yolcu olarak yer aldığı aracın sürücüsü ...'nün kaza anında alkollü olduğu anlaşılmakla, ...'ün sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca binip binmediği araştırılarak sonucuna göre müterafik kusur indirimi yapılması gerekip gerekmediğinin hükümde tartışılmaması doğru olmamış, davalı sigorta vekilinin bu konudaki istinaf başvurusu haklı bulunmuştur.
4-) Birleşen dava davacısı küçük ...'in down sendromlu olduğunun kabulüyle aktüer hesaplaması yapılmıştır. Her ne kadar kolluk araştırmasında ...'in engelliler yurdunda kaldığı tespit olunsa dahi buna ilişkin sağlık kayıtlarının dosyada yer almadığı anlaşıldığından eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
5-) 6100 Sayılı HMK 297/1 maddesinde, kararın kapsayacağı hususlar ayrıntılı biçimde belirtilmiş olup, bu maddenin 1. fıkrasının (b) bendine göre kararda \"Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini\" gösterilmesi gerekir.
Mahkemece yasaya aykırı şekilde birleşen dava dosyasına ilişkin gerekçeli karar başlığında asıl dosya ve birleşen dosyanın taraflarının ayrı ayrı belirtilmemiş olduğu, asıl dava ile birleşen davalar bakımından davanın taraflarının birleştirilerek gösterildiği, asıl dava ile birleşen dava dosyasının bağımsız olarak varlıklarını koruduğu nazara alındığında her bir dava dosyası için ayrı ayrı karar başlığı düzenlenmeyerek karışıklığa neden olunduğu, infazda tereddüt yaratacak şekilde HMK 297/1 maddesine aykırı davranıldığı, bu hususların usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle; birleşen davada davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Birleşen davada davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf itirazlarının KABULÜ ile, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/829 Esas - 2021/928 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Birleşen davada davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin diğer istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İSTİNAF AŞAMASINDA; birleşen davada davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde anılan davalıya iadesine,
5-İstinaf aşamasında birleşen davada davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek nihai kararda ele alınmasına,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 10/04/2025