T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
KARAR TARİHİ\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t:
TARİHİ\t\t:
NUMARASI\t\t:
MÜTEVEFFA\t:
MÜTEVEFFA\t:
DAVACILAR\t:
VEKİLİ\t:
VEKİLİ\t:
DAVALILAR\t:
VEKİLLERİ\t:
VEKİLLERİ\t:
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
G.KARAR YAZIM TARİHİ\t: 28/04/2025
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Olay günü olan 12.10.2015 tarihinde davacının ..... Hastanesine kontrol için yola çıktığını, caddeden karşıya geçerken davalı ..... ..... plakalı minibüs ile davacıya çarptığını, kaza sonucu davacının BTM ile giderilemez, hayat fonksiyonlarını 4. dereceden etkiler şekilde yaralandığını, iyileşmesinin hayli zaman aldığını, kaza ile ilgili olarak ..... Ceza Mahkemesi ..... esas sayılı dosyasında yapılan soruşturma evresinde tanzim edilen ..... tarihli trafik bilirkişi raporunda ..... asli kusurlu olduğunu kanaatine varıldığını, kovuşturma evresinde alınan ..... tarihli raporda da ..... asli kusurlu olduğunun bildirildiğini, geçirdiği kaza sonucu davacının hayati faaliyetlerini yerine getirirken bile yardıma muhtaç olduğunu, ayağına geçirdiği ameliyatlar sonucu platin takıldığını, kaza sonucu davacının yaşı gereği psikolojik travma yaşadığını, kaza nedeniyle arabuluculuğa başvuruda bulunduklarını ancak bir sonuç elde edemediklerini beyanla ..... için 1.000,00TL maddi ve 25.000,00TL manevi tazminatın olay gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve meteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Motorlu araç kazalarından doğan maddi tazminat taleplerine ilişkin olarak zamanaşımı konusunun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesinde düzenlendiğini, anılan maddede; Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar\" denilmek suretiyle bu durum açıklığa kavuşturulduğunu, dava konusu trafik kazasının anılan zamanaşımı süreleri geçtikten çok sonra açılmış olduğundan zamanaşımı itirazları doğrultusunda işbu davanın reddi gerektiğini, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesinde Yapılan Değişiklik ile trafik sigortalarına ilişkin açılacak maddi tazminat davalarına ilişkin düzenlemeler yapıldığını, Karayolları Trafik Kanunu’nun değiştirilen 97.maddesinin “Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı” düzenlenmiş olup eski madde hükmüne göre “Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilir.” şeklinde düzenleme mevcut olduğunu, anılan maddenin hükmünün 6704 Sayılı Kanun’un 5.maddesi ile değiştirilerek “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesinin getirildiğini, yeni düzenlemeye göre zarar görenlerin doğrudan dava açma hakkı ortadan kaldırıldığını; dava öncesinde sigorta kuruluşu’na başvuru zorunluluğu getirildiğini, haliyle başvurunun tam yapılması gerektiğini, yapılan hasar başvurusunda genel şartlar gereği sunulması zorunlu evrakların sunulmadığını, şirket’çe başvuru sahibine ödeme yapılamadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte şirket, karayolları trafik kanunu’nun 91. maddesi ve zorunlu mali mesuliyet sigortası uyarınca, sigortalısının kusuru ile 3. şahıslara verdiği zararı poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğunu, kusur oranlarının tespiti için hem adli tıp trafik ihtisas dairesi’nden hem de karayolları genel müdürlüğü fen heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması zorunluluk arz ettiğini, şirketin poliçe dahilinde geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadığını, davacı tarafından manevi tazminat talep edilmekte olduğunu ..... plakalı araç şirket nezdinde trafik poliçesi ile sigortalı olup işbu poliçede imm teminatı yer almadığını, ayrıca ..... plakalı aracın kasko sigortacısının da şirket olmadığından manevi tazminat talebinin husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu ..... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde kasko poliçesi bulunmadığını ve ayrıca sigortalı aracın trafik sigorta poliçesinde de İMM teminatı yer almadığından davacı yanın manevi tazminat talepleri müvekkili şirket tarafından reddedildiğini, bu durumda manevi tazminat talebinin husumet yönünden reddi gerekmekte olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ..... huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın..... huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkez'in tüzel kişiliği olmayıp davanın ..... Valiliği, ..... Müdürlüğüne ya da ..... Bakanlığına karşı taraf olarak açılması gerekirken taraf sıfatı ve tüzel kişiliği olmayan denizli huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkez yönelik açılan davanın müvekkili kurum yönünden öncelikle usul yönünden reddi gerekmekte olduğunu, dava konusu eylem nedeniyle müvekkili kurumun sorumluluğu arasında hiç bir illiyet bağı bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ..... cevap dilekçesinde özetle; Davanın zaman aşımını nedeniyle reddi gerektiğin,..... Ceza Mahkemesinde verilmiş ifadenin geçerli olduğunu, kişiyi tanımadığını öldürmek için çarpmadığını, ambulansın gelmesi sonucunda tıkanan trafiği açmak üzere aracını kaldırıma çıkartmak istediğini, bu sebeple olay yerini tam tespit eden bir trafik tutanağının tutulmadığını, 31.07.2018 tarihli ..... ATK raporuna göre kendisinin tali, ..... ise asli kusurlu olduğunu, ..... raporunun dikkate alınarak, açılmış olan davanın reddini talep etmiştir.
Davacı vekillerinin ıslah dilekçesinde özetle; Mahkeme dosyasındaki dava dilekçelerinde, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 1.000,00TL maddi tazminat ve 25.000,00 TL manevi tazminat; toplamda 26.000,00 TL bedelin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı (müteveffa) ..... 'a ödenmesini talep ettiklerini, işbu talep ile ..... adına fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminat talep edilmiş olup, ..... mirasçısı olan davacı ..... 'ın söz konusu talepte miras hissesi olan 1/2 oranında - 500,00TL talep etmiş olduğunu ve işbu bedel üzerinden harç ödemiş olduğunun kabulü gerektiğini, yargılama sırasında 17/03/2024 tarihli bilirkişi raporu ile ..... 'ın maluliyetinden kaynaklı zararının 6.962,37TL olduğu hesaplanmış olmakla, ..... mirasçısı olan davacı ..... 'ın söz konusu hesaplamada miras hissesi olan 1/2 oranında 3.481,185 TL zarar talep etme hakkı bulunduğunu, davacının dava dilekçesi ile talep etmiş olduğu ve harcını ödediği 500,00 TL'nin düşülmesi ile birlikte dosyaya kazandırılan bilirkişi raporu doğrultusunda dilekçelerini ve maddi tazminat talebini müteveffa ..... 'ın mirasçısı ..... için 2.981,185 TL arttırarak 3.481,185 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davacıya ödenmesini talep ettiklerini, bu hususlarla fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla ıslah ettiklerini, davalarının kabulünü istemişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; \"Davacı müteveffa ..... mirasçısı ..... vekilinin 12/07/2024 tarihli ve davacı müteveffa ..... mirasçısı ..... vekilinin 08/07/2024 tarihli bedel artırım dilekçesi ile maddi tazminat talebini 3.481,18-TL olarak belirlediği, 25.000,00-TL manevi tazminatı ise miras hissesi oranında talep ettiği, tarafların maddi tazminat yönünden taleplerinin değerlendirilmesinde bilirkişi raporlarındaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu sonucuna varıldığından raporlara karşı itirazlara itibar edilmemekle davanın maddi tazminat yönünden kabulüne, Manevi tazminat talebi yönünde ise olay tarihi, ekonomik koşullar, paranın satın alma gücü, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur durumları, meydana gelen trafik kazası nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla hak ve nesafet kuralları çerçevesinde 10.000,00-TL manevi tazminatın verilmesinin uygun olacağı hususunda tam bir vicdani kanaat ve takdir oluştuğundan manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne\" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı kurum vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ..... Mahkemesi ..... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; dosya içerisinde daha önce alınan raporda davalı kurum personeli davalı ..... hakkında dosyadan alınan ..... havale tarihli ..... bilirkişi raporu ile kazanın meydana gelmesinde %15 kusur oranın olduğu tespit edildiğini, ..... 'nun yaşanan kazada kusur oranının olmadığını, yine Adli Tıp Kurumu Üçüncü İhtisas Kurulu, meslekte kazanma gücü kaybı hususunda bilimsel ve teknik görüşlerini mahkemelere bildirmekle yükümlü kılındığını, maluliyet raporunun Adli Tıp Kurumu'ndan alınması gerektiğini, dosyaya sunulan sağlık raporu üzerinden doğru bir maluliyet değerlendirmesinin yapılması mümkün olmadığını Adli Tıp 3. İhtisas Dairesi tarafından başvuranda meydana gelen maluliyet oranının belirlenmesinin gerektiğini, maluliyet oranının yanlış tespit edildiği ortada olduğunu, ..... 'nun yaşanan olayda kusuru olmamasına rağmen tespit edilen %15 oranındaki kusur tespitinin yanlış olduğunu, gerekçeli kararda, davalı kurumun, Bakanlık Harçlar Kanunu ve diğer mevzuat çerçevesinde gereği harçtan muaf olmasına rağmen, harç ödemesinde müteselsilen sorumlu kabul edildiğini, davalı kurum adına hükmedilen harcın düzeltilmesini, harçtan muaf oldukları göz önünde bulundurularak kaldırılmasını talep ettiklerini, bu anlamda İlk Derece Mahkemesinin kararın hatalı olduğunu ve İlk Derece Mahkemesince verilen karar yasaya aykırı olduğu gibi, usul ekonomisine ve hakkaniyete aykırı olup istinaf incelemesine konu etme gereği doğduğunu, bu sebeple kararın kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava; trafik kazasından kaynaklı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi üzerine hükme karşı davalı kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Dosya kapsamına göre; 12/10/2015 tarihinde davalı sürücü ..... 'nun sevk ve idaresindeki minibüs ile yayalara yanan kırmızı ışıkta karşıdan karşıya geçmekte olan davacı yaya ..... 'a çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.
Davalı kurum vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dosya kapsamında yapılan kusur tespitinin ve buna bağlı yapılmış olan maluliyet hesabının hatalı olduğunu, kararın bu nedenle kaldırılması gerektiğini, aynı zamanda davalı kurumun harçtan muaf olmasına rağmen aleyhlerine harç hükmedilmeyeceğini ileri sürmüştür.
Somut olayın tetkikinde; Adli Tıp Kurumundan alınan 20/11/2023 tarihli raporda meydana gelen kazada davalı sürücü ..... 'nun %15 oranında, davacı yaya ..... 'ın ise %85 oranında kusurlu olduğunun mütalaa edildiği, ..... Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 02/06/2022 tarihli raporuna göre kaza sebebiyle ..... 'ın %31 sürekli iş göremezliğinin, iyileşme süresinin dokuz aya kadar uzayabileceğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.
Aktüerya bilirkişisi tarafından düzenlenen 17/03/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre 12/10/2015 tarihinde meydana gelen kazada pasif dönemde bulunan müteveffa davacının geçici iş göremezlik zararının hesaplanmadığı, davalı sürücünün %15 kusur oranı ile müteveffa davacının kaza tarihinden vefat tarihi olan 10/06/2022 tarihine kadar %31 oranında sürekli maluliyetinden kaynaklı zararının 6.692,37 TL hesaplandığı rapor edilmiş, dosya kapsamına göre kazaya ilişkin rücuya tabi geçici ve sürekli iş göremezlik ödemesi yapılmadığı tespit edilmiştir.
\tYapılan inceleme ve araştırma, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarına göre belirlenen kusur durumunun kazanın oluş şekli ve tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerle uyumlu olduğu, kusur raporuna dayalı olarak hazırlanan aktüerya bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, bu kapsamda hükmedilen manevi tazminatın yerinde olduğu anlaşılmakla davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
Ancak; davalı kurumun yargı harçlarından muaf olduğu gözetildiğinde; aleyhine harç hükmedilmemesi gerekirken mahkeme kararında davalı kurumdan harç tahsiline karar verilmesi hatalı bulunmuştur.
Ne var ki HMK'nın 353/(1)-b-2. Maddesi gereğince yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca yerel mahkeme kararındaki yanlışlığın yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği sonucuna varılarak, davalı kurum vekilinin istinaf itirazlarının yukarıda açıklanan nedenlerle kısmen kabulü ile; mahkemece verilen hükmün 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurmak gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
A.1-Davalı ..... D.S.İ. vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE, ..... Mahkemesinin ..... Esas, ..... Karar sayılı dosyasında verilen ..... tarihli kararın 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2.maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-HMK'nın 353/1-b.(2) maddesi gereğince kaldırılan hükmün yerine geçmek üzere YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE;
B.1-Davanın KABULÜNE,
3.481,18-TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ..... ’a verilmesine,
3.481,18-TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ..... ’a verilmesine,
10.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ..... ve ..... Müdürlüğünden müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara miras payları oranında verilmesine,
2-Gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
3-Alınması gerekli 1.158,69-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 88,81-TL harç ve tamamlama harcı olarak alınan 61,43-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.008,45-TL harcın 413,92-TL'lik kısmının davalı ..... A.Ş ve ..... 'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak, 594,53-TL'sinin ..... 'dan alınarak hazineye irat kaydına, davalı ..... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yatırılan başvurma harcı dahil toplam 209,54-TL harç ve 4.503,80-TL yargılama gideri masrafı olmak üzere toplam 4.713,34-TL yargılama giderinin, 4.624,56-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, 88,78-TL'sinin davalı sigorta şirketi hariç tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince;
a)Maddi tazminat talebi açısından 3.481,18-TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ..... 'a, 3.481,18-TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ..... 'a ödenmesine,
b)Manevi tazminat talebi açısından hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin, sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara miras payları oranında ödenmesine,
c)Manevi tazminat talebinin reddedilen kısmı açısından AAÜT 10/2 hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketi dışındaki diğer davalı ..... Müdürlüğü'ne verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Bakanlık suçüstü ödeneğinden ödemesi yapılacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Masrafın davacı tarafından yatırılan avanstan karşılanarak, gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
C-İstinaf harç ve giderleri yönünden;
1-Davalı ..... Müdürlüğü harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davalının istinaf yargılama giderleri davacının gider avansından karşılandığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
3-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Gider avansından kalan kısmın re'sen yatırana iadesine,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.10/04/2025
..... \t\t\t\t
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.