T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1471
KARAR NO\t: 2025/506
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DAVA: Rücuen Tazminat
KARAR TARİHİ: 07/05/2025
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 24.08.2017 tarihinde müvekkili şirkete inşaat tüm riskler poliçesi ile sigortalı ...San. ve Tic. A.Ş.'nin faaliyet gösterdiği...(...) Kağıthane/ İSTANBUL adresinde meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde müvekkili şirkete sigortalı firmanın ve yüklenicisinin muhtelif emtialarının çalındığını, davalı firmanın... Sigorta A.Ş.'den sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğunun tespit edidiğini, 17.10.2017 tarihinde 14.500,00 USD hasar tazminatı ödendiğini, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin davalı firmaya ait sorumluluk sigorta poliçesi gereği, davalı...Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş. ise sigortalı firma ile yapmış olduğu özel güvenlik hizmetleri sözleşmesi gereği meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, davanın halefiyet ilkesi gereği açıldığını beyanla dava konusu alacağın ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; olayın gerçekleşmesine tedbirsiz hareketleri ile sebebiyet veren asıl mesul ... İnşaata karşı bu davanın yöneltilmesi gerekirken haksızca ve yasaya aykırı olarak taraflarına yöneltilmesi sebebiyle husumet itirazlarının bulunduğunu, davacının huzurdaki davaya konu talepleri yönünden zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, dava dilekçesinin eklerinin tebliğ edilmediğini, meydana olayla ilgili müvekkili şirketin hiçbir suretle sorumluluğunun bulunmadığını, öncelikli olarak taraflar arasındaki sözleşmenin genel kapsamlı bir sözleşme olup özel yükümlülük barındıran hiçbir hükmü ihtiva etmediğinin açıkça görüleceğini, sözleşme kapsamıyla müvekkili şirket ve çalışanlarına özel bir yükümlülük izafe edilemediğini, müvekkili şirket ve çalışanları ilgili mevzuatla belirlenmiş genel yükümlülükleri yerine getirmesiyle birlikte herhangi bir sorumluluk altına girmeyeceğini, bir olay söz konusu olması durumunda müdahale ve engelleme yükümlülüklerinin bulunmadığını, bahse konu olayda müvekkili şirket çalışanının tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, olağan gözetim ve denetim görevini aksatmadığı gibi olay neticesinde gerekli müdahalede bulunduğunu, şahısların şantiye alanına girmeleri hususunda bir sorumluluğunun olmadığını, aradaki sözleşme ile işyerlerinden çalınan malzemelerin bedelinin mutlak surette tazmin edileceğine ilişkin hüküm bulunmadığından müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, hırsızlık olayı dolayısıyla zarara uğrayan ...Elektrik ve taraflarınca güvenlik hizmeti verilen ... İnşaat şirketinin olayla ilgili olarak tam sorumluluğu bulunduğunu, maddi değeri yüksek olan bu malzemelerin kilit altında tutulması gerektiğini, ...ve ... Elektrik şirketlerinin olayın gerçekleşmesinde gerekli önlemleri almadığı için sorumlulukları bulunduğunu, davacı yan delili olarak mevcut bulunan ekspertiz raporunun yanlı ve eksik inceleme sonucu oluşturulmuş olduğundan hukuken ve fiilen kabulünün mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, taraflar arasındaki uyuşmazlık, sigorta poliçesi kapsamında ödenen hasar tutarının, rücuen tazminine ilişkin olup, davacı sigorta şirketince, dava dışı ... Teks. San ve Tic. A.Ş.'nin inşaat tüm riskler poliçesiyle sigortalı olduğu 24.08.2017 tarihinde sigortalının bulunduğu yerde meydana gelen hırsızlık olayı sebebiyle dava dışı sigortalısına ödediği meblağın rücuen tahsili yolunda ilgili inşaatın güvenliğinden sorumlu güvenlik şirketiyle birlikte bu güvenlik şirketinin sigorta şirketine karşı iş bu davayı, 25.05.2018 tarihinde açtığı, yargılama aşamasında davalı sigorta şirketi hakkında açılan davadan feragat edilmesi sebebiyle, davalı sigorta şirketi yönünden açılan davada tefrik kararının verildiği ve yargılamaya sadece davalı güvenlik şirketi yönünden devam edildiği, davacı sigorta şirketince, inşaat tüm riskler sigortası kapsamına alınan, dava dışı ...San. ve Tic. A.Ş.'nin inşaatında 24.08.2017 tarihinde, dava dışı sigortalıya ait birtakım inşaat malzemelerinin dava dışı üçüncü kişilerce çalındığı, ilgili inşaatın güvenliğinden sorumlu davalı güvenlik şirketinin ise yükümlülüklerini yerine getirmediği, poliçede tanımlı ve poliçe kapsamında olan rizikonun meydana gelmesinde davalı sigorta şirketinin tam kusurlu olduğu, davacı sigorta şirketince dava dışı sigortalısına ödenen tutarın, dava dilekçesinin talep sonucu bölümünde açıkça yabancı para biriminin karşılığı üzerinden tazminin talep edilmemesi sebebiyle, harçlandırılan milli para üzerinden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verildiği gerekçesiyle DAVANIN KABULÜNE, Davacı sigorta şirketince, dava dışı sigortalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ödenen 68.415,35-TL'nin, ödeme tarihi olan 17.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; usul yönünden husumet, zamanaşımı ve görev itirazlarının bulunduğunu, meydana gelen olay ile ilgili tek kusurlunun müvekkili olarak kabul edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, ... İnşaatın yetkilisi tarafından şantiyeye gelen aracın giriş yapılmasına onay verilmesi sonrasında araç içeri alındığını, hırsızlık olayını gerçekleştiren araçın ... İnşaatın talimatı ile içeriye alındığını, bahse konu olayda müvekkili şirket çalışanının tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ...İnşaat ile müvekkili arasında imzalanan sözleşmeye göre sadece 2 kapıda güvenlik görevlisi bulunacağını, bu güvenlik görevlilerinin devriye atma gibi bir görevi olmadığı gibi şantiye alanına başkaca yerden girecek kişilere müdahale etmelerinin de mümkün olmadığını, hırsızlık olayı dolayısıyla zarara uğrayan ... ve ...İnşaat şirketinin olayla ilgili olarak tam sorumluluğu bulunduğunu, hırsızlık konusu yüksek bedelli malzemelerin kilit altında tutulması gerektiğini (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2014/13-18 E. 2015/1754 K.), mahkeme huzurunda dinlenen tanık beyanları ile yaşanılan hırsızlık olayında müvekkilinin %100 kusurunun olmadığının açık bir şekilde ortada olduğunu, olay günü şantiyeye Best İskele'nin çalışanlarının geleceğinin güvenlik görevlilerine bildirilmesine rağmen kimlik bilgisinin bildirilmediğini, sözleşme yükümlülüklerine aykırı olarak depoya kaldırmayarak açıkta bırakılan eşya nedeniyle hırsızlık olayının meydana gelmesine sebep olunduğunu, ... Elektrik şirketinin hırsızlık olayının meydana gelmesinde ağır kusurlu olduğunu, hırsızlık olayının meydana geldiği günden önceki gece ... Elektrik şirketinin kameraları arıza yaptığını ve ... Elektrik şirketi çalışanlarının arızayı gideremediğini ileri sürdüğü, bilirkişi raporunun tarafsız olmayıp, bir çok hatalı tespitler barındırdığını, olayın bilirkişi raporunu düzenleyen bilirkişinin uzmanlık alanı dışında olduğunu, müvekkili şirket bünyesinde çalışan güvenlik görevlisinin kendisine ait tüm yükümlülükleri yerine getirerek kendisine haber verdiği anda bariyerin kapılarını kapattığını ve söz konusu şahısların kaçmasını engellemeye çalıştığını, fakat buna rağmen araç bariyerini yıkıp geçerek hırsızlık suçunun gerçekleştirildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
Dava, inşaat tüm riskler sigorta poliçesi kapsamında yapılan ödemenin rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Dosya kapsamından, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısı olan ...Tekstil San. ve Tic. A.Ş. adına düzenlenen 02/05/2016 - 02/05/2019 vadeli İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi düzenlendiği, riziko adresinin, ... Parsel Kağıthane/ İSTANBUL adresinde bulunan inşaat alanı olduğu, 24/08/2017 tarihinde sigortalı inşaat alanında meydana gelen hırsızlık nedeniyle dava dışı sigortalıya 17/10/2017 tarihinde yapılan 14.500,00 USD yapıldığı iddia olunan ödemenin hırsızlığın meydana geldiği yerde güvenlik hizmeti vermekle yükümlü davalı güvenlik şirketinin kusurlu olduğu iddiasıyla TTK'nın 1472. maddesi uyarınca rücuen tazmini amacıyla iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.Dava dilekçesinde harca esas değer olarak \"14.500,00 USD (14.500,00 USDx 4.7183=68.415,35 TL) olarak belirtilip sonuç ve talep kısmında ise \"...dava konusu alacağın ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline...\" şeklinde talepte bulunulmuş, İlk Derece Mahkemesince de davacı alacağının USD cinsinden mi yoksa TL cinsinden mi olduğuna dair HMK'nın 31. maddesi uyarınca açıklama istenilmeyerek davanın kabulü ile 68.415,35 TL üzerinden hüküm tesis edilmiş ise de davacı tarafça istinaf yoluna başvurulmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle davacının artık dava konusu bedeli TBK'nın 99/3 maddesi uyarınca TL cinsinden ödenmesini talep ettiği kanaatine varılmıştır.
Rücu ve halefiyet, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararında \"Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur.\" şeklinde vurgulanmıştır. 6102 sayılı TTK'nun \"Halefiyet\" başlığı altındaki 1472. maddesinde ise \"Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.\" hükmüne yer verilmiştir. Davacı sigorta şirketinin yukarıda yer alan halefiyet ilkesi gereğince rücuen tazminata açtığı ilişkin iş bu davada dava dışı sigortalı şirket ile davalı şirketin ticari işletmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta TTK'nın 4. maddesi uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğu, halef olunan dava dışı sigortalı ile davalı şirket arasında akdedilen 17/10/2016 tarihli özel güvenlik ve koruma hizmetleri sözleşmesi uyarınca güvenlik hizmetinin ifası kapsamında meydana gelen zarar nedeniyle kusura dayalı sorumluluk iddiası nedeniyle davalı tarafın pasif husumetinin bulunduğu anlaşılmakla davalı vekilinin görev ve husumete ilişkin istinaf sebeplerine itibar edilmemiştir.Davalı vekilinin zamanaşımı defisine yönelik istinaf sebebi yönünden yapılan incelemede; cevap dilekçesinde açıkça ileri sürülen zamanaşımı defisi yönünden İlk Derece Mahkemesince herhangi bir karar verilmediği tespit edilmiştir. TBK'nın 73. maddesi uyarınca ödeme tarihinden itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresine tabi iş bu davada, davacı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılan 17/10/2017 tarihinden, davanın açıldığı 25/05/2018 tarihine kadar 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla zamanaşımına yönelik istinaf sebebine itibar edilmemiştir.
Davalı vekilinin kusura yönelik yönelik istinaf sebebi yönünden yapılan incelemede; İlk Derece Mahkemesince 20.05.2020 tarihli elektrik mühendisi ve güvenlik uzmanından oluşan bilirkişi heyeti ile 21.10.2021 tarihli sigorta eksperi bilirkişiden iki rapor aldırıldığı, sigorta eksperi bilirkişi raporunun davaya konu sigorta poliçesini incelememesi nedeniyle somut uyuşmazlığa ilişkin olmadığı, İlk Derece Mahkemesince bilirkişi heyeti raporundaki hesaplama ve davalının kusurlu olduğu tespiti yönünden davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.Dava dışı sigortalı ile davalı şirket arasında akdedilen 17/10/2016 tarihli özel güvenlik ve koruma hizmetleri sözleşmesinin 2. sözleşmenin konusu ve suresi başlıklı maddesi: \"MÜŞTERİ'nin yukarıdaki adresinde bulunan ŞANTİYE'de 5188 sayılı Özel Güvenlik Yasasına binaen ve uygun olarak ilgili ihtiyaç duyduğu güvenlik hizmetlerinin devam eden maddelerde detaylandırıldığı şekilde SOLUTO tarafından yine aynı yasaya uygun olarak sertifika sahibi 7 (yedi) kişilik özel güvenlik personeli görevlendirmek suretiyle yerine getirilmesidir.
Sözleşme 19.10.2016 tarihinde yürürlüğe girecek olup, 18.10.2017 tarihine kadardır.\"
3. Hizmetin kapsamı ve sınırlamalar başlıklı maddesi ise:\" SOLUTO bu sözleşme ile yüklenmiş olduğu güvenlik ve koruma hizmetlerini ilgili yasalara, yönetmeliklere ve İlgili devlet birimlerinin yayınladıkları genelgelere uygun olarak yürütecek hizmetin ifa edilmesi, yönetimi, denetimi ve müşteriye belirlenen periyotlarda raporlaması şeklindeki yükümlülüklerini yerine getirecektir.\" şeklindedir.
18.09.2017 tarihli ekspertiz raporunda:\"Proje sahasının önü Cendere Cad. 'ne arkası Kâğıthane Deresi'ne bakmakta olup etrafı panel sac üzeri jiletli tel ile çevrelenmiş, kamera ve hareket detektörleri konulmuş, gece aydınlatması ile özel güvenlik ekibi tesis edilmiştir. Şantiyeye giriş-çıkış araçlar için iki noktadan yapılmakta olup bunlardan birini misafir ve teknik ofis çalışanları kullanmakta, diğerinden sahadaki imalatla ilgili araç/makine giriş/çıkışı yapılmaktadır. Her iki noktada da güvenlik görevlisi yer almaktadır. Ekspertiz çalışması sırasında sigortalı ile birlikte hırsızların sahaya giriş yaptığı nokta ve içeride ilerleyerek kabloları aldıkları yer incelenmiştir. Buna göre şantiye giriş kapısında güvenlik kulübesinin olduğu ve saha giriş önünde bariyer olduğu hırsızlar otel binasının oto park rampasından aşağıya giriş yaptığı depo önünde şerit bant ile çevrili bulunan yerde farklı kesitli kabloların olduğu görülmüştür. Elektrik taşeronuna ait kapalı kilitli depo alanı bulunmakla beraber, projede kullanılacak kabloların çok fazla ve ağır olması nedeniyle depo önündeki alanda muhafaza edildiği gözlemlenmiştir. Hırsızlar depo önünde bulunan 1x95 mm kablo ve 1x120mm kabloları araca yükleyerek olay yerinden uzaklaşmış olup görgü tanığı olan ... şantiye giriş kapısında bulunan güvenliğe anons etmesi üzerine bariyeri kapatıp oldukça ağır yapıdaki şantiye çıkış kapısını kapatırken hırsızlar bariyeri araçla çarparak kırdığı şantiye kapısından da sürterek kaçtığı kapı üzerinde sürtme izi olduğu anlaşılmıştır.\" şeklindedir.
İlk Derece Mahkemesince elektrik mühendisi ve güvenlik uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden aldırılan 20.05.2020 tarihli raporda:\"...Şantiyenin güvenliğinden sorumlu olan Davacı tanıklarının beyanlarından anlaşıldığı üzere, 24.08.2017 günü saat:07:30 da Davacının sigortalısının ...(...Şantiyesi) Kağıthane/İSTANBUL adresindeki inşaat şantiye girişinde görevli olan ... Ve Koruma Hizmetleri A.Ş. personellerinin,... plaka sayılı hyundai marka minibüs ile şantiye girişine gelen şahısları, şantiyeye geleceklerine dair idare amiri tarafından kendilerine önceden bilgi verilmediği halde, anlık girişlerde (giriş-çıkış) dahi ... şirketinin idari işlerine sözlü olarak bildirmedikleri, yetkili kişiden gelen şahısların şantiyeye girişlerinin onayı alınmadan, isimleri alınmadan, araç kaydı yapılmadan, araç giriş bariyeri açılarak şantiye alanına girislerine müsaade ettikleri kanaatine varılmıştır....müşteriye sunması gerekmektedir. Hırsızlık olayı 24.08.2017 tarihinde meydana gelmiş olup, dosya kapsamında bulunan ... line projesi risk analizi raporunun 08.09.2017 tarihli olduğu, dolayısıyla risk analizi raporunun hırsızlık olayından sonra düzenlediği anlaşılmış olup, hırsızlık olayından önce düzenlenen risk analizi raporları dosya kapsamında yoktur... Davalı, ...Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş.'nin güvenlik hizmeti vermiş olduğu .... Ve Tic. A.Ş.'nin faaliyet gösterdiği ... Cendere Caddesi... Şantiyesi) Kağıthane / İSTANBUL adresinde 24/08/2017 günü saat 07:30 sıralarında meydana gelen hırsızlık olayında davacının sigortalısının bir kısım emtialarının çalınmasını önleyemediği, Özel Güvenlik Hizmetleri Sözleşmesi kapsamındaki edimlerine istinaden davacının sigortalısının emtialarını koruyamadığı, personellerinin hizmet kusurlarından dolayı hırsızlık olayının meydana gelmesine sebebiyet verdiği, taktiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere %100 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Söz konusu mahal yerinde meydana gelen hırsızlık olayında hasar gören bariyerin ve çalınan elektrik besleme kablolarının, sovtaj ve muafiyet değerlerinin düşülmesinden sonra kalan toplam tutarının 14.5000,00-USD olarak hesaplandığı...\" şeklinde kanaat bildirilmiştir.Davalı vekilinin kusura yönelik itirazları yönünden 08/10/2019 tarihinde duruşmada dinlenilen tanık güvenlik görevlisi ...'in kimlik kontrolü yapmadan şahısları şantiye sahasına aldığını, şahısları kameradan izlediğini, kabloları arabaya yükleyip götürürken bariyeri kapatmaya çalıştığı şeklindeki beyanları dikkate alındığında, olay anında davalı vekilinin istinaf dilekçesinde belirttiğinin aksine ...nşaatın yetkilisi tarafından onay alınmadığı ve olay anında kameraların çalıştığına yönelik tanık beyanlarının itibar edilebilir nitelikte olduğu, risk analiz raporunun da olay tarihinden sonra aldırıldığı, bilirkişi heyeti raporunda tespit edildiği üzere şantiye sahasının etrafının çevrili olduğu, çalınan elektrik kablo makaralarının ağırlığı ve hacimleri itibariyle şantiye sahasında kilit altında tutulmasının gerekmediği, dava dışı sigortalıya kusurunun verilmemesinin isabetli olduğu, bilirkişi heyeti raporunun denetime açık ve itibar edilebilir nitelikte olduğu kanaati ile davalı güvenlik şirketinin hırsızlık olayında tam kusuru bulunduğundan aksi yöndeki davalı istinaf sebeplerine itibar edilmemiştir.
Açıklanan sebeplerle; incelenen mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanunun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanunun 353/1.b.1 alt bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf başvurma harcının Hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince davalıdan alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcının davalı tarafından yatırılan 1.200,00 TL 'den mahsubu ile bakiye 584,60 TL harcın ilk derece mahkemesince talep halinde davalı tarafa iadesine,
4-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davalıya ilk derece mahkemesince iadesine,
6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Kanunun 362/1.a bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 07/05/2025