T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 14/02/2024
NUMARASI\t\t:
DAVACI\t:
FERİ MÜDAHİL\t:
DAVANIN KONUSU\t: İflas (Doğrudan Borçlu Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 178))
KARAR TARİHİ\t: 19/09/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 19/09/2024
Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/02/2024 tarih,... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TALEP\t:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin yapmış olduğu ticari faaliyetler neticesinde, işlerinin iyi gitmemesi sebebi ile büyük borçlar altına girdiğini ve borçlarını ödeyemez hale geldiğini, şirketin bütün aktif ve pasifi ile alacaklıların isim ve adresini gösteren liste sunacaklarını belirterek ,İflas talepleri nedeniyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarına şirketin iflas talebinde bulunduğu konusunda bilgilendirilmesini, gerekli tedbirlerin alınmasını, şirketin borca batık olması sebebi ile iflasını talep etmişlerdir.
Müdahil ...A.Ş vekili dilekçesinde ; Davacı ...Tic. Ltd.şti. ile asaleten ve kefalaeten imzalanan kredi çerçeve sözleşmelerine istinaden borçluya kredi kullandırıldığını, buna dair borcun ödenmediğini, aleyhlerine icra takipleri başlatıldığını, borçlu adına kayıtlı menkul ve gayrimenkullerin bulunduğunu ve borçlarını karşılamaya yeterli olduğunu, borçlu açısından iflas şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; Davacı tarafa ticari defter ve belgeleri incelemeye sunması için ihtarlı davetiye çıkarıldığı, davacı tarafça sunulan dilekçe ile; defter ve kayıtların davacının iş yerini terk etmesi ve defterlerin (eski) iş yerinde bulunamaması nedeni ile dosyaya sunulamadığının bildirildiği, İİK'nun 178/1. maddesine göre; iflasa tabi bir borçlunun, aciz halinde bulunduğunu bildirerek yetkili mahkemeden iflasını isteyebileceği, Borçlunun, bu halde bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren mal beyanını iflas talebine eklemek zorunda olduğu, bu belge mahkemeye ibraz edilmedikçe iflasa karar verilemeyeceği, müdahalede bulunan alacaklı Halk Bankası vekilinin iflasın kötü niyetli olarak istenildiğini ileri sürdüğü, getirilen aktif ve pasif tapu kayıtları incelendiğinde pasif kayıtlar itibariyle davacı tarafın pek çok gayrimenkulünün mülkiyetinden çıkartıldığı, bir kısmının da 2022 tarihinde elden çıkarılmış olduğunun tespit edildiği, davacının rayiç bilançoya göre borca batıklığının tespit edilebilmesi için 178/1. maddesi kapsamında ticari defter ve belgelerinin de incelenmesi gerektiği, kesin süreye rağmen ticari defter ve belgelerin ibraz edilmediği, bilirkişi tarafından, ticari defter ve belgeler ile tüm kayıtlar incelenmeksizin borca batıklık yönünde rapor düzenlemiş ise de; düzenlenen bu raporun davacı şirkete ait tüm ticari defter ve belgeler incelenmeksizin düzenlendiğinden rayiç bilançoyu yansıtmadığı, doğrudan doğruya iflas davalarında borca batıklığın kanun hükümleri dairesinde ispatının gerektiği, belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin yapmış olduğu ticari faaliyetler neticesinde, işlerinin iyi gitmemesi sebebi ile büyük borçlar altına girdiğini, borçlarını ödeyemez hale geldiğini, Şirketin borca batık olması sebebi ile iflasına karar verilmesi gerektiğini, bilirkişi raporuna göre; ... ile İsimsiz Sokağın kesiştiği köşedeki 41 nolu dükkânın, arsa ve bina dâhil tamamının, rapor tanzim tarihindeki güncel değerinin 4. 000.000,00 TL olduğu, ek bilirkişi raporuna göre; Davacıya ait aktif (varlıklar) toplamının 2.296.332,33 TL olduğu, Davacıya ait pasifler (borcalar) toplamının 33.755.625,31 TL olduğu, Davacının mal varlıkları toplam borçlarını karşılamadığı, rayiç bilançoya göre güncel olarak -31.459.292,98 TL borca batıklık durumunun var olduğu şeklinde tespitler yapıldığını, şirkete ait ticari defterlerin bulunamadığını, toplamda -31.459.292,98 TL borca batıklığı karşısında ticari defterlerin dosyada mevcut olması durumunda dahi aktif-pasif durumunu değiştiremeyeceğini, mahkemenin, ilgili vergi dairesinden müvekkili firmaya ait BA-BS formları ve diğer bildirimlerinin toplamadığını, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu belirterek kararın kaldırılarak, davacı şirketin aciz içerisinde bulunduğundan iflasına karar verilmesini, talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava, İİK 178. madde gereğince borçlunun kendi iflasını istemesine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece davacının aktiflerinin bulunduğu mal varlığı ve alacaklılar listesinin sunulması hususunda davacı tarafa süre verilmiş, Davacı tarafça şirketin mal varlığı olarak ... plakalı kamyonet ile ... bağımsız nolu taşınmaz bildirilmiş, davacı tarafça aracın yedieminde olduğu ancak nerede ve hangi yedieminde olduğunun bilinmediği belirtilmiştir.
Mahkemece icra müdürlüklerinden, SGK ve Vergi Dairesi müdürlüklerinden davacı şirketin alacak ve borçları ile ilgili araştırma yapılmış, İnşaat Mühendisi, Makina Mühendisi ve SMMM Bilirkişi heyeti tarafından taşınmazın güncel değerinin 4.000 .000 TL, olduğu, fiilen temin edilmeyen aracın sağlam olduğu varsayılarak dosyadaki bilgilere göre rayiç değerinin 600.000.00 TL olduğu, davacı şirketin mali tablolarının sunulmaması nedeniyle borca batık olup olmadığının tespit edilemediği belirtilmiş, SMMM bilirkişi ek raporunda ticari defterlerin incelemeye sunulması gerektiği, icra müdürlüklerinden gelen dosya kapak hesaplarına göre ve bildirilen araç ve icra alacakların göre Davacının aktif (varlıklar) toplamının 2.296.332,33 TL olduğu, Davacıya ait pasifler (borcalar) toplamının 33.755.625,31 TL olduğu, Davacının mal varlıkları toplam borçlarını karşılamadığı, rayiç bilançoya göre güncel olarak -31.459.292,98 TL borca batıklık durumunun var olduğu şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Müdahil.... Bankası vekili....bağımsız nolu taşınmazın bankanın alacağı nedeniyle yapılan icra dosyasında, 01/06/2023 tarihli ihale sonucu müvekkili banka adına tescil edildiğini, rapor tarihi itibariyle davacının aktifinde bulunmadığını bildirmiştir.
... Tapu Müdürlüğünün ve Tapu Bölge Müdürlüğünün 13/02/2024 tarihli yazısı ile şirket adına Takbis üzerinden yapılan taşınmaz sorgulamasında pasif taşınmazlar tespit edildiği, aktif taşınmaz kaydına rastlanmadığı bildirilmiştir.
İİK'nın 178/1. maddesi uyarınca iflasa karar verilebilmesi için şirketin aciz halinde bulunması gerekli olup, aciz hali borçlunun ödeme araçlarından yoksunluğu nedeniyle, derhal ödemesi gereken para borçlarını ödemek konusundaki iktidarsızlığıdır. Borçlunun aciz hali ne kadar ağır olursa olsun (İİK.nun 178/III deki durum olmadıkça) kendi iflâsını isteyen borçlu aciz halinde bulunduğunu ispat etmek zorundadır. Ayrıca, borçlunun istem dilekçesine bütün aktif ve pasifi ile alacaklıların isim ve adreslerini gösteren mal beyanını eklemesi şarttır, bu belge mahkemeye ibraz edilmedikçe iflas kararı verilemez.
Yine İİK 178/3 maddesi uyarınca doğrudan iflasa karar verilebilmesi için yapılan haciz neticesinde borçlunun yarı mevcudunun elinden çıkması sureti ile kalanının muaccel ve vadesi bir yıl içerisinde dolacak olan borçlarının karşılamaması gerekmektedir.
Ayrıca İİK'nın 179. maddesi uyarınca iflasa karar verilebilmesi için de şirketin borca batık durumda olması zorunludur. Borca batıklığın tespiti için TTK'nın 376. maddesi uyarınca bir borca batıklık bilançosu hazırlanmalıdır. Zira, TTK'nın 376. maddesine göre borca batıklık bilançosunda aktiflerin rayiç değerden bilançoya geçirilerek borca batıklık bilançosunun çıkarılması gerekir. Böyle bir talep üzerine mahkemece, bu şirketin öncelikle borca batık durumda olup olmadığı rayiç değerlere göre tespit edilmelidir. Bunun için borçlu şirket tarafından mahkemeye ibraz edilen bilanço üzerinde mahallinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, rayiç değerler ve yapılan araştırma ve inceleme sonucu elde edilen gerçekçi verilere göre bilirkişilerce yeniden oluşturulacak şirket bilançosu (borca batıklık bilançosu) da dikkate alınıp bir sonuca gidilmelidir. Bir sermaye şirketinin borca batıklık bildiriminde bulunarak iflasını istemesi halinde, bu durumun mahkemece re’sen tesbiti gerekir. Borca batıklığın tesbitinde sadece davacının kayıtlarına değil, varlıklarının rayiç değerlerine de özellikle bakılmalı, davacının sunduğu delillere ek olarak, mahkemece gerekli görülen diğer deliller toplanmalı, bu kapsamda ilgisi görülen kamu kurumlarından alınacak bilgiler, yapılacak keşif ve mahkemece atanacak bilirkişilerce düzenlenecek raporlar da değerlendirilmelidir. Yine, dava teorisindeki genel ilkenin bir istisnası olarak, borca batıklık sadece dava tarihi itibariyle değil, yargılama safhasındaki olumlu veya olumsuz gelişmeler de dikkate alınarak belirlenmelidir.
Davacı tarafça alacaklı ve borçlu listeleri sunulmamış, mahkemece davacının alacak ve borçlu olduğu dosyalar ve kapak hesapları ilgili icra müdürlüklerinden getirtilmiş, davacı tarafça ticari defterlerin ve ticari hiç bir kaydın sunulmadığı, kaybolduğunun beyan edildiği buna dair tutanak ve mahkeme ilamının da ibraz edilmediği , her ne kadar SMMM bilirkişi raporu ile borca batıklık yönünde rapor düzenlenmiş ise de, davacı şirketin icra dosyalarındaki borç ve alacaklarının ticari defter kayıtları ile denetlenememesine ve rayiç bilançonun tespit edilememesine ve talebin niteliğine göre İİK'nın 178. maddesi kapsamında borca batıklığının ispatlanamadığının yerel mahkemece kabulünde isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmekle, davacı vekilinin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; talep edenin tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu ticari defterlerin inceleme için ibraz etmemesine, talep eden şirkete ait demirbaşların nerede olduğuna kabul edilebilir ve inandırıcı bir açıklamada bulunulmamasına göre talep eden şirketin borca batıklık halini ispatlayamadığından davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin tüm istinaf itirazlarının 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davacı vekilinin vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli istinaf harçları peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından istinaf yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, karar tebliğinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/09/2024
\t
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır