T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/1892
KARAR NO\t: 2025/857
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 13/09/2023 (Karar)
NUMARASI\t: 2022/327 Esas, 2023/668 Karar
DAVA\t: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili adına kayıtlı ... plakalı araç ile davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın 13/09/2021 tarihinde çarpışması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, davalılardan ...Grup İletişim Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin ... plakalı aracın ruhsat sahibi, ... Sigorta A.Ş'nin aracın trafik sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi, diğer davalı ... Sigorta A.Ş'nin de aracın kasko poliçesini düzenleyen sigorta şirketi olduğunu, kaza sonrası müvekkiline ait araçta değer kaybı meydana geldiğini, değer kaybının davalılardan talep edildiğini ancak bir sonuç alınamadığını, Erzurum ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/... D.İş sayılı dosyası üzerinden alınan bilirkişi raporu ile araçtaki değer kaybının 40.000,00 TL olduğunun belirlendiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 40.000,00 TL değer kaybının kaza tarihi olan 13/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan sigorta şirketlerinden limitleri dahilinde diğer davalılardan ise tamamının müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ...Grup İletişim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazanın davacının kusuruyla gerçekleştiğini, müvekkilinin kazanın gerçekleşmesinde bir kusuru bulunmadığını, kazaya karışan müvekkiline ait ... plakalı aracın zimmet belgesi ile davalılardan ... himayesine geçtiğini, yokluklarında delil tespiti yapıldığını, kusur ve hesap yönünden Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması gerektiğini, davacının talep ettiği değer kaybının tazmini için gerekli olan kusur şartının müvekkili yönünden oluşmadığını, aracın diğer davalı sigorta şirketleri tarafından ZMMS poliçesi ve kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olması halinde davacıya ait araçta meydana gelen zararın da tespit edilmesi gerektiğini, kişinin kendi kusurundan yararlanamayacağını, müterafik kusurun söz konusu olması halinde tazminattan belli ölçüde hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini, faizin dava tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini, davacının avans faizi talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesince; \"...Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının tahsili istemine ilişkindir. Mahkememiz'ce tarafların kusur durumuna ilişkin adli tıp kurumundan rapor alınmasına karar verilmiş ve düzenlenen raporda, ... plakalı araç sürücüsünün \"DUR\" trafik levhası bulunan yerde durarak sağından gelen ve geçiş önceliğine sahip araca yol vermesi gerekirken belirtilen kurallara aykırı davrandığından kazanın meydana gelmesinde %85 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Kusura ilişkin bu raporda Mahkememiz'ce de isabetli bulunmuş ve hükme esas alınmıştır. Makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda da dava konusu araçta kaza neticesinde meydana gelen hasar nedeniyle oluşan değer kaybının, mevcut piyasa koşulları ile aracın kaza öncesi durumu dikkate alındığında 37.348,80 TL olduğu tespit edilmiştir. Yüksek mahkeme içtihatları ile uyumlu olarak düzenlenen ve denetime açık makine mühendisi bilirkişi raporu da hükme esas alınmıştır...\" gerekçesiyle
\"...Davanın kısmen kabulü ile;
31.746,48 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... Sigorta yönünden dava tarihinden, davalı ... Sigorta yönünden 13/10/2021 tarihinden diğer davalılar yönünden 13/09/2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazla istemin reddine,...\" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kasko İMM teminatı kapsamında ödeme yapılabilmesi için trafik sigortası teminat limitleri hadlerinin dolması gerektiğini, trafik poliçesi limitleri dahilinde ödeme yapılıp yapılmadığı ve trafik poliçesi teminatının tükenip tükenmediği denetlenmeden verilen kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı ...Grup İletişim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada davacı taraf asli kusurlu olmak üzere müvekkili şirketin kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir kusurunun olmadığını, söz konusu kazada araç zimmet belgesi ile diğer davalı ...'ın sevk ve idaresinde olduğunu, davacı tarafın aracında oluşan değer kaybının tazmini için gerekli olan kusur şartının müvekkil şirket tarafından oluşmadığını, 27/03/2023 tarihli ATK raporunda müvekkil şirket adına ait araçta sürücü olan diğer davalı ...'a %85 kusur atfedilmesinin hukuka aykırı olup raporun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, 24/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanan değer kaybı miktarının yüksek olup mahkeme tarafından kabulünün hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın müvekkili lehine kaldırılmasına karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu kaza neticesinde müvekkili şirket tarafından açılan ...nolu hasar dosyası kapsamında davacı yana 36.192,00-TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, davacı yan tarafından bu nedenle İMM kapsamında diğer davalı ihtiyati mali mesuliyet sigortası ... Sigortaya da husumet yöneltildiğini ancak yapılan ödemenin göz önünde bulundurulmadığını ve teminat limitini aşar şekilde müvekkili şirket aleyhine tazminata hükmedildiğini, yerel mahkeme tarafından alınan bilirkişi raporlarının birbiriyle tamamıyla zıt tespitlerle dolu olup işbu çelişkiler giderilmeden müvekkili şirketin aleyhine olan raporun esas alınmasının hatalı olduğunu, kaza tutanağı ve olayın meydana geliş biçimi dikkatlice incelendiğinde davacıya ait araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, kusura ilişkin itirazların dikkate alınmadığını, bilirkişi tarafından yapılan ve hükme esas alınan hasar tespiti ve değer kaybı hesaplamasının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:\t
Dava davacının maliki olduğu araç ile davalıların sürücüsü, işleteni, ZMMS sigortacısı ve kasko sigortacısı olduğu ... plakalı araç arasında meydana gelen kazası nedeniyle araçta oluşan değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davalı ...Grup ... Ltd. Şti vekili, davalı ...Sigorta A.Ş vekili, davalı ... Sigorta A.Ş vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;
1-) Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının “sigorta teminatının kapsamı başlıklı 1.maddesine göre sigortacı aracın işletenine yükletilebilecek hukuki sorumluluğu poliçe teminatı kapsamında olmak şartıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası haddi üstünde kalan kısmını poliçede yazılı azami miktara kadar temin eder.
2-) Bu hale göre; tesbit edilen gerçek zararın öncelikle zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi limiti içinde kalıp kalmadığının belirlenmesi, İMSS kapsamında olmak kaydıyla belirlenecek gerçek zarar ZMSS limitini aşıyorsa aşan miktar için üst limitle sınırlı olarak sorumluluğuna karar verilmesi ayrıca zorunlu trafik sigortası tarafından ...no'lu hasar dosyası kapsamında poliçe limiti dahilinde ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun irdelenmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davalı .... ve ... Sigorta vekillerinin istinaf itirazlarının (1.) ve (2.) bentte yazılı sebeplerle kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)/a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, davalı ... ve ... Sigorta vekillerinin yukarıda bentler halinde yazılı kaldırma gerekçeleri dışında kalan istinaf itirazları ile davalı ...Grup ... Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurusunun kaldırma neden ve şekline göre bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ... Sigorta Anonim Şirketi vekillerinin istinaf kanun yolu başvurularının KISMEN KABULÜ ile, mahkemece verilen hükmün HMK’nın 353/(1)-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ... Sigorta Anonim Şirketi vekillerinin karar gerekçesi (1.) ve (2.) bentlerde yazılı açıklama dışında kalan istinaf itirazları ile davalı ...Grup İletişim Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti vekilinin istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
3-Dava dosyasının HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf kanun yolu başvurusu sırasında alınan peşin harçların yatıran taraflara iadesine,
5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesinde verilecek yeni kararda dikkate alınmasına,
6-Kararın taraflara tebliği, harç ve gider avansı iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemesince yerine getirilmesine,
7-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında tehiri icra talebi doğrultusunda yatırılan teminat olması halinde yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliğiyle HMK'nun 362-(1)/g maddesi gereğince kesin olmak üzere 12/06/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.