T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/446 Esas
KARAR NO: 2025/750
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
ARA KARAR TARİHİ: 14/03/2025
NUMARASI: 2024/680 Esas
DAVANIN KONUSU: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
KARAR TARİHİ: 22/05/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Talepte bulunan alacaklı banka vekili 21/02/2025 tarihli dilekçesi ile; müvekkili banka ile davacı arasında 18.01.2022 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, diğer davacı ...'nin de kredide müteselsil kefil olduğunu, imzalanan genel kredi sözleşmesine istinaden davacı firmaya krediler kullandırıldığını, kullandırılan kredilerin teminatı olarak davacı ... adına kayıtlı, İstanbul İli, Kartal İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel, ... Blok, ... Kat, ... No'lu Bağımsız Bölüm üzerine 1.Dereceden 4.000.000,00 TL limit ile ipotek tesis edildiğini, davacı borçluların kredi borçlarını vadesinde ödememesi nedeniyle 18.10.2024 tarihinde hesap kat edilerek Beşiktaş ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiğini, borçların süresinde ödenmemesi üzerine borçlular hakkında İstanbul Anadolu Gayrimenkul Satış İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyadan takibe geçildiğini, takibin kesinleştiğini, takibe konu ipotekli taşınmazın değerinin 3.975.000,00-TL olarak tespit edildiğini, müvekkili bankaya ipotekli taşınmazın mesken niteliğinde olduğunu ve davacıların ticari faaliyetini etkiler mahiyette olmadığını beyan ederek müvekkili banka alacağını karşılamak adına işletmenin faaliyetinde kullanılmayan, konkordato sürecine olumlu etkisi bulunmayan müvekkil bankaya ipotekli İstanbul İli, Kartal İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel, ... Blok, ... Kat, ... No'lu Bağımsız Bölüme yönelik olarak İİK 295. Maddesi kapsamında taşınmazın satışına izin verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece 14.03.2025 tarihli ara kararı; davacı ... adına kayıtlı talebe konu taşınmazın satılmasının davacı şirketin faaliyetleri ve ekonomik durumu açısından güvence teşkil etmesi nedeniyle ve komiser heyet raporu da bu doğrultuda olduğundan talebin reddine dair karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Ara Karar yasal süresinde alacaklı ... TAO vekili tarafından istinaf edilmiştir.Alacaklı ... TAO vekili istinaf nedenleri olarak; ipotekli taşınmazın konkordato projesi açısından hayati bir fonksiyonunun bulunmadığını, istinafa konu karara dayanak teşkil eden konkordato komiseri raporunda, ipotekli taşınmazın konkordato projesi açısından taşıdığı stratejik önemin, herhangi bir somut dayanakla ortaya konulmadığını, taşınmazın doğrudan veya dolaylı olarak konkordato borçlusunun faaliyetlerine katkı sunduğuna dair objektif veri, beyan ya da analiz sunulmadığını, yalnızca soyut ve genel nitelikte değerlendirmelerle, taşınmazın “mali güvenlik” açısından dolaylı katkı sağladığının ileri sürüldüğünü, komiser raporunun karar için yeterli olmadığını, ipotekli taşınmazın pasif bir varlık olduğununu ve konkordato borçlularının aktif faaliyetlerinde kullanılmadığını, somut olayda ipoteğe konu olan İstanbul ili, Kartal ilçesindeki taşınmaz, konkordato borçlusu şirket tarafından üretim, hizmet ya da kira geliri amacıyla kullanılmadığını, taşınmazdan herhangi bir ekonomik katkı elde edilmediğini, bu haliyle taşınmazın şirketin faaliyetleri bakımından pasif bir unsur olduğunu, konkordato projesine doğrudan ya da dolaylı katkısı bulunmadığını, söz konusu taşınmazın elden çıkarılması ve bedelinin doğrudan teminatlı alacaklıya ödenmesinin hem konkordato projesinin ilerleyişine zarar vermeyeceğini, hem de güven esasına dayalı finansal sistemin teminat yapısına uygun bir şekilde sonuç doğuracağını, teminatlı alacaklıların hukuken korunan menfaatlerinin bulunduğunu, işbu kararın, gerek konkordatonun mantığı gerekse ipotek hakkının hukuki niteliği açısından da değerlendirilmeye muhtaç olduğunu, konkordato sürecinin teminatlı alacaklıların hakkını bertaraf edecek şekilde yorumlanamayacağını, ipotek hakkının, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.881 ve devamı maddeleri uyarınca, alacaklıya paraya çevrilme yetkisi tanıyan bir sınırlı ayni hakt olduğunu, bu hakkın, ancak istisnai ve çok açık kamu yararı gerektiren hallerde sınırlandırılabileceğini, orantılılık ve hakların dengesi ilkesinin göz ardı edildiğini, konkordato kurumunun temel amacının, borçlunun faaliyetlerini devam ettirerek alacaklılara en yüksek oranda ödeme yapmasını sağlamak olduğunu, ancak bu denge gözetilirken alacaklıların güvence haklarının tamamen bertaraf edilmesinin, özellikle müvekkili banka gibi teminatlı alacaklılar bakımından telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğurduğunu belirterek ara kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Talep, geçici mühlet kararı verilen borçlu şirketin borcuna teminat olarak taşınmazını ipotek veren konkordato talep eden şirket ortağı ve temsilcisinin ipotekli taşınmazının satışına izin verilmesi isteğine ilişkindir. Mahkemece talebinin reddine karar verilmiş ve ara karar talepte bulunan alacaklı banka vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf konusu uyuşmazlık; konkordato talep eden şirketin kredi borcu nedeniyle 3. kişiye ait ipotekli taşınmazın paraya çevrilmesi için yapılan takipte, ipotekli taşınmazın satışına izin verilmesi şartlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Somut olayda; alacaklı banka, davacı ile aralarında 18.01.2022 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, diğer davacı ...nin de müteselsil kefil sıfatıyla sözleşmeyi imzaladığını, kullandırılan kredilerin teminatı olarak davacı ... adına kayıtlı, ... No'lu Bağımsız Bölüm üzerine 1.Dereceden 4.000.000,00 TL limit ile ipotek tesis edildiğini, borçların süresinde ödenmemesi üzerine borçlular hakkında İstanbul Anadolu Gayrimenkul Satış İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyadan takibe geçildiğini, müvekkili bankaya ipotekli taşınmazın mesken niteliğinde olduğunu ve davacıların ticari faaliyetini etkiler mahiyette olmadığını beyan ederek müvekkili bankanın alacağını karşılamak adına işletmenin faaliyetinde kullanılmayan, konkordato sürecine olumlu etkisi bulunmayan taşınmazın satışına izin verilmesini talep etmiştir. Konkordato komiser heyeti tarafından dosyaya sunulan 27/02/2025 tarihli komiser heyeti görüşünde; \" ...İİK m. 295 uyarınca, \"Mühlet sırasında rehinle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış olan takiplere devam edilebilir ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez. Şu kadar ki, rehinli malın konkordato projesine göre işletme tarafından kullanılması öngörülmüyor veya kıymeti düşecek ya da muhafazası masraflı olacak ise 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki usule göre satışına izin verilebilir. Satış gelirinden rehinli alacaklıya rehin bedeli kadar ödeme yapılır.\" düzenlemesinin mevcut olduğu, bu çerçevede ipoteğe konu taşınmazın işletme faaliyetlerinin devamlılığı açısından önem arz edip etmediğinin tespitinin belirleyeceği olduğu, heyetçe yapılan incelemeler çerçevesinde davacı ... adına kayıtlı, İstanbul İli, Kartal İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel, ... Blok, ... Kat, ... No'lu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmazın satılmasının doğrudan olmasa dahi dolaylı olarak davacı şirketin faaliyetleri ve davacı şirketin ekonomik durumu açısından güvence teşkil ettiği, bu çerçevede İstanbul Anadolu Gayrimenkul Satış İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasına konu müdahil ... Bankasına ipotekli taşınmazların satışına izin verilmemesi gerektiği \" belirtilmiştir. İİK 287/1. fıkrasında, 297. maddenin ikinci fıkrasındaki hallerde dahil olmak üzere, mahkemenin, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alacağı belirtilmiştir. Bu hükmün lafzından da anlaşılacağı üzere, malvarlığının muhafazası için alınabilecek tedbirler sınırlı değildir. Konkordato talebi üzerine kanunda öngörülmeyen muhafaza tedbirleri dışında, mahkemece verilebilecek İhtiyati tedbirlerin amacı, konkordato talep eden borçlunun malvarlığı veya işletmesinin bütünlüğünün korunması ve konkordatonun amacına ulaşmasının sağlanmasıdır.İİK'nın 295. maddesi ise; \"Mühlet sırasında rehinle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış olan takiplere devam edilebilir ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez. (Ek fıkra:9/6/2021-7327/3 md.) Şu kadar ki, rehinli malın konkordato projesine göre işletme tarafından kullanılması öngörülmüyor veya kıymeti düşecek ya da muhafazası masraflı olacak ise 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki usule göre satışına izin verilebilir. Satış gelirinden rehinli alacaklıya rehin bedeli kadar ödeme yapılır.\" hükmünü düzenlemektedir. İlk derece Mahkemesinin 20.09.2024 tarihli ara kararı ile ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... haklarında 20/09/2024 tarihinden başlamak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verilmiştir. Mahkemenin aynı tarihli ara kararı ile;\" Davacılar yönünden İİK'nın 206.maddesinin 1.sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabileceğine, mühlet sırasında rehinle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabileceğine veya başlamış olan takiplere devam edilebileceğine, ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınmamasına ve rehinli malın satışının yapılmasının tedbiren önlenmesine, .. \" karar verilmiştir. Bilindiği üzere, konkordato borçlu bakımından hüküm ve sonuç doğurur. Konkordatonun başarıya ulaşması için borçlunun mal varlığının korunması gereklidir. İİK'nun 295. Maddesi de bu amaca hizmet eden bir hüküm içerir. Somut olayda, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla satışı istenen taşınmazın konkordato talep eden borçlu ...'ye ait olması nedeniyle İİK 295. Maddesindeki düzenleme gereği, rehinli malın konkordato talep eden davacıların konkordato projesine dahil olup olmadığı, bu kapsamda gerek kendi konkordato projesi ve gerek ortağı olduğu şirketin konkordato projesinde, işletme tarafından kullanılmasının öngörülüp öngörülmediği veya kıymeti düşecek ya da muhafazası masraflı olup olmadığının her bir davacının konkordato projesi yönünden ayrı ayrı değerlendirilerek İİK 295/2 maddesine uygun şekilde konkordato komiser heyetinden görüş alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken İİK 295/2 maddesi gereğince gerekli değerlendirmeleri içermeyen komiser raporuna göre talebin reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır. Açıklanan nedenler ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 bendi gereğince 14.03.2025 tarihli ara kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Alacaklı ... TAO vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2-İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/680 Esas sayılı derdest dava dosyasında verilen 14/03/2025 tarihli ara kararının HMK'nun 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf harçları Alacaklı ... TAO tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,5-Alacaklı ... TAO tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.22.05.2025