T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2016/207
KARAR NO\t\t: 2021/287
DAVA\t\t: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t\t: 24/03/2016
KARAR TARİHİ\t: 21/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin müvekkil şirketle aralarındaki ticari ilişki nedeniyle ... TL borcunun olduğunu, ödeme yapmadığını, Antalya .... İcra müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası ile takip yaptıklarını, haksız itiraz nedeni ile takibin durduğunu beyan ederek; davanın kabulüne, itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Aşamalarda, davalı şirketin iflas ettiği anlaşılmış, yasal süreler beklenmiş, taraf teşkili sağlanmıştır.
... tarihli duruşmada takip edilmeyen dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.
Davacı vekilince dosya yasal süresinde yenilenmiş ve duruşmalara devam edilmiştir.
... tarihli duruşmada da dosyanın tekrar işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir ve üç aylık sürede bir yenileme gelmemiştir.
Esasen bakıldığında, tensip tutanağında davanın yazılı yargılama usulüne tabi olduğu yazılmıştır. Miktar itibariyle dava basit yargılama usulüne tabi olmakla, bir defadan fazla takipsiz bırakılamayacağından ... tarihli duruşmada davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmekte iken dosya işlemden kaldırılmıştır.
Önemle söylemek gerekir ki ; HMK’ya göre davanın tarafları açılmış olan bir davayı yürütmek zorunda olmadıkları gibi mahkeme de tarafları, açılmış olan bir davada takibe zorlayamaz(Yılmaz,Zekeriya Medeni Usul Hukukunda Davanın Açılmamış Sayılması, Ankara 2008, s. 528) Taraflar duruşmaya zorla getirilemezler. İşte, usulüne uygun biçimde çağrıldıkları halde davanın her iki tarafı (ya da vekilleri) duruşmaya gelmez veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirirlerse ya da yalnız bir taraf gelip de davayı takip etmeyeceğini bildirirse, mahkemece dava yenileninceye kadar, dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilir
Üç aylık süre içerisinde dava yenilenirse mahkeme davayı görüp karara bağlayacak ya da bu sürede yenilenmezse üç aylık sürenin sonunda açılmamış sayılacaktır.Davanın açılmamış sayılması, açılan davanın taraflarınca uzun süre takipsiz bırakılması (HMK m.150) veya yapılması gerekli bazı usul işlemlerinin yapılmamasının meydana getireceği sakıncaları azaltmak amacıyla öngörülmüş bir çözüm yolu olup, yapısı itibariyle usul hukukuna ilişkin bir kurumdur (İyimaya, Ahmet: Sorumluluk Davasının Açılmamış Sayılması, YD, 1990/1-2, s.46-58, s.46.).Davanın açılmamış sayılması, şartların oluşması durumunda kendiliğinden meydana gelir. Davanın açılmamış sayılmasını gerektiren hallerden birine ait şartlar gerçekleştiği takdirde, dava kendiliğinden açılmamış sayılır (KURU, Baki., Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, C. IV, 6. Baskı, s. 4125) Mahkemenin söz konusu durumlarda vereceği karar, davanın açılmamış sayılması durumunun meydana gelmesi açısından kurucu nitelikte olmayıp, ortaya çıkan kanuni sonucu tespit edici nitelikte, açıklayıcı bir karardır. Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararlar, mahkemenin davadan elini çekmesini gerektiren usule ilişkin nihai kararlardır (Yargıtay HGK 14.06.2000, 19-936/999) Bu nedenle mahkeme, dosyanın işlemden kaldırılması kararında yargılama giderleri hakkında bir karar vermez.
Ancak, mahkeme, vermiş olduğu davanın açılmamış sayılması kararıyla davadan elini çekmiş olduğundan bu karar nihai bir karardır (usule ilişkin nihai karar).
Dolayısıyla mahkeme davanın açılmamış sayılması kararında, yargılama giderlerini davacı taraf aleyhine takdir ederek bu giderlere hükmeder(KURU, Baki., Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, C. IV, 6. Baskı, s. 4128’den naklen, Yılmaz,Zekeriya Medeni Usul Hukukunda Davanın Açılmamış Sayılması, Ankara 2008, s.581-582, dn.136’dan naklen) Bu kararda davacı taraf, dava, konusu itibariyle nispi harca tabi olsa da maktu karar ve ilam harcı, davalı taraf kendisini vekille temsil etmiş ise AAÜT’ye göre belirlenecek vekâlet ücreti ve o ana kadar yapılmış diğer yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilecektir.
Bu genel açıklamalardan sonra dosyaya döndüğümüzde davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
1- DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Hükmün niteliği ve tarihi dikkate alınarak, alınması gerekli ... TL maktu karar harcının davacı tarafça yatırılan ... TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye harcın karar kesinleştiğinde istek halinde iadesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, karardan sonra tebligat ve benzeri masraflar için gider avansının kullanılması davacı tarafından istenirse tebligat ve benzeri için yapılacak masraflar düşüldükten sonra arta kalan miktarının UYAP üzerinden kontrolü sağlanarak karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, (6100 sayılı HMK m. 333)
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/04/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır