T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1096 - 2025/1009
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/1096
KARAR NO\t: 2025/1009
KARAR TARİHİ\t: 23/05/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İSKENDERUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 15/09/2021
NUMARASI\t\t: 2020/... Esas, 2021/... Karar
DAVACI\t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALILAR\t: 1-... -...
\t\t2-... -...
\t\t3-...,
\t\t4-... - ... \t
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVANIN KONUSU\t: İtirazın İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 23/05/2025
YAZIM TARİHİ : 23/05/2025
İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/20 esas ve 2021/... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile dava dışı ... firması arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmeleri ve Limit Artırımı Sözleşmelerine istinaden adı geçen şirkete TL ve döviz kredileri açıldığını ve kullandırıldığını, davalıların ise bu sözleşmeyi müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzalayarak borcun sorumluluğunu üstlendiklerini, kredi borcunun ödenmemesi sebebiyle hesabın kat edilerek davalılar hakkında İskenderun İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı-borçluların takip konusu alacağa itiraz ettiklerini, davalı-borçlunun kullanmış olduğu kredileri sözleşmede kararlaştırılmış olduğu halde ödemediğini, davalı-borçluların ödeme emrini tebliğ aldıklarını ve müvekkili bankaya böyle bir borçları olmadığından bahisle borca ve takibe itiraz ettiklerini, davalı-borçluların faiz ve faiz oranına itirazının hukuki dayanaktan yoksun olup takibi sürüncemede bırakmaya yönelik olduğunu, tüm bu nedenlerle davalı-borçluların İskenderun İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazlarının iptaline, takibin takip talebindeki şartlar dahilinde devamına, davalı borçluların takip talebindeki şartlar dahilinde takip tarihi itibariyle 11.387.723,64.TL borçtan sorumlu olduğunun tespitine, davalıların takip talebindeki şartlar dahilinde işleyecek faiz ve ferilerinden sorumlu olduğunun tespitine, davalıların itirazlarının kötü niyetli ve takibi sürüncemede bırakmaya yönelik olması nedeniyle dava konusu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra-inkar tazminatı ödemelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının takip talebiyle tek taraflı olarak belirlediği temerrüt faiz oranı ve akdi faiz oranının yasaya ve sözleşmeye aykırı olup fahiş oranlar gösterildiğini, davacının tek taraflı ve yasaya aykırı olarak faiz oranı belirlediğini, davacının temerrüt şartı oluşmayan bir alacağı takibe koyduğunu, davacı bankanın, müvekkilleri aleyhine 6098 Sayılı Kanun'un kefalete ilişkin hükümlerine aykırı olarak takibe girişmesinin, borç tahakkuk ettirmesinin haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, ayrıca davacının keşide ettiği hesap kat ihtarının da TTK 39. maddeye aykırı olarak keşide edildiğini, bu nedenlerle davacının yasaya ve hakkaniyete aykırı davasının reddine, kötüniyetli davacı aleyhinde % 20'den aşağı olmamak şartıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile İskenderun İcra Dairesi'nin 2019/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın davalı ... yönünden 10.997.774,56.TL asıl alacak, 113.582,57.TL temerrüt faizi, 5.679,13.TL temerrüt faizinin BSMV'si, 1.645,87.TL masraf üzerinden; diğer davalılar ..., ... ile ... yönünden 11.077.213,55.TL asıl alacak ve 1.645,87.TL masraf üzerinden iptali ile takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacağın % 20'sine tekabül eden 2.215.442,70.TL'nin (davalı ...'in 2.199.554,90 TL'den sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine, reddedilen asıl alacak miktarı yönünden 51.302,06.TL kötü niyet tazminatının (davalılar ..., ... ve ... yönünden 35.414,27.TL ile sınırlı olmak üzere) davacıdan alınarak davalılara verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporuna ve ek bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmeden karar verildiğini, bilirkişi raporunda, takibe konu ... risk no.'lu kredinin asıl alacak tutarı müvekkili bankanın asıl alacak rakamına göre eksik hesaplandığını, asıl alacak rakamları arasındaki farkın firma kredisini düzenli olarak ödemeye devam etmesi halinde firma tarafından ödenecek olan 09.07.2019 ve 09.08.2019 tarihli gecikmeli (vadesinden ödenmeyen) taksitlerine 08.10.2019 kat tarihine kadar %28,60 temerrüt faizi uygulanması gerekirken akdi faiz uygulanarak hesaplama yapıldığını, ödenmeyen taksitlerin faizleri ile BSMV toplamlarının da anaparaya kapitalize edilerek anapara hesaplamasına ilave edilmesi ve vadesinde ödenmeyen son taksit tarihindeki kalan anapara tutarına %28,60 temerrüt faizi uygulanarak hesaplama yapılması gerektiğini, bilirkişi tarafından hesaplanan asıl alacak tutarı ile müvekkili Bankanın asıl alacak rakamları arasındaki farkın diğer bir sebebinin de söz konusu riskin takibe intikal ettiği tarihe kadar tahakkuk eden ancak ödenmeyen taksitlerin BSMV'sinin hesaplamaya dahil edilmemesinden kaynaklandığını, 09.01.2019 tarihinde kalan anapara tutarına kredinin aksama döneminde Banka tarafından firma adına ödenen 09.07.2019-09.08.2019-09.09.2019 tarihli taksitlere ait toplam 72.153,69.TL’lik BSMV tutarlarının bilirkişi tarafından ilave edilmeden hesaplama yapıldığını, Kredi Genel Sözleşmesi'nin 21/2 maddesinde, \"Müşteri krediyi geri ödeme tarihinde faiz ve fer'ileri ile birlikte ödemediği takdirde, krediye, açıldığı tarihten vadeye kadar olan süre için borçlu cari hesaba uygulanan en yüksek faiz oranının, borcun muaccel olduğu tarihten itibaren ise temerrüt faiz oranının uygulanacağını kabul ve taahhüt eder.\", hükmünün yer aldığını, bilirkişi raporunda; kefillere gönderilen ihtarnamenin tebliğ tarihinin asıl borçluya gönderilen ihtarnamenin tebliği tarihinden önce olması nedeniyle ... ve ...'e takip tarihine kadar işlemiş faiz hesaplamasının yapılmadığını, ...'ye ise ihtarnamenin iade dönmüş olması nedeniyle işlemiş faiz hesabının yapılmadığını, bilirkişi tarafından yapılan usul ve yasaya aykırı bu tespit sonucu yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, mahkemece reddedilen asıl alacak miktarı yönünden 51.302,06.TL kötü niyet tazminatının (davalılar ..., ... Ve ... yönünden 35.414,27.TL ile sınırlı olmak üzere) davacılardan alınarak davalılara verilmesine, şeklinde verilen kararın usule ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemenin müvekkili Banka aleyhine verdiği tazminat kararının hangi gerekçeyle verildiğinin anlaşılamadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı banka ile dava dışı ... arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi'ne istinaden adı geçen borçluya kredi kullandırıldığını, davalıların da işbu sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile imzaladıklarını, sözleşmeye istinaden kullandırılan krediden kaynaklı borçların hesap kat ihtarına rağmen ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine de borçlu-kefiller tarafından haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiş, davalılar ise davanın reddine karar verilmesini talep etmiş olup, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir. İşbu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Bilindiği gibi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun müteselsil kefaletle ilgili 586. maddesinde“Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak, bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir” hükmünü içermektedir.
Bu maddenin müteselsil kefaleti ele alış biçiminden çıkarılabilecek ilk sonuç, adi kefalete tanınan bazı savunmaların müteselsil kefile tanınmamış olmasıdır. Müteselsil kefil, adi kefilin tipik savunması olan kefilin önce esas borçlunun takip edilmesi def'înden yoksundur. Bundan başka, müteselsil kefil önce rehnin paraya çevrilmesi def'înden adi kefile oranla daha sınırlı kapsamda yararlanır(Burak Özen, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Çerçevesinde Kefalet Sözleşmesi, İstanbul 2014, s. 302).
Önemle vurgulamak gerekir ki; bu maddeye göre krediyi kullandıran tarafından yapılan icra takiplerinde müteselsil kefiller de kredi borcuna ilişkin takibin borçlusu olabilmektedirler. Başka bir ifadeyle alacaklı borçluyu takip etmeden kefili takip edebilir. Ancak bunun için borçlunun ifa da gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir. İlk hâlde bu hükme göre ifada geciken borçluya alacaklı tarafından ihtar gönderilmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması durumunda alacaklı müteselsil kefile başvurulabilir. Borçlunun açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması durumda ise alacaklı asıl borçluya ihtar göndermeden müteselsil kefili takip edebilmektedir.(bkz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulun'nun 2023/11-848 Esas, 2024/4 Karar sayılı kararı)
Davacı bankanın alacağı hesaplanırken hesap kat ihtarından önce işleyen devre faizleri ilave edilerek ana paranın tespiti, hesap kat tarihinden temerrüt tarihine kadar akdi faiz üzerinden hesaplanan faizin ana para ile kapitalize edilmesi ve bu miktara temerrüt tarihinden takip tarihine kadar temerrüt faizi uygulanarak toplam alacak miktarının tespiti ile takip talebindeki miktarlar dikkate alınarak karar verilmesi gerekir.(bkz Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/1078 Esas, 2016/3602 Karar sayılı kararı)
İskenderun İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı takip dosyasında, alacaklı ... tarafından davalı-kefiller aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının kredi sözleşmesi, ihtarname ve hesap özeti olarak belirtildiği, borçluların süresinde takibe itiraz etmesi nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Somut olayda davacı bankanın İskenderun Şubesi ile dava dışı ... arasında 11/05/2017 tarihli ve 11.000.000,00.TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı, iş bu sözleşmeyi davalı-kefillerin de 17.000.000,00.TL limitle müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladıkları, bu kapsamda davacı banka tarafından borçluya Hazine destekli yapılandırma kredisi kullandırıldığı, kredi borçlarının ödenmemesi üzerine hesabın kat edildiği ve toplam 11.212.264,36.TL borcun ödenmesinin talep edildiği, iş bu hesap kat ihtarının davalı-kefillerden ...'e 30/10/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalı kefil ...'ye tebligat yapılamadığı, diğer kefiller ... ve ... Ltd. Şti.'ye ise 24/10/2019 tarihinde tebliğ edildiği, asıl borçlu ...'ye ise 28/10/2019 tarihinde tebligat yapıldığı, bu sebeple tebligat yapılamayan kefil ... ile asıl borçludan önce tebligat yapılan kefiller ... ve ... Ltd. Şti.'nin TBK 586. maddesi uyarınca takip tarihinde temerrüde düştüğü, nitekim bilirkişi tarafından da bu doğrultuda hesaplama yapıldığı, 2004 sayılı İİK’nın 68/b maddesindeki tebliğe ilişkin hükmün, davalıların kefil olması nedeniyle davalılara uygulanamayacağı, ilk derece mahkemesince, takibe ve davaya dayanak teşkil eden genel kredi sözleşmesi ve hesap kat ihtarlarının incelenmesi suretiyle alınan bilirkişi raporunda icra takip tarihi itibari ile bankanın alacak miktarının davalı-kefil ... yönünden 11.118.682,13.TL, diğer davalı-kefiller yönünden ise 11.078.859,42.TL olarak tespit edildiği, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun açık, denetime elverişli, dosya kapsamına ve kredi genel sözleşmesi hükümlerine uygun olduğu, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada ve esas alınan temerrüt tarihlerinde ve faiz oranında her hangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, ilk derece mahkemesince bilirkişi raporu esas alınıp davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Ancak her ne kadar ilk derece mahkemesince reddedilen dava değeri üzerinden davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmiş ise de, mahkemece alacaklı olan davacı aleyhine niçin kötü niyet tazminatı verildiğine dair hükmün gerekçesinde bir değerlendirme yapılmadığı, İİK'nın 67/2. maddesine göre itirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklının; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edileceğini belirtildiği, eldeki davada ise alacaklının takip yapmakta açıkça haksız ve kötü niyetli olduğunun davalı tarafından ispatlanamadığı, buna rağmen davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, davacı vekilinin bu sebeple istinaf talebinde haklı olduğu, bununla birlikte yapılan yanlışlığın yeniden yargılamayı gerektirmediği ve Dairemizce esas hakkında karar verilebileceği anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf talebinin bu yönden kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına ve davanın kısmen kabul, kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK.nun 353/1-b-2 maddesi gereğince davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK.nun 353/1-b-2 maddesi gereğince İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... esas ve 2021/... karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile;
a)-İskenderun İcra Dairesi'nin 2019/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın davalı ... yönünden 10.997.774,56.TL asıl alacak, 113.582,57.TL temerrüt faizi, 5.679,13.TL temerrüt faizinin BSMV'si, 1.645,87.TL masraf üzerinden; diğer davalılar ..., ... ve Tic. A.Ş. ile ... yönünden 11.077.213,55.TL asıl alacak ve 1.645,87.TL masraf üzerinden iptali ile takibin yukarıda belirtilen miktarlar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
b)-Asıl alacağın % 20'sine tekabül eden 2.215.442,70.TL'nin (davalı ...'in 2.199.554,90.TL'den sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
c)-Şartları oluşmadığından davalıların kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
ç)-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 759.517,17.TL (756.796,88.TL'sinden davalılar ..., ..., ... sorumlu olmak üzere) karar ilam harcının ve 59,30.TL başvurma harcının davalılardan alınarak HAZİNEYE HAZİNE İRAT KAYDINA,
d)-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 199.811,82.TL (199.413,59.TL'sinden davalılar ..., ..., ... sorumlu olmak üzere) vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
e)-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.070,50.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
f)-Başvuru tarihi itibariyle hazine tarafından karşılana 1.320,00.TL Arabulucu ücretinin kabul-red oranına göre hesaplanan 1.288,32.TL'sinin davalılardan, 31,68.TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
g)-Davacının yaptığı tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 832,67.TL yargılama giderinin davada kabul/red oranına göre hesaplanan 809,96.TL'nin davalılardan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
İstinaf incelemesi yönünden;
1-Resmi Gazetede 25/12/2017 tarihinde yayınlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 11. maddesi ile 6219 sayılı ...'nun Kanununa eklenen Geçici 5 nci madde kapsamında harçtan muaf olduğundan bu konuda KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 19,50.TL tebligat gideri ve 64,00.TL posta gideri olmak üzere toplam 83,50.TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından taraf lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi uyarınca peşin alınan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
5-Kararın DAİREMİZCE taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanunun 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 23/05/2025 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.
\t\t\t\t
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır