T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2022/179 Esas - 2024/755
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
\tT.C.
\t...
\t10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2022/179
KARAR NO\t: 2024/755
B
DAVA\t: Alacak
DAVA TARİHİ\t: 14/03/2022
KARAR TARİHİ\t: 06/11/2024
KARARIN YAZIM TARİH \t: 02/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, müvekkili şirketin elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamak amacı ile 2011 Ekim -2015 Aralık dönemleri arasında Temiz Bara, Kuyular 1 ve Kuyular 2 işletmelerine ait sayaç ve sözleşme kapsamında olan ve tespit edilemeyen abone numaraları da dahil olmak üzere, davalı şirketlerden elektrik enerjisi satın aldığını, davalı şirketler müvekkil şirketin satın almış olduğu elektrik enerjisinin miktarını tespit etmek ve faturalandırmak üzere sayaç okuma, faturalama ve diğer hizmetler karşılığında 'perakende satış hizmet bedelinin' tahsil edildiğini, ancak bu satış hizmet bedelinin hem yasal düzenlemelere hem de akdedilen sözleşmeler uyarınca, sabit bir ücret olması gerekirken davalı şirketlerce tüketilen enerji miktarı kWh üzerinden nispi olarak, sözleşme ve yargı kurallarına aykırı olarak fazla tahsilat yapıldığını, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde elektrik enerjisi ve/veya kapasite satımı dışında tüketicilere sağlanan sayaç okuma, faturalama gibi diğer hizmetler olarak belirlendiğini, sayaç okumaya ilişkin perakende satış hizmet bedeli sayaç okuma maliyetlerini yansıtan bir bedel olduğunu, Danıştay 13. Dairesini'nin 06/04/2011 Tarihli, 2008/2695 Esas-2011/1368 Karar sayılı kararı ile ...'nın 24/08/2006 tarihli ve 875 sayılı kararının perakende satış hizmeti bedelinin kWh bazında belirlenmesine ilişkin kısmı iptal ettiğini, davalı tarafın sabit bedel olarak tahsil edilmesi gereken PSH bedelini KWh baz alarak tahsil etmesinin hukuki dayanağının olmadığını, iptal kararına bağlı olarak 2011-2015 dönemi için dava dışı ... tarafından yönetmeliğin ilgili hükümlerinin de değiştirildiğini ileri sürerek, davalıların 2011 Ekim-2015 Aralık döneminde mevzuata aykırı olarak perakende satış hizmeti-sayaç okuma/faturalandırma bedeli ve bu bedel üzerinden tahakkuk ettirilen KDV bedeli alacağın şimdilik 10.000,00 TL'lik kısmının ödeme tarihlerinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, 20/12/2023 tarihli talep artırım dilekçesiyle davalı ...Elektrik Dağıtım A.Ş hakkındaki davasını 1.650.585,13 TL artırarak 1.659.585,13 TL'nin tahsilini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ...Elektrik Dağıtım A.Ş. vekili, husumet ve zamanaşımı itirazında bulunarak, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, iptal kararına konu kararın bir yıl uygulandığını, yapılan işlemlerde mevzuata aykırılık olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... Elektrik Toptan Satış ve Ticaret Anonim Şirketi vekili, zamanaşımı, görev ve derdestlik itirazında bulunarak öncelikle davanın usulden, esas olarak da davacının kendisinden tahsil edilmeyen bedeli talep ettiğini, faiz isteminin yerinde olmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yararının bulunmadığını açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.
KANITLAR : Davacı tarafça elektrik satış sözleşmesi örnekleri sunulmuştur.
Davaya konu fatura örnekleri ibraz edilmiştir.
EPTK kararları ile Danıştay kararları örnekleri ibraz edilmiştir.
Arabuluculuk son tutanağı sunulmuştur.
Mahkememizce davalılar... Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ, Enerjisa ...Elektrik Perakende Satış AŞ ve ... Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ yönünden açılan davanın tefrikine karar verilmiş, tefrik edilen dosya mahkememizin 2022/567 Esasına kaydedilerek iş bu dosyada yetkisizlik kararı tesis edilerek dosya İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiştir.
Elektrik mühendisi bilirkişiden rapor ve ek rapor alınmış, bu raporlarda; taraflar arasındaki sözleşmeler, tarifeler, faturalar ve tüm dosyadaki kanıtların incelendiği, 2011 yılında tahakkuk etmiş faturaların davadan tefrik edilen davalı ... Enerji A.Ş. ve dava dışı Yüksel Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş. tarafından düzenlenmiş olduğu, 2011 yılında davacıdan fazla tahsil edilmiş olan sayaç okuma bedelinin 790,58 TL tutarında bulunduğu, davacı adına kayıtlı aboneliklere davalı... A.Ş. tarafından 2015 yılı içerisinde toplam 27 adet elektrik faturası tahakkuk ettirilmiş olduğu, bu faturaların içeriğinde sayaç okuma bedeli ile perakende satış hizmet bedelinin bulunmadığı, davacı adına kayıtlı bulunan aboneliklere davalı ...Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından 2012, 2013, 2014 ve 2015 yılları içerisinde toplam 67 adet elektrik faturası tahakkuk ettirilmiş olduğu, bu faturaların içeriğinde sayaç okuma bedelinin bulunmadığı, 1.659.585,13 TL tutarında sayaç okuma bedeli ayrıştırılmış perakende satış hizmet bedelinin olduğu, davacının serbest tüketici sıfatının bulunduğu görüş olarak açıklanmıştır.
Taraf itirazlarının değerlendirilmesi ve raporun hüküm kurmaya elverişli bulunmaması nedeniyle üç kişilik elektrik mühendisinden oluşturulan kuruldan rapor alınmış, bu raporda; dava konusu bedelin dayanağının 24/08/2006 tarihli ve 875 karar sayılı ... kararı olduğu, bu kararın iptalinin dava edildiği, iptale karar verildiği, sonuç olarak PSH bedelinin salt serbest tüketicilerle sınırlı olarak uygulanması gerekçesiyle kararın onandığı, serbest tüketiciler için de kullanılan her bir kWh esas alınarak yapılan hesaplamanın dayanağının kalmadığı, serbest statülü tüketicinin, 2011-2015 dönemi için nispi olarak tahsil edilen miktar ile maktu PSH farkını talep edebileceği, davacının yıllara göre elektrik kullanımı dikkate alındığında serbest tüketici sıfatının olduğu, davalı... Elk. Top. A.Ş'nin, dava edilen dönemde davacıya elektrik tedarik ettiği, bunun ikili anlaşmaya dayandığı, anılan davalı tarafından tahsil edilmiş PSH bedeli ve maktu sayaç okuma bedelinin olmadığı, faturalar kapsamından enerji birim bedellerinin ilgili yıl tarifeleriyle uyumlu bulunduğu, gizli tahsilatın olmadığı, 2013 yılında dağıtım şirketlerinin faaliyetlerinin ayrıştırılması kapsamında satış ve dağıtım olarak bölünmeye gittikleri, hakkında tefrik kararı verilen EPSAŞ'ın 2013 yılı Şubat ayından itibaren davacının tedarikçisi olduğu, bölünme işlemi sonrasında davalı ...EDAŞ'ın tedarik faaliyetinin son bulduğu, bu davalının sorumlu olduğu dönem itibariyle sayaç okuma bedelinin fazladan alındığı, maktu alınması gerekirken nispi alındığı, 2022 yılı Temmuz ayı (dahil) ile 2013
Yılı Şubat (dahil) ayı arasında tahsil edilen dönem faturaları kapsamında; mevzuata aykırı
şekilde fazladan tahsil edilen PSH ve Sayaç okuma bedeli tutarının 234.598,30 TL, KDV'li halinin ise 276.831,00 TL olduğu
görüş olarak açıklanmıştır.
GEREKÇE: Dava, davacı adına kayıtlı abonelik sözleşmeleri gereğince faturalardaki fazladan tahsil edildiği ileri sürülen perakende satış hizmet bedeli ile sayaç okuma bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta davacı tacirin, davalılardan elektrik enerjisi tedarik ettiği, ayrı ayrı sözleşmelerinin bulunduğu, tarifelere göre düzenlenen faturaların bedellerini ödediği, mevzuat ve Danıştay kararına aykırı şekilde kendisinden perakende satış hizmet bedeli ile sayaç okuma bedelinin tahsil edildiğini ileri sürdüğü, davalıların ayrı ayrı davanın reddini savundukları hususları uyuşmazlık konusu değildir. Öte yandan, davalıların kendi dönemleri itibariyle dava edildikleri, bir kısım davalılar hakkında yetki itirazı nedeniyle tefrik kararı verildiği yönleri de dosya kapsamıyla sabittir.
Çekişme, taraflar arasındaki elektrik enerjisi abonelik sözleşmesi uyarınca davacıdan fazladan perakende satış hizmet bedeli ve sayaç okuma bedelinin tahsil edilip edilmediği, edilmiş ise tutarı, davacının istirdadı gereken alacağının olup olmadığı, davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılmayacağı, istemin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı yönlerinde toplanmaktadır.
Dava konusu olayda davacının ödemiş olduğu faturaların tutarlarının belli olduğu, tarifelere göre fazladan ödendiği ileri sürülen alacağının hesaplanabilir nitelikte bulunduğu, davanın belirsiz alacak davası olarak görülemeyeceği anlaşıldığından, usul ekonomisi ve hak kaybının önlenmesi bakımından dava kısmi dava olarak görülmüş, işin esası incelenmiştir. Öte yandan, tacirler arası satım sözleşmesinde zamanaşımı süresi on yıl olup, davanın açıldığı tarihten itibaren geriye doğru bu süre içinde düzenlenen faturalara dayalı talep olduğundan, davalıların zamanaşımı ilk itirazına itibar edilmemiştir.
İddia, savunmalar, elektrik enerjisi mevzuatı, taraflar arasındaki elektrik satım sözleşmeleri, düzenlenen faturalar, ... düzenlemeleri, Danıştay 13. Dairesini'nin 06/04/2011 Tarihli, 2008/2695 Esas-2011/1368 Karar sayılı kararı, ...'nın 24/08/2006 tarihli ve 875 sayılı karar ve tarifeleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacının, davalı... El. Top. Sat. ve Tic. A.Ş'den bir dönem elektrik enerjisi tedarik ettiği sabit ise de taraflar arasındaki sözleşme, düzenlenen faturalar ve tarifeler dikkate alındığında, anılan davalının kendisinden perakende satış hizmet bedeli ve sayaç okuma bedeli tahsil etmediği ortaya çıktığından bu davalıya yönelik davasının reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının, diğer davalı ile 2012 yılı Temmuz ayından 2013 yılı Şubat ayına kadar enerji satın aldığı sabittir. Sonrasında tüzel kişilik ayrımı ile tedarikçi firma hakkında tefrik kararı verilen ...EPSAŞ olmuştur. O halde, davalı ...El. Dağ. A.Ş'nin bu dönem itibariyle davacıdan fazladan perakende satış hizmet bedeli ile sayaç okuma bedeli tahsil edip etmediği değerlendirilmelidir. Kullanım itibariyle serbest tüketici olduğu belirlenmiştir. Dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli ikinci raporda bu davalının, davacıdan gerek mevzuat gerekse tarifelere aykırı şekilde 234.598.30 TL, KDV'li hali ise 276.831,00 TL tutarında PSH ve sayaç okuma bedeli tahsil ettiği ortaya çıkmıştır. Mahkememizce bu belirleme kabul edilmiştir. Davalı, anılan tutarı KDV'li olarak tahsil etmiştir. Bu tutarda iade etmekle yükümlüdür. Her ne kadar davacı faturaların ödeme tarihlerine göre temerrüt faizi talep etmiş ise de, davalı ...El. Dağ. A.Ş'nin davadan önce temerrüte düşmediği, bu davalıdan 9.000,00 TL bakımından dava, kalan kısım itibariyle ıslah tarihinde temerrüte düştüğü, tacirler arası ticari satımdan kaynaklanan uyuşmazlıkta avans orannıda temerrüt faizi talep edilmesinde bir yanlışlık bulunmadığı sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davalı... El. Top. Sat. ve Tic. A. Ş hakkındaki davasının reddine,
a)Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 1.000 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
2-Davacının davalı ...El. Dağ. A.Ş hakkındaki davasının kısmen kabulüne, 9.000,00 TL’sinin dava, 267.831,00 TL’sinin 20/12/2023 gününden itibaren işleyecek avans oranında temerrüt faiziyle birlikte bu davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
a)492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 18.910,33 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 170,78 TL peşin ve 28.187,87 TL tamamlama harcı toplamı 28.358,65 TL'den mahsubu ile arta kalan 9.448,32 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
b)Davacı tarafından yatırılan peşin ve tamamlama harcından mahsubuna karar verilen 18.910,33 TL'nin davalı ...El. Dağ A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine,
c)Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 44.292,96 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...El. Dağ A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine,
d)Davalı ...El. Dağ A.Ş kendisini vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 205.585,58 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
e)Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.560,00 TL'den davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 260,22 TL'nin davalı ...El. Dağ. A.Ş'den, 1.299,78 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, karar kesinleştiğinde bu yönde vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
f)Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvuru harcı ile 371,90 TL TL posta/tebligat gideri ile 12.000 TL bilirkişi giderinden ibaret toplam 12.452,60 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan taktiren 2.077,18 TL'nin davalı ...El. Dağ A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
g)Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 06/11/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.