T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2022/1852 Esas - 2025/417 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2022/1852
KARAR NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2025/417
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 09/07/2020
NUMARASI\t\t: 2019/352 Esas 2020/369 Karar
DAVA\t: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ\t: 24/06/2019
KARAR TARİHİ\t : 21/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t : 21/04/2025
\tTaraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne yönelik verilen hükme karşı, davacı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
\tDAVA
\tDavacı; Davalı ... Seyahat ... Ltd. Şti. ile arasında 03/09/2018 tarihli 10.000.000-TL bedelli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, diğer davalıların müşterek borçlu ve müteselsil kefil olduklarını, sözleşmeye istinaden kullandırılan kredinin ödenmemesi üzerine Ankara 33. Noterliği'nin 14/02/2019 tarih ve 02590 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile hesabın kat edilerek tebliğine rağmen borcun ödenmemesi üzerine davalılar aleyhine Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5493 Esas sırasında ilamsız icra takibine girişildiğini, davalıların takibe haksız olarak itiraz ettiklerini beyan ederek, itirazın iptaline (davalı ... Seyahat ... Ltd. Şti. yönünden 1.720.000-TL ipotek bedelinin düşülmesi sureti ile 1.652.223,17-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) takibin devamına, davalıların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesine talep ve dava etmiştir.
\t\t\t CEVAP
\tDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, alacağın muaccel olmadığını, davacı bankanın kullandırılan kredinin vade tarihini beklemeden hesabı kat edip takip başlattığını, davalıların kredi taksitlerini ödemede temerrüde düşmediklerini, 1603 7820602 nolu 1.570.000-TL bedelli kredinin ilk taksidinin 22/02/2019 olduğunu, kat ihtarnamesinin ise 14/02/2019 tarihinde gönderildiğini, diğer yandan kat ihtarnamesine konu edilen diğer kredi borçlarının Haziran 2019 ayına kadar ödemesinin yapılabilmesi amacıyla davalı ... Seyahat ... Ltd. Şti.'ne yapılandırma kredisi kullandırıldığını, kullandırılan yapılandırma kredisi ile takibe konu kredilerin Haziran 2019 ayına kadar olan taksitlerinin ödendiğini, Temmuz 2019'dan itibaren yeniden ödemeye başlanılmasının kararlaştırıldığını, kötü niyetli olarak icra takibine başlanıldığını, icra takibine konu teminat mektupları nakde dönüşmediğinden takibe konu edilemeyeceğini, işletilen faiz ve faiz oranına itiraz ettiklerini, kefalet sözleşmesinin geçersiz olduğunu, davacı banka tarafından Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5493 Esas sayılı takip dosyası ile ipoteğin para çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, ipotek paraya çevrilmeden ve TBK 586/1 maddesinde yer alan şart gerçekleşmeden kefiller adına yapılan takibin geçersiz olduğunu savunarak davanın reddiyle, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece; toplanan deliller ile yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ve ek rapor benimsenerek nakdi ve gayri nakdi alacaklar yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi gerektiği, kefillerin, gayri nakdi alacaklar yönünden sorumluluklarının bulunmadığı gerekçesiyle; \" 1-davanın kısmen kabulü ile, A) Nakdi alacak yönünden; her bir davalı ve Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5491 Esas Sayılı dosyası ile tahsilde tekerrüre yol açmamak üzere; a- Davalı ... Seyahat ... Ltd. Şti. yönünden; davalının Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5493 esas sayılı takip dosyasına yapmış oldukları itirazın kısmen iptali ile, takibin 1.614.203,17-TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %40 temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSMV'si ile birlikte takibin devamına, 322.840,63-TL icra inkar tazminatının İİK. 67.maddesi gereğince davalıdan tahsili ile davacı bankaya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, reddedilen kısım yönünden davacının takibe kötüniyetli olarak giriştiği sabit olmadığından davacının İİK. 67.maddesi gereğince kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine yer olmadığına, b- Davalı ... yönünden; davalının Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5493 esas sayılı takip dosyasına yapmış oldukları itirazın iptali ile, takibin takip talebindeki koşullar ile devamına, 666.840,63-TL icra inkar tazminatının İİK. 67. maddesi gereğince davalıdan tahsili ile davacı bankaya verilmesine, c- Davalı .....Ltd. Şti. yönünden; davalının Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5493 esas sayılı takip dosyasına yapmış oldukları itirazın iptali ile, takibin 3.153.168,86 TL asıl alacak, 46.011,26-TL faiz, 2.300,56-TL BSMV ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %40 temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSMV'si ile birlikte takibin devamına, 640.296,13-TL icra inkar tazminatının İİK. 67.maddesi gereğince davalıdan tahsili ile davacı bankaya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, reddedilen kısım yönünden davacının takibe kötüniyetli olarak giriştiği sabit olmadığından davacının İİK. 67.maddesi gereğince kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine yer olmadığına, B)Gayrinakdi alacak yönünden; a- davalı ... Seyahat ... Ltd. Şti. yönünden; davalının Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5493 esas sayılı takip dosyasına yapmış oldukları itirazın kısmen iptali ile, 1603-6299248 nolu kredi yönünden 8.120-TL, 1603-841477, 1603-841478, 1603-1148919, 1603-1484156 nolu kredi yönünden 27.000-TL için takibin, takip talebindeki koşullar ile devamına, b- Davalı .....Ltd. Şti. Ve Davalı ... yönünden; davanın reddine, \" dair karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
\tİSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavacı istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun yetersiz olup yeni rapor alınması gerektiğini, davalı kefil ... yönünden temerrüt tarihi olarak takip tarihinin esas alınmasının hatalı olduğunu, kefiller yönünden gayri nakdi alacaklar yönünden talebin kabulü gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, kefillerin sözleşme hükümlerine göre gayri nakdi alacaklar yönünden de sorumluluğunun tam olduğunu, davalı asıl borçlu ile davalı kefil ... yönünden nakdi alacaklar tam kabul olduğu halde banka aleyhine nispi vekalet ücreti takdirinin hatalı olduğunu, asıl kredi borçlusu yönünden reddine karar verilen 2.900-Tl tutarlı teminat mektubu yönünden hükmün hatalı olduğu, tam kabul gerektiğini, asıl borçlu şirketin unvan yazımında hata yapıldığını ileri sürmüştür.
\tHUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
\tDava, Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklanan nakdi ve gayri nakdi alacakların tahsili istemiyle asıl borçlu şirket ile kefiller hakkında başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
\t6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
\tDavacı ... Şubesi ile davalı asıl borçlu ... Seyahat Organizasyon Turizm Reklamcılık Danışmanlık Proje Yönetimi Tic. Ltd. şirketi arasında 03/09/2018 tarihinde 10.000.000-TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiği ve sözleşmeyi , ..., ... Danışmanlık Araştırma ve Proje Yönetimi Ltd. Şti.'nin 12.500.000-TL limitle müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığı görülmüştür.
Dosyaya sunulan 28/11/2018 tarih 7565 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinin 6.sayfasında; ... Seyahat Organizasyon Turizm Reklamcılık Danışmanlık Proje Yönetimi Tic. Ltd. Şti. şirket sermayesinin kalan 400 adet payının da kefil ...'na devredilerek şirketin tek ortağı haline geldiği anlaşılmıştır.
Türk Borçlar Kanunu'nun 586. Maddesi; “ Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak, bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir.” hükmüne haiz olup bu yasal düzenlemede, kefilin takip edilebilmesi, asıl borçluya ihtar gönderilip sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması şartlarına bağlanmış bulunmaktadır.
Dava konusu kredi sözleşmelerinin imzalandığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nun 589/1.maddesi gereği kefil, kefalet limiti ve kendi temerrüdünün sonuçlarından sorumludur. Kefil asıl borçlunun, asıl borcu ile temerrüt faizi borcundan kefalet limiti kadar sorumludur. Ancak kendi temerrüdü oluştu ise bu aşamadan sonra limit ile sınırlı olmaksızın kendi sorumluluğu başlar. Kefil, takipten önce temerrüde düşürülmemişse hesap kat tarihinden takip tarihine kadar işleyen akdi faizden limiti dahilinde sorumlu olur.Temerrüt için hesap kat ihtarının kefile tebliği şarttır. Kefalet sözleşmesinde, kefalet türünün el yazısı ile “müteselsil” olarak belirtildiği, kefalet tarihinin ve kefalet tutarının da el yazısı ile yazıldığı, TBK hükümlerine göre davalıların kefaletlerinin geçerli olduğu, davalı ... yönünden, asıl borçlu şirketin ortağı olup eş rızası aranmayacağı anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamında toplanan delillerden; Ankara 33. Noterliği'nin 14/02/2019 tarih ve 02590 yevmiye numaralı hesap kat ihtarının; asıl borçlu ... Seyahat Organizasyon Turizm Reklamcılık Danışmanlık Proje Yönetimi Tic . Ltd. Şti.'ne 16/02/2019 tarihinde, kefil ...'na 18/02/2019 tarihinde tebliğ edildiği, kefil ... Danışmanlık Araştırma Ve Proje Yönetimi Ltd. Şti.'ne gönderilen ihtarın ise, iade edildiği, buna göre, asıl borçlu ... Seyahat Organizasyon Turizm Reklamcılık Danışmanlık Proje Yönetimi Tic . Ltd. Şti.'nin, ihtarda ödeme için belirlenen 1 günlük sürenin ilavesi ile temerrüt tarihinin 18/02/2019 olacağı, ...'nun, ihtarda ödeme için belirlenen 1 günlük sürenin ilavesi ile temerrüt tarihinin 20/02/2019 olacağı, Yargıtay 19.Hukuk Dairesi 08/03/2016 tarihli 2015/12924 Esas,2016/4207 Karar sayılı ilamında da İİK:68/b maddesinin sadece kredi kullanan borçlu yönünden uygulanabileceği, kefil için uygulanamayacağının belirtilmesi dikkate alındığında; davalı kefil ... şirketi yönünden temerrütün takip tarihi olan 17/04/2019 tarihi itibariyle başlayacağının ve TTK'nın 7. maddesine göre de kefilin temerrüt faizinden ancak kendisine asıl borçlunun ödemesinde temerrüte düştüğünün bildirilmesi gerektiğinin kabulü gerekmekte olup buna ilişkin mahkeme kabulünün isabetli olduğu görülmüştür.
Hesap kat ihtarı tebliğine rağmen borcun ödenmemesi üzerine davacı banka tarafından, Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5493 Esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız takipte; 17/04/2019 tarihi itibariyle muhataplar asıl borçlu ... Seyahat Organizasyon Turizm Reklamcılık Danışmanlık Proje Yönetimi Tic . Ltd. Şti. ile kefiller ..., ... Danışmanlık Araştırma ve Proje Yönetimi Ltd. Şti. adına düzenlenen ödeme emri ile tahsilde tekerrür olmamak fazlaya ilişkin her türlü talep, takip ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, kredi sözleşmelerine bağlı olarak borçlular lehine tesis edilen ve kullandırılan kredilerden kaynaklanan ve 14/02/2019 tarihli ihtarnameye konu alacakların, varsa ihtardan sonra yapılan ödemeler düşüldükten sonra tahsili talep edilmiş, ödeme emrinin davalılara 24/04/2019 tarihinde tebliği ile davalıların vekilleri vasıtasıyla 01/05/2019 tarihli dilekçe ile borcun tamamına ,ferilerine, işlemiş faize ve faiz oranına itiraz ettikleri, itiraz üzerine 02/05/2019 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği, yasal 1 yıllık hak düşürücü sürede iş bu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, banka ile davalı asıl borçlu ... Seyahat Organizasyon Turizm Reklamcılık Danışmanlık Proje Yönetimi Tic.Ltd. Şti. arasında, borçlu kefiller ... ve ... Danışmanlık Araştırma Ve Proje Yönetimi Ltd. Şti.'nin müteselsil kefaleti ile imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında kullandırılan nakdi ve gayrinakdi krediler nedeniyle, davalı asıl borçlu ile kefillerin, nakdi ve gayri nakdi alacaklar yönünden sorumluluklarının kapsam ve tayinine ilişkindir.
Davacı banka tarafından, aynı zamanda davalı asıl borçlu ... Seyahat'ın borcuna karşılık bankaya ipotek göstermiş olduğu taşınmazlar hakkında Ankara 24.İcra Müdürlüğü'nün 2019/5491 Esas sırasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığı anlaşılmış, kural olarak İİK. 45/1. maddesi uyarınca ipotek ile temin edilen bir borç için öncelikle ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapılması gerekirse de davacı bankanın Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5493 Esas sırasında başlattığı ilamsız icra takibi nedeniyle talep edilen toplam alacağı miktarının 3.372.223,17-TL olması dikkate alındığında bu şartlar da ipotek limitinin alacağın tamamını karşılamayacağının belirgin olduğu ve tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile takip yapılmasına hukuken engel bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı bankanın takipte, 1603/7820602-7822311-7825646-7828487-7829105 nolu Ticari Krediler için % 40 temerrüt faiz oranı ,çek yaprağı bedeli sorumluluğunun ödemesinden kaynaklanan banka alacağı için ise, % 24 temerrüt faizi oranının uygulanmasını talep ettiği görülmüştür.
Mahkemece tüm deliller toplanarak bankacı bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi rapor ve ek raporunda özetle; “Davalı asıl borçlu ... Seyahat Organizasyon Turizm Reklamcılık Danışmanlık Proje Yönetimi Tic . Ltd. Şti.' ne davacı banka tarafından kredi limiti tahsis edilerek krediler kullandırıldığı, incelenen hesap ekstrelerine göre kredilerin borçlu şirket hesaplarına geçildiği, Davalı ... ve ... Danışmanlık Araştırma Ve Proje Yönetimi Ltd. Şti.nin Genel Kredi Sözleşmesi'ni 12.500.000-TL limit ile müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı dikkate alındığında borçtan sorumlu olduğu, Davalı asıl borçlu ... Seyahat Organizasyon Turizm Reklamcılık Danışmanlık Proje Yönetimi Tic . Ltd. şirketinin temerrüt tarihinin 18/02/2019 olarak belirlendiği, Davalı kefil ...'nun temerrüt tarihinin 20/02/2019 olarak belirlendiği, Davalı kefil ... Danışmanlık Araştırma Ve Proje Yönetimi Ltd. Şti.'nin müteselsil kefil olduğu, İİK. 68/b maddesi ve Yargıtay kararlarına istinaden davacı banka tarafından borçlulara gönderilen hesap kat iİhtarının davalı kefile tebliğ edilemediği dikkate alındığında davalı kefilin temerrüt tarihinin 17/04/2019 icra takip tarihi olarak belirlendiği, Taksitli Ticari Kredi ve Teminat Mektubu tazmininden kaynaklanan hesapları için % 40 temerrüt faizi oranı uygulanması gerektiği, 5941 sayılı yasaya istinaden banka çek sorumluluk tutarı ödenmesi halinde % 24,24 temerrüt faizi oranı uygulanması gerektiği, Teminat Mektuplarının tazmin edilmesi halinde % 40 temerrüt faizi oranı uygulanması gerektiği, takdiri mahkemeye ait olmak üzere davacı banka lehine tesis edilen ipotek bedeli 1.720.000-TL olup ipotek limitinin alacağın tamamını karşılamayacağının belirgin olduğu ve tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile takip yapıldığı gibi unsurlar birlikte değerlendirildiğinde; genel haciz yolu ile yapılan takibe ilişkin davalı asıl borçlu ... Sey.Org.Tur.Rek.Dan.Proje Yön.Tic . Ltd. Şti. hakkında kalan alacak bölümü için takip yapılmasına hukuken engel bulunmadığı, takdiri mahkemeye ait olmak üzere Ankara 24.İcra Müdürlüğü'nün 2019/5491 Esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığı, ilamsız takipte \"tahsilde tekerrür etmemek\" kayıt ve şerhi de yer aldığı, ipoteğin, davalı taşınmaz maliki ...'nun kefaletinin temini için değil asıl borçlu ... Seyahat ...Tic . Ltd. Şti. borcunun teminatı olarak verildiği, bu nedenle davalı kefilin, hem ipotekli taşınmazın maliki ,hem de kefil olarak sorumlu olduğu, Davalı ... Danışmanlık Araştırma Ve Proje Yönetimi Ltd. Şti.'nin kredi asıl borçlusu olmadığı gibi, ipotek veren de olmadığı, bu durum karşısında davacı bankanın, kredi sözleşmesinde kefil bulunan davalı aleyhine tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla takip yapmasına hukuken engel bulunmadığı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede kefilin sorumluluğuna dair açık hüküm bulunması gerektiği, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış hukuk uygulaması olup gayri nakdi kredilere ilişkin davalı kefillerin çek yaprağı banka yükümlülük bedelinin depo edilmesinden ve teminat mektubu bedellerinin depo edilmesinden sorumluluğu olmadığı , davacı tarafın bu husustaki itirazının yerinde olmadığı, sözleşme ve mevzuata istinaden takip tarihi itibariyle asıl borçlu ... Seyahat Organizasyon Turizm Reklamcılık Danışmanlık Proje Yönetimi Tic . Ltd. Şti. açısından şirket lehine verilen Teminat Mektuplarının toplam bedeli olan 27.000- TL'nin Davacı Banka nezdinde depo edilmesi gerektiği, 1603 7820602 nolu 1.570.000-TL tutarlı kredinin kullandırımında bir tasfiye sözleşmesi veya protokolü düzenlenmediği, ayrıca kredilerin tamamının kapatılıp yeniden açılmadığı, sadece geciken ve vadesi gelen kredilerin tahsilatlarının sağlandığı dikkate alındığında 1603 7820602 nolu kredinin yapılandırma kredisi olmadığı sonucuna varıldığı, hesapların kat edildiği 14/02/2019 tarihinde 1445815 nolu 100.000-TL bedelli ve 993727 nolu 80.000-TL bedelli Teminat Mektuplarının tazmin edildiği ve 1603/7828487 nolu Taksitli Ticari Kredisinin 05/02/2019 tarihli taksitinin muaccel olduğu, Davacı Bankanın İcra Takip Tarihi İtibariyle Asıl Borçlu ... Seyahat Organizasyon Turizm Reklamcılık Danışmanlık Proje Yönetimi Tic . Ltd. şirketinden; Taksitli Ticari Krediler ve Teminat Mektubu tazminden kaynaklanan 3.285.891,35-TL Asıl Alacak,46.011,26-TL Faiz, 2.300,56-TL BSMV olmak üzere toplam 3.334.203,17-TL alacağı olduğu, Genel Kredi Sözleşmesi ve mevzuata istinaden 8.120-TL gayrinakti kredilere ilişkin çek yaprağı banka yükümlülük bedeline ilişkin alacağının olduğu, İcra takibinde deposu talep edilen Teminat Mektuplarından, 165792 nolu 1.200-TL bedelli Teminat Mektubunun vadesinin 08/02/2019 tarihinde ve 1660434 nolu 1.700-TL bedelli Teminat Mektubunun vadesinin de 19/02/2019 tarihinde sona erdiği, uzatımına ilişkin bir belgenin dosyaya sunulmadığı, Genel Kredi Sözleşmesi ve mevzuata istinaden 27.000-TL gayrinakdi kredilere ilişkin Teminat Mektubu depo bedeline ilişkin alacağının olduğu, Davacı Bankanın İcra Takip Tarihi İtibariyle Davalı Kefil ...'ndan; Taksitli Ticari Krediler ve Teminat Mektubu tazminden kaynaklanan 3.285.891,35-TL Asıl Alacak, 46.011,26-TL Faiz, 2.300,56-TL BSMV olmak üzere toplam 3.334.203,17-TL alacağı olduğu, Gayri nakdi risk bedellerinin, kefillerden talep edilebilmesi için sözleşmede özel bir hükmün bulunması gerektiği dikkate alındığında sözleşme ve mevzuata istinaden gayri nakdi kredilere ilişkin davalı kefilin çek yaprağı banka yükümlülük bedeli ve Teminat Mektubu depo edilmesinden sorumluluğu olmadığı, Davacı Bankanın İcra Takip Tarihi İtibariyle Davalı Kefil ... Danışmanlık Araştırma Ve Proje Yönetimi Ltd. Şti.'den; Taksitli Ticari Krediler ve Teminat Mektubu tazminden kaynaklanan 3.153.168,86-TL Asıl Alacak, 46.011,26-TL Faiz, 2.300,56-TL BSMV olmak üzere toplam 3.201.480,68-TL alacağı olduğu, (3.334.203,17- 3.201.480,68-132.722,49 TL fazla talep edildiği) Gayri nakdi risk bedellerinin, kefillerden talep edilebilmesi için sözleşmede özel bir hükmün bulunması gerektiği dikkate alındığında sözleşme ve mevzuata İstinaden gayri nakdi kredilere ilişkin davalı kefili. — çek yaprağı banka yükümlülük bedeli ve Teminat Mektubu depo edilmesinden sorumluluğu olmadığı, Taksitli Ticari Kredi ve Teminat Mektubu tazmininden kaynaklanan asıl alacağa % 40 temerrüt faizi oranı uygulanması gerektiği, 5941 sayılı yasaya istinaden banka çek sorumluluk tutarı ödenen çeklerden kaynaklanan asıl alacağa % 24,24 temerrüt faizi oranı uygulanması gerektiği,\" hususlarının tespit edildiği, mahkemece, denetime elverişli ve tarafların itirazlarını karşılayan ek raporda ki hesaplamalar dikkate alınarak karar verildiği anlaşılmaktadır. Bankacı bilirkişi ek raporu hükme ve denetime elverişli olup taraf itirazlarını karşılamakla davacı bankanın, raporun yetersiz olduğuna ve yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğine yönelik istinaf istemlerinin yerinde olmadığı, temerrüt faiz oranlarının ise istinaf incelemesine konu edilmediği anlaşılmıştır.
Davacı bankanın, davalı kefil ... şirketi yönünden temerrüt tarihi olarak takip tarihinin esas alınmasının hatalı olduğu, kefiller yönünden gayri nakdi alacaklar hakkında ki talebin kabulü gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, kefillerin sözleşme hükümlerine göre gayri nakdi alacaklar yönünden de sorumluluğunun tam olduğuna yönelik istinaf istemlerinin incelenmesinde; Sözleşmenin Banka'nın Depo Talep Hakkı VI.4. Maddesinde; Banka'nın bu maddeye atıfla haklarını kullanmaya karar vermesi halinde, temerrüt faizine dair hükümler saklı kalmak kaydıyla, ortaya çıkan yukarıda sayılan haller sebebiyle Banka teminat mektuplarının iadesini veya gayrinakdi risk tutarlarının depo edilmesini talep edebileceği hüküm altına alındığı, öncelikle çek depo bedellerinin ve Teminat Mektubu bedellerinin kefillerden talep edilebilmesi için sözleşmede özel bir hükmün bulunması gerektiği, sözleşmenin Kredi'nin Kefalet Karşılığı Kullandırılması ve Kefillerin Sorumluluğu başlıklı V.maddesinde ve sözleşmenin diğer maddelerinde; kefillerden gayri nakdi krediler için depo talep edilebileceğine ilişkin açık hüküm bulunmadığı, davacı bankanın, dava dışı asıl borçluya verilen çeklerle ilgili hamile ödemek zorunda kalacağı yasal yükümlülük bedelleri yönünden kefilden depo talebinde bulunabilmesi için taraflar arasında düzenlenen sözleşmede kefilin sorumluluğuna dair açık hüküm bulunması gerektiği hususunun Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış uygulaması olduğu, gayri nakdi kredilere ilişkin davalı kefillerin çek yaprağı banka yükümlülük bedelinin depo edilmesinden ve teminat mektubu bedellerinin depo edilmesinden sorumluluğu olmadığının bilirkişi rapor ve ek raporu kapsamında usulünce tespit edilmiş olması dikkate alındığında, mahkemece, rapor doğrultusunda karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmayıp davacı bankanın, bu hususa ilişkin itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Yine yukarıda kapsamlı şekilde açıklandığı üzere davalı kefil ... şirketi yönünden temerrüt tarihi olarak takip tarihinin esas alınmasında da bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Davacı bankanın, davalı asıl borçlu ... Seyahat Şirketi ile davalı kefil ... yönünden, nakdi alacak talebi tam kabul edildiği halde banka aleyhine nispi vekalet ücreti takdirinin hatalı olduğu, asıl kredi borçlusu şirkete ilişkin reddine karar verilen 2.900-TL tutarlı teminat mektubu yönünden hükmün hatalı olduğu, tam kabul kararı verilmesi gerektiği hususlarına ilişkin istinaf istemlerinin incelenmesinde; Davacı banka, davaya konu takipte, davalı asıl borçlu ... Seyahat Şirketi hakkında, 1.720.000-TL bedelli ipotek takip tutarının, takip talebine esas asıl alacaktan mahsubu sonrası ( takip tutarı 3.334.203,17-TL - ipotekli takip tutarı 1.720.000-TL=) 1.614.203,17-TL nakdi asıl alacağın tahsilini, yine davalı kefil ... yönünden, takip tutarı 3.334.203,17-TL asıl alacağın tahsili istenmiş, mahkemece, adı geçen bu borçlular yönünden, nakdi alacak istemlerinin tam kabulüne karar verildiği, reddedilen bir nakdi alacak tutarı bulunmadığı halde bu davalılar ( asıl borçlu ... Seyahat Şirketi ile Kefil ...) lehine olacak şekilde AAÜT uyarınca nispi vekalet ücretine takdir edilmiştir. Mahkemece, sadece hakkında davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği anlaşılan ( toplam 3.201.480,68-TL alacak yönünden takibin kısmen iptali ile devamı, 132.722,49-TL alacak yönünden talebin reddi) diğer davalı kefil ... lehine, AAÜT uyarınca reddedilen alacak tutarı esas alınarak nispi vekalet ücreti takdiri gerekirken haklarında açılan davada nakdi alacaklar yönünden reddedilen bir tutar bulunmayan davalılar asıl borçlu ... Seyahat Şirketi ile Kefil ... lehine de nispi vekalet ücreti takdiri isabetsiz olup yasa ve usule aykırıdır.
Yine mahkemece, davalı asıl borçlu ... Seyahat Şirketi yönünden yapılan takibe konu gayri nakdi alacaklar 8.120-TL Çek Yaprağı bedeli ile 27.000-TL Teminat mektubu bedeli toplamı 35.120-TL yönünden takip talebindeki koşullar ile takibin devamına ilişkin karar verilmiş ise de; HMK'nın 297/2 maddesi kamu düzenine ilişkin olmakla, bilirkişi raporunda tespit edilen gayri nakdi alacak tutarlarının, banka nezdinde açılacak vadesiz mevduat hesabında deposu ile takip talebindeki koşullar ile takibin devamına yönelik hüküm kurulması gerekirken gayri nakdi alacaklara yönelik takibin devamına ilişkin karar verilmiş olması hükmün infazına elverişli olmadığı gibi isabetsiz olup yasa ve usule aykırıdır.
Bilirkişi raporu kapsamına göre, 1.200-TL ve 1.700-TL tutarlı iki adet teminat mektubu yönünden vade uzatımına ilişkin bir belge sunulamadığının tespit edilmiş olması karşısında, bu teminat mektubu bedellerine yönelik gayri nakdi alacak talebinin, asıl borçlu ... Seyahat Şirketi yönünden reddine ilişkin mahemece karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından bu hususa yönelik davalı istinaf isteminin ise reddi gerekmiştir.
Ne var ki yukarıda açıklanan eksiklikler yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, açıklanan tüm bu nedenlerle ve kamu düzeni de gözetilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
\tHÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\tA)1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile,
\tAnkara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/07/2020 tarih 2019/352 Esas 2020/369 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1).b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
\tB)1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
\tNakdi alacak yönünden; her bir davalı ve Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5491 sayılı dosyası ile tahsilde tekerrüre yol açmamak üzere;
\ta)Davalı ... Seyahat ... Ltd. Şti. yönünden; davalının Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5493 esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin, 1.614.203,17-TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %40 temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSMV'si ile birlikte devamına,
\t-322.840,63-TL icra inkar tazminatının İİK. 67.maddesi gereğince davalıdan tahsili ile davacı bankaya verilmesine,
\t-Davacının İİK. 67.maddesi gereğince kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine yer olmadığına,
\tb)Davalı ... yönünden; davalının Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5493 sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin, takip talebindeki koşullar ile aynen devamına,
\t-666.840,63-TL icra inkar tazminatının İİK. 67. maddesi gereğince davalıdan tahsili ile davacı bankaya verilmesine,
\tc)Davalı .....Ltd. Şti. yönünden; davalının Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5493 esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile, takibin, 3.153.168,86-TL asıl alacak, 46.011,26-TL işlemiş faiz, 2.300,56-TL BSMV olmak üzere toplam 3.201.480,68-TL alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %40 temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSMV'si ile birlikte devamına,
\t-640.296,13-TL icra inkar tazminatının İİK. 67.maddesi gereğince davalıdan tahsili ile davacı bankaya verilmesine,
\t-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
\t-Reddedilen kısım yönünden davacının takibe kötüniyetli olarak giriştiği sabit olmadığından davacının İİK. 67. maddesi gereğince kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine yer olmadığına,
\t2-Kabul edilen nakdi alacak yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca nakdi alacak için hesaplanan 122.347,23-TL nispi vekalet ücretinin, davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine (davalı ... tümünden, davalı ... Seyahat ... Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 89.297,11-TL ile, davalı ... ... Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun ise 116.144,22-TL ile sınırlı olmak üzere),
\t3-Reddedilen nakdi alacak yönünden; davalı ... ... Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen nakdi alacak için hesaplanan 20.177,37-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... ... Ltd. Şti.'ne verilmesine,
\tGayrinakdi alacak yönünden;
\ta)Davalı ... Seyahat ... Ltd. Şti. yönünden; davalının Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5493 esas sayılı takip dosyasına yapmış oldukları itirazın kısmen iptali ile,
\t-1603-6299248 nolu kredi yönünden 8.120-TL,
\t-1603-841477, 1603-841478, 1603-1148919, 1603-1484156 nolu kredi yönünden 27.000-TL gayri nakit alacağın, açılacak vadesiz mevduat hesabına depo edilmesini teminen takip talebindeki koşullarla devamına,
\tb)Davalı .....Ltd. Şti. Ve Davalı ... yönünden; davanın REDDİNE,
\t Kabul edilen kısım yönünden gayrinakdi alacak için 3.400-TL maktu vekalet ücretinin davalı ... Seyahat ... Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
\t-Reddedilen kısım yönünden gayrinakdi alacak için 3.400-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... ... Ltd. Şti. ile davalı ...'na verilmesine,
\t2-Hüküm altına alınan nakdi alacak miktar üzerinden hesaplanan 230.356,56-TL harçtan peşin alınan 40.928,03-TL harç ile icra dosyasına yatırılan 16.861,12 TL icra peşin harcının mahsubu ile bulunan 172.567,41-TL ilam harcı ile gayri nakdi alacak üzerinden hesaplanan 54,40-TL maktu karar harcının ise davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına (davalı ... Seyahat ... Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 110.269,93-TL ile, davalı ... ... Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun ise 179.824,50-TL ile sınırlı olmak üzere),
\t3-Davacı tarafından yapılan toplam 1.023,30-TL (dava açılış masrafı, bilirkişi, tebligat ve posta gideri olmak üzere) ile peşin olarak yatırılan 40.928,03-TL harç ile icra dosyasına yatırılan 16.861,12 TL icra peşin harcının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına (davalı ... Seyahat ... Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 39.367,12-TL ile, davalı ... ... Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun ise 39.826,39 TL ile sınırlı olmak üzere),
\t4-6325 sayılı yasanın 18/A-13 maddesi uyarınca 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
\t5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
\tC)1-Davacı tarafından istinaf karar harcı olarak yatırılan 80,70-TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
\t2-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan 220,70-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 165-TL posta gideri olmak üzere toplam toplam 385,70-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
\t3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, \t
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda\tHMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/04/2025
Başkan- Üye - Üye - \t Zabıt Katibi-