T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2024/447 Esas - 2024/677
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO\t: 2024/447
KARAR NO\t: 2024/677
DAVA\t: Tanıma Ve Tenfiz ( Yabancı Hakem Kararının)
DAVA TARİHİ\t: 01/07/2024
KARAR TARİHİ\t: 15/11/2024
G.KARAR YAZIM TARİHİ \t: 25/11/2024
Mahkememizde açılan Yabanca Hakem Kararının Tanıma Ve Tenfiz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan 09/10/2019 tarihli sözleşmenin 18. maddesinde sözleşme kapsamındaki uyuşmazlıkların çözümünde...'da bulunan Federal Ekonomi/Ticaret Odası'nın, Uluslarası Tahkim Heyeti tarafından çözüleceğinin kararlaştırıldığı. Bu kapsamda uyuşmazlıkların çözümü için yetkili kılınan...'da bulunan Avusturya Federal Ticaret Odası Uluslarası Tahkim Merkezi'ne (VIAC), davalı ...A.Ş. tarafından başvurulduğu, oluşan hakem heyeti tarafından verilen 22/12/2023 tarihli karar ile davanın yetkisizlikle reddedildiğini, lehlerine tahkim masrafları ile yargılama giderine hükmedildiğini ve kararın 23/04/2024 tarihinde kesinleştiğini. İş bu hakem heyeti kararı ile kesinleşme şerhinin apostil onaylı belgelerinin yeminli tercüman ... tarafından tercüme edilerek, Ankara 6. Noterliği'nin 28/06/2024 tarihli ve 07514 yevmiye sayılı işlemiyle tasdik edildiğini, iş bu tasdikli suretlerinin mahkemeye ibraz edildiğini belirterek; Viyana Uluslararası Tahkim Merkezi'nde (VIAC) açılmış olan Case No: ARB-57T8 nolu dosyada verilen 23/04/2024 tarihinde kesinleşen, 22/12/2023 tarihli hakem kararının MÖHUK ve 1958 Newyork sözleşmesi'nin ilgili maddeleri kapsamında tanınması ve tenfizine karar verilmesini, yine yabancı hakem kararına ilişkin yeminli tercüman hizmet bedeli 16.500,00TL ile apostil tasdik için ödenen 40.114,14 TL noter ücreti ve diğer yargılama giderlerinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacı vekilinin vekaletinin noterce düzenlenmesi sırasında işlemi yapan tüzel kişiyi temsil eden yetkili olduğunu gösterir evrakın eklenmediğini, bu nedenle vekaletnameyi veren kişinin şirket temsilcisi olup olmadığının tespiti yönünde davacı şirkete muhtıra çıkartılması ya da yasaya uygun vekalet ibraz edilmesinin gerektiğini, yine hakem kararı tercümesinin bir kısım evrakın Alman dilinde olduğu ve bu nedenle İngilizce tercümesi yanında Almanca tercümesinin de yaptırılması gerektiğini, noter masraflarına ilişkin harç tahakkuklarının .... .... .... kurallarına uygulamakla mükellef olduğunu, ancak tarafların anlaştığı hakemlik usulüne dair kurallardan başka kurallara göre karar verildiğinden tenfiz isteminin reddine, aksi halde ise sözleşme kapsamında davacıdan alacaklarının mevcut olduğunu, keşide edilen faturalara itiraz edilmediğinden kesinleştiklerini, 25/02/2021 tarihli yazı ile KDV hariç 412.821,53USD borçları olunduğunun ikrar edildiği ve ödeme planına bağlanmasını istediklerini, ödemenin gerçekleşmemesi üzerine ilamsız takibe geçildiğini, itiraz üzerine, itirazın iptali davasında tahkim şartı nedeniyle usulden reddedildiğini, davacı aleyhinde Vezirköprü İcra Müdürlüğü'nün 2024/345 esas sayılı dosyasında iflas yoluyla icra takibine geçildiğini, bu alacaklarının takas mahsubunun yapılarak hakem kararıyla hükmedilen alacağın itfa edilmiş sayılacağı nazara alınarak, tenfiz engeli bulunduğundan davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Avusturya Federal Ekonomi/Ticaret Odası Uluslararası Tahkim Mahkemesi'nin 22/12/ 2023 tarihli kararının tenfizi istemine ilişkindir.
Öncelikle davalı vekilinin, iş bu davayı açan vekile noterde verilen 28/06/2021 tarihli vekalete ekli olarak imza sirkülerinin bulunmadığından vekaletnameni geçersiz olduğu yönündeki itirazının, Vezirköprü Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden celp edilen davacı şirketi sicil kaydı ile 13.03.2020 tarih ve 10036 sayılı Ticaret sicil gazetesinde ilan edilen genel kurul kararına göre, vekaletnameyi veren Wolfgang Dıpl .İng Kröpfl şirketi 24/02/2023 tarihine kadar münferiden temsile yetkili kişisinin olduğu ve vekaletnamenin verildiği 28/06/2021 tarihinde adı geçenin münferit temsile yetkili kişisi olduğu görülmekle bu itirazın reddi gerektiği gibi, 3028 sayılı kanun ile onaylanan yabancı resmi belgelerin tasdiki mecburiyetinin kaldırılması sözleşmesi gereğince yabancı devlet makamınca düzenlenen vekaletnamenin ...'de kullanılması için apostil şerhinin gerekmediği bu nedenle vekaletin geçerli olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından, Viyana Uluslararası Tahkim Mahkemesinin vermiş olduğu 22/12/2023 tarihli kararın tenfizi istemi ile bu dava açılmıştır. Davalı davanın reddini istemiştir. Uyuşmazlık, talep konusu hakem kararının tenfizinin mümkün olup olmadığı, ilgili mevzuata uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davacı vekili tarafından, anılan hükümlere uygun olarak, tahkim şartının içeren sözleşmenin noter onaylı örneği, hakem kararının ve kesinleştirme kararının usulünce yetkili makamlarca onaylanmış örneği ve bu belgelerin Noter yeminli tercümanına yapılan Türkçe tercümeleri, sunulmuştur.
Taraflar arasında imzalanan 09/10/2019 tarihli sözleşmenin 18 Maddesinde; bu sözleşmeden kaynaklanan tüm anlaşmazlıklarda Özel Uluslararası Hukukun 48. maddesine göre tazminat talepleri ve yasal koruma konusunda geçici taleplerin...'da bulunan Federal Ekonomik/Ticaret Odası'nın Uluslararası Tahkim Mahkemesi tahkim kurallarına dayanarak kesin olarak karara bağlanacağı, ihtilafı bu kurallara uygun olarak aday gösterilen 3 hakem tarafından çözüleceği ve olağan mahkemelere başvuru hakkı uygulanmayacağı, tahkim yerinin... olacağı, tahkim yargılamasında dilin İngilizce olduğu, yine tahkim heyetinin kararlarını çoğunlukla alacakları, nihai tahkim kararına ek olarak ara tahkim kararı, ön tahkim kararı veya kısmi tahkim kararı ve ön tazminatlara esas teşkil eden ön emir ve kararlar alabilecekleri, yine aynı maddede mühendislik uzmanı/tünel uzmanı/şantiye tahkimi başlıklı öncelikle geçici çözüm olarak, bir mühendis/temel uzmanı çalıştırılacağı, bu uzmanın aynı zamanda hakem rolünü yerine getirerek inşaat sahasının verimli şekilde yönetilmesinde de kullanılacağı belirlendiği, görülmüştür.
Avusturya Federal Ekonomi/Ticaret Odası Uluslararası Tahkim Mahkemesi'nin 22/12/2023 tarihli kararı incelendiğinde; kararın 2018 yılında kabul edilen, Viyana Tahkim Kurallarının (tahkim anlaşması uyarınca sözleşmenin imzalandığı tarihte geçerli olan... kurallarının) uygulandığı, başvuran davacının ...İnşaat.., Karşı tarafın Kuyuma Elektrik.. A.Ş. olduğu, 03/10/2019 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamında tazminat ve alacak istemine ilişkin olduğu, karşı tarafın yargı yetkisini reddettiği, tahkim mahkemesince yargı yetkisine ilişkin itirazın incelendiği ve tahkim anlaşmasının hükmü gereğince üçlü hakem heyetinin yargı yetkisi hususundaki ihtilaf konusunda tahkim sözleşmesi nin 18.2. Maddesinin geçerli bir tahkim şartı olduğu, ancak 18.3. maddesi kapsamında mühendislik uzmanı- şantiye tahkiminin öngörüldüğü, bu nedenle ilk adımda bu maddeye ilişkin olarak yapılan incelemede, tarafların iki aşamalı bir tahkim sürecinde anlaştıkları, tahkim heyeti önünde tahkim işlemleri başlatılmadan önce sözleşmenin 18/3. maddesi uyarınca iki aşamalı tahkim prosedürünü izlenmesi gerektiği, yani öncelikle teknik hakem önünde işlemleri başlatmaları, bu işlemlerin tamamlanmasından sonra duruma göre... kuralları uyarınca kurulan bir tahkim heyeti önünde sözleşmenin 18.2. Maddesi uyarınca tahkim talebinde bulunmaları gerektiği sonucuna varılarak, davacının taleplerini yetkisizlik nedeniyle reddine, davacının tahkim masrafları için davalıya 16.790,25 EURO , yargılama masraf ve giderleri için 66.614,00EURO ve 58.934,00TL ödemesine karar verildiği, diğer taleplerin reddedildiği ve işbu kararın 23/04/2024 tarihinde kesinleştirildiği, görülmüştür.
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunda yabancı hakem kararlarının tenfizi düzenlenmiştir. Bu kapsamda 60. Maddesinde;\" (1) Kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcı olan yabancı hakem kararları tenfiz edilebilir. (2) Yabancı hakem kararlarının tenfizi, tarafların yazılı olarak kararlaştırdıkları yer asliye mahkemesinden dilekçeyle istenir. Taraflar arasında böyle bir anlaşma olmadığı takdirde, aleyhine karar verilen tarafın ...'deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu, bu da yoksa icraya konu teşkil edebilecek malların bulunduğu yer mahkemesi yetkili sayılır.\", 61.maddesinde;\"(1) Yabancı bir hakem kararının tenfizini isteyen taraf, dilekçesine aşağıda yazılı belgeleri, karşı tarafın sayısı kadar örnekleriyle birlikte ekler: a) Tahkim sözleşmesi veya şartının, aslı yahut usulüne göre onanmış örneği. b) Hakem kararının usulen kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcılık kazanmış aslı veya usulüne göre onanmış örneği. c) (a) ve (b) bentlerinde sayılan belgelerin tercüme edilmiş ve usulen onanmış örnekleri. (2) Mahkemece hakem kararlarının tenfizinde 55 inci, 56 ncı ve 57 nci madde hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.\", 62. maddesinde;\"(1) Mahkeme, a) Tahkim sözleşmesi yapılmamış veya esas sözleşmeye tahkim şartı konulmamış ise, b) Hakem kararı genel ahlâka veya kamu düzenine aykırı ise, c) Hakem kararına konu olan uyuşmazlığın Türk kanunlarına göre tahkim yoluyla çözümü mümkün değilse, ç) Taraflardan biri hakemler önünde usulüne göre temsil edilmemiş ve yapılan işlemleri sonradan açıkça kabul etmemiş ise, d) Hakkında hakem kararının tenfizi istenen taraf, hakem seçiminden usulen haberdar edilmemiş yahut iddia ve savunma imkânından yoksun bırakılmış ise, e) Tahkim sözleşmesi veya şartı taraflarca tâbi kılındığı kanuna, bu konuda bir anlaşma yoksa hakem hükmünün verildiği ülke hukukuna göre hükümsüz ise, f) Hakemlerin seçimi veya hakemlerin uyguladıkları usul, tarafların anlaşmasına, böyle bir anlaşma yok ise hakem hükmünün verildiği ülke hukukuna aykırı ise, g) Hakem kararı, hakem sözleşmesinde veya şartında yer almayan bir hususa ilişkin ise veya sözleşme veya şartın sınırlarını aşıyor ise bu kısım hakkında, h) Hakem kararı tâbi olduğu veya verildiği ülke hukuku hükümlerine veya tâbi olduğu usule göre kesinleşmemiş yahut icra kabiliyeti veya bağlayıcılık kazanmamış veya verildiği yerin yetkili mercii tarafından iptal edilmiş ise, yabancı hakem kararının tenfizi istemini reddeder. \", yine yabancı hakem karalarında da uygulama yeri bulacak olan aynı yasanan 54. Maddesinde;\" (1) Yetkili mahkeme tenfiz kararını aşağıdaki şartlar dâhilinde verir: a) ... Cumhuriyeti ile ilâmın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiilî uygulamanın bulunması. b) İlâmın, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilâmın, dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması. c) Hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması. ç) O yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk mahkemesine itiraz etmemiş olması.\" hükmleri düzenlenmiştir.
Bu yasal düzenleme ve dosyamız konusu hakem kararı incelendiğinde; davacı tarafından sunulan tahkim anlaşmasında taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 18.maddesinde uyuşmazlıkları, münhasıran ve nihai olarak Viyana'da bulunan Federal Ekonomik/Ticaret Odası'nın Uluslararası Tahkim Mahkemesi tahkim kurallarına dayanarak kesin olarak karara bağlanacağı, tahkim dilinin ingilizce olduğu , sözleşmedeki bu hüküm bağlayıcı olduğu belirtilmiştir. Bu hükme bağlı olarak davalı tarafın Avusturya Federal Ekonomi Odası Uluslararası Tahkim Merkezine başvurusu üzerine taraf teşkili sağlanarak yapılan yargılama neticesinde; tahkim heyeti önünde tahkim işlemleri başlatılmadan önce sözleşmenin 18/3. maddesi uyarınca iki aşamalı tahkim prosedürünü izlenmesi gerektiği, öncelikle teknik hakem önünde işlemleri başlatmaları, bu işlemlerin tamamlanmasından sonra duruma göre... kuralları uyarınca kurulan bir tahkim heyeti önünde sözleşmenin 18.2. Maddesi uyarınca tahkim talebinde bulunmaları gerektiği sonucuna varılarak, davacının taleplerini yetkisizlik nedeniyle reddine, dair 22/12/2023 tarihli ve 23/04/2024 tarihinde kesinleşe karar verilmiştir. Davacı vekili işbu İngilizce yazılı tahkim kararı ile kesinleşme şerhinin usulüne göre onanmış örneği ve yeminli noter tercümanınca yapılan çevrisi örneği ibraz edildiği, uyuşmazlığın eser sözleşmesinde kaynaklanıdığı münhasıra Türk Mahkemelerinin yetkisine girmediği, karada kamu düzenine aykırılığın bulunmadığı, tarafların yargılamaya davet edildiği, yine Avusturya ile ülkemiz arasında hakem kararlarını tanınması ve tenfizi hususunda 23.05.1989 tarihli sözleşmenin bulunduğu anlaşılmıştır. Yine 5718 sayılı Kanunun 62.maddesinde sayılan ret sebepleri nazara alındığında; Taraflar arasında tahkim sözleşmesi yapıldığı, talebe konu hakem kararının genel ahlaka veya kamu düzenine aykırı olmadığı, eser sözleşmesinden kaynaklandığı, hakem kararına konu olan uyuşmazlığın Türk Kanunları'na göre tahkim yolu ile çözümü mümkün olmayan uyuşmazlıklardan olmadığı, tarafların hakemler önünde usulüne göre temsil edildiği, hakem seçiminden usulen haberdar edildikleri, kanuna veya o ülke hukukuna göre hükümsüz bir tahkim sözleşmesi mevcut olmadığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu, hakem kararının hakem sözleşmesi kapsamında tesis edildiği görülmüş olup, davalı tarafın itirazları yerinde olmadığı, yine davalı tarafın özellikle hakem kararının kamu düzenine aykırı olduğu yönündeki savunmasının sözleşmeden kaynaklı bir uyuşmazlık olduğundan yerinde olmadığı yine uygulanan hukuki düzenlemenin tahkim sözleşmesine aykırılığı savunması yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler Ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğüne yazılarak, Avusturya Cumhuriyeti ile Ülkemiz arasında yabancı mahkeme ve hakem kararlarının tanıma ve tenfizinde ilişkin anlaşma bulunup bulunmadığı sorulmuş verilen cevapta, 23.05.1989 tarihli sözleşmenin bulunduğu bildirilmiştir.
Yabancı mahkemelerden/ tahkim kurullarında, hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların ...'de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır.Tenfiz kararları hakkında görevli mahkemeler, asliye/ konusuna göre asliye ticaret mahkemesidir. Bu kararlar kendisine karşı tenfiz istenen kişinin ...'deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesinden, ...'de yerleşim yeri veya sâkin olduğu bir yer mevcut değilse.... .... .... mahkemelerinden birinden istenebilir. 52. maddeye göre,kararın tenfiz edilmesinde hukukî yararı bulunan herkes tenfiz isteminde bulunabilir. Dosyamızda taraflar ... Cumhuriyeti Devleti tüzel kişileri olup, davalı şirketin merkezi Ankaradır.
Davalı vekilinin, bildirdiği ve takas konusu yaptığı, Vezirköprü İcra Müdürlüğü'nün 2024/345 esas sayılı dosyasında iflas yoluyla icra takibine geçildiği, itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali davasının açıldığı ve davanın derdest olduğu, görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı dava, cevap Avusturya Federal Ekonomi Odası Uluslararası Tahkim Merkezi'nin 22/12/2023 tarihli karar ve kesinleşe şerhinin noter yeminli tercümanınca yapılmış Türkçe çevrileri ile onanmış aslıları yukarıda yazılı yasal düzenleme birlikte değerlendirildiğinde; Avusturya Federal Ekonomi Odası Uluslararası Tahkim Merkezi'nin 22/12/2023 tarihli yukarıda belirtilen kararının tenfiz şartlarının mevcut olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne ve kararın tenfizine karar vermek gerekmiştir.
Davalı vekilinin takas mahsup talebinin ise; kesinleşmemiş icra takipleri ve alacak istemlerine dayandığı ve bu aşamada şartları oluşmadığından reddine, ayrıca davacı vekilinin ; noter yeminli tercüme masrafları ile tercüme evrakı noter tasdiki masraflarını yargı gideri olarak karşı tarafa yükletilmesi isteminin; Noter yeminli tercümanına verildiği iddia edilen hizmet bedele ilişkin makbuzda, belgelerdeki hizmeti veren yeminli tercümanın ... olduğu halde, hizmet bedeli faturasında şirket adının yer aldığı, yine noter masraf ve harçlarına ilişkin makbuzda davacı şirket yerine bir başka ismin yer aldığı görülmekle, yargı gideri kapsamında talep edilebilecek bu kalemlere ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Yine, iş bu davanın tespit hükmünde olduğu ve bu nedenle maktu harç alınacağına dair, Yargıtay 11. HD nin 2020/5273 E. , 2022/2001 K sayılı ve 6. HD nin 2024/1479 E-2024/1680 K sayılı ilamları nazara alınarak, maktu harç alınmıştır.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının Kabulü ile; Viyana Uluslarası Tahkim Merkezi'nce (VIAC) CASE no ARB-5718 nolu dosyada verilen 22/12/2023 tarihli ve 23/04/2024 tarihinde kesinleşen kararın tanınması ve tenfizine, davalının takas mahsup talebinin reddine,
2-Alınması gerekli 427,60-TL harç başlangıçta peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak , davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç, 60,80-TL vekalet harcı, 73,00-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 989-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Davacının Noter yeminli tercüman ücreti ve noter giderine ilişkin taleplerinin reddine,
5-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.15/11/2024