T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2024/1001 Esas - 2025/464
\tT.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2024/1001
KARAR NO\t: 2025/464
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
DAVACI \t:
VEKİLİ\t:
DAVALI \t:
VEKİLİ\t:
DAVA\t: Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 05/09/2024
KARAR TARİHİ: 30/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/06/2025
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA\t:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle : Müvekkilinin 30.12.2024 tarihinde 26.000.000.000,00-Lira peşin aidat ödemesi yaparak davalı kooperatife peşin aidat ödemeli üye olduğunu, yönetim kurulu kararıyla müvekkiline ... ili, ... ilçesi, ... ada ... parselde bulunan ... nolu dairenin verileceği kararlaştırıldığı ancak bu dairenin üçüncü bir kişiye tescil edildiğini bu nedenle müvekkilinin davalı kooperatife üyeliğinin tespitini, ... ili, ... ilçesi, ... ada ... parselde bulunan ... nolu dairenin tapu kaydının iptali ile müvekkil adına tesciline bu talebin uygun bulunmaması halinde taşınmazın karar tarihine en yakın tarihte tespit edilecek bedelinin davalıdan nakden tahsiline karar verilmesini dava etmiştir.
Davacı vekili 20.03.2025 tarihli bilirkişi raporuna beyan dilekçesinde özetle: Bilirkişi raporunda müvekkilinin 2004 yılı Aralık ayında 26.000,00-TL karşılığında peşin ödemeli ortak yapıldığı bilgisinin yer aldığı, 2005'li yılların muhasebe ve defter kayıtlarına ulaşılamadığı için tahsilatın muhasebe kayıtlarına işlenip işlenmediği tespit edilememiş ise de bu durumdan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, müvekkilinin kooperatife peşin ödemesine ilişkin makbuzunun bulunduğunu, kaldı ki ilgili yasa hükümlerine göre müvekkilin üyelikten çıkarılmadığını, davalı tarafça müvekkilinin genel kurula katılmadığı iddia edilmiş ise de genel kurula davet mektubunun müvekkiline gönderilmediğini dolayısıyla müvekkilinin kooperatif üyesi olmadığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin 2004 yılında kooperatife ödediği meblağ ile ev alabilmesi
e-imza \te-imza\te-imza \te-imza
mümkün iken bu paranın peşin şekilde kooperatife verildiğini, karşılığında kooperatife üye olunduğunu ve kendisine daire vaadinde bulunulduğunu, sonuç olarak müvekkilinin kooperatife üye olduğunu, kendisine vadedilen dairenin verilmediğini ve bundan kaynaklı zararının da giderilmediğini beyan etmiştir.
Davacı vekili 29.04.2025 tarihli beyan dilekçesinde özetle: Müvekkilinin kooperatife peşin aidat ödemeli üye olduğunun, Sincan ...Noterliğinin 17.02.2005 tarihli ve ... yevmiye numaralı karar metni defterinde açıkça yer aldığını, tahsilat makbuzunda da peşin aidatı ödediğinin görüldüğünü, müvekkilinin kooperatif üyeliğinden çıkarıldığına ilişkin karar sunulmadığını, vadedilen veya emsal dairenin müvekkili adına tescil edildiğine dair davalı tarafça belge sunulmadığını, kooperatifin sebepsiz zenginleştiğini, kooperatifin müvekkilini toplantılara davet etmediğini ve habersiz olarak toplantı yaptığını, tüm bu nedenlerle dava konusu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline, mahkeme aksi kanaatte ise 2.500.000,00-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep etmiştir.
CEVAP\t:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle : Usule ilişkin olarak dava şartı noksanlığı, zaman aşımı, hak düşürücü süre ve harcın eksik olduğu itirazlarında bulunmuştur. Esasa ilişkin olarak ise davacının kooperatifin hazirunlarına katılmadığı, üyelik ödemelerini yapmadığını, bu şekilde kooperatif üyeliğinden zımnen istifa etmiş sayıldığını, kooperatife karşı edimlerini yerine getirmediğinden tapu iptali ve tescil talebinde bulunmasının kötü niyetli olduğunu , davacının hak iddia ettiği ... parselin kooperatife ait olmadığını, önceki yönetimlerin toprak sahiplerine iade ettiğini dolayısıyla davacının üyelik vasfı bulunmadığını ve yükümlülüklerini de yerine getirmediği için hak iddiasında bulunamayacağını tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 12.03.2025 tarihli bilirkişi raporuna beyan dilekçesinde özetle: Davacının hazirunlarına katılmadığı, üyelik ödemelerini yapmadığını, bu şekilde kooperatif üyeliğinden zımnen istifa etmiş sayıldığını, dava konusu olan ... parselin kooperatife ait olmadığının bilirkişi raporu ile de tespit edildiğini, davacının kooperatife karşı yükümlülüklerini yerine getirmediği için tapu iptal ve tescil talep edemeyeceğini beyan etmiş, bilirkişi raporu doğrultusunda eksik harcın tamamlatılmasını talep etmiştir.
DELİLLER\t:
Davacı taraf dava dilekçesinin ekinde yönetim kurulunun Sincan ... Noterliğinin 17.02.2005 tarihli ve ... yevmiye numaralı karar metni defteri sunulmuştur. Karar metni davacı ...'ın peşin ödemeli üyeliği hakkındadır.
Davacı taraf dava dilekçesinin ekinde 30.12.2004 tarihli tahsilat makbuzu sunulmuştur. Makbuzun içeriği ...'ın 26.000.000.000,00-Lira ...'a kooperatif ödemesine mahsuben yaptığı ödemeye ilişkindir.
12.12.2024 tarihli duruşmada dosyanın bir adet kooperatif konusunda mali müşavir ile bir adet inşaat mühendisi bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiş olup 28.02.2025 tarihinde bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur. Raporda yönetim kurulu kararında davacıya verileceği belirtilen ... nolu konutun bulunduğu, ... ili, ... ilçesi, ... ada ... parsel üzerinde inşaat yapılmadan boş arsa olarak 2012 yılında arsa sahiplerine iade edildiği, bu parsel üzerinde kooperatifin konut inşa ettirmediği, davacının uzun yıllardır kooperatifle bir irtibatının olmadığı, genel kurul toplantılarına davet edilmediği ve ismine ortaklar cetvellerinde yer verilmediği, kooperatif tarafından yaptırılan emsal bir dairenin dava tarihi itibariye değerinin 2.500.000,00-TL olabileceği ve kooperatifte boş bir dairenin bulunmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
e-imza \te-imza\te-imza \te-imza
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davanın tarafları arasındaki uyuşmazlık hukuki niteliği itibarıyla kooperatif üyeliğinin tespiti ile tapu iptal ve tescil mümkün olmadığı takdirde bedelin tahsiline karar verilmesi ile ilgilidir.
Davanın ve talebin kanuni dayanağı,dava tarihinde yürürlükte bulunan 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 17.maddesinden ibarettir.
Somut olayda davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkilinin peşin aidat ödemeli üye olduğunu, yönetim kurulu kararıyla ... ili, ... ilçesi, ... ada ... parselde bulunan inşaattan ... nolu dairenin müvekkiline verileceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin aidat ödemesini yapmasına rağmen vadedilen taşınmazın verilmediğini, bu nedenlerle müvekkilinin davalı kooperatife üyeliğinin tespitini , ... ili, ... ilçesi, ... ada ... parselde bulunan ... nolu dairenin tapu kaydının iptali ile müvekkil adına tesciline bu talebin uygun bulunmaması halinde taşınmazın karar tarihine en yakın tarihte tespit edilecek bedelinin davalıdan nakden tahsiline karar verilmesini dava etmiştir. Davalı vekili ise dava şartı noksanlığı, zaman aşımı, hak düşürücü süre ve harcın eksik olduğu itirazlarında bulunmuştur. Davacının kooperatife uzun süredir uğramadığını, yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu yüzden oratklıktan zımnen istifa etmiş sayıldığını, üyelik vasfı bulunmadığını, edimlerini yerine getirmediği için tapu iptali ve tescil talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddini talep etmiştir.
Uyuşmazlık davacının kooperatife üye olup olmadığı, yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve bu çerçevede tapu iptal tescil talebinde bulunup bulunamayacağı noktasında toplanmaktadır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanununun ortaklıktan çıkma serbestisi - tazminat başlıklı 10. maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
Her ortağın kooperatiften çıkma hakkı vardır. Çıkma keyfiyetinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmesi halinde ayrılmak istiyen ortağın, muhik bir tazminat ödenmesine dahi hüküm anasözleşmeye konulabilir.
Yargıtay 6 HD. 2021/1477 E.,2021/1606 K. ve Yargıtay 15 HD. 2021/998 E.,2021/2547 K. Sayılı içtihatlarında da belirtildiği üzere çıkma iradesi ortak tarafından açıkça ifade edilebileceği gibi zımnen de ortaya koyulabilecektir. Yargıtay'ın içtihatlarında bu konudaki zımni iradeyi gösteren hususlar aidat toplanmasına rağmen kooperatife aidat ödemesinde bulunulmaması, kooperatifin genel kurullarına katılım sağlanmaması, hazirun listelerinde adının yer almaması, uzun süre kooperatife uğranılmaması, aidat borcunun bulunup bulunmadığının takip edilmemesi, genel kurullara katılma yönünde bir irade ortaya konulmaması şeklinde değerlendirilmiştir. Davacı tarafından sunulan deliller arasında 30.12.2004 tarihinde ...'ın kooperatif ödemesine mahsuben başlığıyla ödediği 26.000.000.000,00-Lira haricinde aidat ödemesine ilişkin bir belge sunmadığı, denetime elverişli bilirkişi raporunda da görüldüğü üzere davacının genel kurul toplantılarına davet edilmediği ve ismine ortaklar cetvellerinde yer verilmediği, davacının aidat borcunun bulunup bulunmadığını takip etme yönünde ve genel kurula katılma yönünde irade gösterdiğine dair delil sunamadığı göz önüne alındığında ortaklıktan çıkma iradesini zımnen ortaya koyduğu, bununla beraber üyeliğinin tespitinin istenmesinin TMK m.2'ye aykırılık teşkil edeceği anlaşılmaktadır.
Kooperatif üyeliği dönemsel aidat ödeme yoluyla edinilebileceği gibi peşin ödeme yapmak şeklinde de edinilebilir. Peşin ödemeli üyelik için genel kurul kararına ihtiyaç vardır. Davacı tarafından sunulan Yönetim kurulunun Sincan ... Noterliğinin 17.02.2005 tarihli ve ... yevmiye numaralı karar metni defteri göz önüne alındığında peşin ödemeli üyeliğin yönetim kurulu kararıyla gerçekleştiği görülmektedir. Yargıtay 23 HD. 2011/3869 E. 2012/2182 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere bu usule uyulmadığı takdirde ortağın aidat yükümlülüğü devam eder. Kooperatife karşı tapu iptal ve tescil talebinde bulunabilmesi için
e-imza \te-imza\te-imza \te-imza
kooperatife karşı tüm edimlerin yerine getirilmesi gerekmektedir ve davacı tarafça yükümlülükler yerine getirilmemiştir.
Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular karşısında davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşecektir.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 615,40TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 1.707,75TL ve tamamlama yolu ile alınan 40.986,00TL harçtan mahsubu ile bakiye 42.078,35TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 335.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/04/2025
Başkan \tÜye \tÜye \tKatip
e-imza \te-imza\te-imza \te-imza