T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1457
KARAR NO: 2025/687
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/02/2022
NUMARASI: 2021/470 Esas - 2022/114 Karar
DAVA: Tazminat
Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; müvekkilinin kadın iç çamaşırı ve tekstil ürünleri imal eden ... A.Ş ve ...AŞ'nin ortağı ve yetkilisi olduğunu, müvekkilinin 06/11/2019 tarihinde, bir iş toplantısına katılmak üzere davalı şirkete ait ... uçuş numaralı uçakla İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı'ndan İspanya'nın Barcelona şehrine seyahat ettiğini, müvekkilinin içerisinde koleksiyon niteliğinde iç çamaşırı numuneleri bulunan bavulunu uçağa binerken davalı şirketin personeline teslim ettiğini, ancak söz konusu bavulun kaybolduğunu, bavulun ziyaı nedeniyle müvekkilinin sektörün önde gelen dünyaca ünlü firması ile yapacağı toplantıyı iptal etmek zorunda kaldığını ve toplantı yapamadan 08/11/2019 tarihinde Türkiye'ye dönmek zorunda kaldığını, bu durumun müvekkilini maddi ve manevi zarara uğrattığını, müvekkilinin başvurusunun incelenmesi sonucunda 850-TL ödenmesinin uygun bulunduğunu, teklifin cüzi olması nedeniyle müvekkilinin bu miktarı kabul etmediğini, müvekkiline sigorta şirketi tarafından 2.500-Euro tazminat ödemesi yapıldığını, fakat daha sonra numunelerin sigorta kapsamı dışında olduğundan bahisle söz konusu bedelin geri alındığını, bu durumun müvekkilinin mesleki itibarını da zedelediğini belirterek Montreal Sözleşmesi'nin 22. maddesi uyarınca azami sınır dikkate alınarak hesaplanacak tutardan şimdilik 15.500-TL maddi tazminat ile 20.000-TL manevi tazminatın 06/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili; Montreal konvansiyonunda yolcunun manevi zararının tazmin edileceğinin düzenlenmediğini, manevi tazminata hükmedilebilmesi için özel kanunlarda buna olanak veren açık hüküm bulunması veya BK. 49. maddesindeki koşulların mevcut olması gerektiğini, bir an için İspanya'daki firmanın davacı ile anlaşma yapmaktan vazgeçtiği iddiası kabul edilse dahi keyfiyetin manevi değil sadece maddi tazminat konusu olabileceğini, davacının özel fayda beyanında bulunmadığını, durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme yapmadığı müddetçe taşıyıcının bagajın tahrip olması, kaybolması ya da bagaja hasar gelmesi halinde her yolcu için sorumluluğunun 1.000 ÖÇH (SDR) ile sınırlı olduğunu, davacının toplam 333 parçadan oluşan sütyen, külot, gecelik, jartiyer, mayo, üst-alt-süit numunelerin tek bir bavul içine sığmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; davacı tarafından davalı havayolu şirketine teslim edilen bagajın yolculuk sonunda davacıya teslim edilmediği, söz konusu bagaj için ulaşacağı yerde özel bir fayda beyanında bulunulmadığı, Uluslararası taşımalarda Montreal Konvansiyonu 22/2 maddesinde sorumluluğun ... ile sınırlandırıldığı, davacının dava tarihi itibarı ile TL olarak talepte bulunduğundan ...'nin dava tarihi itibarı ile SDR karşılığı 1131x.12.2848= 13.894,10-TL olacağı, buna karşılık davacının bagaj kaybının davalı tarafından verilen ayıplı hizmet nedeni ile davacının kişilik haklarının zedelenmesinin sözkonusu olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 13.894,10-TL maddi tazminatın 31/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: 1-Davacı vekili; mahkemenin karar tarihindeki SDR kuru üzerinden hesaplama yapması gerektiğini, karar tarihindeki SDR kurunun 19.0167-TL olduğunu, buna göre hesaplama yapıldığında maddi tazminatın 21.507,88-TL olduğunu, müvekkilinin alacağının düşük hesaplandığını, ayrıca 28/12/2019 tarihinde Konvansiyondaki sorumluluk sınırının 1.288-SDR'ye çıkarıldığını, mahkemenin manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesinin de hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 2-Davalı vekili; davacının özel fayda beyanında bulunmadığını, ek ücret ödemediğini, Konvansiyonun 22. maddesindeki sorumluluk sınırının geçerli olduğunu, ancak 1.131-SDR'nin üst sınır olduğunu, bu miktara hükmedilebilmesi için davacının zararının bu miktarı aşması gerektiğini, ancak davacının somut zararını ispat edemediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava; davacının İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı'ndan Barcelona'ya seyahati sırasında davacıya ait bagajın kaybolması nedeni ile uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacının 06/11/2019 tarihinde davalı hava yolu ile ile seyahat ettiği ve davalıya teslim edilen bir adet valizin kaybolduğu hususu ihtilafsızdır.Taşımanın iki akit ülke arasında yapılması nedeniyle uyuşmazlığa 1999 tarihli Montreal Protokolü hükümleri uygulanacaktır. Protokolün 22.2 maddesi uyarınca davalı fiili taşıyıcının sorumluluğu yolcu başına 1000 özel çekme hakkı (01/01/2010 tarihinden itibaren 1131-SDR, 28/12/2019 tarihinden itibaren 1.288-SDR) ile sınırlıdır. Bu kural, yolcunun bagajının taşıyıcıya teslim edildiği sırada teslim anındaki gerçek değerini gösterir bir bildirimde bulunulması ve ek ücret ödemesi halinde uygulama alanı bulmaz. Bagajın kaybolması yada hasara uğraması halinde hava taşıyıcısının sorumluluğu sınırlı sorumluluk olup, bu durumda, yolcunun bagaj kaybı nedeniyle gerçek zararının belirlenmesi ve belirlenen tutarın üst sınır ile karşılaştırılması suretiyle üst sınırın altında ise zararın tamamına, bunun üstünde ise üst sınır kadar tazminata hükmedilmesi gerekmektedir.Davacı iş görüşmesine katılmak üzere seyahat ettiğini belirtmekte olup kaybolan valizde \"1 Adet Firma Kataloğu, 1 Adet Proforma, 7.144,50-TL değerinde 55 Adet Özel Koleksiyon Sutyen Numunesi, 4.944,50-TL değerinde 55 adet Özel Koleksiyon Külot Numunesi, 12.100-TL değerinde 55 Adet Özel Koleksiyon Gecelik Numunesi, 2.744,50-TL değerinde 55 Adet Özel Koleksiyon Jartiyer Numunesi, 7.140-TL değerinde 42 Adet Özel Koleksiyon Mayo Üst Numunesi, 3.948-TL değerinde 42 Adet Özel Koleksiyon Mayo Alt Numunesi, 8.120-TL değerinde 29 Adet Özel Koleksiyon Mayo Süit Numunesi bulunduğunu ileri sürmektedir. Davacı tarafından ibraz edilen e-posta dökümlerine göre belirtilen tarihlerde davacının İspanya'ya iş görüşmesi yapmak ve iç giyim malzemelerinin numunelerini sunmak üzere seyahat ettiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafından özel fayda beyanında bulunulmadığı ileri sürülmekte ise seyahatin niteliği gereği bahsi geçen numune emtialarının valiz içeriğinde olduğunun kabulü gerekir. Bu nedenle davalının aksi yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Buna karşılık dava tarihi itibariyle Protokolün 22.2 maddesindeki sorumluluk sınırı 1.288-SDR olduğu halde mahkemece maddi zararın 1.131-SDR üzerinden hesaplanması doğru olmadığından davacı vekilinin bu husustaki istinaf nedeni haklı görülmüştür. Ancak davacı vekili, karar tarihindeki SDR kuru üzerinden hesaplama yapılmasını talep etmiş ise de dava açılırken TL cinsi gösterilmek suretiyle talepte bulunulduğundan sorumluluk sınırının dava tarihindeki SDR kuru esas alınarak belirlenmesi gerekir. Buna göre değerlendirme yapıldığında davacının gerçek zararının (1.288X12.2848=) 15.822,82-TL olarak hesaplanan sorumluluk sınırının üzerinde olacağı anlaşıldığından talep miktarı da dikkate alınarak davacının 15.500-TL maddi tazminat talebinin kabulü gerekir. Manevi tazminat yönünden; uluslararası hava taşımalarında taşıyıcının sorumluluğu ve koşulları mevcut ise manevi tazminat yönünden Türk yargı uygulamasında TMK ve TBK hükümlerinin uygulanacağı kabul görmüştür. (HGK nun 12.12.2001 tarih ve 2001/11-1161 esas-2001/1152 sayılı ilamı) Sınırlı sorumluluk miktarına ise manevi tazminat miktarı dahil edilemez. Zarara uğrayan kişi, çektiği acıyı, duyduğu elem ve üzüntüyü bir nebze olsa da dindirecek, oluşan ruhsal tahribatı onarabilecek manevi zararı için 6098 sayılı TBK'nun 58/1 maddesine göre kişilik hakkının zedelenmesi nedeniyle manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesi istenebilir. Somut olayda davacının karşı tarafa göötürdüğü numunelerin bulunduğu valizin teslim edilememesi nedeniyle, davacının iş nedeniyle planladığı seyahatin amacına uygun gerçekleşmeyeceği dikkate alındığında davalının akde aykırılığı nedeniyle davacının duyduğu elem ve üzüntü nedeniyle manevi zarara uğrayacağı kanaatine varılmış, 10.000-TL manevi tazminatın somut olayın koşullarına uygun olacağı kabul edilmiştir. Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde olduğundan, kararın kaldırılmasına,yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından davanın kısmen kabulüne, 15.500-TL maddi tazminatın dava tarihinden, 10.000-TL manevi tazminatın 06.11.2019 tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz işletilerek davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/02/2022 Tarih 2021/470 Esas - 2022/114 Karar sayılı kararının HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; \"Davanın kısmen kabulü ile; 15.500-TL maddi tazminatın davanın açıldığı 31.05.2021 tarihinden, 10.000-TL manevi tazminatın 06.11.2019 tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz işletilerek davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine, \"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ; \"Alınması gereken 1.741,90-TL nispi karar ve ilam harcından 606,26-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 1.135,64-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yatırılan 665,56-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 800-TL bilirkişi ücreti ve 71,10-TL posta masrafı olmak üzere toplam 871,10-TL yargı giderinden, davanın kabulü oranında hesaplanan 630-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,Maddi tazminat yönünden davacı lehine taktir olunan 15.500-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Manevi tazminat yönünden davacı lehine taktir olunan 10.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Manevi tazminat yönünden davalı lehine taktir olunan 10.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 680-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul-ret oranına göre 192-TL'sinin davacıdan, 488-TL'sinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına\" Yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Davalıdan alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 237,27-TL harcın mahsubu ile kalan 378,13-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 71,30-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 51-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan 34,80-TL istinaf yargı giderinin davanın reddi oranında hesaplanan 10-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalanın davalı üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/04/2025