T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/918 Esas
KARAR NO: 2025/852 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI: 2025/437 D.İş- 2025/347 Karar
TARİH: 08/04/2025
TALEP: İhtiyati Tedbir
KARAR TARİHİ: 22/05/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu gümrükte tutulan malların taraflarına ait olduğunun tespiti ile 12.04.2025 tarihinde bozulma tehlikesi olan malların transit işlemlerinin tamamlanarak malın alıcı ülkeye gönderilmesi ve malların 12.04.2025 tarihinden önce teslim edilememesi halinde son kullanma tarihi dolacağından öncelikle ihtiyati tedbir karar verilmesini ve yerinde inceleme ile incelenerek tespitini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi'nin 08/04/2025 tarih 2025/437 D.İş- 2025/347 Karar sayılı kararında; \"İhtiyati tedbirin şartları 6100 Sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunun 389/1 maddesinde genel olarak düzenlenmiştir. Bu yasa hükmüne göre mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakim elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından yada tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. İhtiyati tedbirde asıl olan, ihtiyati tedbire esas bir hakkın varlığı ve bir ihtiyati tedbir sebebinin bulunmasıdır. HMK'nun 390/3 maddesine göre tedbir talebi eden taraf, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığının yaklaşık olarak yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Burada sözü edilen ispatın ölçüssü ise \"yaklaşık ispat\" kuralına göre belirlenir. Yaklaşık ispat kuralının uygulanmasında iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğruluğunun kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir. İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse kanunun ön gördüğü ölçüde ispat edilememişse veya yaklaşık da olsa ispatı yargılamayı gerekiyorsa ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir. İhtiyati tedbir talep eden tarafın dilekçesi incelendiğinde; ihtiyati tedbir talebinin yargılamayı gerektirdiği, talep hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi için bu aşamada yeterli delil bulunmadığı; dolayısıyla yaklaşık dahi ispat koşulu bulunmayan istemin reddi gerektiği, HMK 389. ve devamı madde hükümlerinde ön görülen koşullar gerçeleşmediğinden ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır...\"gerekçesi ile, ''1-İhtiyati tedbir talebinin REDDİNE,2-Tespit isteyen vekilinin dilekçesinde istediği hususların 6100 sayılı HMK'nun 400.ve devamı maddelerindeki şartları taşıdığı anlaşıldığından talebin kabulüne, 3-Davacı tarafın talebi doğrultusunda değerlendirme yapılmak üzere bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilerek bir Elektrik Mühendisi bilirkişi eşliğinde mahallinde tespit yapılmasına,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Taraflarınca gümrükte tutulan malların kendilerine ait olduğunun tespiti ile 12.04.2025 tarihinde bozulma tehlikesi olan malların transit işlemlerinin tamamlanarak malın alıcı ülkeye gönderilmesi, bu maksatla ihtiyati tedbir talepli olarak kendileri tarafından belirlenen firmaya yetki verilmesi talep edilmişse de, Mahkemece bu taleplerinin reddedildiğini, ayrıca yine tedbiren malların yetkisiz üçüncü kişilere satışının ve tesliminin engellenmesine, tasfiyesinin, imhasının engellenmesine bu maksatla ilgili makamlara bildirimde bulunarak ihtiyati tedbir kararı verilmesinin talep edildiğini; Talebe konu ürünler yaklaşık 2 milyon Euro değerinde olup elektrikli araç üretiminde kullanıldığını, ekonomik ve teknolojik değeri oldukça yüksek bu malların sebepsiz yere Erenköy Gümrük ambarında tutulmasının salt müvekkilini ve ticaretin taraflarını zarara uğrattığını, gönderinin Erenköy ambarında uygun olmayan koşullarda, şarj/deşarj döngüsü sağlanmadan beklediği her gün ekonomik değerini yitirdiğini, kullanılamaz hale geldiğini; Söz konusu gönderilerin ilgili alanda şarj/deşarj döngüsü sağlanamayacağından ivedilikle alıcı adresine gönderilmesi gerektiğini, ilgili gönderi üzerinde transit belgesine göre hak sahibi gözüken firma dahi hak sahibi olmadığını Savcılık makamına beyan etmişken yeterli inceleme yapılmaksızın \"ihtiyati tedbir talebinin yargılamayı gerektirdiği, talep hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi için bu aşamada yeterli delil bulunmadığı\" yönündeki kararın hukuka aykırılık teşkil ettiğini; Malın üzerinde tek hak sahibi olan ... firması olup şüphesiz delillere rağmen yargılama neticesinin beklenmesinin müvekkilinin mağduriyetine sebebiyet verdiğini, Yerel mahkemenin karar gerekçesinde \"İhtiyati tedbir talep eden tarafın dilekçesi incelendiğinde; ihtiyati tedbir talebinin yargılamayı gerektirdiği, talep hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi için bu aşamada yeterli delil bulunmadığı; dolayısıyla yaklaşık dahi ispat koşulu bulunmayan istemin reddi gerektiği, HMK 389. ve devamı madde hükümlerinde ön görülen koşullar gerçeleşmediğinden ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.\" denilerek ihtiyati tedbir talepleri reddedilmişse de, red kararının kaldırılarak ihtiyati tedbir talebimizin kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini; Müvekkili ...\"...\" , merkezi Fujian, Çin'de bulunan, elektrikli araçlar ve enerji depolama sistemiler için lityum-iyon pillerin yanı sıra pil yönetim sistemilerin üretiminde uzmanlaşmış, 2011 yılında kurulmuş Çin merkezli, alanında lider konumda olan pil üreticisi ve teknoloji şirketi olduğunu, ..., dünya çapında yeni enerji uygulamaları için önde gelen çözümler ve hizmetler sunmayı taahhüt eden, yeni enerji yenilikçi teknolojilerinin küresel lideri olduğunu, ..., ... gibi dünya devi elektrikli araç üreticisi firmalar için batarya üretimi yaptığını, tedbir talebine konu ürünlerin müvekkiline ait olduğunu gösterir fatura, çek listesi, CMR, satış sözleşmesi, gönderilerin müvekkili şirketten çıktığını gösterir sipariş formları, malların bir an önce müvekkiline ait olduğunun tespit edilerek tesliminin sağlanmaması halinde malların ekonomik değerinin kaybolacağına ilişkin bilgi ve belgelerin dosyasına ibraz edildiğini, ayrıca müvekkilinin mallarının teslimine engel teşkil edecek nitelikte gerçeğe aykırı bilgi ve belgelerle tanzim ettirilen transit belgesi, fatura ve taşıma belgesinin de dosyaya ibraz edildiğini, Hal böyleyken yaklaşık ispatın da ötesinde malın müvekkili şirkete ait olduğu ve Erenköy Gümrük ambarında bekletilmesinin müvekkilinin hak kaybına sebep olarak telafisi imkansız zararlara yol açacağı, gönderilerin kullanılamaz hale geleceğinin mübrez delillerle açıkça ispat olunduğunu, bunun yanı sıra transit belgelerine göre alıcı gözüken ... Sanayi ve Limited Şirketi'nin malların kendine ait olmadığını, böyle bir ticaret yapmadığını İstanbul Anadolu Cumhuriyet Savcılığı 2025/44922 soruşturma numaralı dosyası ile yaptığı şikayet ile bildirdiğini, işbu dosya ve alıcının şikayetinin de Savcılık tarafından Gümrük Müdürlüğü’ne bildirdiğinin de yine Yerel mahkeme dosyasına bildirildiğini; Ayrıca, sahte belgelere göre malın göndericisi gözüken ... Limited'in gerçekte mevcut olmadığı basit bir araştırma ile dahi anlaşılabilir nitelikte olup buna ilişkin Hong Kong'tan alınan avukat görüşünü de dilekçe ekinde sunduklarını, Yerel mahkeme nezdinde yapılan delil tespitinde de Prof. Dr. ... tarafından Erenköy Gümrük Müdürlüğü'nde tespit talebine konu malların incelendiğini ve malların müvekkiline ait olduğu, malların Erenköy Gümrük ambarında bulundurulmasının saklama koşulları için uygun olmayacağı, malın alıcısının Almanya'da bulunan ... firması olduğunun isabetli olarak tespit edildiğini; Üretici firma olan müvekkili şirketin, gerçekte mevcut olmadığı basit bir araştırma ile dahi anlaşılabilen ... Limited ya da malın transit refakat belgesine göre alıcısı olarak gözüken ... Sanayi ve Limited Şirketi ile herhangi bir ticaretinin olmadığını, ...Sanayi ve Limited Şirketi'nin transit refakat belgesine göre alıcı gözükmesinin gerçekte var olan bir ticarete ait olmayan, uydurma belgelerle düzenletilmesinden kaynaklandığını, malın alıcısı gözüken şirketin de bu durumu kabul ettiğini, böyle bir ticareti olmadığını ilgili makamlara bildirdiğini; Anılan nedenlerle malların üzerinde alıcı gözüken kişinin hak iddiası bulunmaması, malların müvekkili şirkete ait olduğunu gösterir her türlü delilin dosyada mübrez olması, tedbir kararı verilerek malların şarj/deşarj döngüsünün sağlanmaması, uygun koşullarda muhafaza edilmemesi halinde ürünlerin kullanımının imkansız hale geleceği dikkate alınarak malların alıcı ülkesine gönderilip şarj işlemlerinin sağlanabilmesi, ekonomik değerini yitirmesinin önlenmesi için ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile Yerel mahkemenin ihtiyati tedbir talebinin reddi yönündeki kararın kaldırılması gerektiğini beyanla Yerel mahkemenin ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının kaldırılmasına, ihtiyat tedbir talebinin kabulüne, uyuşmazlık konusu malların .., Limited şirketlerine ait olduğu bilirkişi tarafından da tespit edilmiş olduğundan, ihtiyati tedbir kararı verilerek malların uygun olmayan koşullarda, şarj/deşarj döngüsü tamamlanmadan ambarda beklediği her gün ekonomik değerini yitireceği de göz önünde bulundurularak müvekkili şirkete ait gönderilerin tasiş ambardan transit işlemlerinin tamamlanarak varış ülkesine ulaştırılması için verilen yetki uyarınca ... A.Ş.'ye bırakılmasına, malların kendileri tarafından yetki verilen kişiler dışındaki kişilere tesliminin, satışının önlenmesine, tasfiyesinin, imhasının engellenmesine, kendilerine veya kendileri tarafından özel yetkilendirilen firmaya sevkiyatı için teslimine, ilgili makamlara bildirim yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep; talep eden şirketin göndericisi olduğu bir kısım emtiaya, alıcısı ... Şirketi'ne teslim edilmek üzere Kazakistan'dan Almanya'ya taşınması sırasında Türkiye'den transit olarak geçmesi gerekirken, gerçeğe aykırı şekilde düzenlenen fatura ve belgeler uyarınca Türkiye'de ... Tekstil Sanayi ve Limited Şirketi'ne teslim edilmesi gerektiğinden bahisle el konulduğu ve emtianın Erenköy Gümrük Müdürlüğü'nde haksız olarak muhafaza altına alındığı iddiası ile talep edene ait olduğunun tespiti ve varış ülkesine ulaştırılması için yetkili şirket olan... Hizmetleri A.Ş.'ye teslimi, anılan şirket dışındaki kişilere tesliminin, satışının, tasfiyesinin, imhasının engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkindir.Mahkemece, 08/04/2025 Tarihli ve 2025/437 Değişik iş, 2025/347 Karar sayılı karar ile ihtiyati tedbir talebinin reddine, delil tespiti talebinin kabulüne karar verilmiş, ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karara karşı talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. HMK'nın 389 ila 399 maddeleri arasında düzenlenen ihtiyati tedbir kurumu ile 400 ila 405 maddeleri arasında düzenlenen delil tespiti nitelikleri, sebepleri ve sonuçları itibariyle birbirlerinden ayrı geçici hukuki koruma türleridir. HMK'da delil tespiti talebi hakkında verilen kararlara karşı kanun yolu gösterilmemişken, ihtiyati tedbir talebi hakkında verilen kararlar, kararın türüne göre itiraz veya istinaf kanun yoluna tabidir. Bu sebeplerle, delil tespiti ve ihtiyati tedbir talebinin aynı dilekçe ile bir arada, tek bir değişik iş üzerinden ileri sürülmesi usule aykırıdır.HMK'nın 390/2. maddesinde; \"talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir.\" şeklinde yer alan düzenleme ile 391/2-a maddesinde, ihtiyati tedbir kararında, ihtiyati tedbir talep edenin, varsa kanuni temsilcisi ve vekilinin ve karşı tarafın adı, soyadı ve yerleşim yeri ile talep edenin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının yazılacağına dair düzenleme gereği, ihtiyati tedbir talebinin, tedbire konu mal veya hak üzerindeki mevcut ihtilafın tarafı olan kişi hasım gösterilmek suretiyle ileri sürülmesi gerekir. Somut olayda; talep eden tarafça Erenköy Gümrük Müdürlüğü'nce muhafaza altına alınan emtianın el koyma gerekçesinde ileri sürüldüğü şekilde ... Tekstil Sanayi ve Limited Şirketi'ne değil kendisine ait oldğu iddia edilmekte olduğundan, emtianın kendisine veya yetkilendirdiği şirkete teslimi konusundaki ihtiyati tedbirin adı geçen şirket hasım gösterilmek suretiyle talep edilmesi gerekmektedir. Ancak, emtia üzerindeki mülkiyet ihtilafının tarafı olan şirket hasım gösterilerek açılacak bir talep dosyasında, HMK'nın 389. maddesinde düzenlenen ihtiyati tedbir şartlarının mevcut olup olmadığı değerlendirilebilecektir. Bu itibarla Mahkemece usulüne uygun şekilde açılmış olmadığı gözetilerek talebin reddine karar verilmesi gerekirken, ihtiyati tedbir şartlarının mevcudiyeti yönünden değerlendirme yapılması hatalı ise de, verilen karar sonucu itibariyle doğru olduğundan Dairemizce bu husus kaldırma sebebi yapılmamış, talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Talep eden vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.013,90 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 398,50 TL'nin talep edenden tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 22/05/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.