T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/944 Esas
KARAR NO: 2025/851 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2025/100 D.İş- 2025/105 Karar
TARİH: 28/03/2025 (Ek Karar Tarihi)
DAVA: İhtiyati Haciz
KARAR TARİHİ: 22/05/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde: 31/01/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı, 1.150.000,00 TL bedelli çekin karşılıksız olduğunu, ödemenin yapılmasına ilişkin tüm ihtarlarına rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, alacağın teminata bağlı olmadığını, alacağın tahsili amacı ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını ancak kesinleşmediğini beyanla İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından uygulanmak üzere 300.000,00 TL (Şimdilik faiz ve masraflar hariç) alacak için borçluların menkul ve gayrimenkulleri ile alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin 24/02/2025 tarih ve 2025/100 D.İş- 2025/105 Karar sayılı kararı ile; \"Talebin %15 teminatla KABULÜ ile; Yukarıda hüviyeti yazılı alacaklının borçlulardan alacağı olan 300.000,00-TL'nin tahsilinin ifasını temini bakımından vaki isteği İİK'nın 257.maddesinin 1.fıkrasına uygun bulunmuş, alacak rehinle temin edilmemiş ve karşı tarafla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı yeterli teminat da alınmış bulunduğundan, adı geçen borçluların yukarıda gösterilen malları ile alacaklarının İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde İHTİYATEN HACZİNE,\" şeklinde karar verilmiştir.İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... Sanayi Limited Şirket vekili tarafından sunulan itiraz dilekçesinde özetle; dava konusu çekin ödeme yeri Batman ili olup davalı şirketin adresinin de Batman ilinde olduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin Batman Mahkemeleri olduğunu, İhtiyati haciz talep edenin İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasında başlatmış olduğu icra takibinin, ödeme emrinin 26.02.2025(E-tebligat) tarihinde tebliğ edilmesiyle öğrenildiğini, ... Mühendislik-... Kurumsal Adi Ortaklığı'nın, ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin keşidecisi olduğu, ... Bankası A.Ş.'nin ... Batman Şubesinde bulunan hesabı üzerinden keşide edilen 30.03.2025 keşide tarihli, 1.350.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, 31.01.2025 keşide tarihli 1.150.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, 30.12.2024 keşide tarihli, 700.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı çeklerin yetkili hamili olduğunu, bu çeklerin, ... ile keşideci arasındaki hukuki ve ticari ilişkiden kaynaklanan alacakların temini amacıyla verildiğini, çeklerin yetkili hamil olan muterizin uhdesinde iken herhangi bir ticari ilişkide kullanmadan evvel kaybolduğunu, ödeme yasağı kararına rağmen iş bu dosyada verilen ihtiyati haciz kararının hukuka aykırı olduğunu, ... ortaklığın, ihtiyati haciz talep edene böyle bir borcunun bulunmadığını, çekin ihtiyati haciz talep eden ... Ticaret Anonim Şirketi'ne nasıl geçtiğinin belli olmadığını, ciro silsilenin kopuk olduğunu, muterize ödeme emri tebliğ edilmeden, itiraz veya ödeme süresi verilmeden, tüm malvarlıklarına haciz konulmasının iyi niyetli olmadığını beyanla itirazların kabulü ile 24/0272025 tarihli ihtiyati haciz kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi'nin 28/03/2025 tarih 2025/100 D.İş- 2025/105 Karar sayılı kararında;\"İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258. maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüsüdür. İİK'nın 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder. İİK’nın 258. maddesinde, ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanacağı kabul edilmiştir. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir. (Emsal: Yargıtay 11. HD 2016/12815 Esas 2016/9299 Karar) Somut olayda; talep dayanağı 31/01/2025 keşide tarihli, 1.150.000,00 TL bedelli, ... Bankası Batman Şubesi nezdindeki hesaptan keşide edilen çekin süresi içinde vekaleten ... Bankasına ibraz edildiği ve ödeme yasağı bulunması sebebiyle işlem yapılmadığı, çekin keşide yerinin Batman, ödeme yerinin ise yine muhatap banka şubesinin bulunduğu Batman olduğu, çek lehtarı olan adi ortaklardan ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ' nin adresinin Batman ... SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ'nin adresinini ise Kağıthane/İstanbul olduğu buna göre talep edenin borçlulardan birinin adresinde ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmış olup itiraz eden vekilinin itirazının reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir...\"gerekçesi ile, ''İhtiyati hacze itirazın reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı muterizler ... Ticaret Limited Şirketi ile ... Turizm Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati hacze itiraz edenler vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/100 D.İş sayılı dosyasında verilen kararın yasa ve usule aykırı olduğunu, İcra ve İflas Kanunun 258 ve 50. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz taleplerinde yetkili mahkemenin, aleyhine ihtiyati haciz talep edelin tarafın ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi olduğunu, talep konusu çekin ödeme yeri Batman ili olup müvekkili ortaklığın adresinin de Batman ilinde olduğunu, bu nedenle yetkili mahkeme Batman Mahkemeleri olup yetkiye itiraz ettiklerini; Müvekkili ... Mühendislik-... Kurumsal Adi Ortaklığı'nın, ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin keşidecisi olduğu, ... Bankası A.Ş.'nin ... Batman Şubesinde bulunan hesabı üzerinden keşide edilen 30.03.2025 keşide tarihli, 1.350.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, 31.01.2025 keşide tarihli 1.150.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, 30.12.2024 keşide tarihli 700.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı çeklerin yetkili hamili olduğunu, bu çeklerin, müvekkili ile keşideci arasındaki hukuki ve ticari ilişkiden kaynaklanan alacakların temini amacıyla verildiğini, çeklerin yetkili hamil olan müvekkilinin uhdesinde iken herhangi bir ticari ilişkide kullanmadan evvel kaybolduğunu; Bu sebeplerle Batman 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2024/1525 E. sayılı dosyasında 30/12/2024 tarihli karar ile ilgili çekler hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini, 06/01/2025 tarihli müzekkere ile Türkiye Cumhuriyeti ... Bankası'na ödeme yasağının bildirildiğini, ödeme yasağı kararına rağmen iş bu dosyada verilen ihtiyati haciz kararı hukuka aykırı olup itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken verilen ret kararının hatalı olduğunu; İhtiyati haciz kararının verilmesi için kanunda aranan şartların belirtildiğini, ilk olarak müvekkili ortaklığın belirli bir yerleşim yerininin olmaması gerektiğini, müvekkili ortaklığın adresinin \"... Mah. ... Sk. ... Ap Kapı No:... Merkez/ BATMAN\" olduğunu, aynı zamanda ödeme yasağı talepli dava açan müvekkilinin adresinin olduğu, faal olduğu ve basiretli bir tacir gibi hareket ettiğinin anlaşıldığını, müvekkili ortaklığın mal kaçırma, alacaklının alacağını ödememe gibi bir gayesinin bulunmadığını, bu sebeplerle kanunun aradığı şartların hiçbirinin mahkemenin kararında bulunmadığını; Müvekkili ortaklığın, ihtiyati haciz talep edene böyle bir borcunun bulunmadığını, çekin ihtiyati haciz talep eden ... İnşaat Altın Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne nasıl geçtiğinin belirsiz olduğunu, ciro silsilesinin kopuk olduğunu, müvekkiline, ödeme emri tebliğ edilmeden itiraz veya ödeme süresi verilmeden tüm malvarlıklarına haciz konulmasının iyi niyetli olmadığını, müvekkilinin borçlu olmadığı bir çekten dolayı mağdur olacak ve haciz tehdidi altında ticari faaliyetlerine devam etmek zorunda kalacağını;İhtiyati haciz talep edenin talep dilekçesinin ekinde sadece çek yaprağını delil olarak gösterdiğini, sadece bir adet çeke dayanarak ihtiyati haciz kararı verilmesinin hukuka uygun olmadığını, ihtiyati haciz talep edenin alacağını ispat eden delillerini sunmadığını, bu halde verilen mahkeme kararının hatalı olduğunu beyanla İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/100 D.İş sayılı dosya ile ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen kararın ve ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep; çeke dayalı ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkin olup, Mahkemece ihtiyati haciz talebinin kabulüne, borçlu tarafın karara itirazı üzerine bu kez yukarıda açıklanan gerekçe ile itirazın reddine karar verilmiş, verilen ek karara karşı borçlular ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Mühendislik ... Sanayi Limited Şirketi vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258. maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüsüdür. İİK'nın 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder. İİK’nın 258. maddesinde, ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanacağı kabul edilmiştir. İlk derece mahkemesince de karar yerinde açıklandığı üzere, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir. (Emsal: Yargıtay 11. HD 2016/12815 Esas 2016/9299 Karar) Somut olayda; talep dayanağı ... Bankası Batman Şubesi'ne ait, ödeme yeri Batman, keşidecisi ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Mühendislik-... Kurumsal Adi Ortaklığı olan, 1.150.000 TL bedelli çekin süresi içinde bankaya ibraz edildiği ve ödeme yasağı kararı nedeniyle ibraz eden hamile ödeme yapılmadığı, talep edenin çekin yetkili hamili olduğu, lehtar ciranta adi ortaklığın ortaklarından yani borçlulardan ... İmar İnşaat Tekstil Turizm Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin ticaret sicil kayıtlarındaki adresinin Kağıthane/İstanbul olması sebebiyle İlk derece mahkemesinin talep yönünden yetkili ve borçlular vekilinin aksi yöndeki istinaf sebebinin haksız olduğu, ihtiyati haczin dayanağı vadesi geçmiş ve ödenmemiş çek olup, İİK'nın 257/1. maddesi uyarınca bu durumda borçluların kaçma veya mal kaçırma şüphesi içerisinde olmalarının ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için aranan bir şart olmadığı, talep eden alacaklının, alacağını yaklaşık olarak ispat ettiği, çekin kaybolduğu ve talep eden ile borçlular arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığına dair ileri sürülen itiraz sebeplerinin ise İİK'nın 265. maddesinde düzenlenen itiraz sebeplerinden olmadıkları ancak açılacak bir davada yargılama yapılmak suretiyle incelenebilecekleri, bu minvalde Mahkemece şartları oluşan ihtiyati haciz talebinin kabulü ile bu karara yapılan itirazın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmış, verilen kararda kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, borçlular ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Sanayi Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Borçlular ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.013,90 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 398,50 TL'nin borçlular ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Mimarlık Müşavirlik İmar İnşaat Tekstil Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 22/05/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.