T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/601 - 2025/1064
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2025/601
KARAR NO\t: 2025/1064
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: MERSİN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 08/01/2024
NUMARASI\t\t: 2024/... Esas (Ara Karar)
İHTİYATİ TEDBİR TALEP
EDEN DAVACI \t: ...
VEKİLİ\t\t: Av. ...
İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZ
EDEN DAVALI \t: ... - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ... -
DAVA KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 29/05/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 29/05/2025
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/01/2024 tarih, 2024/... Esas sayılı Ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile karşı taraf davalı ... Geri Dönüşüm firması arasında 13/06/2024 tarihli Mermer Malzemesi Alım Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme karşılığında müvekkili tarafından 22 adet çekin davalı ... şirketi yetkilisine ... edildiği, daha sonra sözleşmenin taraflarca karşılıklı olarak iptal edildiğini, ancak 5 adet çekin müvekkiline ... edilmediğini, her ne kadar davaya konu çekler davalılardan ... Geri Dönüşüm ile müvekkili şirket arasındaki Mermer Alım Sözleşmesi kapsamında ... edilecek mermer malzemelerinin bedeli olarak ... Geri Dönüşüm firmasına ... edilmiş ise de ... Geri Dönüşüm Firmasının üçüncü şahsın iyiniyetinden faydalanmak amacıyla danışıklı ve muvazaalı olarak ciro yaparak diğer davalı ...'e ardından ...'ye ...'ye ve son olarak ... isimli kişiye devrettiği, davalı ... Geri Dönüşüm ile diğer davalılar arasında gerçek bir borç alacak ilişkisi bulunmadığı, Silifke Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde TCK 158 kapsamında işledikleri dolandırıcılık eylemleri nedeniyle nitelikli dolandırıcılıktan suç duyurusunda bulunulduğu izah olunan nedenlerle davanın kabulüne müvekkili şirket aleyhine danışıklı olarak yapılacak icra takipleri nedeniyle ve çekin bankaya ibrazı anında ödenmesi halinde müvekkilinin uğrayacağı telafisi mümkün olmayan zararlar dikkate alınarak HMK ve İİK maddeleri uyarınca şimdilik talebe konu ... Şubesine ait 05/10/2024 tarihli 400.000,00-TL bedelli ... seri numaralı çek bakımından çekin bedelsiz kalması nedeniyle çek hakkında iptal kararı verilmesi ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, çek hakkında tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesi ve çek bakımından yapılacak ihtiyati haciz ve hacze ilişkin cebri icra takip işlemlerinin ve açılacak icra takip dosyalarının dava sonuçlanıncaya kadar öncelikle teminatsız olarak satın mahkeme aksi kanaate ise % 15 teminat mukabilinde durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
İlk derece Mahkemesi'nce 11.11.2024 tarihli ara karar ile davacılar vekilinin dava konusu çekin davalılar tarafından icra takibine konulmaması talebin ve çeke ödeme yasağı konulması yönündeki talebin kabulü ile ... A.Ş'ye ait 05/10/2024 tarihli, ... seri numaralı, 400.000,00.TL'nin kısmının %15'i olan 60.000,00.TL nakdi teminatın veya kesin ve süresiz teminat mektubunun mahkeme veznesine/kasasına yatırılması halinde 3.kişileri kapsayacak mahiyette karar verilemeyeceğinden çekin sadece davalılara ödenmemesi koşuluyla muhatap bankaya ve çeke dair takip başlatılmamasına ilişkin tedbir karar verildiği, ilk derece mahkemesince 06.12.2024 tarihli ara karar ile tedbir kararı verilmiş ise de teminat yatırılmadan takip başlatıldığı dolayısı ile dosya yatırılan teminatın konusuz kaldığı belirtilerek davacı vekilinin icra dosyasındaki paranın ve icra dosyasına girecek olan paranın davalı-alacaklıya ödenmemesi talebinin kabulü ile; dava değeri olan toplam 400.000,00-TL'nin %15 oranında 60.000,00-TL teminat yatırıldığında, alacaklı ... Madencilik şirketi tarafından başlatılan Mersin 7. İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı takip dosyasındaki paranın davalı-alacaklıya ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir konulmasına mahkemenin 11/11/2024 tarihli tensip zaptının 11 nolu ara kararı uyarınca yatırılan ve konusuz kalan teminatın bu talebe kaydırılmasına karar verildiği, davalı tarafın itirazı üzerine mahkemece 08/01/2025 tarihli ara kararla itirazın reddedildiği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/01/2024 tarih, 2024/... Esas sayılı Ara kararında, mahkemece verilen icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararının İİK'nın 72/3. maddesi gereğince verildiğini, telafisi mümkün olmayan zararların önüne geçilmesinin amaçlandığı ve davalının itirazlarının Kanun'un ivaz verdiği manada itirazlardan olmayıp, itirazlardaki haklılığın yargılama gerektirecek olması, dolayısıyla şu aşamada yaklaşık ispat ile verilen tedbir kararında isabetsizlik bulunmamaması nedeniyle itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesi ile iş bu davaya konu olan Mersin 7. İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı dosyasında haciz edilen paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verildiği, verilen karara itiraz edildiği ancak iş bu taleplerinin reddedildiği, müvekkilinin dava dışı üçüncü kişi konumunda olup icra takibini bizzat kendisinin başlattığı, lehtar konumunda bulunmadığından dolayı müvekkili şirket aleyhine tedbir kararı verilmesinin usul ve yasaya yasalara aykırılık teşkil ettiği, davacının daha önce Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/... Esas sayılı dosyası ile iş bu davaya konu çeklerin kaybolduğundan bahisle ödemeden men yasağı kararı aldığı, sonrasında iş bu davayı açarak borcu olmadığını beyan ettiği, aslında bir nevi çeklerin usulüne uygun olduğunu tedavüle bile isteye çıktığını kabul ettiği, davacı tarafın dava dilekçesi içeriğinde kişisel defiler ileri sürdüğü, bilindiği üzere çekin mücerret kıymetli evrak, doğumuna sebep olan ilişkiden bağımsız ve soyut olduğunu, kıymetli evrak bir defa doğduktan sonra, doğumuna sebep olan ilişkideki bir aksaklık veya bozukluk kıymetli evrakın geçerliliğine etkili olmayacağını, bu nedenle çek hamili üçüncü kişi konumunda olan ve takip başlatan müvekkilinin aleyhine tedbir kararı verilmesinin usul ve yasalara aykırılık teşkil ettiğini, kaldı ki dava dilekçesi incelendiğinde çekin edimin ifası için verildiği açık olup edimin ifa edilmemesi eksik ifası halinde davacının çekin bedelsiz kaldı iddiasının kabul edilemediğini, açıklanan bu nedenlerle icra takibi başlatan ve iyi niyetli hamil olan müvekkilinin aleyhine ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/01/2024 tarih, 2024/... Esas sayılı Ara karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, hukuki niteliği itibarıyla \"Menfi Tespit \" talebine ilişkin olup istinaf incelemesine konu uyuşmazlık, ihtiyati tedbire itirazın reddine kararının kaldırılması talebine ilişkindir.
İlk derece Mahkemesi'nce 11.11.2024 tarihli ara karar ile ... A.Ş'ye ait 05/10/2024 tarihli, ... seri numaralı, 400.000,00-TL'nin kısmının %15'i olan 60.000,00.TL nakdi teminatın veya kesin ve süresiz teminat mektubunun mahkeme veznesine/kasasına yatırılması halinde 3.kişileri kapsayacak mahiyette karar verilemeyeceğinden çekin sadece davalılara ödenmemesi koşuluyla muhatap bankaya ve çeke dair takip başlatılmamasına ilişkin tedbir kararı verildiği, davacı vekilinin takip başlatıldığı önceki verilen tedbirin konusuz kaldığı icra dosyasına girecek paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik tedbir kararı verilmesinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince 06.12.2024 tarihli ara karar ile de teminat yatırılmadan takip başlatıldığı dolayısı ile dosya yatırılan teminatın konusuz kaldığı belirtilerek dava değeri olan toplam 400.000,00-TL'nin %15 oranında 60.000,00-TL teminat yatırıldığında, alacaklı ... şirketi tarafından başlatılan Mersin 7. İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı takip dosyasındaki paranın davalı-alacaklıya ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiği davalı tarafından ihtiyati tedbire itiraz edildiği İlk derece mahkemesince 08.01.2025 tarihli ara kararla davalı vekilinin ihtiyati tedbire itirazının reddine karar verildiği, işbu ara karara karşı davalı ... Şti vekilince istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 Sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı; davacı tarafından davaya konu çekten dolayı davalılara borçlu olmadığı gerekçesiyle eldeki menfi tespit davasını açtığı, mahkemece dava değerinin % 15 oranında teminat karşılığı icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmesinin tedbiren durdurulmasına karar verildiği, İİK'nin 72/3 maddesinde yer alan düzenleme, HMK'nin 389 vd. maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir ile ilgili düzenlemeye benzer, ancak kendine özgü özellikleri de olan ve borçluya tanınan bir hak olup, borçlunun, gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceği, davacının bu yönde talepte bulunduğu, menfi tespit davasının davalı ... Şirketine karşıda açıldığı, bu durumda, mahkemece davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun olduğu bu sebeple davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından HMK'nın 353/1-b-1 md. gereğince ihtiyati tedbir kararına itiraz eden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/01/2024 tarih, 2024/... Esas sayılı Ara kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL karar ve ilam harcının peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere 29/05/2025 tarihinde karar verildi.
\t
\t\t\t\t
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Katip
...
¸e-imzalıdır\t