T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t:
NUMARASI\t\t:
KARAR TARİHİ\t:
DAVACI\t:
DAVALI\t:
DAVA\t\t: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 29/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 01/07/2024
Davacı ve davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı firmadan mermer alımı yaptığını, bu kapsamda 30/01/2018 tarihinde 48.943 TL, 05/02/2018 tarihinde 9.988 TL, 09/04/2018 tarihinde 50.000 Dolar, 11/04/2018 tarihinde 50.000 Dolar, 30/04/2018 tarihinde 20.000 Dolar gönderdiğini, 2019 yılı cari hesap sonu itibariyle müvekkilinin davalıdan 30.506,70 Dolar alacağı kaldığını, davalı firmanın cari hesap bakiyesini ödemek istemediğini, müvekkilini mal almaya zorladığını, bu nedenle Bursa ...... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosya ile icra takibi başlattığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini ve davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, takibe konu cari hesap ekstresinden dolayı müvekkili şirketin borcu olmadığını, cari hesap ekstresine konu havale dekontu açıklamasında mal bedeli karşılığı ibaresi olmamakla beraber bu bedel karşılığı davacı şirketin müvekkili şirketten mermer alımı gerçekleştirilmesi gerektiğini, mal karşılığı ibaresi belirtilmeyerek gönderilen bedelden sonra davacı şirket tarafından mermer alımı yapıldığını ve fatura karşılığı tüm bedellerin alacaklı şirket tarafından bu bedelden mahsup edildiğini, davacı tarafın sözlü anlaşma gereği müvekkili firmadan aldığı ürünlerde piyasa şartlarına göre iskontolu olarak alım yaptığını, taraflar arasında ticari ilişki olmakla beraber mermer sektörünün gereği bu ticari ilişkinin sözlü anlaşmalara dayandığını, dolayısıyla madencilik sektörü işlemlerinde uygulanan sözlü anlaşma karşılığı gönderilen bedelin müvekkili şirketten talep ve tahsil edilmesinin sözkonusu olamayacağını, takip talebinde gösterilen bakiye kısım karşılığı müvekkili şirketten mal ve hizmet alımı yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; davacı ile davalı arasında maden satımına yönelik cari hesap ilişkisi bulunduğu, sözleşmeler hukuku uyarınca bir kimse sözleşme serbestisi kapsamında istediği sözleşmeyi yapmakta hür olduğu gibi bir sözleşme yapmaya ve bir sözleşme ile bağlı kalmaya zorlanamayacağı, aksine bir sözleşmenin de yazılı olarak davalı tarafça ispatlayamadığını, davacının avans olarak ödediği ve tarafların ticari defterleri ile doğrulanan kısım bakımından, davalının iade borcu bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile takibin davalının Bursa .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 30.456,13 USD’nin fiili ödeme günündeki TL karşılığı üzerinden devamına, takip konusu alacak likit olduğundan 30.456,13 USD'nin fiili ödeme günündeki TL karşılığının %20'si oranında 37.462,22 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olup 17/05/2021 tarihli tashih kararı ile \"Davaya takip konusu alacak likit olduğundan 30.456,13 USD'nin fiili ödeme günündeki TL karşılığının %20'si oranında 37.462,22 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,\" şeklindeki hüküm fıkrasının \"Davaya takip konusu alacak likit olduğundan 30.456,13 USD'nin dava tarihindeki TL karşılığının %20'si oranında 37.462,22 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,\" şeklinde tashihine karar verilmiştir.
\tKarara karşı, davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde, bilirkişi raporunda da, taraflar arasında daha önce alınan/ödenen avanslar ve karşılığında yapılan mal teslimleri dikkate alındığında davalı şirkete ödenen avansların mal teslimine ilişkin olduğu, buna göre dava konusu avans borcunun mal teslimi şeklinde kapatılmasının iş avansının amacına uygun olacağının belirtildiğini, bilirkişi raporunun cevap dilekçesi içeriğini doğruladığını, bakiye kısmın mal alımı şeklinde kapatılmasının gerektiğini, müvekkili şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu savunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davacı vekili, vekalet ücreti yönünden kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, takibe dayanak alacağın taraflar arasında çekişmeye konu olmadığı, müvekkilinin ticari defterlerinde 50 Dolarlık bir bakiye kısmın eksik olmasından dolayı eksik vekalet ücretine hükmedildiğini, tam vekalet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürerek davalı tarafın istinaf talebinin reddine ve müvekkili lehine tam vekalet ücretine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;
Dava, taraflar arasındaki açık hesaba dayalı yürütülen mermer satış ilişkisi kapsamında, davalıya yapılan avans ödemelerinden, teslim edilen mermer bedellerinin mahsubu sonucu bakiye avans ödemelerinin iadesi amacıyla başlatılan ilamsız takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup davalı vekilince ve katılma yoluyla davacı vekilince karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Taraflar arasında mermer satışına ilişkin ticari ilişki bulunduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
İtirazın iptaline konu Bursa ........... İcra Müdürlüğünün ........ Esas sayılı dosyasında, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 30.506,70 USD'nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, boçlu vekilince süresi içerisinde yetkiye ve borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu, hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davasının açıldığı görülmektedir.
Dosya kapsamı içerisindeki bilgi ve belgeler, ilk derece mahkeme gerekçesinde dayanılan deliller ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraflar arasında mermer satışına dair ticari ilişki bulunduğu, davacı tarafın, açık hesaba dayalı şeklinde yürütülen ticari satım ilişkisine istinaden 2019 yılı hesap sonu itibariyle alacağı bulunduğu anlaşılmakla, her ne kadar davalı, taraflar arasındaki şifai anlaşma gereği iskonto yapıldığını ve mermer sektöründe ticari teamül gereği davacının avans bakiyesi karşılığında ancak mal talep edebileceğini savunmakta ise de; davalının söz konusu savunmasını yazılı deliller ile ispat edemediği, davacının davalıdan alacaklı olup davacının sözleşmeyi fesih ederek avans ödemesi olarak gönderdiği bedelin iadesini talep edebileceği, alacak likit olduğundan mahkemece icra inkar tazminatına hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, bu suretle davalı vekilinin istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davacı tarafça icra takibinde 30.506,70 USD'nin tahsili talep edilmiş ise de, davalı borçlunun borca itiraz ederek borçlu olmadığını ileri sürdüğü, bu suretle alacak miktarının da çekişmeli hale geldiği, davacı tarafın ticari defterlerinde yapılan inceleme sonucu davacının davalı taraftan........ USD alacaklı olduğu tespit edilmiş olup tacirin ticari defterleri aleyhine delil teşkil edeceğinden mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde ve kabul edilen miktar üzerinden davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verildiği halde davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi ve yargılama giderleri tarafların haklılık oranına göre paylaştırılmaması ve yabancı para alacağına ilişkin takiplerde icra inkar tazminatının takip tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Efektif Satış Kuru üzerinden Türk Lirası olarak hesaplanması gerektiği halde dava tarihindeki TL karşılığı üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesi hatalı ise de bu hususlar istinaf nedeni yapılmadığından ve kamu düzenine ilişkin olmadığından kaldırma nedeni yapılmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacı ve davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurularının ayrı ayrı 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)\tDavacı ve davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL istinaf karar ve ilâm harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
3-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 12.795,28 TL istinaf karar ve ilâm harcından davalı tarafından peşin olarak yatırılan 3.209,36 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.585,92 TL harcın davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
3-)\tİstinaf yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,
4-)\t6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın m. 362/1-a hükmü uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere, oybirliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
...
Başkan
...
e-imza
...
Üye -...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Katip
...
e-imza