T.C. DİYARBAKIR BAM 10. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1617 - 2025/1334
T.C.
DİYARBAKIR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
10. HUKUK DAİRESİ
Dosya No\t: 2025/1617
Karar No\t: 2025/1334
Karar Tarihi : 22/05/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi
DAVANIN KONUSU\t: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
Taraflar arasında yapılan yargılamada ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih ve numarası gösterilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla, 6100 sayılı HMK m. 352 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti:
Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile...Ltd.Şti. Arasında pimapen pencere olarak malzeme tedarik ve işçilik anlaşması yapıldığını, karşılığında 18.100.000,00.-TL bedelli çek verildiğini, müvekkilinin şirket Adıyaman'da bulunan .... köylerinde TOKİ ihalesi aldığını ve yapımına başladığını, asıl şirketin .... A.Ş ortaklığı olduğunu, müvekkilinin yaptığı işler karşılığında asıl şirket ortaklığından 4 adet ( 3 tanesi 3.000.000,00 TL ve biri 2.000.000,00 TL olmak üzere toplamda 11.000.000,00TL'lik) çek aldığını ve yapacağı iş karşılığında Kayasan Profil isimli şirkete ciro ettiğini, bunun akabinde işin toplamı 18.100.000,00 TL olduğu için geri kalan miktarı 6 adet çek olarak (4 tanesi 1.000.000,00 TL, bir adet 2.000.00000 TL ve 1 adet 1.100.000,00TL olmak üzere toplamda 7.100.000,00TL'lik) düzenleyip verdiğini, alt taşeron firma olan ... isimli şirketin bu işin sadece 5.000.000,00TL'lik kısmını yaptığını ve fatura kestiğini, ancak yaptığı işin 5.000.000,00 TL olmasına rağmen şu ana kadar bozdurduğu çek miktarının 13.000.000,00 TL olduğunu, .... Profil isimli firma sahibi olan ...ile yapılan görüşmelerde sözleşmenin sonlandırıldığını, kalan çekleri iade etmesi gerektiği, aralarında ticari ilişkinin son bulduğunun beyan edildiğini,.... Profil isimli firmanın çekleri iade edeceğini beyan etmiş ise de henüz çeklerin iade edilmediğini ve toplamda 8.000.000,00 TL'nin usulsüz olarak bankadan çekildiğini, müvekkili şirketin ticari sicilini kötü etkilememesi adına .... Profil isimli firmaya da güvenerek çekleri veya malzemeleri getireceğini düşünerek zaman verdiğini, bu süre zarfında kötüniyetli olan şirketin süreci uzattığını ve çeklerin vadesi geldiğinde çekleri takasa koyduğunu, çekleri bozdurmasına rağmen malzemelerin getirilmediğini, yeterli süre bekleyen müvekkilinin hem yeni malzeme almak zorunda kaldığını hem de ....Profil ile sözleşmeyi sonlandırarak çeklerin iadesini talep ettiğini, sözleşme sonlandırıldığından çekin kalan kısımlarının bedelsiz kaldığını, müvekili şirketin toplam çek bedeli olan 5.000.000,00 TL ve çek bedelinin %15’ini temsil eden miktarın teminat olarak gösterilmesi için ....a ait .. numaralı kesin teminat mektubu aldığını, mahkemenin talebi ve onayı doğrultusunda çeklerin vadesi geldiğinde hemen ödeme yapılacağını beyan ederek, gösterilen teminat karşılığında tüm lehdarlara karşı çekler üzerine tedbir koyulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
B)İlk Derece Mahkemesinin Kararının Özeti:
Mahkemece yargılama neticesinde “Somut olayda davacı tarafından, davacının haklılığını yaklaşık olarak ispat eder nitelikte herhangi bir belge sunmadığı, yalnızca davacı tarafın beyanlarının yaklaşık ispat olarak kabul edilemeyeceği, talebin yargılamayı gerektirdiği ve bu aşamada davacının haklılığının yaklaşık olarak ispat edilemediği değerlendirilmekle, davacı talebinin reddine” karar verilmiştir.
C) İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; olayda sadece adi sözleşme mevcut olduğunu ve sözleşmenin yerine getirilmediği için sözleşmenin feshedildiği karşı tarafa bildirildiğini, davalı şirket sahibi ...isimli şahıs telefonlarına cevap vermediğini ve nerede olduğu bilinmediğini, davalı şirketin müspet alacağı olmamasına rağmen usulsüz olarak çekleri takasa soktuğunu, müvekkilinin de ticari sicili bozulmasın diye çekleri karşılıksız bırakmadığını ve ödendiğini, ... Bankasından 5.750.000,00 TL değerinde teminat mektubu alındığını, tedbir talebinin onaylanması durumunda dahi davalı şirket zarar görmeyeceğini, dava değerinden daha fazla teminat gösterildiğini, müvekkil şirket basiretli bir tacir ve ticaret hacmi yüksek olduğundan ticari sicilinin bozulmaması adına bedelsiz kalmış bu çeki ödemek durumunda kalacağını, vadesi henüz gelmemiş ekte fotokopileri belirtilen 2.000.000,00 TL ve 1.000.000,00 TL'lik çekler üzerinde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesi gerektiğini ileri sümüştür.
D)Delillerin Değerlendirilmesi, Hukuki Sebepler ve Gerekçe:
Davacının istinafı, ilk derece mahkemesince ret edilen tedbir talebine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususların olup olmadığı değerlendirilerek yapılmıştır.
HMK'nun 394. maddesinde \"Karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebileceği, ihtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı tarafın hazır bulunmaması halinde tedbire ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak kararı veren mahkemeye itiraz edebileceği, itiraz eden dilekçe ile itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazın dayanağı olan tüm delilleri eklemek zorunda olduğu, mahkemenin ilgilileri dinlemek üzere davet edeceği, gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yapılarak karar vereceği, itiraz hakkında verilen karara karşı da kanun yoluna başvurulabileceği\" şeklinde düzenleme mevcuttur.
Ayrıca HMK'nun 396/1. maddesi uyarınca, durum ve koşulların değişmesi sebebiyle teminat aranmaksızın tedbirin değiştirilmesi ya da kaldırılmasına talep üzerine karar verilebilecektir.
Geçici hukuki koruma tedbirlerinin özel ve yaygın bir türü olan ihtiyati tedbir 6100 sayılı HMK’nun 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş, ihtiyati tedbirin şartlarını belirten 1. fıkrasında; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği belirtilmiştir.
Somut olayda taraflar arasında eser sözleşmesinden kaynaklı ticari ilişki bulunduğu hususu ihtilaflı olup tedbire konu edilen çeklerin sözleşme kapsamında verilip verilmediği, sözleşmeye konu malzemenin imal edilip teslim edilip edilmediği hususunda mahkemede yeterli kanaati oluşturacak bilgi ve belge sunulmaması karşısında ilk derece mahkemesince davacının talebinin yargılamayı gerektirdiği, bu aşamada davacının yaklaşık ispat koşullarını sağlamadığının kabulü ile ihtiyati tedbir isteminin reddinde isabetsizlik görülmemiştir.
Bu itibarla, dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; ihtiyati tedbire itiraz eden davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacının istinaf başvurusunun HMK'nin 353/(1)-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf yargılama giderinin istinaf eden davacı üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nın 333.maddesi uyarınca ilgililerine iadesine,
6-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik m. 359(4) maddesi uyarınca Dairemiz kararının ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-f ve 391/3. maddeleri gereğince KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 22/05/2025
Gerekçeli Karar Yazım Tarihi:22/05/2025