T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/494 Esas
KARAR NO: 2025/805
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/11/2024
NUMARASI: 2024/176 Esas, 2024/813 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ: 29/05/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Holding A.Ş.'ye ait ... Tic. A.Ş.'in ... nolu 30/09/2014-2015 tarihli ... nolu 30/09/2014-2015 tarihli emniyeti suistimal sigorta poliçesi ve ... nolu 31/03/2015-2016 tarihli ... nolu 31/03/2015-2016 tarihli genişletilmiş emniyeti suistimal sigorta poliçesi ile müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, sigortalı şirket ile davalı ... Hiz. A.Ş. Arasında sigortalı şirketin Türkiye genelindeki mağazalarında biriken günlük nakit paraları toplayan ve topladığı paraların sayımını yaparak ertesi iş günü sigortalı şirketin banka hesabına yatırmak üzere 23/12/2013 tarihli hizmet sözleşmesi akdedildiğini, davalı ... şirket yetkilileri tarafından 01/09/2015 ve 02/09/2015 tarihlerinde sigortalı şirketin mağazalarından nakit teslimatları alındığını ancak sigortalı ... Ticaret A.Ş.'nin banka hesabına yatırılmadığını, bu sebeple müvekkili şirketin sigortalısına toplam 391.135,04-TL ödediğini, dava konusunu oluşturan hasardan dolayı davalı ... şirketinin ve bu şirketin sigortalandığı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğunu belirterek 16/12/2015 tarihinde 37.500,00-TL, 16/12/2015 tarihinde 37.500,00-TL, 17/12/2015 tarihinde 158.067,52-TL ve 17/12/2015 tarihinde 158.067,52-TL olarak ödenen toplam 391.135,04-TL tazminatın ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiz ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... için düzenlediği para güvence paket sigorta poliçesine konu taşınan para sigortası güvencesinin ...'nin bordrosuna kayıtlı ve görevlendirdiği personeli tarafından nakit veya kıymetlerin taşınması sırasında meydana gelebilecek zararları hırsızlık sigortası genel şartları ve poliçede yazılı klozlar gereğince teminat altına aldığını, ...'in 04/09/2015 tarihinde şirketlerinin sigortalısı ...'nin hakim ortağı ... hakkında emniyeti suistimal nedeni ile suç duyurusunda bulunduğunu, kasıtla meydana gelen bu zararın poliçe teminatı kapsamında bulunmadığını, şirketin hakim ortağının iradesi ile emniyeti suistimal gerçekleşmiş ise bu iradenin aynı zamanda sigorta ettirenin iradesini teşkil edeceği, bunun aksine yapılan sözleşmelerin geçersiz olacağı, ...'nin hakim ortak ve yönetim kurulu başkanı olması sebebi ile tüzel kişilik perdesinin ortadan kalkacağı ve ...'nin iradesinin ...'nin iradesi ile özdeş kabul edilmesi gerektiğini, kanunun sigortalının emredici hükümlere, ahlaka, kamu yararına, kişilik haklarına aykırı bir fiilden doğabilecek bir zararı teminat altına almak için sigorta yapılamayacağını düzenlendiğini, sigorta ettirenin kendi emniyeti suistimalinin sebep olacağı zararları sigorta ettirmesinin hukukun temel ilke ve emredici hükümlerine aykırı olduğunu, yapılması halinde sigortanın geçersiz olacağını, TTK'da sigortalı ve tazminat ödenmesini sağlamak amacı ile bunların hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişiler rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde sigortalının tazminat borcundan kurtulacağı ve prime hak kazanacağının düzenlendiğini, sigortalının rizikoyu kasten veya hile ile gerçekleştirmesi hallerinin sigorta güvencesi dışında olduğunu, emniyeti suistimal suçunun kasten işlenebileceğini ve şirketlerinin sigortalı ...'nin kasten işleyeceği emniyeti suistimal suçu sigorta teminatı kapsamında bulunmadığını, sigortalının kasten sebebiyet verdiği zararların sigorta teminatı kapsamında bulunmayacağı, hırsızlık sigortası genel şartları kapsamında da zararın teminat kapsamı dışında kaldığını, sigorta ettirenin poliçe yapıldıktan sonra rizikoyu ağırlaştırmamak yükümlülüğü bulunduğu, ağırlaşması halinde 10 gün içerisinde sigortacıya bildirim yükümlülüğü bulunacağı, sigortalının kastı ile meydana gelen riziko değişikliğini hasardan sonra öğrenen sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, ihbarın geç yapılması nedeni ile artan zarardan şirketlerinin sorumlu olmayacağını, huzurdaki davanın 01/09/2015-02/09/2015 tarihleri arasında meydana gelen zararlara ilişkin olduğunu, ... sigorta tarafından dava konusu poliçe 29/08/2015 saat 00:01 tarihi itibari ile prim borçlarının ödenmemesi sebebi ile fesih ettiğini, ...'ye prim borçlarının ödenmesi için çekilen ihtarın 18/08/2015 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen prim borçlarının ödenmediğini, poliçenin ... Sigorta ve ... ile akdedildiği ve davacının sigortalısına ihtar yükümlülüğü bulunmadığı, davacının sigortalısı ...'e Üsküdar ... Noterliği'nin 31/08/2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile poliçenin feshedildiğinin bildirildiğini, ihtarnamenin ...e 01/09/2015 tarihinde tebliğ edildiğini, buna rağmen 02/09/2015 tarihinde ...'nin para toplamasına engel olmayarak basiretli tacir gibi davranmadığını ve zararın artmasına sebebiyet verdiğini, davacının senetle ispat zorunluluğunu yerine getirmediğini, zararın iddiasının ispatsız kaldığını, davacı tarafından sunulan belgelerde ... çalışanlarının imzasının olduğunu ancak ... adına bir imza bulunmadığını, ...'ye teslimat yapıldığı ve paranın sayıldığını ispat edecek bir delil bulunmadığını, sözleşmede nakit para sayımının kamera kaydına dayanacağı belirtilmiş olmasına rağmen kamera kayıtlarının bulunmadığı, ...'nin borcu kabulünün ... Sigorta şirketini bağlamayacağı, ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun doğacak olması halinde poliçede yer alan beher hasarda 75.000,00-USD muafiyet uygulanacağı, dava konusu olayda iki ayrı günde ayrı hasarların gerçekleşmesi sebebi ile 150.000,00-USD muafiyet tenzili uygulanması gerekeceği, faiz talebinin reddi gerektiği, hırsızlık sigortası genel şartları kapsamında sigortacının soruşturmanın tamamlanmasına kadar hasarı bekletebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; Mahkemenin 2024/160 esas sayılı dosyasında görülmekte iken davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın tefrikine karar verilmesi neticesinde mahkemenin 2024/176 esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sonunda; davacı, dava dışı sigortalısına zararına karşılık toplam 391.135,04-TL ödeme yapmış olup TTK md. 1472 uyarınca halefiyete hak kazandığı. davalı ... Hizmetleri A.Ş., ... Tic. A.Ş.nin İstanbul'daki mağazalarından 01/09/2015 ve 02/09/2015 tarihinde teslim alınan paraları aralarındaki akti ilişki gereği ... Tic. A.Ş.'nin hesabına yatırmaması sebebi ile sözleşmeye aykırı davrandığı ve TBK md. 113/2 uyarınca sorumlu olduğu, davalı ... Hizmetleri A.Ş.'nin yönetim kurulu başkanı olan ...'nin işlediği haksız fiilden TMK 50/2 ve TTK 371/5 maddesi uyarınca sorumlu olduğu, dava konusu zararın yukarıda özetlenen ve mahkemece benimsenen bilirkişi raporlarında yapılan teknik tespitler uyarınca davalı ... Hizmetleri A.Ş. ile davalı ... Sigorta A.Ş. arasında akdedilen poliçe teminatı kapsamında kalmadığı, diğer yandan davalı ... A.Ş.'nin prim borçlarını ödememesi sebebi ile davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sigorta sözleşmesini 29/08/2015 tarihinde feshettiği, bu nedenle de 1-2/09/2019 tarihinde gerçekleşen zarardan sorumlu tutulamayacağı gerekçesi ile davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; Yerel Mahkeme kararında davalı ... Sigorta A.Ş'nin sigorta sözleşmesinin 29/08/2015 tarihinde feshettiği, bu nedenle de 1-2/09/2019 tarihinde gerçekleşen zarardan sorumlu tutulamayacağı denilmiş ise de dava konusu olayın 1-2/09/2019 tarihinde meydana geldiğini, Yerel Mahkemece davalı sigorta şirketi tarafından yapılan feshin geçerli olup olmadığının ve feshin 3. Kişiler bakımından geçerli olup olmadığının araştırılmaksızın karar verildiğini, bu sebeple yerel Mahkeme kararının incelemeye muhtaç olduğunu, davalı ... Sigorta şirketinin zararın meydana geldiği ana kadar aldığı primlerin gün esasına göre riskin gerçekleştiği tarihi teminat altına almaya yeterli olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından davalı şirkete gönderilen ihtarname ile poliçenin iptal edildiği iddia edilse de bilindiği üzere hırsızlık sigortası genel şartlarındaki iptal koşulları farklılık arz ettiğini, poliçenin genel şartlarında temerrüt sonuçlarının poliçede açık ve net şekilde açıklanması gerektiğinin hüküm altına alındığını ve burada TTK hükümlerine atıfta bulunulmadığını, toplam prim ile ödenen prim oranında bir değerlendirme yapıldığında hırsızlık fiilinin gerçekleştiği günde tahsil edilen prim miktarının fiil gününü hatta çok sonrasını dahi karşıladığı, dolayısıyla, mevcut teminatta ve o günkü poliçe teminatına karşılık gelen prim ile tahsil edilen primin fazlasıyla davalı ... Sigorta tarafından tahsil edilmiş olduğundan poliçenin iptal edildiği gerekçesi ile davalı sigorta şirketinin zarardan sorumluluğunun olmayacağına yönelik hüküm kurulmasının hakkaniyete aykırı olduğundan karara karşı istinaf kanun yoluna başvuru zarureti doğduğunu, davalı sigorta şirketinin sigorta poliçesini feshetmiş olması sebebi ile davanın reddine karar verilmişse de yapılan feshin geçerli olup olmadığı, 3. Kişiler bakımından geçerli olup olmadığı ve feshe kadar tahsil edilen primlerin davalının zarardan sorumlu tutulmasına yeteceği gözetilmediğinden yasaya ve hakkaniyete aykırı olarak verilen kararın kaldırılması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, davacının sigortalısına ait paranın sözleşmenin tarafı olan ... tarafından, sözleşme hükümlerine aykırı olarak sigortalının hesabına yatırılmaması sonucunda davacı tarafından sigortalıya ödenenen hasar bedelinin, hasara neden olduğu ileri sürülen sigortalı güvenlik firmasının sigortacısı konumunda bulunan davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir. İstinaf incelemesine konu İstanbul 3 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/176 Esas sayılı dosyasının (tefrik sebebiyle) Uyap sistemi üzerinden gönderildiği anlaşılmıştır. Bu haliyle sağlıklı bir istinaf incelemesinin mümkün olamayacağı anlaşıldığından, dosyanın tefrik kararından önceki 2024/160 Esas sayılı dosya evraklarının fotokopisinin çekilmesi sağlanarak dosya içine alınması gerekmektedir. Bu nedenle dosyanın tefrik edildiği İstanbul 3 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/160 sayılı dava dosyasının onaylı ve okunaklı bir örneğinin dosya içerisine konulması, dava dosyasının 6100 sayılı HMK'nun 347/3. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine dair Yönetmelik'e uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip dizi pusulasına bağlandıktan sonra Kalem Yönetmeliği ve ilgili mevzuata uygun olarak incelemeye elverişli hale getirilip eksiklikler denetlenerek giderildikten sonra Dairemize gönderilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle dosyanın tefrik edildiği İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/160 sayılı dosyasının onaylı ve okunaklı bir örneği ile tefrik sonrası dosyanın istinaf dilekçesine kadar olmak üzere içindeki tüm evrakların eksiksiz bir şekilde dizilip sırasına uygun olarak fiziken dosya arasına temininden sonra Dairemize istinaf incelemesi için gönderilmek üzere geri çevrilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Yukarıda açıklanan eksikliklerin ikmali amacıyla Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE,2-Eksiklikleri ikmal edildikten sonra istinafen incelenmesi için tekrar dairemize GÖNDERİLMESİNE,6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 352/1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile karar verildi.29/05/2025