T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/1697
KARAR NO\t\t: 2025/662
KARAR TARİHİ\t: 25/03/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 11/02/2021
NUMARASI\t\t: 2018/1496 Esas 2021/96 Karar
DAVA\t\t: Tazminat
BAM KARAR TARİHİ\t: 25/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 25/03/2025
\t Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 0001-0410-04827230 nolu nakliyat abonman blok sigorta poliçesiyle sigortalı ... AŞ tarafından İsrailde mukim ... Ltd firmasına 01.03.2018 tarihli EX18/600248/1 nolu fatura ile satılan kuvars cinsi emtianın 01.03.2018 tarihinde konteynerlarda tam ve hasarsız şekilde yüklenmek için Çineden İzmir limanına gönderildiğini, karayolu ile İzmir limanına gelen emtianın 02.03.2018 tarihinde gümrük girişi yapılarak liman içi ihracat sahasına alındığını, konteyner da ... 116199/6 nolu konteynerın liman personelinin saha kontrolünde \"sol yan panelinde göçme\" olduğunun tespit edildiğini ve gemiye yüklenmediğini, Çine tesisine geri getirildiğini, emtianın geri kazanımının mümkün olmadığının belirtisiyle sovtajın yapılmada zayi olarak kabul edildiği, 26.000 kg emtianın fatura bedeli olan 4.446 USD nin 02.03.2018 tarihli kur karşılığı 16.941,93 TL nin sigortalıya 09.04.2018 tarihinde ödendiğini, müvekkilinin hasar bedelini ödemek ile TTK m. 1472 ve BK m. 183 hükümlerine göre sigortalının yerine halef olduğunu ve davalıya yazılı başvuru yaptığını, davalının ise zararın bu denli büyük olamayacağı şeklinde beyanı ile kusurun kabul ettiğini, ve fakat ödeme yapmadığını belirterek 16.941,93 TL nin ödeme günü olan 09.04.2018 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte bedelinin tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; 05.03.2018 tarihinde ihraç istif sahasında yapılan rutin kontrol esnasında ...116199-6 nolu konteyner ın sol yan panelinde göçük tespit edilmiş olmakla birlikte hasarın ne zaman ve nasıl meydana geldiğinin ispatlanamadığını, konteynerın liman sahasında mı hasarlandığını, yoksa limana hasarlı mı geldiğinin belirsiz olduğu, eşyanın hasarlanmasında müvekkil idarenin kusuru bulunmadığını, konteyner'ın içindeki eşyanın hasarına ilişkin herhangi bir tespit yapılmadan liman sahası dışına çıkartılmış olması ve müvekkil idarenin yetkileri olmadan yaptırılan tespiti kabul etmedikleri, 13.03.2018 tarihinde \"tam ve eksiksiz teslim aldım\" kaydı düşülerek konteyner'ın teslim alındığını, kusurun kabul anlamına gelmemek üzere konteyner daki eşyanın katı cinsinden/granit granür eşya olması nedeniyle bigbag lere doldurularak konteynıra yüklendiğini, konteyner da ki kısmi göçük nedeniyle eşyanın tamamının hasarlanmasının mümkün olmadığı, ancak ekspertiz raporunun 4. sayfasında emtianın fabrikanın stok sahasında yağmurdan ıslanmış olduğunun görüldüğünün belirtildiği, yine raporun 8.sayfasında sigortalının fabrikasında konteyner tahliye ekibinin bulunmadığını, kirlenme yabancı madde riskine karşılık emtianın tır damperi kaldırılarak atık sahasından tahliye edildiği, bu nedenle kurtarma işlemi yapılamadığının, tespit edildiğini, yani eşyanın tamamıyla kullanılamaz hale gelmesinde konteyner'ın özensiz tahliyesinin de ve açık alana dökülerek çevresel etkilere maruz bırakılmasının da etkili olduğu, yine talep edilen bedelin de fahiş olduğu, bu nedenle davanın reddini savunmuştur.
MAHKEMECE: \"...'Dava; Elleçleme işleminden dolayı yükletenin elleçlemeye konu olan konteyner içerisinde ki emtianın zarar görmesine ilişkin sigortacının açmış olduğu rucuen tazminat davasıdır.
Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.
Ekspertiz raporu, hasar tutanağı, ...UZD712262 konşimento, protesto mektubu incelenmiş ve bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde Bilirkişiler ..., ..., ... Ve ...'tan alınan 13.02.2020 tarihli raporda; dava konusu 14x20 DC'lik ... isimli gemiye yüklenmek için Çine/Aydın tesislerinde yüklemesi yapılan ... 116199-6 numaralı konteynıra 26.010 KG quartz malzemesi kargosunun ... adı verilen konteynır içini tamamen kaplayan ambalajlı paketleme çeşidinde konteynır içinde yüklenen emtianın konteynırın hasarlı olduğu tespit edilince ... 359595-3 numaralı konteynırla değiştirilmek üzere Çine/Aydın tesislerine gönderildiği, malzemenin boşaltmadan sonra zayi olduğu, aynı malzemenin ... 359595-3 nolu konteynıra yüklendiği, Exchange (raporda yer alan bu ifadenin doğrusu interchange) raporu ile (konteynırın hasarlı olduğunu bildiren rapor) ayrıca konteynırın limana girişinde, hasar tutanağının bulunmadığı, hasarın İzmir Liman sahasında ... Liman İşletmeleri sahası içinde olduğu, konteynır içerisindeki emtianın da ekspertiz raporunda alınan hasırlandığının tespit edildiği, dava dosyasında yer alan belgelere ve değerlendirilmelere göre konteynırdaki sol tarafındaki hasarın nasıl olduğunun belirlenemediği, hasar gören emtianın 4.446,00 USD (16.941,93 TL) olduğu, liman hizmetlerinin taşıyan tarafından yapılmasının taahhüt edilmesi halinde liman işletmesinin taşıyanın adamı sayılacağı ve bu halde akdi bir ilişkin olmadığından haksız fiil hükümlerinin uygulanacağı, eğer liman hizmetlerinin taşıtanla yapılan sözleşmeye dayalı olarak yapılması halinde sözleşme hükümlerine tabii olacağı, taşıyanın acentesi ... nin düzenlediği fatura da konşimentoda ki Free In kaydı esas alınırsa dava dışı sigortalı ile davalı arasında akdi bir bağın (yani sözleşmenin) bulunduğunun kabul edileceği, ... 116199-6 numaralı konteynırın boş olarak yükleme tesislerine gelene kadar alındığı boş konteynır deposu veya limandaki boş istif sahasında alınmış konteynırın hasarlı olduğuna dair interchange raporunun yani konteynırın limana gelişinde, gemiden indiğinde hasar tutanağı belgesinin olmadığı, hasarın İzmir Liman İşletmelerinin sorumluluk sahasında beklerken başka bir aracın konteynıra vurmasıyla meydana gelebileceği, konteynır hasarının 16.941,93 TL olduğu ve bu zarardan limanın sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davalı ... vekilinin 28.02.2020 tarihli beyan dilekçesinde; raporun 5. sayfasında malzemenin ... adı verilen ambalaj ile yüklendiği, 6. sayfasında emtianın kirlenmiş ve yağmurdan ıslanmış olduğunun belirtildiği, emtianın korunmasız bir şekilde tahliye edilmesi nedeniyle zarar gördüğünden ... nin bundan sorumlu olmaması gerektiğini, eşyanın ziyanın konteynırdaki göçük değil, Granür cinsi eşyanın tahliye ekipmanı olmamasından kaynaklandığı, illiyet bağının bulunmadığını belirtmiştir.
13.01.2021 tarihli ek raporda; sigortalı ile liman idaresi arasında saklama ve eser sözleşmesi karışımı özel bir sözleşme yapıldığı davalının sorumluluğunun bu sözleşme olduğu konteynerde interchange raporu olmadığı belirtilmiştir
Bu rapora karşı davalı ... vekili 08.02.2021 tarihli dilekçesiyle; kök rapora itirazlarının ek raporda değerlendirilmediğini, konteynerin içinin “...” ile kaplı olduğunu ve eşyada bir hasar meydana gelmesinin söz konusu olamayacağını, granür cinsi eşyanın usulüne uygun tahliye edilmiş olsaydı hiçbir zararın doğmayacağını, raporda illiyet bağının tespitine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılamadığını belirterek yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasını talep etmiştir.
SCUZD712262 numaralı deniz yük senedi incelendiğinde; Taşıyan ... nın acentesi ... A.Ş nin taşıtan ... A.Ş e düzenlediği 12.03.2018 tarihli faturada gümrüklü saha, konteynır giriş çıkış ücreti, liman güvenlik ücreti ve konteynır terminal ücretinin fatura edildiği, böylece taşıyanın liman ile terminal kullanımı konusunda anlaşma yaptığı belirlenmiştir. Her ne kadar konşimentoda FCL/FCL kaydı ile ve free in / liner out şartı yer almışsa da, yani free in - lineer out = yükleme ücreti navluna dahil olmadığı - Tahliye ücreti navluna dahil edildiği ibaresinin bulunmuş ise de limanla anlaşma yapan taşıyan olduğundan liman idaresi taşıyanın ifa yardımcısı sınıfında bulunacaktır. Ayrıca alınan 13.02.2020 tarihli ilk ve 13.01.2021. tarihli ikinci ek raporda konteynırın limanda beklediği sırada hasarlandığı ve hasarın limanda belirlenemeyen bir sebepten oluştuğu emtianın niteliği gereği sovtajının söz konusu olmadığı belirlenmiştir. Zira gerek liman kapısında ve gerekse gemiden indirildikten sonra bekleme/terminal de konteynır istif yapılırken herhangi bir şekilde interchange raporu (1), bulunmadığı, buna göre konteynerin gerek kapıdan girişte gerekse gemiden indirilmesi halinde istif sahasında hasarlı olmadığı, belirlenmiştir. Buna göre konteynırda meydana gelen hasarda taşıyanın ve ifa yardımcısı konumunda bulunan ..., gerek taşıtana ve gerekse davacı sigortacıya karşı haksız fiil hükümlerine veya ardiye sözleşmesine istinaden sorumlu olacaktır. Somut olayda satış free on bord şekliyle yapılmış olup, konteynır gemiye yüklenene kadar bu meydana gelen hasardan satıcı sorumlu olacağından satıcının sigortaya başvurarak zarar talep etmesinde hukuka aykırılık olmadığı gibi meydana gelen zararın miktarı ve sovtaj bulunmamış olması bilirkişi raporlarıyla belirlendiğinden, ... meydana gelen zarardan sorumlu olacaktır. ________________________________________________________________________
(1) İnterchange raporu: limanlarda Konteyner kontrolünde tespit edilen hasarlar “interchange” (Konteyner teslim alma, yer değiştirme/hasar raporu) evrakı üzerinde yerleri belli olacak şekilde işaretlenerek gösterilir. Hasarın (yırtık, kesik, göçük, dışa bombe, üst dış tavanda twistlock göçüğü, deliği vb.) tahmini boyutu metre/cm cinsinden yazılır. Kontrol edilen konteynerlerin giriş interchange evrakı düzenlenir.
Kaldı ki konteynırın terminale verilmesi halinde liman idaresi konteynırların güvenliğinden sorumlu olup, konteynırda meydana gelen hasarın terminalde oluştuğu karine olarak kabul edilecektir. Davalı liman idaresi bu karinenin aksini ispat edememiştir. Bu nedenle meydana gelen zarardan sorumludur.
Bilirkişi raporunda belirlenen, hasar gören ve sigortalıya yapılan ödeme miktarı olan hasar bedeli 16.941,93 TL olduğu ve ödemenin 30.04.2018 tarihinde yapıldığı belirlenmiş olmakla, bu miktarın davalı liman idaresinden avans faizi ile tahsiline karar vermek gerekmiştir. ' gerekçesi ile;
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Sebeplerle;
Davacının davasının KABULÜ ile;
Zarar bedeli olan 16.941,93 TL nin davacı ... şirketinin sigortalıya yapmış olduğu ödeme tarihi olan 09.04.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ...nden tahsili ile davacıya ödenmesine,\" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın dosya kapsamına, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, konteyner içindeki eşyanın hasarlı olup olmadığına ilişkin liman sahasında taraflarca herhangi bir tespit yapılmadığını, ayrıca, konteyner liman sahasından çıkartılırken firma temsilcisi tarafından \"tam ve eksiksiz teslim aldım\" kaydı düşülerek teslim alındığını, hiçbir ihtirazi kaydın ileri sürülmediğini, eşyanın zıyaı nedeninin konteynerdeki göçüğün değil, granür cinsi eşyanın tahliye ekipmanı olmaması nedeni ile fabrikanın açık stok sahasına tır damperi kaldırılarak gelişigüzel tahliye edilmesi sonucunda yağmur vs. sebebi ile ıslanması olduğunu, cevap dilekçelerinde ve rapora itirazlarında da belirttikleri gibi, ekspertiz raporunda \"sigortalı fabrikasında konteyner tahliye ekipmanının olmadığı\",\"emtianın tır damperi kaldırılarak atık sahasına tahliye edildiğini, bu sebeplerden dolayı kurtarma işlemi yapılmadığı\"nın belirtildiğini, raporun 6. sayfasında \"...ekspertiz raporunda 'emtianın kirlenmiş, yağmurdan ıslanmış' olduğunun belirtildiğini, emtianın fabrikaya çekilmesi sonrasında dava dosyasında yer alan fotoğraflardan anlaşılacağı üzere emtianın sahada korumasız bir şekilde bulunacak şekilde tahliye edilmesi nedeni ile zarar gördüğünü ve kullanılamayacak durumda olduğu kanaatine varıldığından bahsedildiğini, tespitler ortada iken açık alana gelişigüzel boşaltılması nedeni ile ziyan olan eşyadan dolayı müvekkil idarenin kusur ve sorumluluğundan söz edilemeyeceğinin son derece açık olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava: tazminat istemine ilişkindir.
HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; ilk derece mahkemesince aldırılan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve açık olmasına, konteynırdaki hasarın davalı sorumluluk sahasında iken meydana gelmiş olmasına, dosyaya sunulan ekspertiz raporu ve fotoğraflara göre de taşınan emtianın hasar sonrası konteynırdan boşaltılmadan önce de dışarıya taşmış olduğunun anlaşılmasına, emtianın niteliği gereği kullanılamayacak olmasına, her ne kadar davalı taraf fabrika sahasına boşaltılması nedeniyle malın kullanılamayacak duruma geldiğini ileri sürmüş ise de; zaten malın kabul edilmemesi ve konyteynır dışına taşması nedeniyle fabrika sahasına boşaltılmak zorunda kalındığı, zarar ile bir illiyet bağının bulunduğu kanaatine varılmasına göre davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11/02/2021 tarih ve 2018/1496 Esas 2021/96 Karar sayılı kararına karşı davalının istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı taraftan alınması gereken 1.157,30 TL istinaf nispi karar harcından başlangıçta alınan 289,35 TL'nin mahsubu ile eksik yatırılan 867,95 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 25/03/2025