T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
37. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2024/2619
KARAR NO:2025/1448
KARAR TARİHİ:22/05/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:30/05/2024
NUMARASI:2024/310 2024/407
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali
Taraflar arasındaki davada Muratlı Asliye Hukuk Mahkemesi ile Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R:Muratlı Asliye Hukuk Mahkemesince, \"...iş bu dava dosyasının 15/11/2023 tarihinde açıldığı ve bu tarihte görevli Mahkeme Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu...\" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi ise, \"...Mahkememizce dava konusu uyuşmazlık nazara alınarak mutlak ticari davanın iş bu davada söz konusu olmadığı anlaşılmakla, davalıların tacir olup olmadığı yönünde araştırma yapıldığında, davalı ...'in tacir sıfatı bulunmadığı, vergi dairesinden gelen müzekkere cevabı ile davalı ...'in potansiyel mükellef olduğu anlaşıldığı, davacının da ticaret sicil kaydının bulunmayıp vergi dairesinden gelen yazı cevabında ticari kazanç usulü ile vergilendirildiğinin bildirildiği anlaşılmakla, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyeceğinden, mahkememizin görevli olmadığı...\" gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması ve ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan Kanun maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olması gerekli ve yeterlidir. Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, \"Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.”Türk Ticaret Kanununun 11/1.maddesinde, \"Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.\"Aynı Yasanın 12/1.maddesinde \"Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir.\", 2 ve 3.fıkrasında ise, \"Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır. Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur.\" hükümlerini amirdir. 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3'üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkar, ister gezici ister sabit bir mekanda bulunsun,Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkar meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.Bakanlar Kurulu'nun Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin Ayrımına İlişkin 21/07/2007 tarihli kararı ile esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre; 1- Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup dekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları, 2- Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır. Vergi Usûl Kanununun 176. maddesinde, birinci sınıf tüccarların bilanço esasına göre defter tutacakları ve 178. maddesine göre de, birinci sınıf tacirlerle ilgili şartları taşımayanların ikinci sınıf tacir sayılacağı ve ikinci sınıf tacirlerin ticari işletme hesabına göre defter tutacakları düzenlemiştir. Bir kişinin ticaret siciline kaydının olmaması tacir olmadığını, esnaf olduğunu göstermediği gibi işletme hesabına göre defter tutuyor olması da esnaf olduğunu göstermemektedir. Tarafların esnaf sayılabilmesi için vergiye esas hasılat/satış unsuru yanında, iktirasdi faaliyetinin sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayanması ile esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil(berber, terzi gibi) olması gerekmektedir. Eldeki dava, davacı ile davalı ... Şirketi ile akdedildiği iddia olunan 1 tonu 800 TL'den saman alınması konusunda yapılan anlaşma uyarınca gönderilen paraya karşılık 348 ton saman teslim edilmesi gerekirken 100 ton saman teslim edildiğiğinden bahisle eksik kalan 240 ton saman bedelinin tahisili amacıyla yapılan icra talibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Her ne kadar davacının ticaret sicil kaydı bulunmamakta ise de, dosyada mübrez Vergi Dairesi yazı cevabına göre işlenmemiş ağaç ticareti ile tahıl toptan ticareti faaliyetine ilişkin vergi mükellefiyet kaydının bulunduğu, gerek vergi mükellefiyetine konu faaliyetinin mahiyeti ve gerekesi ticari satıma konu satılan malın miktarı (348ton saman) nazara alındığında, davacının esnaflık düzeyini aşar şekilde faaliyette bulunduğunun kabulü gerektiği ve satım sözleşmesine taraf olduğu iddia edilen karşı taraf ta davalı şirket olup tacir sıfatını haiz olmasına göre, sözü geçen taraflar arasındaki dava nisbi nitelikte ticari bir davadır. Bu durumda davalı şirket ile ihtiyari dava arkadaşı konumundaki davalı şirket temsilcisi olan davalı ... ve diğer gerçek kişi davalılar bakımından aynı sebepten kaynaklanan davaya bakmak görevi asliye ticaret mahkemesine ait bulunmaktadır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 22/05/2025 gününde oy birliğiyle karar verildi.