T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/158
KARAR NO: 2025/782
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/12/2021
NUMARASI: 2020/332 E. - 2021/1158 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 15/05/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Bankası Merkez/Denizli şubesine ait; ... seri nolu, 25/05/2019 keşide tarihli ve 150.000,00 TL tutarlı çek için davalı taraf Denizli ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasıyla icra takibi başlatmış ve Büyükçekmece 2. İcra Ceza Mahkemesinin 2019/1308 E. sayılı dosyası ile karşılıksız çek şikayeti yaptığını, müvekkiline ait şirket kayıtları incelendiğinde; söz konusu davalıya, müvekkilinin herhangi bir borcu olmadığının ortaya çıkacağını, müvekkilini söz konusu çeki almayı hedeflediği malların karşılığı olarak verdiğini, söz konusu malların, müvekkiline teslim edilmediğinden dolayı müvekkilinin davalıya borcu bulunmadığını, müvekkiline karşı açılan icra takibinin iptali amacıyla ve borçlu bulunmadıklarının tespiti amacıyla işbu davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu, dava konusu çekle ilgili borçlu olmadıklarının tespitine, Denizli ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacı arasında ticari ilişki bulunmamakla birlikte müvekkili şirketin çekin borç kaynağını ve diğer cirolar arasındaki ilişkiyi bilmediğini, dava konusu çekin, ... San. ve. Tic. Ltd. Şti. ... San. ve. Tic. Ltd. Şti. tarafından cirolanarak müvekkils şirkete borca karşılık verildiğini, çek incelendiğinde şeklen müteselsil ve birbirine bağlı ciroların mevcut olduğunun görüleceğini davacının müvekkilinin kötü niyetli olduğu iddiasındaysa bu husus hiç bir şüpheye yer bırakmayacak şekilde kesin delillerle ispat etmek zorunda olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli meşru hamil olduğunu, çeki elinde bulunduran hamil sıfatıyla çeki edinme sebebini kanıtlamakla dahi yükümlü olmadığını, usul ve yasaya aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesin kararıyla; \"Somut davada davacı tarafça dava konusu çekin almayı hedeflediği malların karşılığı olarak lehtara verildiğini, ancak malların kendilerine teslim edilmediği ve bu nedenle çekin bedelsiz kaldığı ileri sürülmüştür. Davacı tarafından ileri sürülen bu defi lehtar ile kendi arasındaki şahsi ilişkiye dayalı olan defidir. 6102 sayılı TTK'nun 687. maddesi uyarınca davacı tarafça söz konusu şahsi defi çeki düzgün ciro silsilesi ile devir alan ve yetkili hamil olan davalıya karşı ileri sürülemez. Davacı tarafça dava konusu çekin davalı tarafından çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu hususları da ispatlanamamıştır. Bu nedenle açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" şeklindeki gerekçeleri ile, Açılan davanın REDDİNE, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin eksik inceleme yaptığını, yeterli inceleme yapılsaydı haklılıklarının ortaya konulacağını, davalı taraftan alacaklı olduklarının tespitinin eksik inceleme sebebiyle yapılamadığını, şirket defterlerinden de anlaşılacağı üzere müvekkilinin davalı tarafa borcu olmadığını, müvekkilinin davalı tarafa verdiği çeklerin almayı umut ettiği mallar için verildiğini, ancak müvekkilinin bu malları elde edemediğini, dolayısıyla müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, aslında alacaklı olduğunun şirket defterlerinin yeterince incelenmesi sonucunda ortaya çıkacağını, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP: Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; mahkeme kararının hukuka uygun olduğunu, davacının dava konusu çekten dolayısı iddiasının bir an için doğru olduğu kabul edilse dahi bu husus hadisesinin def-i veya itiraz olarak müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini zira müvekkilinin dava konusu çekin meşru, haklı ve iyi niyetli hamili olduğunu, tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 72 maddeye göre açılan menfi tespit davasıdır. Davacı tarafından icra takibine konu senet karşılığında malın teslim edilmediğini ileri sürmektedir. Mahkemece yapılan uyuşmazlık tespitinde, Davacı tarafça; dava konusu kambiyo senedinin (çek) en son yetkili olan hamili olan davalı tarafından aleyhine başlatılan Denizli ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında dava konusu çekin kendisinden sonraki cirantaya mal teslimi karşılığında verdiğini ve malları alamaması sebebiyle dava konusu çekten dolayı borcunun olmadığının ileri sürüldüğü tespit edilmiştir.Davalı taraf ise çeki dava dışı ... San. ve. Tic. Ltd. Şti. Tarafından borcuna karşılık cirolanarak müvekkili şirkete verildiğini ileri sürmektedir.Denizli ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında, davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine 25/05/2019 tarihli, 150.000 TL bedelli çeke istinaden kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatılmıştır.Dava konusu ve takip konusu çekde, keşidecisinin davacı ...Ltd. Şti., lehdarının ...A.Ş. olduğu, çek bedelinin 150.000,00-TL bedelli olduğu, çekin arka yüzünde ilk cirantanın ...A.Ş. , sonraki cirantaların ...Ltd. Şti., davalı ... A.Ş. olduğu ve çekin süresinde bankaya ibraz edildiği görülmüştür. 6102 Sayılı TTK'nun 687. Maddesi uyarınca “Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan defi’leri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.” hükmü düzenlenmiştir. 6102 Sayılı TTK'nun 792. Maddesi uyarınca Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafından çekin verilmesine rağmen malların teslim edilmediğini ileri sürdüğü davalı ile arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığının uyuşmazlık tespitinde tespit edildiği, dava konusu çek incelendiğinde de davacının keşideci olduğu, davalının çeki dava dışı cirantadan aldığı anlaşılmakla TTK 792 maddeye göre yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olduğundan davalının kötü niyetli olduğu veya çeki iktisabında ağır kusurlu olduğu dosya kapsamında ispat edilemediğinden mahkemece sübut bulmayan davanın reddine dair verilen karar dosya kapsamına uygundur.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/12/2021 tarih ve 2020/332 E., 2021/1158 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 15/05/2025