T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/468
KARAR NO: 2025/756
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 04/03/2025
NUMARASI: 2025/105 Esas - 2025/163 Karar
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/06/2025
Dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkil şirket \"... Mah. ... Sok. No:... Eminönü Fatih/İSTANBUL\" adresindeki ... Sanayi Ltd. Şti.'nin, Vergi Numarası ... ve Sicil Numarası ise ...'dir. İşbu dava konusu ticari işletme için, 08/01/2025 tarihinde Bakırköy ... Noterliği huzurunda ... yevmiye numaralı Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi yapılmıştır Yapılan bu pay devri sözleşmesi neticesinde dava dışı ... adet paya tekabül eden 63.000,00-TL'lik hissesini müvekkil şirket yetkilisi ... (T.C.:...)'e devretmiştir. Noter huzurunda yapılan bu Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi akabinde en yakın zamanda şirket genel kurulu tarafından onaylanmış ve Limited Şirket Pay Devri Kararı verilmiştir ancak şirket defterlerinden ortaklar pay defterinin bulunamaması dolayısı ile aksaklık yaşanmıştır. Ortaklar pay defterinin bulunamaması dolayısı ile esas sermaye payının devri ticaret siciline tescil ve ilan edilememiştir. Yukarıda adı geçen müvekkil şirketin, muhasebe departmanı ve şirket yetkilisi her türlü arama ve araştırmayı yapmasına rağmen ortaklar pay defterini bulamaması dolayısı ile Ticaret Odasından randevu alınamamıştır. Ancak şu hususa dikkat çekmek gerekir ki müvekkil şirketin Yevmiye, Kebir, Envanter, Müdürler Kurulu ve Genel Kurul Defterleri mevcut olup sadece Ortaklar Pay Defteri zayi olmuştur. Ortaklar Pay Defteri saklanması ve korunması sorumluluğunu basiretli bir tacir olarak şu güne kadar yerine getirmiş olan şirket yetkilisi elinden gelen her türlü özeni göstermek suretiyle araştırma yapmış olsa dahi bahsi geçen ortaklar pay defteri bulunamamıştır. Kalan her türlü defter ve belgeler bulunmasına rağmen sadece ortaklar pay defteri zayi olmuştur. Ortaklar pay defterinin kaybolduğu ise noter huzurunda yapılan Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi sonrasında tescil ve ilan yapılacağı zaman defterin bulunamaması ile birlikte 03/02/2025 tarihinde fark edilmiştir. Şirket yetkilisi ve şirket muhasebecisi tarafından yapılan detaylı araştırma sonucunda ulaşılan sonuç ise yaşanan bu ortaklar pay defteri zayiatı hadisesinin şirket muhasebesinin taşınması sırasında gerçekleşmiş olabileceği yönündedir. Şirket muhasebesinin 2023 yılı içerisinde taşınması sırasında yaşanan karışıklık esnasında ortaklar pay defterinin akıbetinin ne olduğu ise büyük bir muammadır. Ortaklar pay defterinin kaybolması fark edildiği ilk andan itibaren şirket yetkilisi, yetkili muhasebeci ile gerekli görüşmeleri yapmış olup elinden gelen her türlü önlemi almıştır. Yukarıda ifade ettiğimiz üzere müvekkil şirkete ait ortaklar pay defteri müvekkil şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen zayi olmuştur. Şirket ortaklar pay defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebiyle işbu davayı açma zarureti hasıl olmuştur. Müvekkil şirkete ait ortaklar pay defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini\" talep etmiştir.\t
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \".. davacı tarafından ortaklar pay defterinin zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş olsa da TTK'nın 82/7. Maddesi ile emsal mahiyetteki İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi kararı dikkate alındığında davacı tarafın ortaklar pay defterinin korunması amacı ile gereken tüm dikkat ve özeni göstermiş olması gerekmekle birlikte pay defterinin ziya uğramasının davacı tarafın iradesi dışında elinde olmayan sebeplerle gerçekleşmesi gerekmektedir. Somut olay bakımından ise davacı taraf pay defterinin ne zaman ve ne şekilde kaybolduğunu tespit edememiştir. Dolayısıyla davacı tarafın ne zaman ve ne şekilde kaybolduğunu dâhi bilmediği pay defterinin korunması konusunda gereken tüm dikkat ve özeni gösterdiğinin kabulü mümkün olmadığından davanın reddine..\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ortaklar pay defterinin zayi olması nedeniyle, Türk Ticaret Kanunu’nun 82/7 maddesi uyarınca mahkemeye başvurulmuş ve zayi belgesi verilmesi talep edildiğini, ancak ilk derece mahkemesi, müvekkili şirketin “basiretli bir tacir gibi hareket etmediği” ve “gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği” gerekçesiyle davalarını reddettiğini, bu kararın hukuka ve dosya kapsamına açıkça aykırı olduğunu, müvekkili şirketin, basiretli bir tacir olarak defter ve belgelerini düzenli şekilde muhafaza etmekte olup, ortaklar pay defterinin kaybolduğunu fark ettiği anda en kısa sürede araştırma yapmış, gerekli tüm önlemleri almış ve hukuki süreci başlattığını, dosya kapsamından da açıkça görüleceği üzere, şirketin diğer ticari defterlerinin eksiksiz olarak muhafaza edilmekte olup, yalnızca ortaklar pay defteri şirket muhasebesinin taşınması sırasında yaşanan karışıklık sebebiyle zayi olduğunu, ortaklar pay defterinin zayi olması ticari faaliyetlerin devamı açısından kritik öneme sahip olup, mahkemenin verdiği ret kararının müvekkili şirket ve yetkilisinin mağduriyetine neden olduğunu, İstinaf başvurularının kabulüne, Hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine, Hükmün bozulması yerine, davanın Bölge Adliye Mahkemesi’nde yeniden görülmesine karar verilirse; İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/03/2025 tarihli ve 2025/105 E., 2025/163 K. Sayılı kararının kaldırılmasına ve talepleri doğrultusunda ortaklar pay defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar vermiş, karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur. TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektirens zayi olma durumları sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Başka bir ifadeyle, tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Ancak somut olayda davacı şirketin defterleri pay defterleri kaybolduğu ve şirketin işlerinin aksamaması için zayi kararı verilmesi verilmesi talep edilmiş olup davacı ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özengöstermediği gibi ileri sürülen hususlar TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin gerektirir hallerden de değildir. Buna göre talebe konu defter yönünden zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle HMK 'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf karar harcı başlangıçta peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.\t02/06/2025