T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/165
KARAR NO: 2025/760
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 1. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 06/12/2022
NUMARASI: 2020/306 E. - 2022/194 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 15/05/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı yanın bir süreden beri Türkiye'de veya dünyada kamuya arz olunmuş maruf ürünleri kendi adına tescil ettirerek haksız konum elde etmeye çalıştığını, Bu nedenle taraflar arasında İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinin 2017/181 ve İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/465 Esas sayılı dosyaları ile görülmekte olan hükümsüzlük, tasarım tecavüzü ve haksız rekabet davaları bulunduğunu, ... adına tescilli ...3,4,8,11,12,13,15 ve l6 tescil numaralı endüstriyel tasarımların SMK m. 77 uyarınca hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine, müvekkilinin fiillerinin davalı tasarımına tecavüz teşkil etmediğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesini özetle; müvekkili Şirketin, işbu davaya konu ... tescil numaralı tasarımlardan 3,4,8,11,12,13,15 ve 16 numaralı tasarımları, Türkiye'de ve dünya çapında ilk olarak kamuya sunan ve pazarlayan şirket olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir an için işbu tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesi ihtimalinde davacının bizzat kendisine ait tasarımların da hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerekeceğini, ... no'lu tescilli tasarımlardan 3,4.8,11,12,13,15 ve 16 numaralı tasarımların esasen tarih boyunca kullanılan bir takım motiflerin; müvekkilinin tasarım dili ve hayal ile yenilik ve ayırt edici özellikleri haiz olarak günümüz mimari tasarım diline uyarlaması, özel inorganik pigmentlerle renk kombinasyonları ve sonrasında yapılan özel boyama teknikleriyle “doğala yakınlık” yakalanarak ve montaj kolaylığı açısından büyük ebatlarda ölçeklendirilerek dekoratif duvar kaplama panelleri olarak meydana getirildiğini, müvekkili Şirket'e ait bu dekoratif duvar kaplama panelleri, kanun tanımında yer alan her nitelik itibariyle \"tasarım\" mahiyetinde olup, tüm mevzuat kapsamında, hukuka ve usulüne uygun olarak kurum nezdinde incelenerek tescil edildiğini, müvekkili şirket, tasarım motiflerini doğadan ve tarihten esinlenerek, yıpranmışlık ve yıllanmışlığı ön planda tutarak çeşitlendirdiğini, Mukavemet, dayanıklılık ve yangına dayanım olarak da diğer tasarımlardan ayrıldığını, davacı tarafından sunulan belgelerde yer alan görseller incelendiğinde, işbu görsellerdeki renk, çizgi, yüzey dokusu, ham madde, boyut, uygulama alanı, üretim süreci ve sair hususların müvekkil şirket'e ait tasarımların özelliklerinden bariz bir şekilde farklı olduğunun görüldüğünü, müvekkil şirket'e ait tasarımlarda yer alan her bir plakanın ölçüleri 130x300 komplike şekilde, izoflalik polyester ve fiber glass ham maddeye (düşük solventli hammadde kullanımı) sahip farklı bir üretim süreci içeren, mekanik montaj yöntemi ile montajı yapılan, mukavemet, dayanıklılık ve yangına dayanım olarak gelişmiş, eski ve doğal görünümlü tasarımlar olduğunu, davacı taraf, davaya konu tescilli tasarımların, müvekkili şirket'ten daha önce satışa sunulduğunu ve bu tasarımların yurt dışından ithal edildiğini iddia etmişse de; bu iddialarına yönelik somut hiçbir delil sunamadığını, davanın esastan reddini, karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nin 06/12/2022 tarihli 2020/306 E. 2022/194 K. sayılı kararı ile; \"1-Davalı adına tescilli ... tescil çoklu endüstriyel tasarım tescilinin 3,4,8,11,12,13,15,16 nolu ETB lerinin yeni ve ayırt edici olmadığından HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, 2- Davacının fiillerinin davalının tasarımına tecavüz teşkil etmediğinin tespitine, 3-Karar kesinleştiğinde hükümsüzlük kararının sicile işlenmesi için kararın TÜRK PATENT VE MARKA KURUMU’na bildirilmesine,\" karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan hususların ve ulaşılan sonucun kabul edilmesinin mümkün olmadığını, söz konusu raporun esas alınmasıyla hukuka aykırı biçimde karar verildiğini, bilirkişi tarafından teknik açıdan detaylı bir değerlendirme yapılmadığını, müvekkili adına usulüne uygun şekilde tescil edilen tasarımların ilk kez müvekkili tarafından kamuya sunulduğunu, Türk Patent Enstitüsü ve Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescili sağlanan ... no’lu tescil belgesine bağlı olarak 3, 4, 8, 11, 12, 13, 15 ve 16 numaralı tasarımlar da dâhil olmak üzere tüm tasarımların müvekkili tarafından ihdas edildiğini, bu tasarımlarda tarihî motiflerin, tasarım dili ve hayal gücüyle yorumlanarak günümüz mimari anlayışına uygun şekilde dönüştürüldüğünü, özel inorganik pigmentlerle oluşturulan renk kombinasyonları ve sonrasında uygulanan özel boyama teknikleriyle “doğala yakınlık” etkisinin sağlandığını, bu tasarımların büyük ebatlarda ölçeklendirilerek dekoratif duvar kaplama panelleri hâline getirildiğini, kanun tanımı kapsamında “tasarım” olarak değerlendirilmesi gereken bu ürünlerin usulüne ve mevzuata uygun biçimde TPE/TPMK nezdinde incelenerek tescil edildiğini, kamuya daha önce sunulmadığını, bilirkişi kanaatine dayanak yapılan görsellerde yer alan ürünlerin, müvekkiline ait tasarımlardan bariz şekilde farklılık gösterdiğini, görsellerdeki ürünlerin 24x24 cm ebatlı, metal hammaddeli, yapıştırma montaj tekniği ile uygulanabilir nitelikte ve net, parlak çizgilere sahip olduğu, buna karşın müvekkiline ait tasarımların 130x300 cm ölçülerinde, izoftalik polyester ve fiberglas esaslı, düşük solventli hammaddelerle üretilen, mekanik montaj yöntemi ile uygulanan, mukavemet ve yangın dayanımı bakımından üstün özellikler taşıyan, eski ve doğal görünümlü tasarımlar olduğu, özellikle 3 no’lu...isimli tasarımın kamuya ilk kez müvekkili tarafından sunulduğunun, 2005–2009 yılları arasına ait yurt dışı fuar görselleri, uygulama fotoğrafları, dergi içerikleri, tarihli kataloglar ve faturalarla ispatlandığını, buna karşılık davacı tarafından sunulan yabancı belgelerin tercümelerinin HMK m.223 hükmü gereğince dosyaya sunulmadığını, bu belgelerin tarih içermediğini ve hukuki delil niteliği taşımadığını, ... ve ... şirketlerinin tasarımları daha önce kamuya sunduğu iddialarının yalnızca kuruluş tarihlerine dayalı soyut beyanlar olduğunu, bu nedenle bilirkişi raporunun geçersiz sayılarak dosyaya yeni ve ehil bir bilirkişi heyeti tarafından hukuka uygun ve tüm itirazları karşılayacak nitelikte bir rapor alınmasının gerektiğini, mahkemece hukuka aykırı şekilde hüküm kurulduğunu beyanla , hatalı değerlendirmelere dayalı kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı adına tescilli ...-3-4-8-11-12-13-15 ve 16 tescil numaralı endüstriyel tasarımların SMK m.77 hükmü kapsamında hükümsüzlüğü ve sicilden terkinini, müvekkili şirketin fiillerinin tecavüz etmediğine ve hükmün ilanına ilişkin taleplerden oluşan dava açıldığını, davacının tasarımları kimsenin tekeline bırakılamayacak kadar uzun süredir kullanıldığını, tasarımların tescilinin kötü niyetli olduğunu, ve davalı tasarımlarının tamamı dünyada herkesçe kullanılan kimsenin tekeline bırakılamayacağını, davalının istinaf dilekçesine karşı cevaplarının kabulüne yerel mahkemenin kararının onanmasına, davalının haksızlığı sabit olan istinaf talebinin reddine karar verilmesini, ... A.Ş. namına tescili bulunan ... ve 16 tescil numara endüstriyel tasarımların SMK m.77’ye binaen hükümsüzlüğü ile terkinine, karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Dava, davalı adına ... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım belgesinin (3, 4, 8, 11, 12, 13, 15 ve 16 nolu ) hükümsüzlüğü ve davacı fiillerinin tecavüz teşkil etmediğinin tespiti istemine ilişkindir. Davalı adına tescilli ... tescil çoklu endüstriyel tasarım tesciline ilişkin (3,4,8,11,12,13,15,16 ) tasarımın \"dekoratif duvar kaplama paneli\" tasarımları olduğu görülmektedir. 14/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda ; Davalı tarafa ait Hükümsüzlüğü talep edilen ... - 3,4,8,11,12,13, 15 ve 16 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihleri olan 31.12.2009 tarihinden önce kamuya sunulduğu, bu sebep ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığını bildirmişlerdir. 16/05/2022 tarihli bilirkişi raporlunda ; Davacı tarafından hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan ilgili internet web sitesinin “www...com” adresinde dava konusu görsellerin geçmişte kullanıp kullanılmadığını tespit edebilmek adına web arşiv sistemi üzerinden yapılan inceleme sonucunda ilgili internet sitesinde hükümsüzlüğe dayanak olarak belirtilen katalogun ilk olarak “26 Ocak 2009” tarihli arşiv kaydında yayında olduğu tespit edildiği, arşiv kayıtları detaylıca incelendiğinde ilgili sitenin sol menülerinin arasında “...” adında bir başlık olarak yer aldığı ve başlığa ilgili “Katalog” için “http://www....com/...” linkinin verildiği, tespit edilen katalog linkinin içeriğinde “67” sayfadan oluşan “PDF” formatında bir online katalog bulunduğu, kataloğun içeriklerinde davaya konu belirtilen görsellerin kullanıldığı ve değerlendirme bölümünde eklenen görsellerin kataloğun 44. 45. 46. 47. 48 ve 49. nolu sayfalarında yer aldığı, Davacı tarafın sunduğu deliller arasında yer alan kataloglar içinde 1994 ve 1998 tarihli katalog içinde bulunan ürünler baz alındığında, hükümsüzlük talep edilen ... nolu Tescilli Tasarımın 31.12.2009 tarih öncesi kamuya sunulduğu, Bu sebeplerle, davalı taraf adına tescilli olup hükümsüzlüğü talep edilen ... - 3, 4, 8, 11, 12, 13, 15 ve 16 numaralı tasarımların koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, Endüstriyel tasarımın tescilli dahi olsa tescile esas olan “yenilik ve ayırt edicilik” şartlarının mevcut olmadığının anlaşılması halinde hükümsüzlüğüne karar verilebilmesini düzenleyen SMK m. 77 hükmü karşısında; ... - 3, 4, 8, 11, 12, 13, 15 ve 16 numaralı tasarımının hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, Hükümsüzlüğüne karar verilen endüstriyel tasarım hakkı, geriye doğru yürüyerek başlangıçtan itibaren ortadan kalkacağından; davalının sınai mülkiyet hakkı doğmamış sayılacak dolayısıyla davacının davalı adına tescilli tasarımları kullanımlarının tecavüz teşkil etmesinin söz konusu olmayacağı bildirilmiştir. SMK 56/1 maddesine göre, tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur Bu şartları taşımayan bir tasarımın hükümsüzlüğü talep edilebilir. Hükümsüzlük halleri yasanın 77.maddesi ile düzenlenmiştir. Bir tasarımın yenilik incelemesi yapılırken; tasarımın birebir aynısının daha önce yurtta ve dünyada kamuya sunulmamış olması şartı gerekirken, ayırt edicilik incelemesi yapılırken; seçenek özgürlüğü kapsamında, ürünün nihai kullanım sırasındaki görünümü itibariyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır.Ayırt edici nitelik araştırması yapılırken farklılıklara bakılmakla birlikte ağırlığın , kıyaslanan tasarımların ortak özelliklerine verilmesi gerekir. Dosya kapsamına göre, hükümsüzlüğü talep edilen 2009-06353 nolu tescilli tasarımın \"dekoratif duvar kaplama paneli\" tasarımları olduğu , endüstriyel ürünler tasarım uzmanı , mimar ve bilişim uzmanından alınan bilirkişi heyet raporlarının aynı yönde olduğu, bilirkişi heyet raporlarının ayrıntılı ve gerekçeli, denetime elverişli hükme esas alınabilir nitelikte olduğu , uyuşmazlık konusunun teknik açıdan açıklığa kavuştuğu, raporlar birbirini teyit ettiğinden artık yeni bir rapor alınması talebinin reddi kararında bir isabetsizlik bulunmadığı, bilirkişi raporları ile tespit edildiği üzere, söz konusu tasarıma konu ürünlerin tasarımın başvuru tarihi olan 31.12.2009 tarih öncesi kamuya sunulduğu, hükümsüzlüğü talep edilen 2009/06353 - 3, 4, 8, 11, 12, 13, 15 ve 16 numaralı tasarımların başvuru tarihi itibariyle koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı bu hali ile davalı adına tescilli tasarımın SMK 77.maddesi hükmü uyarınca hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, aynı yasanın 79.maddesi hükmüne göre, hükümsüzlük kararları geçmişe etkili olup, tasarım tescilinden kaynaklanan hakların baştan itibaren hiç doğmamış sayılacağından , davacının kullanımlarının davalı adına tescilli tasarımlara tecavüz teşkil etmeyeceği anlaşıldığından, mahkemece, davalı adına tescilli ...- (3,4,8,11,12,13,15,16) tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne ve davacı fiillerinin davalının tasarım hakkına tecavüz teşkil etmediğinin tespitine karar verilmesinin dosya kapsamı ve hukuka uygun olduğu, istinaf talebinin reddi gerektiği anlaşılmıştır. Davalı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 1. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 06/12/2022 tarih ve 2020/306 E. 2022/194 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40- TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 15/05/2025