T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2024/2605
KARAR NO:2025/1370
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:15/05/2024
NUMARASI:2021/825 E - 2024/388 K
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)|İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
KARAR TARİHİ:22/05/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 02.12.2021 tarihinde, davalı ... tarafından müvekkili şirket ile hiçbir ilgisi bulunmayan harici bir kablo gerekçe gösterilerek kaçak elektrik kullanıldığından bahisle müvekkili şirket aleyhine dava konusu 10.12.2021 tarihli, ... ve ... nolu 171.989,40 TL ve 294.274,65 TL tutarlı iki adet fatura tahakkuk ettirildiği, dava konusu 10.12.2021 tarihli faturaların son ödeme tarihi 20.12.2021 tarihli olduğundan, haksız ve hukuka aykırı şekilde düzenlenen faturalar nedeniyle müvekkili şirket elektriğinin kesilmesi tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını, ihtiyati tedbir talepli davada İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/833 D. İş, 2021/833 Karar sayılı kararı ile %15 teminat karşılığında müvekkili şirketin belirtilen adresteki elektriğin kesilmemesi yönünde talebin kabulüne karar verildiğini beyanla 10.12.2021 tarihli, ... ve ... nolu 2 adet fatura nedeniyle müvekkil şirketin, davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, iş bu faturaların iptaline, kaçak/usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağının hükümsüzlüğünün tespitine ve dava konusu faturalara ilişkin icra takibi açılmasının dava sonuçlanıncaya kadar tedbir yoluyla durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile yapılan görüşmeler neticesinde edinilen bilgilere göre;...Ltd. Şti. İstanbul ili, Beylikdüzü ilçesindeki ... hizmet numaralı tesisatta faaliyet göstermekte iken; 09/12/2021 tarihinde müvekkil şirketçe saha çalışma ekipleri tarafından yapılan kontrolde harici hat vasıtası ile tesisata kayıtlı sayaç haricinde kaçak elektrik kullanımı yapıldığı tespit edilerek davacı adına ... seri numaralı zabıt düzenlendiği, dava konusu mahalde çekilen kaçak kullanıma ilişkin fotoğraflar, video kaydı, tüketim kayıtları, kaçak kullanım hesap bülteni mevzuata uygun tutulan kaçak tespit tutanakları ve kaçak faturaları kesin delil niteliği taşımakta olup davacı tarafın kaçak elektrik kullandığı, bahsi geçen kaçak tüketimine ilişkin 10/12/2021 tarihli 171.989,40 TL bedelli ve 10/12/2021 tarihli 294.274,65 TL bedelli kaçak tahakkukları oluşturulduğu, böylelikle tüketicinin toplam kaçak kullanım miktarı ilk kaçak kullanımla birlikte 466.264,05 TL'ye ulaştığı, müvekkilin şirket tacir olduğu, sattığı enerjinin bedelini almak ve bunun için yürürlükteki mevzuatı çerçevesinde kendisine tanınan yetkileri kullanmak durumunda olduğu, kaçak elektrik enerjisi kullandığı açık olan ve taraflarca başlatılan icra takibi neticesinde enerji bedelini ödemeyen davacıya verilen ihtiyati tedbir kararının yerinde olmadığı, bu nedenlerle ihtiyati tedbir talebinin reddi gerektiği, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle usulden, aksi halde de açıklanan sebeplerle esastan reddine karar verilmesine, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasın karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen dosya dava dilekçesinde özetle; Davalının kullanımında olan ... hizmet numaralı tesisatta müvekkil şirket ekiplerince yapılan kontrolde sayaçtan önce giriş sigortasından 3x16+10 m2 harici kablo ile kaçak elektrik enerjisi kullanıldığının tespit edilmesi üzerine zabıt tarihinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği ... seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı tanzim edildiğini, işbu tutanağa istinaden kaçak elektrik tüketimi sırasında cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği maddeleri uyarınca kaçak elektrik tüketim tahakkuku yapıldığını, davalı aleyhine tahakkuk ettirilen kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek ...sayılı dosyadan icra takibi başlattıklarını, ödeme emrinin tebliğinden sonra davalı borçlunun haksız ve dayanaksız olarak itiraz ederek icra takibini durduğunu, davalı tarafından İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/825 Esas sayılı dosyasıyla müvekkili aleyhine menfi tespit davası ikame edildiğini, tüm bu nedenlerle iş bu davanın İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/825 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, davalının ... sayılı icra takibine itirazının iptaline ve takibin devamına, davalının alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; \" somut olayımıza davalının sorumluluğu yönünden bakıldığında; haksız fiilin bir türü olan kaçak elektrik kullanımında da diğer tüm haksız fiilden sorumluluk türlerinde olduğu gibi haksız fiil sebebiyle sorumluluğa gidilebilmesi için haksız fiil şartlarının gerçekleşmesi zaruridir. Yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve dosya kapsamına uygun ve gerekçeli oluşa göre denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere, dosyadaki verilere, sayaca ve elektrik hattına göre davacının kaçak elektrik kullanmadığı, kaçak kullanımın dava dışı başka bir işletme tarafından yapıldığının tespit edildiği bu hali ile, dosyada davalı/birleşen davacı tarafça düzenlenen kaçak elektrik tutanağı dışında kaçak kullanımın davacı tarafça gerçekleştirildiğine ilişkin başkaca delil bulunmadığı, kaçak elektrik tutanağının ise tek başına davacının haksız fiil gerçekleştirdiği (kaçak kullanım yaptığı) ve bu sebeple sorumlu olduğunun ispatına yeterli olmadığı dolayısı ile faturalar sebebiyle asıl dosya davacısının davalıya / birleşen dosya davacısına borçlu olmadığı kanaatine varılmakla asıl davanın kabulüne, birleşen davanın ise reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" gerekçeleriyle 1-Asıl davanın KABULÜ İLE, dava konusu olan 10/12/2021 tarihli, 20/12/2021 son ödeme tarihli, 171.989,40 TL ve 294.274,65 TL tutarlı ... ve ... nolu 2 adet elektrik faturasından dolayı davacının davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine,-Faturaların İPTALİ ile kaçak elektrik tespit tutanağının İPTALİNE,2-Birleşen davanın REDDİNE, karar verilmiştir.Karara karşı davalı-birleşen dosya davacısı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davalı-birleşen dosya davacısı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yanlış nitelendirildiğini, davacı-birleşen dosya davalısının müvekkili şirketin kayıtlı abonesi olup taraflar arasında abonelik/sözleşme ilişkisi bulunduğunu, uyuşmazlığın bu sözleşme ilişkisine göre çözümlenmesi gerektiğini, abonenin sözleşme gereği sorumluluklar olup bunların başında kendine ait hattı başkasına kullandırmama, kendi aboneliği üzerinden hattını normal veya kaçak olarak başkalarına kullandırmama geldiğini,haksız fiil faili ile abonenin birlikte müştereken ve müteselsilen sözleşme ilişkisinin bir gereği olarak sorumlu olduklarını, müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilen Kaçak Elektrik Tespit ve Tahakkuku mevzuata uygun olduğunu, müvekkili şirket personellerince,... hizmet numaralı adreste, 09/12/2021 tarihinde yapılan kontrolde, sayaçtan önce giriş sigortasından 3x16+10 m2 harici kablo ile enerji (elektrik) tüketildiğinin tespiti üzerine, işbu tüketimin, zabıt tarihinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42/1-b maddesi, ''b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,'' şeklindeki hükmü kapsamında olduğunun kabulü ile dava konusu, 09/12/2021 tarihli ve ... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağı tanzim edildiğini, müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilen kaçak elektrik tespiti mevzuata uygun olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, kaçak hattın kiracı dava dışı ...' e enerji götürdüğü, kaçak hattın kiracı dava dışı ... tarafından kira sözleşmesinin imzalanması akabinde kullanılmaya başlandığı ve bu cihetle dava konusu kaçak kullanımının, davacı - birleşen dosya davalısı tarafından değil, kiracı dava dışı ... tarafından gerçekleştirildiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmişse de işbu görüş ve kanaatin hatalı olduğunu, kaçak elektrik tespit tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan belgelerden olduğunu, tutanağın aksinin iddia edilmesi halinde bundan kendisine hak bahşeden kişinin aksini ispat etmesi gerektiğini, icra inkar tazminat taleplerinin de haklı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Dava, asıl davada kaçak tahakkukuna dayalı menfi tespit, birleşen davada ise kaçak tahakkukuna dayalı başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı abone dava dilekçesinde, faturalara dayanak olarak gösterilen kaçak/usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağının müvekkilinin kiracısı olarak bulunduğu işyerinin bir kısmında bulunan bir diğer kiracı olan \"...- ...\" isimli işyerinin kullanımına ilişkin olduğunu ileri sürmektedir.Davalı/birleşen dosya davacısı ise, abonenin kaçak kullanımdan fiili kullanıcı ile beraber sorumlu olduğunu ileri sürmektedir.Mahkemece taraf delilleri toplanmış. bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi raporunda; \"Tutanaktaki bilgilere göre, kaçak hat üzerindeki elektrikli cihazların kurulu gücü 113,45 kW'dir. ...'ın uyguladığı Yönetmeliğin 42-b) bendi olup burada abonelik sözleşmesi mevcut iken mühürlü sayaçtan geçirilmeden ayrı bir hat ile yapılan tüketim kaydedilmeden yapılan kaçak kullanım olduğu belirtilmiştir.Tespit sırasında kaçak hat kaldırılıp tesisat normal hale getirilmiş ve tüm tüketimler tesisatta bulunan Makel marka sayaçta kaydedilmeye başlandığı, bu durumda Makel marka sayaçta kaydedilmiş tüketimler belirgin şekilde yükselecektir. ... kaçak kullanım süresini geriye dönük yönetmelikte belirtilen en uzun süre olan 1 yıl almıştır. Asıl dosya ... Otomotiv'in açtığı menfi tespit davası olup, yapılan keşif ve tüm dosya içeriği birlikte incelendiğinde 3x16+10 mm'lik kaçak hattın ...'e enerji götürdüğü, kaçak hattın azim Otomotiv'in imzaladığı 24/11/2017 tarihli kira sözleşmesi itibariyle kullanılmaya başlandığı, asıl dosyadaki talebe göre ... Otomotiv'in kendilerine tahakkuk ettirilmiş iki adet 10/12/2021 tarihli 294.274,65 TL ve 171.989,40 TL meblağlı faturaların toplamı olan 478.294,91 TL kadar borçlu olmadığı kanaatine varıldığı, Birleşen İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/284 Esas sayılı dosyası ise ...'ın açtığı itirazın iptali davası olup, yapılan keşif ve tüm dosya içeriği birlikte incelendiğinde, 3x16+10 mm'lik kaçak hattın 113,45 kW kurulu gücü olan elektrikli cihazları yapılan iş gereği eş zamanlı olarak çalıştırması mümkün değildir. Dosyada bulunan Tesisat Endeks Dökümü ile yapılan gerçeğe yakın hesaplama yöntemi ile ...'ın alacağını ... Otomotivden talep edebileceği\" şeklinde görüş bildirilmiştir.Abonelik sözleşmesini imzalayan abone, sözleşme sona erinceye kadar tahakkuk edecek olan tüketim bedelinden, dağıtım yapan kuruma karşı sözleşme gereği sorumludur. Hemen belirtmek gerekir ki, burada kullanımın normal ya da kaçak kullanım olmasının da sonuca etkisi bulunmamaktadır.Buna göre, fiili kullanıcıya karşı rücu hakkı mevcut olan abonenin, sözleşmesi iptal edilmediği sürece, kullanım bedelinden dolayı fiili kullanıcı ile beraber müteselsil sorumluluğunun devam edeceği kuşkusuzdur.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ve Yüksek Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış uygulamasına göre, abonelik iptal ettirilmedikçe, o abonelik üzerinden tüketilen su, elektrik ve doğalgaz gibi abonelik bedellerinden fiili kullanıcı ile birlikte abone de müteselsilen sorumludur. Nitekim, aynı ilkeler...'nın 27.04.2011 tarih ve 2011/19-104 E.-239 K.sayılı ilamında da benimsenmiştir.Somut olayda; davacının, davaya konu faturanın düzenlendiği tarihte abone olduğu, işyerindeki diğer kiracının kullandığı cihazların harici hat ile davacı aboneye ait sayaca bağlandığı anlaşılmaktadır.Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vermelidir. (HMK m. 266 ) Hal böyle olunca, mahkemece, abonelik sözleşmesi değerlendirilerek ve yerleşik içtihatlar nazara alınarak, normal ve kaçak tüketimden sorumlu olan davacının, abonelik üzerinden tüketilen elektrik bedelinden fiili kullanıcı ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilerek, davacının iddiaları da değerlendirilip, tartışılarak; davalı şirketin davacıdan isteyebileceği fatura bedelinin duraksamasız belirlenmesi noktasında, konusunda uzman üç kişilik bilirkişiden, tahakkuk tarihinde yürürlükte bulunan ilgili mevzuat hükümlerine göre hesaplamayı içerir,denetime elverişli rapor alınmak suretiyle, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davalı/birleşen davacının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK 353/1-a-6 md gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,yukarıda belirtilen şekilde yargılama yapılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalı-birleşen dosya davacısının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yukarıda izah edilen şekilde, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine,Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.