T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2024/308-2025/489
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31.HUKUK DAİRESİ
\t\t\t (İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(Başvuru Kabul/Gönderme/HMK m. 353/1-a.6)
DOSYA NO\t: 2024/308 Esas
KARAR NO\t: 2025/489
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 28/09/2023
NUMARASI\t\t: 2019/573 Esas-2023/611 Karar
DAVANIN KONUSU\t: Alacak/Manevi Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 20/05/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 27/05/2025
\tDavacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Alacak/Manevi Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkin davasında mahkemece verilen red kararına karşı davacı vekilince; asıl ve ek karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
\tTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
\t\t\t\t\t\t\tDavacı vekili; müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan 22.09.2011, 09.12.2011, 22.06.2012 tarihli sözleşmeler ile müvekkili şirketin, DSİ İzmir 2.Bölge Müdürlüğü, \"Küçük Menderes Beydağ Projesi Ödemiş Beydağ Sulaması\" işine ait \"CTP boru ve özel parçaları\" nın üretimi, nakliyesi ve döşenmesinin alt yükleniciliğini üstlendiğini, müvekkilinin sözleşmeler kapsamında davalı tarafa 18.06.20013 tarihli 112141 seri numaralı, 1.140.000,00 TL bedelli teminat mektubunu teslim ettiğini, müvekkili şirketin sözleşmeler gereğince tüm edimlerini yerine getirdiğini mektubun iadesi koşulları oluştuğunda, davalıya başvurarak mektubun iadesini talep ettiğini, davalı tarafın teminat mektubunu iade etmek yerine, haksız ve usulsüz olarak nakde çevirdiğini, davalının haksız eylemi neticesinde teminat mektubu nakde çevrilen müvekkili şirketin, itibar kaybına uğradığını belirterek, 1.140.000,00 TL tutarındaki teminat mektubu bedelinin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline (istirdadına), davalının teminat mektubu bedelinin %10'u oranında kötü niyet tazminatı ödemesine, 360.000,00 TL manevi tazminatın avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı vekili; taraflar arasında 22.09.2011, 09.12.2011 ve 22.06.2012 tarihli sözleşmeler imzalandığının, davacının 09.12.2011 tarihli Sözleşme ile ilgili teminatlarını süresinde teslim etmediği için Ankara 30. Noterliği 29.12.2011 tarih 22691 yevmiye numaralı, 22.09.2011 tarihli Sözleşme ile ilgili teminatını süresinde teslim etmediği için Ankara 30. Noterliği 29.12.2011 tarih 22690 yevmiye numaralı, 22.06.2012 tarihli Sözleşme şartlarını ihlal ettiğini için Ankara 30. Noterliği 16.08.2012 tarih 11621 yevmiye numaralı, 22.06.2012 tarihli Sözleşme’nin boru döşemesi ile ilgili belirlenen şartlarını ihlal ettiği için Ankara 30. Noterliği 11.04.2013 tarih 5661 yevmiye numaralı, 22.06.2012 tarihli Sözleşme şartlarını ihlal ettiği için Ankara 30. Noterliği 13.05.2013 tarih 7148 yevmiye numaralı, 22.06.2012 tarihli Sözleşmeye konu edimlerini yerine getirmeyerek şantiyede iş başı yapmadığı için Ankara 30. Noterliği 17.03.2013 tarih 7379 yevmiye numaralı, 22.06.2012 tarihli Sözleşme şartlarını ihlal ettiği için Ankara 30. Noterliği 06.09.2013 tarih 13682 yevmiye nolu ihtarnameleri gönderildiğini, davacı taraf 02.05.2013’ten itibaren şantiyede iş başı yapmadığından dolayı imalatların mevcut durumunun tespiti için 15.05.2013 tarihinde Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesi 2013/12 Değişik İş Dosyası ile tespit yaptırdıklarını, 57.842,27 metre uzunluğundaki CTP boru hattı ve özel parçalarının montajının yapıldığı, 10.065,56 metre uzunluğundaki hattın ise montajının yapılmadığı, UR-Rİ hattı D27 ve D28 nolu dirseklerin montajının da tekniğine uygun olarak yapılmadığı, KL boru hattının Km:0+00 ile Km:0+646,48 arasında bulunan 646,48 metre uzunluğundaki hattın montajı ile KR boru hattının Km:0+000 ile Km:0+015,00 arasında bulunan 15 metre uzunluğundaki hattın davacı tarafından yapılmadığı, başka bir taşeron tarafından yapıldığının bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, tespit taleplerinden sonra davacı 23.07.2013’e kadar tekrar şantiyede imalat yaptığı için bu defa 26.08.2013 tarihinde Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesi 2013/18 Değişik İş Dosyası ile imalatların mevcut durumunun tespitini yaptırdıklarını, 1800 ve 1400 çapında ve basınç sınıfı PN6 olarak projelendirilen UL-Lİ hattının önceki tespit tarihinden sonra 417,54 metre + 2.323,93 metre = 2.740,93 metre uzunluğundaki montajının yapıldığı, bu kısım içerisinde montajı yapılan 15,55 metre uzunluğundaki hattın, müvekkiline verilen UL-Lİ boru hat planında hat sonu olarak belirtilen Km:8+600,00’dan sonra yapıldığının bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, sözleşme kapsamında yapılan imalatlarda çıkan ayıpların onarımı için davacıya Ankara 30. Noterliğinden 07.07.2014 tarih 10190 yevmiye nolu ihtarnamenin gönderildiğini, davacı bu ihtarnamenin gereğini yerine getirmediği için 04.11.2014 tarihinde Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesi 2014/14 Değişik İş Dosyası ile davalının imalatlarındaki ayıpların tespiti için dava açıldığını, proje ve davacı ile yapılan Sözleşmeler kapsamında montajı yapılmış olan CTP boru hattının içeriden yürünerek yapılan kontrollerinde CTP borular ve ek parçalarında, davacı tarafından yapılan montaj hatasından kaynaklanan kırıklar, farklı oturmalar, boru uçları arası açıklıklar ile aşırı sehimler olduğu, bu kapsamda 255 adet borunun üstü açılarak boru alt kısım dolgusu tekrar yapılması gerektiği ve üzerinin katmanlar halinde sıkıştırılarak doldurulması gerektiği, 29 adet boru deforme olduğu için değiştirilmesi gerektiği, 172 adet boru için sarım yapılması gerektiği, el yatırmalarının taşlanarak yeniden yapılması gerektiği, 24 adet boruda bulunan darbe ve kırıkların yama ile onarılması gerektiğinin bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, bu tespit akabinde Ankara 30. Noterliği 12.11.2014 tarih 15985 yevmiye nolu ihtarnamesi ile tespit edilen tüm ayıpların davacının nam ve hesabına giderileceğinin ihtar edildiğini, davacı tarafın bu ihtarnameler ile talep edilen edimlerden hiç birini yerine getirmediği gibi cevap bile vermediğini, akabinde 22.06.2012 tarihli Sözleşme uyarınca verilen teminatlarını uzatması için Ankara 30. Noterliği 12.05.2015 tarih 6389 19.11.2015 tarih 15170 ve 17.05.2016 tarih 20322 yevmiye nolu ihtarnamelerinin gönderildiğini, davacıya Ankara 57. Noterliği 12.10.2016 tarih 40836 yevmiye nolu ihtarname gönderilerek 22.09.2011, 09.12.2011, 22.06.2012 tarihli Sözleşmeler ile yüklendikleri edimleri basiretli bir tacir gibi yerine getirmediği, Sözleşme şartlarını ihlal ettiği, teminatın uzatılmasında daimi suret ile temerrüde düştüğü ve taraflar arasında hukuki uyuşmazlık çıkarttığı, 22.06.2012 tarihli Sözleşme kapsamında Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesi 2014/14 Değişik İş Dosyası ile tespit edilen ayıpları gidermediğinden dolayı ayıpların nam ve hesaplarına giderildiği, ayıplı imalatların onarımı için nam ve hesaplarına yapılan bu harcamaları 22.06.2012 tarihli Sözleşmenin 10/3, 22, ve 30. maddeleri uyarınca müvekkiline ödemesi gerektiğinin ihtar edildiğini, devam eden süreç davacıya Ankara 57. Noterliği 29.11.2016 tarih 47021 yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek teminat çekinin yetkili kişiler tarafından imzalanmasının talep edildiğini, muhtelif tarihlerde ihtarnameler gönderilerek teminatların süresinin uzatılması defalarca ihtar edildiğini, davacı tarafın teminat mektubu süresini uzatmaması üzerine davaya konu edilen teminat mektubunun nakde çevrildiğini, Sözleşme’nin 16. ve 24. Maddelerinden kaynaklanan cezai şart hakkları dahil Sözleşme’den ve kanundan kaynaklanan tüm haklarını saklı tuttuklarını davacıya Ankara 57. Noterliğinin 16.05.2019 tarih 14390 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ edildiğini, davacının sözleşme’nin 16. Maddesi’nin, Sözleşme’nin 24. Maddesi’ne yapmış olduğu atıf sebebi ile günlük 108.250,00-TL cezai şart ödeme yapmak zorunda olduğunu, davacıya Ankara 54. Noterliğinden 10.04.2019’da gönderilen 12199 yevmiye sayılı ihtarname kapsamında talep edilen 1.045.653,42-TL anapara borcu ile 09.01.2015’ten ihtarname tarihi olan 13.05.2019’a kadar toplam 562.017,00-TL anaparaya işlemiş avans faizi borcunu ödemediğini, tüm bu sebeplerden dolayı, 22.06.2012 tarihli Sözleşme’nin 16. Maddesi uyarınca teslim edilen ... Şube 18.06.2013 tarihli 112141 nolu 1.140.000,00-TL bedelli Kesin Teminat Mektubunun Sözleşme hükümleri kapsamında nakde çevrildiğini, nakde çevrilen tutarın davacının nam ve hesabına yaptırılan işler, bu işlerin bedelinin avans faizi ve talep edilen çek teminatının teslim edilmemesi sebebi ile doğan cezai şartı karşılamaya yetmediğini, teminat mektubunun nakde çevrilmesi sözleşme şartlarına uygun olduğu için davacının kötüniyet ve manevi tazminat talebinin de ret edilmesi gerektiğini belirterek davacının taleplerinin reddini istemiştir.
\t Davalı vekili 27/10/2023 tarihli dilekçesi ile; dava dilekçesinin netice talep kısımı ile sabit olduğu üzere davacının teminat mektubu bedeli olan 1.140.000-TL'nin davalıdan istirdadı (istirdat talebi), teminat mektubu bedeli olan 1.140.000-TL'nin %10'u olan 140.000-TL için köyü niyet tazminatı (maddi tazminat talebi) ve 360.000-TL (manevi tazminat talebi) olmak üzere üç talebi bulunduğunu, davacının bu üç bağımsız talebinin de ret edildiğini, lehlerine vekalet ücretine hüküm edilir iken davalının ret edilen \"istirdat talebi\" için 1.140.000-TL üzerinden 155.400-TL nisbi vekalet ücretine hüküm edilmediğini, davacının, istirdat talebinin niteliği itibariyle bir maddi tazminat talebi olmadığını, davacının, borçlu olmadığı halde ödediği 1.140.000-TL'nin davalıdan tahsilini talep ettiğini, davacının bu talebi bir maddi tazminat olarak kabul edilemiyeceğini ve vekalet ücretine hükümedilirken 140.000-TL kötü niyet tazminatı (maddi tazminat) talebi ile birlikte değerlendirilemeyeceğini, HMK 305/A- maddesinin \"Taraflardan her biri, nihaî kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde, yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda, ek karar verilmesini isteyebilir. Bu karara karşı kanun yoluna başvurulabilir.\" şeklinde olduğunu, bu kapsamda iş bu dilekçeleri ile ek karar verilmesi talep ettiklerini belirterek, \"Davacının, istirdat talebinin reddi nedeniyle AAÜT uyarınca belirlenen 155.400-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine\" şeklinde ek karar verilmesini talep etmiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
\t\t\t\t\t\t\tMahkemece; davacı tarafça sözleşmeler kapsamında yapılıp teslim edilen işin eksik ve ayıplı olduğu, ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, davalı yanca süresinde yapılan ihbarlara rağmen ayıp ve eksik işlerin davacı taşeron tarafından giderilmemesi üzerine davalı yüklenici tarafından ayıp ve eksikliklerin giderildiği, bu giderlerden davacı tarafın sorumlu olduğu, davalı tarafça giderilen ayıpların toplam bedelinin 1.045.653,42 TL olduğu, davalı tarafın Ankara 54. Noterliğinden davacı tarafa keşide ettiği 10.04.2019 tarih 12199 yevmiye nolu ihtarname ile nama ifa nedeniyle yapılan 1.045.653,42TL giderin imalat tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bildirdikleri banka hesap numarasına üç gün içinde ödenmesini talep ettiği, ihtarnamenin 15/04/2019 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen davacı tarafça ödemede bulunulmadığı, davalı tarafın nama ifa nedeniyle yapmış olduğu 1.045.653,42TL gideri temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı taraftan talep edebileceği, teminat mektubunun paraya çevrildiği tarihte davalı tarafın alacak tutarının 1.140.000,00-TL bedelli olan dava konusu teminat mektubu tutarından fazla olduğu, yapılan ihtarlara rağmen teminat mektubu süresinin davacı tarafça uzatılmadığı gibi ihtarnamede belirtilen çeke ilişkin yetkililerin imza sirkülerinin davalı tarafa teslim edilmediği, davalı tarafça teminat mektubunun haklı olarak paraya çevrilmiş olduğu, davacının maddi tazminat (istirdat), kötüniyet tazminatı ve manevi tazminat taleplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıda yazılı karar verilmiştir.
\t\t\t\t\t\t\tMahkemece 27/10/2023 tarihli Ek Kararda; HMK'nın hükmün tamamlanması başlıklı 305/A maddesinde;\" Taraflardan her biri, nihaî kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde, yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda, ek karar verilmesini isteyebilir. Bu karara karşı kanun yoluna başvurulabilir.\" hükmünün mevcut olduğu, mahkemece davacı tarafın istirdat talebi maddi tazminat olarak değerlendirildiği ve davalı lehine vekalet ücretinin de AAÜT 13/son maddesi uyarınca belirlenmiş olup Mahkemenin 28/09/2023 tarihli 2019/573 Esas ve 2023/611 Karar sayılı gerekçe kısmının son paragrafının da davacı vekilinin istirdat talebinin maddi tazminat talebi olarak kabul edildiği, somut olayda HMK 305/A maddesinde aranan hükmün tamamlanması koşullarının mevcut olmadığı belirtilerek yerinde görülmeyen talebin reddine karar verilmiştir.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
\tDavacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; denetime elverişsiz raporla yetersiz, eksik inceleme ile karar verildiğini, ticari defterlerinin kül halinde incelenmediğini, davalının fatura ya da iade faturası düzenlemediğini, müvekkile yöneltilen alacak davası da olmadığını, davalı alacağı kabul edilse dahi zamanaşımına uğradığını, davalı tarafından sunulan faturaların müvekkilin sorumluluk alanı ile ilgili olup olmadığının tartışılmadığını, davalının alacağını ispat edemediğini, raporda belirtilen alacaklar yönünden hüküm kurulmadığından hükmün eksik olduğunu belirtmiştir.
\tDavalı vekili asıl ve ek karara karşı istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı tarafın reddedilen istirdat talebi yönünden karar tarihinde belirlenecek nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsilini istediklerini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
\tGEREKÇE :
\tDava, Alacak/Manevi Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tEserdeki ayıplar yönünden ayıp giderim bedelinin ayıbın ortaya çıktığı tarihe ayıpların giderilmesi için gereken makul süre eklenmek suretiyle bulunacak tarihe göre belirlenmesi gerekir. Ayıbın ortaya çıktığı tarih ile davanın açıldığı tarih arasında uzun süre var ise davanın geç açılmasında yüklenicinin bir kusuru bulunmadığından 6098 sayılı TBK'nın 114/II. maddesi yollamasıyla 52. maddeleri gereğince artan zarardan sorumlu tutulamaz. Ayıbın ortaya çıktığı tarih ile dava tarihi arasındaki maliyet farkına (artan zarara) iş sahibi katlanmak durumundadır. Ayrıca, ayıpların giderim bedelinin mahalli piyasa rayicine göre, mahalli piyasa fiyatlarına KDV ve yüklenici kârı dahil olduğundan piyasa rayicine göre belirlenecek miktara KDV ve yüklenici kârı eklenmeksizin ayıp giderim bedeli belirlenmelidir (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi , 2018/2563 Esas, 2018/4079 Karar).
\tSomut olayda davacı tarafından eksik ve ayıplı olarak bırakılan işin davalı tarafından dava dışı 3. kişiye tamamlattırıldığı konusunda Mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiş ise de yukarıdaki açıklamalara göre rayiç hesabı yapılmadan davalı tarafından dosyaya sunulan iş yapımına ilişkin fatura bedelleri esas alınarak sonuca gidilmesi ve asıl alacağa işleyecek muhtemel faiz miktarının davacı alacağından mahsup edilmesi doğru görülmemiştir.
\tO halde Mahkemece yapılacak işlem; dava konusu işte davacı tarafından yapılan imalattaki ayıp ve eksikliğin giderilmesi için davalı tarafından gönderilen noter ihtarında verilen süreye ayıp ve eksikliğin giderilmesi için makul süre eklenerek bulunacak tarih itibariyle ayıp ve eksiklerin giderilmesi için yukarıdaki açıklamalara göre rayiç bedelin hesaplanması, farazi faiz hesabı yapılmadan davacı alacağından mahsup edilmesi, kabule göre de karar tarihinde yürürlükte bulunacak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/3 maddesi de dikkate alınarak tarifenin 3. kısmına göre vekalet ücretine hükmedilmesi ile ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.
\tAçıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin taraf vekillerinin asıl karara karşı istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, ek karar yönünden istinaf başvurusu konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin asıl karar yönünden istinaf başvurularının KABULÜNE, davalı vekilinin ek karar yönünden istinaf başvurusu konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
\t2-ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 28/09/2023 tarih ve 2019/573 Esas-2023/611 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
\t3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
\t4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
\t5-Davalı tarafından asıl ve ek karar yönünden yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde davalıya iadesine,
\t6-Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
7-İnceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. Fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 20/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
✍e-imzalıdır
Üye
✍e-imzalıdır
Üye
✍e-imzalıdır
Katip
✍e-imzalıdır