T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t: 2025/577
KARAR NO\t\t: 2025/1018
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN D.İŞ KARARIN
MAHKEMESİ\t: KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 07/03/2025
NUMARASI\t\t: 2025/43 D. İş Esas - 2025/41 D. İş Karar
DAVA\t\t: İHTİYATİ HACİZ
KARAR TARİHİ\t: 15/05/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 15/05/2025
Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebine ilişkin olarak yapılan değişik iş yargılamasında ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen karara karşı yasal süresi içerisinde ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda 07/03/2025 tarihli değişik iş sayılı kararda;; ''...İhtiyati haciz isteyen vekili müvekkilinin, karşı tarafın ... ...Tesisleri'nde yürütmekte olduğu \"Kalınlık Kontrol Projesi\" kapsamında, iskele kurulum ve izolasyon hizmetleri sağlamak amacıyla ... ile sözleşmesi imzaladığını, sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini,
M012025000000016 SAYILI FATURA ile 2.003.980,74 TL tutarında alacaklı olduğunu, söz konusu faturanın vadesinin 06/03/2025 tarihinde dolduğunu, alacaklarının muaccel hale geldiğini,
Müvekkilin hazırlamış olduğu faturalarının ... ve ... yetkililerinin işin her aşamasında yaptığı denetimler neticesinde oluşturulduğunu ve hakediş sürecinde hiçbir itiraz ile karşılaşılmadığını,
Alacaklarının kaynağının sözleşmeye, hizmet verilen şirketler tarafından yapılmış onaylara tabi olduğunu,
... şirketinin, ... şirketinden almış olduğu ihale dışında Türkiye’de hiçbir ticari faaliyeti bulunmadığını, 2025 yılı için açılan yeni ihaleyi kazanamadığını ve Türkiye’deki tüm bağlantılarını koparmaya başladığını ileri sürerek uygun görülecek teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verilerek, ihtiyati haciz kararı neticesinde karşı tarafın ...’dan alacağı tüm hakediş ve alacaklarına, banka hesapları ve varsa malvarlığına, ... ile ... arasında yapılmış olan sözleşmeye istinaden yatırılmış teminat bedelinin müvekkiline ödenmesi için ... Şirketine haciz ihbarnamesi gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Talep İİK'nun 257 vd.maddelerine göre yapılmış ihtiyati hacze ilişkindir.
Anılan maddeye göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile diğer haklarını haczettirebilir. Buradan anlaşıldığı üzere ihtiyati haciz kararı verebilmenin şartlarından birisi alacağın varlığıdır. Alacaklının alacağı hakkında mahkemeye kanat verecek deliller göstermesi gerekir; mahkemenin ispat sınırını aşan bir alacak hakkında ihtiyati haciz kararı verebilmesi için alacaklı, alacağının yaklaşık ispat seviyesinde ispatlamalıdır.
Bu bağlamda, tacirler ticari delil sistemi gereğince defterler ve faturalar aracılığıyla yaptığı iş ve hizmetleri, hukuki ilişkileri, hukuki ilişki çerçevesinde tahakkuk eden alacağı ve tutarını ispat edebilirler. Ancak bunun için her iki tarafın tacir olması, her iki tarafın da defterlerine kaydı gereken bir ticari iş olması, defterlerin muhasebe tekniğine ve yasaya uygun tutulması, tüm defterlerdeki kayıtların birbirini teyit etmesi ve dayanak belgeler ile uyumlu olması, karşı tarafın usulüne uygun olarak tutulmuş defterlerinin aksi kayıt içermemesi gerekir (HMK.m.222).
Somut olayda, ihtiyati haciz isteyen şirket tacir olup dosyaya sunduğu faturaya dayanarak karşı taraftan alacağına karşılık onun mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep ettiği anlaşılmaktadır.Sadece fatura ve taraflar arasında düzenlenen sözleşme suretinin sunulmuş olması, talepte bulunanın diğer defter ve belgeleri ile karşı tarafın tüm ticari defter ve belgelerinin talep içeriğinde bulunmaması, faturalara konu alacağın çekişmeli yargıda delillerle birlikte karşılaştırılarak alacağın kesinliği ve miktarının belirlenmesinin mümkün olacağı gözetildiğinde; ihtiyati haciz isteyenin talep konusu alacağının varlığını yaklaşık ispat seviyesinde ispatlanamadığı sonucuna varılmıştır. Yine karşı tarafın mal varlığını azaltmaya yönelik girişimde bulunduğunun somut delillerle talep edence ortaya konulamadığı...\" gerekçesi ile; İhtiyati haciz isteyen vekilinin ihtiyati haciz talebinin REDDİNE karar verilmiş, verilen bu karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ:
İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen değişik iş red kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme yükümlülüklerini müvekkili şirketin yerine getirdiğini, müvekkilinin yaptığı işler ile ilgili olarak hakediş düzenlenmesi üzerine e-fatura kesildiğini, karşı taraf borçlunun süresi içerisinde hakedişe ve faturaya herhangi bir itirazının bulunmadığını, alacağın muaccel olduğunu ve ihtiyati haciz koşullarının oluştuğunu ileri sürerek yerel mahkeme değişik iş kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
İhtiyati haciz, nitelikçe bir geçici hukuki koruma tedbiridir. (HMK 406/2) Geçici hukuki koruma tedbirlerinin amacı, yargı organları önünde hak arayan kişilerin nihai olarak elde etmeyi umdukları haklarına erişimi kolaylaştırmaktır. Bu amacın gerçekleşmesi için, elde edilmesi umulan hakların ya da onların konularının ortadan kalkması, yok olması, değiştirilmesi gibi olasılıkların bertaraf edilmesi gerekir. Elde edilmesi umulan hakka kavuşulmasını kolaylaştırıcı tedbirler hak arama özgürlüğünü, adil yargılama hakkını ve hukuk devleti ilkesini de yakından ilgilendirir. (İHAS 6, 2709 sayılı T.C Anayasası 36, HMK 33) İhtiyati haciz istekleri değerlendirilirken geçici hukuki koruma tedbirlerinin açıklanan bu amacının gözden uzak tutulmaması gerekir.
İİK'nın 257/1. maddesinde \"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.\" denilmiştir. Aynı kanunun 258/1. maddesine göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir.
Somut uyuşmazlıkta; dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre, taraflar arasında düzenlenen 14.09.2023 tarihli İskele Kurulum Söküm Kiralama ve İzolasyon Hizmetleri sözleşmesi gereğince karşı taraf borçlu tarafından düzenlenen 27.02.2025 tarih ve 24 nolu hakediş ile ihtiyati haciz talep eden şirketin 1.964.687.00.TL'lık iş yaptığı ve ihtiyati haciz isteyen tarafından bu hakediş dikkate alınarak 27.02.2025 tarihinde vergilerle birlikte 2.003.980.74.TL bedelli e-faturanın karşı taraf adına düzenlendiği nazara alınarak yaklaşık ispat koşullarının ihtiyati haciz talep eden tarafından yerine getirildiği, bu nedenle İİK'nın 257. ve izleyen maddelerinde öngörülen ihtiyati haciz koşullarının oluştuğunun kabulü gereklidir.
İİK'nın ihtiyati hacizde teminat başlıklı 259/1,2,3. maddesinde '' İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96. maddesinde (HMK'nun 87. Md.) yazılı teminatı vermeye mecburdur. Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz. Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata lüzum olup olmadığını takdir eder,'' şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Anılan yasa hükmü ve dosya kapsamı ile ihtiyati haciz talebinin bir ilama veya ilam mahiyetinde bir belgeye dayanmadığı gözetilerek mahkemece, teminat karşılığı ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yukarıda yazılı gerekçeyle talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Ne var ki 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verileceği belirtilmiş olup anılan yasal düzenleme uyarınca ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf itirazının kabulü ile mahkemece verilen değişik iş kararın kaldırılarak yeniden esas hakkında aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarda açıklanan nedenlerle;
I-İhtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile; Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 07/03/2025 tarih ve 2025/43 D.İş Esas 2025/41 D.İş Karar sayılı kararın 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
II-KALDIRILAN DEĞİŞİK İŞ KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
\"1-İhtiyati haciz talebinin KISMEN KABULÜ ile ihtiyati haciz talebine konu alacak miktarı olan 2.003.980.74.TL'nın tahsilini teminen ve taktiren anılan miktarın %15'ine tekabül eden 300.597.11.TL nakdi teminat tutarı ilk derece mahkemesi veznesine yatırdığında veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubu ilk derece mahkemesine ibraz edildiğinde; İİK'nın 257. ve devamı maddeleri gereğince aleyhine ihtiyati haciz istenilen karşı tarafın haczedilebilir araç ve gayrimenkul mallarının borcu karşılamaya yeter düzeyde İHTİYATEN HACZİNE,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Takdir olunan teminatın yatırılması halinde kararın infazı için ilk derece mahkemesince İcra Müdürlüğü'ne ibraz edilmek üzere kararın bir örneğinin imza karşılığı ihtiyati haciz isteyen vekiline verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli olan harç peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-İhtiyati haciz isteyen kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarife uyarınca hesap ve takdir olunan 7.500,00.TL maktu vekalet ücretinin aleyhine ihtiyati haciz istenilen karşı taraftan alınarak ihtiyati haciz isteyene verilmesine,
5-İhtiyati haciz isteyen tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından, bu hususta karar ittihazına yer olmadığına,\" şeklinde HÜKÜM TESİSİNE,
III-İhtiyati haciz isteyen tarafından istinaf kanun yolu başvurusu sırasında yatırılan istinaf karar harcının yatıran tarafa iadesine,
IV-İhtiyati haciz isteyen tarafından istinaf aşamasında yapılan 1.683,10.TL başvuru harcı ve 225,00.TL dosya gidiş dönüş masrafı olmak üzere toplam 1.908,10.TL'nin aleyhine ihtiyati haciz istenen karşı taraftan alınarak ihtiyati haciz isteyene verilmesine,
V-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından ihtiyati haciz isteyen lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
VI-Teminatın yatırılmasına yönelik işlemlerin takibinin yerel mahkemesince yürütülmesine,
VII-Kararın tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere 15/05/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.