T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/569 Esas
KARAR NO\t:2025/287
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:25/08/2017
KARAR TARİHİ:25/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan 25/08/2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı ....tarafından ihtiyati tedbir kararının infazını engellemek için yapılan hukuka aykırı işlemler nedeni ile davalı....nin gerçekte alacaklı olmadığı halde ... ile birlikte hareket ederek davacı müvekkilinin aleyhine bilerek hareket etmesi yanında ancak temlik alacaklısı olabilmesi mümkün iken işin yapılmamış olması yanında faturaların da kesilmemiş olduğu dikkate alınarak davacı müvekkilce ödenilmek zorunda kalınan ... Bankası ... şubesi 23.09.2016 basım tarihli ... numaralı 31.08.2017 vadeli 135.000.TL tutarlı çekin bedelinden ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyası davalılar ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu tutularak ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsil edilen paranın istirdatı/tazminine karar verilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ....vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya ilişkin ilk itirazlarının değerlendirilerek davanın esasa girilmeden husumet yokluğu nedeniyle reddini, davacının birleştirme talebinin reddi ile İİK.72/8 ve HMK.6/1 gereği yetki itirazının kabulüne ve dosyanın, yetkili olduğunu beyan ettikleri ... Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, davanın esasına girilmesi halinde ise haksız ve hukuka aykırı nitelikteki, kötüniyetli işbu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin , karşı taraf üzerinde bırakılmasına,karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ....vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının birleştirme talebi reddi ile İİK.72/8 ve HMK:6/1 gereği yetki itirazının kabulü ve dosyanın, yetkili olduğunu beyan ettikleri İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini,müvekkili şirketin çeki kötü niyetli ve bile bile borçlu zararına hareketle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusur bulunduğu sabit olmadığından, esasen ispatlaması da mümkün olmadığından, yapılan faktoring işlemi yasal presedüre uygun faturaya dayandığından , ayrıca çek nedeni ile faktoring ilişkisine girilmiş olması kıymetli evraktaki ilkelerin istisnası olarak yorumlanamayacağından kıymetli evrakın mücerretliği ilkesi gereği hamilin keşidecisi ve ciranta arasındaki borcun doğuş sebebini araştırmakla yükümlü bulunmadığından , şahsi defiler iyiniyetli meşru hamil konumundaki müvekkili şirkete karşı ileri sürülemeyeceğinden, çekin teminat çeki olduğu ispatlanamadığından , çek alacağının temliki yolu ile değil bağımsız şartsız ciro yolu ile teslim alındığından davanın reddini talep etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - 2021/597 Karar ve 23/06/2021 tarihli ilamı üzerine yetkisizlik üzerine tevzi edilen dava dosyası mahkememizin 2021/569 Esas sırasına kaydı yapılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE:
Davacı dava dilekçesinde; davalı ....tarafından ihtiyati tedbir kararının infazını engellemek için yapılan hukuka aykırı işlemler nedeni ile davalı ...nin gerçekte alacaklı olmadığı halde ... ile birlikte hareket ederek davacı müvekkilinin aleyhine bilerek hareket etmesi yanında ancak temlik alacaklısı olabilmesi mümkün iken işin yapılmamış olması yanında faturaların da kesilmemiş olduğu dikkate alınarak davacı müvekkilce ödenilmek zorunda kalınan ... Bankası ... şubesi 23.09.2016 basım tarihli ... numaralı 31.08.2017 vadeli 135.000.TL tutarlı çekin bedelinden ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyası davalılar ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu tutularak ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsil edilen paranın istirdatı/tazminine karar verilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar davaya cevap dilekçelerinde; davaya ilişkin ilk itirazlarının değerlendirilerek davanın esasa girilmeden husumet yokluğu nedeniyle reddini, davacının birleştirme talebinin reddi ile İİK.72/8 ve HMK.6/1 gereği yetki itirazının kabulüne ve dosyanın, yetkili olduğunu beyan ettikleri İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, davanın esasına girilmesi halinde ise haksız ve hukuka aykırı nitelikteki, kötüniyetli işbu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin , karşı taraf üzerinde bırakılmasına,karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyanın yapılan incelemesinde davanın ilk olarak .... Asliye Ticaret Mahkemesinini ... E. Sayılı numarasına kaydedildiği, ilgili mahkemece verilen 21/03/2018 tarihli karar ile dosyanın .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile birleştirildiği, bu mahkemece verilen tefrik kararı sonrasında dosyanın .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Numarasına kaydedildiği , ilgili mahkemece verilen 23/06/2021 tarihli karar ile dosyada yetkisizlik kararı verildiği ve dosyanın mahkememiz esasına kaydedildiği görüldü.
Davacının davalı ... Bankasına yöneltmiş olduğu talepleri yönünden yapılan değerlendirmede; her ne kadar davacı tarafça davalı ....tarafından ihtiyati tedbir kararının infazını engellemek için hukuka aykırı işlemler yapıldığı ve davaya konu çek bedelinden .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasının davalaılarla ile birlikte müşterek müteselsilen sorumluluğu bulunduğu iddia edilmiş ise de; davalı banka tarafından sunulan davaya cevap dilekçesinde; bankanın dosyada taraf sıfatı bulunmadığı, bankanın çek ibraz edilen şube değil çeki ibraz eden konumunda olduğu, bankanın çeke kendi adına hamil olmadığı beyan edilmiş ve husumet itirazında bulunulmuştur. Mahkememizce davaya konu edilen çekin dosya arasında mevcut fotokopisi incelendiğinde davaya konu çekin keşideci ... İnşaat A.Ş. Tarafından düzenlendiği, lehdarın ... Yapı Ltd. ŞTİ. Olduğu, lehdar tarafından ... Faktoring e çekin ciro edildiği, sonrasında çek üzerinde .... ... Ticari Şubesi Emrine Ödeyiniz kaşesinin bulunduğu, kaşe üzerinden herhangi bir imza olmadığı akabinde ise ... A.Ş. Nin kaşe ve imzasının bulunduğu görülmüştür. Davalı ... cevap dilekçesinde davaya konu çekin kendilerine faktoring işlemi ile geçtiği, akabinde de davalı bankaya tahsil için ciro edildiği bildirilmiştir. Davaya konu çek üzerinde yapılan incelemede bankanın kaşesi üzerinde imza bulunmadığı görülmüştür. Davalı ... in dosyaya sunduğu cevap dilekçesi ekindeki bu davalı ile dava dışı ... Faktoring arasındaki sözleşme hükümleri, ekindeki çek çıkış bordrosu başlıklı belge içeriği ve özellikle de davaya konu çek üzerinde banka kaşesi üzerinde imza bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde davalı bankanın davaya konu çekte cirosunun bulunmadığı , bankanın çeki tahsil eden konumunda olduğu bu hali ile davacının davalı bankanın tedbir kararını açığa düşürerek çeki tahsil etmek için ... e ciro ettiği yönündeki iddiasının sübut bulmadığı , açıklanan nedenlerle davacının davalı bankaya husumet yöneltemeyeceği kanaatine varılmış, her ne kadar yargılama sırasında dava konusuz kalmış ise de taraf sıfatı dava şartı olduğundan öncelikle bu yönde değerlendirme yapılmış ve açıklanan nedenlerle davalı banka yönünden açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının davalı .... Ye yönelik davası yönünden yapılan değerlendirmede; davacı davaya konu çek bedelinin tahsili için hem dosyamız davalılarına hem de dava dışı ... Yapı San. Tic. Ltd. Şti.ve ... aleyhine .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile dava açmış olduğunun görüldüğü , bu mahkemece yapılan yargılama soncu verilen karar ile \" 2-Davaya konu ... Bankası ... Şubesi 23.09.2016 basım tarihli ... numaralı 31.08.2017 vadeli 135.000TL bedelli çek bedelinin yargılama sırasında tahsil edildiği bu nedenle davacının ödenen bedelin iadesine ilişkin isteminin kabulü ile, çek bedelinin, tahsil tarihi olan 5.09.2017 tarihinden itibaren avans faizini geçmemek kaydıyla işleyecek reskont faiziyle birlikte davalı ... A.Ş. ve davalı ... Yapı Sanayi ve Tic. Ltd. Şti’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine\" şeklinde karar verildiği, mahkemece verilen kararın kesinleştiği, mahkememizce davacı vekiline, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı ilamı da dikkate alınarak hem o dosyada hem de huzurdaki dosyada davaya konu edilen ... Bankası ... Şubesi 23/09/2016 basım tarihli ... numaralı 31/08/2017 vadeli 135.000,00-TL bedelli çekin dava dışı ... ve ... Ltd. Şti. nden tahsil edilip edilmediği, bu hususta mahkeme ilamının yerine getirilmesi için davacı tarafça başlatılmış bir icra takibi bulunup bulunmadığı varsa dosya bilgilerinin dosyamıza bildirilmesi için davacı vekiline süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekilinin 09/10/2024 tarihli beyan dilekçesi ile \" Ara kararda belirtilen ilgili çekin Büyükçekmece İcra Müdürlüğünün 2024/... sayılı dosyası ile ...'den tahsil edilmiş olduğunu vekaleten bildiririm. \" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Davamıza konu çek bedelinin istirdadı yönünden başka mahkemece çek bedelinin tahsiline ilişkin olarak karar verilmiş ve davaya konu çek bedeli dava dışı kişi tarafından davacıya ödenmiş olduğundan, davacının huzurdaki davada davalı ... e karşı açmış olduğu davanın konusuz kaldığı anlaşılmış olduğundan bu davalı yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.
6100 Sayılı HMK'nın Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri başlıklı 331. Maddesinin \"(1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.\" şeklindeki düzenlemesi uyarınca, davacı tarafından her ne kadar davalıya yönelik olarak davalının ihtiyati tedbir kararının infazını engellemek için hukuka aykırı işlemler yaptığı ve davaya konu çek bedelinin ödenmesine neden olduğu belirtilmiş ise de; mahkememiz dosyası kapsamındaki delillerden, davalının tedbir kararının infazını engellemeye yönelik kötüniyetli işlemlerde bulunduğu yönündeki iddianın ispatlanamadığı kanaatine varıldığı, dava konusu çek suretinin incelenmesinde davalının ciranta konumunda olduğunun anlaşıldığı , .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasından , ... Bankası ... Şubesine yazılan 05/09/2017 tarihli müzekkereye bakıldığında müzekkerede \" Davacı , ... ile Davalılar , ..., ... YAPI SAN VE TİC LTD ŞTİ, ... AŞ. arasında mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davası nedeniyle;
Davanın taraflarıyla sınırlı olmak kaydıyla ... Bankası ... Şubesi'ne ait 23/09/2016 basım tarihli, ... numaralı, 31/08/2017 vade tarihli, 135.000,00 TL bedelli çekin %15 i oranında mahkeme veznesi teminat yatırılmış olmakla;
Yukarıda bilgileri yazılı ÇEKİN BANKANIZA İBRAZINDA ÖDENMEMESİ hususunda ödeme yasağı konulmuş olup karar gereği önemle rica olunur.\" şeklinde yazıldığı, müzekkere içeriğinden dosyamız davalısı hakkında verilmiş bir tedbir kararı bulunmadığı, dosyamız davalısının tedbir kararı verilen dosyada taraf da olmadığı, kaldı ki dosya arasında mevcut 24/01/2023 tarihli ... A.Ş. Müzekkere cevabından, davaya konu, ... Bankası ... Şubesine ait ... seri no.lu, 31/08/2017 düzenleme tarihli 135.000,00 TL bedelli davaya konu çekin; tahsile verilmek üzere 10.08.2017 tarihinde banka şubesine teslim edilmiş edildiğinin bildirildiği, mahkemece davaya konu edilen çekin ödenmemesi hususunda yazılan müzekkere tarihinin 05/09/2017 tarihli olduğu dikkate alındığında davalının bu tarih öncesindeki bir tarih olan 10/08/2017 tarihinde çeki tahsile verilmek üzere banka şubesine teslim ettiğinin bildirildiği de dikkate alındığında davalının kötüniyetli olduğundan söz edilemeyeceği kanaatine varıldığı, davalının kötüniyetli olduğunu ispat külfetinin iddia eden davacı tarafta olduğu, çünkü davacının bu davada davalıya husumet yöneltmesinin esasının davalının kötüniyetli davranışlarda bulunarak çeki tahsil ettiği iddiasına ilişkin olduğu, davacının iddiasını ispat ile de yükümlü bulunduğu, dosya kapsamındaki delillerden davalının, ihtiyati tedbir kararının infazını engellemek için kötüniyetli davranışlarda bulunduğuna yönelik iddianın ispatlanamadığı kanaatine varılmakla ve davalının davanın açılmasına sebebiyet vermediği değerlendirilmekle yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davalı ....'ye yönelik davasının pasif husumet yokluğundan REDDİNE,
2- Davacının, davalı ....'ye yönelik davası hakkında; davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,
3 - Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan, peşin olarak alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile 584,00-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4- Davalı .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp bu davalıya verilmesine,
5- Davalı .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp bu davalıya verilmesine,
6- Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7- Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde kendilerine iadesine,
Dair, hazır bulunanların yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/04/2025
Katip ...
Hakim ...