T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2025/640 Esas
KARAR NO:2025/747 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/963 Esas - 2024/769 Karar
TARİHİ:25/10/2024
DAVA:Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:02/05/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili evcil hayvan ürünleri pazarlamakta olan bir şahıs işletmesi kurduğunu, bu işletmeyi \"...\" ticari ünvanıyla tanıtan müvekkili bu işletme üzerinden ticaret sürdürdüğünü, müvekkili ürünlerinin daha fazla alıcıya ulaşması amacıyla \"...\" isimli elektronik ticaret platformunda ürünlerini pazarlamak üzere güvenilir bir iş ortaklığı kurabileceğini düşündüğü ... A.Ş. ile iş ortaklığı anlaşması yaptığını, davacı müvekkili kısa bir zaman içinde davalının internet üzerindeki satış mağazası dışında satış yapmaz olduğunu, davalı şirket davacı müvekkiline ticari ünvanı olan ... isimli site üzerinden \"... satıcı portalı\" adı altında bir satış sayfası verdiğini, davacı müvekkili bu internet sayfası üzerinden, üç yıldır kedi kumu satmakta olan müvekkili siparişlerin alıcılara taşınması konusunda ... ile yaptığı anlaşma gereği \"... anlaşmalı kargo modeli\"ni benimsediğini, bu bağlamda da davacı müvekkili tüm taşıma işlerini ... Kargo vasıtasıyla yaptığını, taraflar arasındaki anlaşmaya göre ... Grup'un Türk Ticaret Kanunu'na göre \"Taşıma İşleri Komisyoncusu\" olarak kargo şirketleri ile kendi adına müvekkili namına anlaşma yaparak kargo bedellerini ödediği akabinde komisyon tutarıyla birlikte müvekkiline faturaladığı bir sistemin mevcut olduğunu, anlaşmayla siparişlerin kargolanmasından alınacak taşıma ücretinin, ürünlerin ... hesabına göre oluşturulan tarifeye göre belirlenmesi kararlaştırıldığını, sonraki süreçte söz konusu anlaşmaya aykırı bir şekilde siparişlerin kargo bedelleri ... Kargo tarafından kilogram üzerinden hesaplandığını, müvekkiline entegrasyon hatası sebebiyle eksik fatura kesildiği bahanesiyle, \"kargo Yansıtma Bedeli\" adı altında 4 adet ek fatura gönderildiğini, delil olarak sunacakları ekran görüntülerinden ve aylık sipariş bilgilerinin listelendiği Excel tablolarından da görüleceği üzere müvekkilinin ürünleri 5 desi ve 17 kilogram olmakla birlikte anlaşma gereği ürünün desisini esas alarak kargo bedeli hesaplanması gerekirken kilogramı esas alınarak anlaşmaya tamamen aykırı bir şekilde fahiş bir bedel fatura edildiğini, davalı tarafından davacı yana toplam 350.159,23 TL fatura kesildiğini, anlaşmaya tamamen aykırı bir şekilde, \"entegrasyon hatası\" iddiası nedeniyle ek fatura çıkarıldığı bahanesiyle müvekkillinin cari hesabına haksız şekilde \"kargo Yansıtma Bedeli\" açıklamasıyla 350.159,23 TL borç eklendiğini, bu bağlamda da davacı müvekkilinin cari hesaplarda davalıdan alacaklı olduğu 139.241,40 TL alacağa adeta el konduğunu, davacının davalı ...'nin ... platformu üzerindeki 139.241,40 TL alacağına el konulduktan sonra 210.917,83 TL de borç çıkarıldığını, davacı sırasıyla 27.09.2022 tarihli 96.067,24 TL'lik faturayı 30.09.2022 tarihinde, İzmir ... Noterliği'nden ...yevmiye numaralı, 25.10.2022 tarihli 96.022,25 TL'lik faturayı 31.10.2022 tarihinde İzmir ... Noterliği'nden ... yevmiye numaralı(noterlikçe fatura tarihi hatalı yazılmışsa da fatura numarası ve bedeli doğrudur), 15.11.2022 tarihli 96.120,96 TL'lik faturayı, İzmir ... Noterliği'nden 16.11.2022 tarihli ... yevmiye numaralı, 23.11.2022 tarihli 61.948,78 TL'lik faturayı 28.11.2022 tarihinde İzmir ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarıyla iade ettiğini, her ne kadar, 27.09.2022 tarihli faturaya itiraz edilmişse de müvekkilinin mali müşavirince yapılan hata nedeniyle, 96.067,24 TL'lik fatura, ticari deftere işlendiğini, bu hatayı fark eden müvekkili 16.11.2022 tarihinde davalı ...'ye, ... numaralı faturası miktarınca iade fatura kestiğini, davalı ... anılan bu iade faturaya itiraz etmediği gibi ticari kayıtlarına işlediğini, kullandığını, bu anlamda bu iade faturayla da, taraflarınca yapılan itiraz zımnen kabul edildiğini, ortada tarafların ticari defterlerinde karşılıklı olarak bulunmayan 3 fatura ile tarafların ticari defterlerinde karşılıklı olarak bulunan bir fatura ve bir adet de aynı faturanın iade faturası mevcut olduğunu, açıklanan nedenlerle davalı tarafından, cari hesap neticesinde, davacıya ödenmesi gereken, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 139.241,40 TL'nin, temerrüt tarihi olan 05.10.2022 tarihinden bu yana, ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dilekçede sundukları ekran görüntüsünden görüleceği üzere, ...'da faaliyet gösteren satıcıların erişim sağlayabileceği ve satışa ilişkin her türlü faaliyetlerini kolayca kontrol edebilecekleri satıcı panelinde müvekkil şirket gerekli tüm açıklamaları tüm netliği ile yapmaya özen gösterdiklerini, bununla birlikte dava dışı kargo şirketi ... kargonun da dahil olduğu süreçte yaşanan entegrasyon hatası nedeniyle müvekkil şirket tarafından davacıya kesilen faturaların kilo bazlı değil desi bazlı kesildiğini, ardından somut olayda olduğu gibi esasen kilo bazlı kesilmesi ve yansıtılması gereken kargo ücretinin davacıya desi bazlı daha az tutarda olacak biçimde fatura edildiği fark edilmiş olduğundan müvekkil şirket kilo ve desi arasındaki bedel farkını haklı olarak davacıya yansıttığını, davacının desi üzerinden kesilen fatura bedellerini ödediği ve fakat daha sonra eksik/olması gerekenden daha az ödemiş olduğu tespit edildiğinden müvekkil şirket tarafından 15- 11- 2022, 27-09-2022, 25-10-2022 tarihlerinde ve 96.120,96-TL, 96.067,24-TL, 96.022,25-TL tutarlarında olmak üzere toplam 3 adet fark faturası kesildiğini, davacı ise bahse konu fark faturaları nedeniyle işbu davayı ikame etmekle, haksız biçimde müvekkil şirket tarafından kesilen kargo ücretinden kaynaklı faturaların dayanaksız olduğunu iddia ettiğini, davacının ... üzerinden satmış olduğu “...” isimli ürünün ... entegrasyonunda meydana gelen hata nedeniyle Şirket sistemlerine yansıyan görüntüsü 5 desi olduğunu, kargo bilgisi detaylıca incelendiğinde ürünün 17 kilo olduğu tespit edildiğini, bu kapsamda yukarıda açıklandığı şekilde kilonun desiden fazla olması durumunda kilo üzerinden kargo bedeli hesaplandığını, bu durumda dikkate alınması gereken boyut 5 desi değil 17 kilo olması gerektiğini, ancak ... entegrasyonunda meydana gelen bir hata nedeniyle davcıya sehven 5 desi üzerinden kargo bedeli fatura edildiğini, daha sonra müvekkil şirket tarafından yapılan incelemeler neticesinde söz konusu hata tespit edildiğini, aslında 17 kilo üzerinden hesaplanması gereken tutar fark faturası olarak davacıya fatura edildiğini, gönderi olması gereken desi bilgisi (kilogram baz alınarak) ile kargo firması tarafından müvekkil sirkete maliyet yansıtıldığı halde davacıya fatura edilirken dikkate alınan desi değeri davacının satıcı paneline faturalamaya esas alınan değer dikkate alınmadan kargo şirketi kaynaklı entegrasyon hatası neticesinde iletildiğini, bu nedenle aslında 17 kilo üzerinden hesaplanması gereken kargo bedeli 5 desi üzerinde hatalı bir şekilde hesaplandığını, müvekkil şirket ise söz konusu farkı kapatmak adına davacıya fark faturası kestiğini, davacının iddia ettiği şekille müvekkil şirketten 139.241,40 TL tutarında bir alacağının olmadığını, ayrıca açıklanan nedenlerle davacının iddia ettiği şekilde söz konusu faturaların fahiş ve anlaşmaya aykırı olduğu iddiası tamamen asılsız olup davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 25/10/2024 tarih ve 2022/963 Esas - 2024/769 Karar sayılı kararında;\"....Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davacı tarafından dava dışı alıcılara satılan ürünlerin taşınması hususunda \"... Anlaşmalı Kargo Modeli\"nin uygulandığı, bu uygulamaya göre dava dışı kargo şirketi olan ... A.Ş. Tarafından kargo taşıma bedelinin davalı adına faturalandırıldığı, davalının da belli bir oranda kar marjı yansıtarak kargo taşıma bedeline ilişkin davacı adına fatura tanzim ettiği, davalı tarafından veya dava dışı kargo şirketi tarafından geriye dönük fatura tanzim edilmediği, davalının dava konusu edilen kargo taşıma bedellerine ilişkin 14,99 TL fazla fatura tanzim ettiği anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, Mahkememizce davacının talebinin sehven maddi hata yapılarak davalının alacağına dayanak gösterilen faturalara yönelik menfi tespit davası olduğu zannıyla kısa karar oluşturulmuş ise de, Mahkememizce dosyadan el çekildiğinden dosyadaki iddia ve savunma ile dosya içeriğine ve yukarıdaki gerekçeye uygun olarak hüküm tahsisi veya tavzihi yapılamamıştır....\"gerekçesi ile,''Davacının davasının KISMEN KABULÜNE1-Davacının davalı tarafından tanzim edilen 27.09.2022 tarih ... seri numaralı, 96.067,25 TL bedelli, 25.10.2022 tarih ... seri numaralı, 96.022,25 TL bedelli, 15.11.2022 tarih ... seri numaralı, 96.120,96 TL bedelli, 23.11.2022 tarih ... seri numaralı, 61.948,78 TL bedelli, 13.12.2022 tarih ... seri numaralı, 96.067,25 TL bedelli faturalardan dolayı davalıya 14,99 TL borçlu olmadığının TESPİTİNE,2-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı müvekkil ile davalı arasındaki anlaşmaya göre ... Grup'un, Türk Ticaret Kanunu'na göre \"Taşıma İşleri Komisyoncusu\" olarak kargo şirketleri ile kendi adına müvekkil için anlaşma yaparak kargo bedellerini ödediğini, akabinde komisyon tutarıyla birlikte müvekkile faturaladığı bir sistem mevcut olduğunu, davacı müvekkilin tüm taşıma işlerini ... Kargo vasıtasıyla gerçekleştirdiğini, ancak taraflar arasındaki söz konusu anlaşmaya aykırı bir şekilde siparişlerin kargo bedellerinin ... Kargo tarafından kilogram üzerinden hesaplandığını ve müvekkile entegrasyon hatası sebebiyle eksik fatura kesildiği bahanesiyle \"KARGO YANSITMA BEDELİ\" adı altında toplam 350.159,23 TL bedelli, 27/09/2022 tarihli, 25/10/2022 tarihli, 15/11/2022 tarihli, 23/11/2022 tarihli 4 adet ek fatura gönderildiğini, müvekkillin carî hesabına haksız şekilde borç eklendiğini, karşı yanın kendi yarattığı ancak... Kargo'nun \"entegrasyon hatası\" iddiasını bahane göstererek yapmış olduğu ek faturalandırmayı müvekkile yansıttığını, müvekkilin söz konusu kargo bedeli belirleme sistemindeki değişikliğe onayının bulunmadığını, mağduriyet yaşayan müvekkilin ... kanalıyla ... Kargo'ya başvuruda bulunduğunu, 07/12/2022 tarihinde yapılan başvuruda, davalı şirketin geriye dönük olarak davacı müvekkile yaptığı kargo faturalandırmasına ilişkin, davalı ile dava dışı ... Kargo işletmesini işleten... A.Ş. arasında bir işlem (faturalandırma, düzeltme vs.) olup olmadığının sorulduğunu, ... tarafından, müvekkile verilen 08/12/2022 tarih, ...-...-...sayı numaralı cevapta: \"Müdürlüğümüzce firmanıza ... gönderileri ile ilgili olarak geriye dönük herhangi bir faturalandırma işleminin YAPILMADIĞI tespit edilmiştir\" şeklinde bir açıklama yapıldığını, bu bağlamda davalı taraf ile dava dışı, davacı müvekkilin kargolarını taşıyan ... Kargo isimli şirket arasında herhangi bir düzeltme ve yeniden faturalandırma olmamasından ötürü müvekkilin tüm gönderilerinin yeniden faturalandırılmasının usûl ve yasalara aykırı olduğunu, müvekkile kesilen faturaların toplamının yaklaşık 400.000 TL tuttuğunu, entegrasyon hatası iddiası nedeniyle, müvekkilin göndermiş olduğu 7700 adet sipariş için, sipariş başına neredeyse 50 TL fark talep edildiğini, bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu sebeple dosyanın tahkikat aşamasında yalnızca hesap uzmanı / malî müşavir bilirkişi tarafından değil, aynı zamanda taşımacılık hukuku alanında uzman bir bilirkişi tarafından da incelenmesi gerektiğini, taleplerinin mahkemece dikkate alınmadığını,21/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda yineleyerek ve detaylıca açıklayarak belirtildiği üzere, davacı...'in carî hesap neticesinde davalı... A.Ş.'den 139.241,40 TL alacağının mevcut olduğunu, 03/01/2024 tarihli kök ve 15/05/2024 tarihli ek raporda bilirkişiler tarafından hukuki değerlendirmede bulunulduğunu ve mahkemenin yetki alanına girdiklerini, yerel mahkemece yeterli araştırma yapılmaksızın, eksik inceleme ve değerlendirme ile hüküm kurulduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, taraflar arasında imzalanan ''satıcı iş ortaklığı ve ilan sözleşmesi'' başlıklı sözleşmeye aykırı bir şekilde kargo fiyatlandırması yapılarak davacıdan fazla tahsilat yapıldığı iddiası ile açılan alacak davasıdır.Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, davacının davalı tarafından tanzim edilen 27.09.2022 tarih ... seri numaralı, 96.067,25 TL bedelli, 25.10.2022 tarih ... seri numaralı, 96.022,25 TL bedelli, 15.11.2022 tarih ... seri numaralı, 96.120,96 TL bedelli, 23.11.2022 tarih... seri numaralı, 61.948,78 TL bedelli, 13.12.2022 tarih...seri numaralı, 96.067,25 TL bedelli faturalardan dolayı davalıya 14,99 TL borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.HMK. 26/1 Maddesinde;'' Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez.Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir,'' hükmü düzenlenmiş ve HMK'nın 298/2. Maddesinde ise, gerekçeli kararın tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağı belirtilmiştir.Somut olayda davacı taraf dava dilekçesi ile; Davalı şirket'e ait ... alan adlı internet sitesinde (“...”) satıcı olarak faaliyet gösterdiğini ve davalı şirket ile yaptığı anlaşma gereği ... anlaşmalı kargo modelini benimsediğini, bu bağlamda da tüm taşıma işlerini ... Kargo vasıtasıyla ...hesabına göre oluşturulan tarifeye göre yaptığını ancak siparişlerin kargo bedellerinin ... Kargo tarafından kilogram üzerinden hesaplandığını ve bu kapsamda kesilmiş olan 3 adet ek faturanın haksız ve hukuka aykırı olduğu iddiası ile 139.241,40-TL'nin iadesini talep ettiği halde mahkemece HMK. 26 maddesinde düzenlenen hâkimin, tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olduğu; ondan başka bir şeye karar veremeyeceği hükmüne aykırı şekilde davacı tarafın alacak talebi hakkında hümüm kurulmadığı ve dava dilekçesi ile talep edilmeyen borçlu olmadığının tespiti yönünde hüküm kurulduğu, mahkemece verilen hüküm gerekçesinde ise;'' davacının talebinin sehven maddi hata yapılarak davalının alacağına dayanak gösterilen faturalara yönelik menfi tespit davası olduğu zannıyla kısa karar oluşturulmuş ise de,Mahkemece dosyadan el çekildiğinden dosyadaki iddia ve savunma ile dosya içeriğine ve yukarıdaki gerekçeye uygun olarak hüküm tahsisi veya tavzihi yapılamadığı,''belirtilerek alacak talebine ilişkin gerekçe yazıldığı, böylece hüküm fıkrası ile gerekçeli karar arasında açık çelişki oluşturulduğu, mahkemece verilen kararın 6100 sayılı HMK.'nun 298/2 maddelerinde belirtilen zorunlu unsurları taşımadığı anlaşılmıştır.Kararların HMK'nun 297 ve 298/2 fıkralarına aykırı oluşturulması mahkeme kararlarına duyulan güveni sarsacağı gibi, verilen kararların kanun yolu denetiminin yapılmasını da olanaksız kıldığı, izah edildiği üzere; mahkemece, davacı tarafın talebi hakkında hüküm kurulmadığın dan ortada istinaf denetlemesine uygun bir karar yoktur. Bu husus kamu düzenine ilişkin olup, HMK'nun 355 maddesi uyarınca istinaf incelemesinde re'sen nazara alınmak durumundadır.Sonuç itibariyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun usulen kabulüne, ilk derece mahkeme kararının HMK'nın 355, 26, 297, 298 maddeleri gereğince kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde istinaf denetimine uygun karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının istinaf başvurusunun USULEN KABULÜ ile;İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/10/2024 tarih ve 2022/963 Esas - 2024/769 Karar sayılı kararının HMK'nın 355,297,298 maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf talep eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 02/05/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.