T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/41
KARAR NO: 2025/516
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/10/2020
NUMARASI: 2019/386 Esas - 2020/589 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;\t
DAVA: Davacı vekili, davalının müvekkili aleyhine 28/05/2015 tarihli 16.300-TL bedelli çek nedeniyle İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında kambiyo takibi başlattığını, müvekkilin davalıdan uzun yıllardır nakliye hizmeti aldığını, arada oluşan güven sebebiyle müvekkilinin davalıya ileride yapması muhtemel işlerine karşılık, borcu olmasa da çek tanzim edip verdiğini, davalının alacağından bu çekleri mahsup ettiğini, müvekkilinin davalıdan hesaplardaki borcu kapatmasını istemesi üzerine, davalının kötü niyetli olarak işbu icra takibine giriştiğini ileri sürerek, müvekkilinin çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, davacının iddiasının doğru olmadığını, davacıya uzun yıllar nakliye hizmeti verildiğini, davacının dava dilekçesi ekinde yanlış hatalı tamamen kötü niyetli düzenlenen cari hesap ekstresi dışında hiçbir belge sunmadığını, davacı şirketin keşide ve ciro ettiği, cari hesabına işlediği çeklerin tamamının davacı ...'nun borçlarına mahsuben verilen çekler olmadığını, davacı şirket ortaklarının bir diğer şirketi olan dava dışı ... Tiyatro şirketi adına da çekler verildiğini, bazı çekleri de ... Tiyatro'ya ciro ederek müvekkiline verdiğini, ancak dosyaya sunulan cari hesap ekstresinde sanki bütün çeklerin ... adına müvekkiline verilmiş gibi gösterildiğini, kendi çekini ... Tiyatro adına ciroladıktan sonra ... Tiyatro cari hesap borcuna karşılık müvekkiline verdiğini ve durumun davacıya ait iki firmaya ait cari hesaplar incelendiğinde ortaya çıkacağını belirterek, davanın reddine ve tazminata karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI VE SÜREÇ : Mahkemece, ilk olarak 2015/797 esas, 2017/747 karar sayılı ve 01/11/2017 tarihli karar ile davacının ticari defterlerine göre 28/05/2015 tarih ve 16.300-TL bedelli çek karşılığı olan 16.300-TL'nin davalı alacağı olarak kaydedildiği, davacı tarafça davalıya yapılan (dört adet çek toplamı) 23.000-TL ödemenin 13.000-TL'sinin (6.500+6.500) dava dışı ... Tiyatro ... Ltd. Şti.'nin lehdarı olduğu çeklerle yapıldığı, bu nedenle ödemenin ... Tiyatro borcuna karşılık geleceği anlaşıldığı, rapordaki birinci alternatif gerçekleştiğinden ve 28/05/2015 tarih ve 16.300-TL bedelli çek karşılığı davalıya ödenmediğinden, davalının İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasındaki takibi haklı olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu sonucu, Dairemizin 2018/328 esas, 2019/762 karar sayılı ve 31/05/2019 tarihli ilamıyla, davalının davacı ile olan ticari ilişkisi dışında davacı şirketin grup şirketi olan ... Ltd. Şti. ile de ticari ilişkisi olduğu, davalının davacıya ve bu şirkete faturalar düzenlediği, karşılığında ödeme aldığının anlaşıldığı; bilirkişi raporunda cari hesap farklılığının 4 adet çekten kaynaklandığının tespit edildiği, çeklerin davalıya hangi şirket tarafından ciro edildiği belirlenmek üzere seçenekli rapor hazırlandığı, çek suretlerinin bankalardan getirtildiği, .., .. nolu çeklerin davalı adına keşide edildiği, ancak davalı tarafından her iki çekin davacının cari hesabından düşülmesi gerekirken dava dışı şirketin borcundan düşüldüğü, ancak davacı şirketin de ... Tiyatro'nun cari hesabında kaydı gereken ..., ... nolu çeklerde ... Tiyatro cirosu bulunduğu anlaşıldığı, buna göre 2 çekin davacı cari hesabına kaydının doğru olmadığı; davalı vekilinin .., .. nolu çeklerin ... Tiyatro cari hesabına kaydedildiğini, İstanbul 9. ATM'ye bu çeklerin ... Tiyatro tarafından sunulduğunu beyan etmesine rağmen mahkemece bu husus üzerinde durulmadığı; raporda mutabakatsızlığın yukarıda yazılı 4 adet çekten kaynaklandığının belirtildiği, bu tespitin eksik bulunduğu, rapora aktarılan (s.6) davacının cari hesabında 31/12/2014 tarihinde davalıya 31.100-TL çek ödemesi kayıtlı olduğu, davaya konu çekin ise kayıtlı olmadığı, 31/12/2014 tarihli 31.100-TL çek ödemesinin davalıda kayıtlı olmadığı, bu kayıttan önce davacı davalıya 10.600-TL borçlu iken 20.500-TL alacaklı duruma geçtiği, davacının kayıtlarında tespit edilen davalıdan alacak kaydının da bu ödemeye dayandığı, bu kaydın akabinde 02/01/2015 tarihinde daha evvel ilgili hesaba virman edilen 4.963,50-TL alacağın yine davalının hesabı borç yazılarak alacak miktarının 25.463,50-TL'ye ulaştığı, davalının iki adet faturası düşülmek suretiyle davacı kayıtlarında davalıdan alacağının tespit edildiği; buna göre davacının davalının kayıtlarında olmayan, açıklamasında \"fatura\" yazan 01/02/2014 ve 01/03/2014 tarihli kayıtlarının dayanağını sunması, İstanbul 9. ATM'de ... Tiyatro Ltd. ile ilgili dava dosyasının incelenerek, burada yapılan tespitlerin dikkate alınması, yine davacı vekilinden kayıtlar arasındaki farklılığı teşkil eden 31/12/2014 tarihli 31.100-TL çek ödemesi kaydının dayanağı olan çek bilgilerinin istenilerek çekin akıbeti araştırıldıktan sonra tarafların ticari defter ve kayıtlarının uyuşmazlık dönemine ilişkin incelenmek suretiyle konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre hüküm verilmesi gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. Kaldırma kararından sonra mahkemece, davacının usulüne uygun tutulmuş defterlerini sunduğu, davalının ticari defter-belgelerini sunmadığı, dava konusu 28/05/2015 vade 8046991 nolu 16.300-TL'lik çekin davalı adına düzenlendiği ve davalı tarafından da ciro edildiği, davacının ticari defterlerine ve cari hesap ekstresine göre 31/12/2015 tarihi itibariyle davalıdan 17.963,42-TL alacaklı olduğu, bu alacağın da verilen avanslar hesabına işlendiğinin teknik raporda tespit edildiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının davalıya İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyası kapsamında 16.300-TL bedelli 28/05/2015 ödeme tarihli ... numaralı çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, 3.260-TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili, mahkemenin kararının BAM kararına uygun olmadığını, ara karara aykırı olarak hazırlanan bilirkişi raporuna dayanılarak karar verildiğini, BAM kararında belirtilen eksiklikler giderilmeden dosyanın bilirkişiye verildiğini, davacı kayıtlarında bulunduğu iddia edilen 31.100-TL çekin istenilmediğini, çekle ilgili bir bilgi sunulmadığını, 464, 468 ve 469 numaralı çeklerin akıbeti ile dava dışı grup şirket ... Tiyatroda kayıtlı olup olmadığının araştırılmadığını, ... tiyatro dosyasıyla birlikte incelenmediğini, bu çeklerin ciro silsilesi ve hangi şirketin cari hesabından düşüldüğünün 9. ATM'nin dosyasının da incelenmesiyle rapor sunulması gerektiğini, müvekkilinin ticari defterlerinin sunulduğunu, bilirkişi tarafından rapora işlendiğini, müvekkilinin defterlerini ibraz etmediği şeklindeki tespitin doğru olmadığını, davacının defterlerindeki davacının diğer şirketi için cirolayarak müvekkiline verdiği çeklerle ilgili hatalı olarak davacı cari hesabında alacak olarak rapor edildiğini, davacı cari hesabında alacak olarak müvekkile verildiği iddia edilen 31.100-TL çekin de davacı alacağı gibi kabul edildiğini, akıbeti belli olmayan çekin varmış gibi kabul edildiğini, davacının müvekkiline bu çeki vermediğinin, çeki imzasız olarak davacının kasasında durduğunu; BAM kararına göre toplanması gereken bilgi ve belgeler eksik toplandığını, sadece ticari defter cari hesabına göre yapılan hesaplama doğrultusunda karar verildiğini, İstanbul 9. ATM'nin dosyasının BAM incelenmesinden geçerek kesinleştiğini belirterek, hükmün kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi kapsamında davacının davalıya verdiği ve tahsili için icra takibi başlatılmış çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davaya konu 28/05/2015 tarihli ... nolu 16.300-TL bedelli çekin keşidecisi davacı, lehtarı davalı olup 28/05/2015 tarihinde karşılıksız işlemi yapılmıştır. Söz konusu çek için İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında 15/06/2015 tarihinde, davalı tarafından davacıya karşı 16.300-TL asıl alacak, 1.630-TL çek tazminatı, 48,90-TL komisyon ve 70,34-TL (28/05/2015-12/06/2015 arası 15 gün için %10,50 avans faizi üzerinden) işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.049,24-TL'nin tahsili için kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatılmıştır. Taraflar arasındaki süreklilik arz eden açık hesap şeklinde işletilmiş taşıma ilişkisi 2013 yılı Aralık ayında başlamış olup, takip 15/06/2015 tarihinde başlatılmıştır. Buna göre söz konusu tarihler arası uyuşmazlık dönemi olarak kabul edilmiştir. Kaldırma kararında belirtildiği gibi bu döneme ilişkin tarafların defter ve kayıtlarının incelenmesine göre uyuşmazlığın çözülmesi gerekmektedir. İstanbul 9. ATM'nin 2015/1160 esas ve 2018/225 karar sayılı dosyasının UYAP üzerinden yapılmış incelemesinde, davacının ... Tiyatro ... Ltd. Şti., davalının (eldeki davanın davalısı) ... Ltd. Şti. olduğu, dava dilekçesinde davacının davalıdan nakliye hizmeti aldığı, cari hesap dökümünde görüldüğü gibi davalının nakde sıkıştığında davacıdan yardım talep ettiği, davalıya bedelsiz çek verildiğini, ilerde yapılması muhtemel işlere karşılık ... Elmadağ Şubesi'nin ... seri nolu 15.000-TL bedelli 10/08/2015 vadeli çekin keşide edildiğini, davacının davalıya 1.933-TL borcu olduğundan 15.000-TL'lik çekin iadesi halinde borcun ödeneceğinin belirtildiği, davalının avans olarak aldığı çeki iade etmediğinden, söz konusu çekin 13.067-TL'lik kısmı bakımından borçlu olunmadığının tespitinin istenildiği; cevap dilekçesinde, davalının başlattığı takibin borçlusunun (eldeki davanın davacısı) dava dışı ... A.Ş. olduğu, davalının davacıdan para ve çek almadığını, davacının cari hesabındaki çeklerin bankalardan akıbetlerinin araştırılarak davanın reddinin istenildiği; mahkemece 27/03/2018 tarihli nihai kararla, kök bilirkişi raporunda davacının 11.442-TL davalıdan alacaklı olduğunun belirtildiği, sonrasında 1. ek raporda davacının davalıdan 6.442-TL alacaklı olduğunun belirlendiği, 2. ek raporda ise 2014-2015 yıllarında düzenlenen 55.058-TL'lik faturalarda ihtilaf bulunmadığı, 31/07/2015 tarihli 15.000-TL'lik ödemenin davacı tarafından davalıya verildiği, çekin davalı elinde olduğu, 19/08/2015 tarihinde tekrar 15.000-TL'lik bir çek verildiği ve 1.200-TL ödendiği, 13.800-TL ödenmediği, 2. çek üzerindeki incelemede ise cari hesap ekstresinde yer alan 20/09/2014 tarihli 13.000-TL ödemenin (eldeki davanın davacısı) ... A.Ş. tarafından davacıya düzenlendiği, 6.500-TL'lik bu çekin 1.200-TL'sinin ödendiği 5.300-TL'si ödenmediğinden 12.658- TL Kasaya sunulan 2 adet çekin çıkartılması sonucu, cari hesap farkı olan 12.658-TL kadar davalının davacıdan alacaklı bulunduğu, davacının ticari defterlerinin usulüne uygun olmadığı, davalının defterlerinin ise usulüne uygun olduğu, talep miktarı 13.067-TL'den davalının alacağı olan 12.658-TL'nin düşülmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya 409-TL borçlu olmadığının tespitine karar verildiği; karara karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu sonucunda, İstanbul BAM 13. HD'nin 2018/1582 E., 2020/135 K. sayılı ve 05/02/2020 tarihli ilamıyla, davacının davaya konu ...277 nolu çeki davalıya teslim ettiğini ispat edemediği, ancak dosya içinde ...279 nolu çeke ilişkin bilgiler bulunduğu, davacı defterlerinde bu çekin 5.000-TL, davalı defterlerinde 15.000-TL olarak kayıtlı olduğu, ancak çek fotokopisine göre çekin 15.000-TL olduğu, davacı defterlerinde bu çek için 5.000-TL olarak yapılan kayıtan sonra davalıya 1.932,50-TL borçlu olduğunun göründüğü; bir an için davaya konu edilen çekin numarasının sehven .. olarak yazıldığı ve gerekte çekin ... nolu olduğu düşünüldüğünde bu çekin karşılıksız çıktığı, bankanın davalıya sorumluk miktarı 1.200-TL'yi ödediği, çekin keşide tarihinin ve miktarının 5.000 iken 15.000 olarak değiştirildiği ve davacının bu değişiklikleri imzaladığı, ancak davacı defterlerinde bu çek 5.000-TL göründüğünden kayıtları gerçeği yansıtmayan davacının lehine dayanamayacağı, davalının defterlerinde 15.000-TL olarak görünen çekin mahsubundan sonra davacının davalıya 4.058-TL borçlu olduğu göründüğünden, davacının iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun kesin olarak esastan reddine karar verilmiştir. Dairemizin Kaldırma kararından sonra mahkemece farklı bir mali müşavir bilirkişiden 10/09/2020 tarihli rapor alınmış ise de, söz konusu raporda Kaldırma kararında belirtilen hususlar dikkate alınmadığı gibi izah edildiği şekilde de bir inceleme yapılmadığı anlaşılmıştır. Buna göre bilirkişi davalının defter-kayıtlarını sunmadığından incelenemediğini belirtmiş ise de davalının kayıtları, hem davacıyla hem de davacının grup şirketi olduğu belirtilen dava dışı ... Tiyatro ... Ltd. Şti. ile aralarındaki hesaplar Kaldırma kararından önce alınmış bilirkişi raporunda incelenmiştir. Kayıtlar dosyada zaten mevcuttur. Ayrıca bilirkişi incelemesinin İstanbul 9. ATM dosyasındaki tespitlerin dikkate alınarak yapılması gerektiği belirtilmesine rağmen, yapılmamıştır. Davalı vekilinin, (istinaf dilekçesiyle benzer olan) rapora itiraz dilekçesi de dikkate alınmadan mahkemece söz konusu rapora göre karar verilmiştir. Kaldırma kararına istinaden davacı vekili UYAP'tan dosyaya sunduğu 02/11/2019 tarihli dilekçesinde, müvekkilinin kayıtlarındaki 01/02/2014 (EK 1) ve 01/03/2014 (EK 2) tarihli \"fatura\" belge türüyle sehven kayıt yapıldığını, her iki kaydın da aslında davalıya verilen EK 1-2'de önyüz fotokopileri sunulan çeklere dayandığını; 31/12/2014 tarihli 31.100-TL'lik kaydın da 3 adet çeke dayandığını belirterek bu çeklerin de önyüz fotokopilerini sunmuştur. Buna göre davacının defterlerindeki 01/02/2014 tarihli 11.684-TL'lik kayıt için (dilekçe EK 1'de) sunduğu çekler davacı tarafından lehtar olarak davalıya keşide edilmiş 08/04/2014 tarihli ... nolu 4.000-TL, 08/04/2014 tarihli ... nolu 3.684-TL ve 21/05/2014 tarihli ... nolu 4.000-TL bedellidir. Her üç çekin toplam bedeli 11.684-TL'dir. Çeklerin akıbeti ... Bankası'ndan sorulmuş olup verilen cevapta, ...034 nolu çekin karşılıksız işlemi gördüğü, elden ödendiği; ...029 nolu çekin ödendiği ve ...035 nolu çekin ise iptal edildiği bildirilmiştir. Buna göre 11.684-TL bedelli 3 çekten toplam 8.000-TL bedelli ikisinin ödendiği, 3.684-TL bedelli diğer çekin ödenmediği görülmüştür. Davacının defterlerindeki 01/03/2014 tarihli 8.000-TL'lik kayıt için (dilekçe EK 2'de) sunduğu çekler davacı tarafından lehtar olarak davalıya keşide edilmiş 26/03/2014 tarihli ...037 nolu 4.000-TL ve 06/05/2014 tarihli ...036 nolu 4.000-TL bedellidir. Her iki çekin toplam bedeli 8.000-TL'dir. Çeklerin akıbeti ... Bankası'ndan sorulmuş olup verilen cevapta, ... nolu çekin iptal edildiği ve ... nolu çekin ise ödendiği bildirilmiştir. Buna göre 8.000-TL bedelli 2 çekten 4.000-TL bedelli birinin ödendiği, 4.000-TL bedelli diğerinin ödenmediği görülmüştür. Buna göre davacının defterlerindeki 31/12/2014 tarihli 31.100-TL'lik kayıt için (dilekçe EK 3'te) sunduğu çekler davacı tarafından lehtar olarak davalıya keşide edilmiş tarihi okunamayan ... nolu 9.800-TL, 16/04/2015 tarihli ... nolu 5.000-TL ve davaya konu 28/05/2015 tarihli ...991 nolu 16.300-TL bedellidir. Her üç çekin toplam bedeli 31.100-TL'dir. Çeklerin akıbeti ... Bankası'ndan sorulmuş olup verilen cevapta, ... nolu çekin boş-işlem yapılmadığı, ... nolu çekin iptal edildiği ve davaya konu ... nolu çekin ise karşılıksız işlemi gördüğü bildirilmiştir. Buna göre 31.100-TL bedelli her 3 çek için de davacının ödeme yapmadığı görülmüştür. Yine Kaldırma kararında, taraflar arasında ihtilaflı olduğu görülen 4 adet çekten, davalıya keşide edilen ... ve ... nolu çeklerin davalı tarafından davacı ... ... Ltd. Şti.'nin dava dışı ... ... Ltd. Şti.'nin hesabından-borcundan düşüldüğü belirtilmişti. ... Bankası'nın 04/03/2017 tarihli cevabi yazısına göre; 16/10/2014 tarihli ...463 nolu 5.000-TL ve 30/10/2014 tarihli ... nolu 5.000-TL bedelli çeklerin davacı tarafından davalıya keşide edildiği ve davalının tahsil ettiği anlaşılmıştır. Her iki çekin de davalı tarafından dava dışı ... ... Ltd. Şti.'nin cari hesabına 10/01/2015'te kayıt edildiği hem dosyadaki 03/06/2016 tarihli bilirkişi raporunda hem de İstanbul 9.ATM'nin dosyasındaki bilirkişi kök ve ek raporlarında görülmektedir. Ancak her iki çekin adı geçen şirketin defterlerinde kayıtlı olmadığı; doğru olarak eldeki davada davacının defterlerinde kayıtlı olduğu tespit edilmiştir Ayrıca davacının da esasen dava dışı ... Ltd. Şti.'nin cari hesabında kaydı gereken ...468 ve ...469 nolu çeklerde ... ... Ltd. Şti.'nin cirosunun bulunduğu, bu 2 çekin davacı defterlerine kaydının doğru olmadığı ifade edilmişti. ... Bankası'nın 25/11/2016 ve ... Bankası'nın 04/03/2017 tarihli cevabi yazılarına göre; 25/08/2015 tarihli ...469 nolu 6.500-TL bedelli çek davacı tarafından dava dışı ... ... Ltd. Şti.'ye keşide edilmiş, ondan da davalıya keşide edilmiş ancak söz konusu çek karşılıksız çıktığı;18/12/2014 tarihli ... nolu 6.500-TL bedelli çekin davacı tarafından dava dışı ... Ltd. Şti.'ye keşide edildiği ve sonrasında davalı tarafından tahsil edildiği anlaşılmıştır. Zaten ... nolu çek 9. ATM'deki dosyada ... ...Ltd. Şti.'nin davalıya verdiği çek olarak her iki tarafın da hesabında değerlendirilmiş, 1.200-TL çek teminat bedelinden sonra 5.300-TL karşılıksız olduğu saptanmıştır. ...468 nolu çeke ilişkin 9. ATM dosyasında bir bulgu yoktur. Dosyada mevcut 1. mali müşavir bilirkişi raporunda, davacının kendi defterlerine göre davalıdan 17.963,42-TL alacaklı göründüğü; davalının da kendi defterlerine göre davacıdan 4.362,74-TL alacaklı göründüğü ve davalının davaya konu 16.300-TL bedelli çeki tahsil edilmiş gibi kayıtlarına işlediği belirlenmiştir. Kaldırma kararından sonra alınmış 2. mali müşavir bilirkişi raporunda ise davalı açısından tespit yapılmayıp, davacının defterlerine göre davalıdan 17.963,42-TL alacaklı göründüğü belirtilmiştir. Buradan hareketle taraflar arasındaki uyuşmazlık esasen davalının davacıya verdiği hizmet tutarlarına ilişkin değildir. Uyuşmazlık yani tarafların hesapları arasındaki farklılık, davacının davalıya verdiği ve kendi kayıtlarına ödeme olarak kaydettiği çeklerden kaynaklanmaktadır. Bu çeklerin büyük bir kısmı davalının hesaplarında kayıtlı olmayıp, akıbetleri araştırılmıştır. Davacı kararı istinaf etmemiş, yani kendi kayıtlarındaki tespitlere itiraz etmemiştir. Söz konusu çeklerden hareketle tarafların ihtilaflı aktif ve pasif kayıtları irdelenmek suretiyle, davacının davaya konu çeki avans olarak verdiği iddiası kapsamında dosyadaki bilgi ve belgelere göre borç-alacak durumu, bunun sonucunda da davaya konu çekten dolayı davacının borcu olup olmadığı belirlenecektir. Kaldırma kararında belirtildiği gibi, davacı ... ve ... nolu toplam 13.000-TL bedelli 6.500-TL'si karşılıksız çıkmış çekleri davalıya ciro eden dava dışı ... ... Ltd. Şti. olduğundan davalının cari hesabına kaydetmemesi gerekirken kaydettiği ve bu nedenle kayıtlarına göre davalıdan fazladan 13.000-TL alacaklı görünmektedir. Bu nedenle kayıtlardan çıkartılması gereken miktarlar düşüldüğünde (17.963,42-13.000), kayıtlarına göre davacı davalıdan 4.963,42-TL alacaklı görünecektir. Yine davalının tahsil ettiği ancak dava dışı şirketin hesabına kaydettiği 463 ve 464 nolu toplam 10.000-TL bedelli çekleri de davalı, davacının hesabına kaydetmesi gerekirken kaydetmemiştir. Fakat davacı her iki çeki de davalıya yaptığı ödeme olarak kaydettiğinden, bu husus davacının bu adımda 4.963,42-TL olan alacak miktarını değiştirmemektedir. Bu nedenle davalı hesaplarına da etkisi yoktur. Davacının kayıtlarındaki 01/02/2014 tarihli 11.684-TL'lik üç adet çek kaydı davalıda görünmemektedir. Bu çeklerden toplam 8.000-TL bedelli ikisinin ödendiği, 3.684-TL bedelli diğer çekin ödenmediği belirlenmiştir. Buna göre bu adımda, davacının 4.963,42-TL olan alacağından 3.684-TL düşürüldüğünde (+)1.279,42-TL alacaklı; buna karşın davalının 4.362,74-TL alacak hesabından kayıtlarında olmayan 8.000-TL tahsilat düşülerek (-)3.637,26-TL borçlu hale gelmektedir. Davacının kayıtlarındaki 01/03/2014 tarihli 8.000-TL'lik 2 adet çek kaydı davalıda görünmemektedir. Bu çeklerden 4.000-TL bedelli olanın ödendiği, kalan 4.000-TL bedellinin ödenmediği belirlenmiştir. Buna göre bu adımda davacının 1.279,42-TL olan alacağından 4.000-TL düşürüldüğünde (-)2.720,58-TL borçlu; buna karşın davalının (-)3.637,26-TL borçlu hesabından kayıtlarında olmayan 4.000-TL tahsilat düşülerek (-)7.637,26-TL borçlu görünmektedir. Davacının kayıtlarındaki 31/12/2014 tarihli 31.100-TL'lik 3 adet çek kaydının davaya konu edilmiş çek bedeli 16.300-TL davalıda ödeme olarak görünmekte olup, karşılıksız çıkmıştır. Geri kalan 9.800-TL bedelli çekle ilgili bir işlem yapılmamış; diğer 5.000-TL'lik çek iptal edilmiş, yani her iki çek için de davacı davalıya (9.800+5.000=)14.800-TL'lik ödeme yapmamıştır. Bu çekler davalıda görünmemektedir. Buna göre bu adımda davacının (-)2.720,58-TL olan borcuna 14.800-TL eklendiğinde (-)16.520,58-TL borçlu olduğu, davalının borç tutarının ise (-)7.637,26-TL olarak kalmıştır. Ayrıca Kaldırma kararımızda belirtilen davacının kayıtlarında 31/03/2014 tarihinde davalının alacağı olarak yazılan 4.963,50-TL'nin 02/01/2015 tarihinde virmanla davalıya borç olarak yazılmıştır. Bu işlem davalının kayıtlarında yoktur. Bu işlemin dayanağı davacı tarafından sunulmamış ve açıklanmamıştır. Bu adımda dayanağı bulunmayan 4.963,50-TL davacının (-)16.520,58-TL olan borcuna eklendiğinde (-)21.484,08-TL borçlu olduğu, davalının borç tutarının ise (-)7.637,26-TL'de kaldığı; her iki tutar çıkarıldığında (21.484,08-7.637,26=) takip tarihi itibariyle davacının davalıya 13.846,82-TL borçlu bulunduğu, yani davaya ve icra takibine konu çek tutarı 16.300-TL'den 13.846,82-TL çıkarıldığında, davacının davalıya 2.453,18-TL borçlu olmadığı belirlenmiştir. Davalı, davacıya karşı çeke dayalı olarak icra takibi başlatmış olduğundan davacının menfi tespit istemi hususunda icra takibinde talep ettiği alacak kalemleri üzerinden hesaplama yapılması gerekmektedir. Davalı çek için icra takibinde 16.300-TL çek bedeli asıl alacak, 1.630-TL çek tazminatı, 48,90-TL komisyon ve 70,34-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.049,24-TL'nin tahsilini istemiştir. Takip tarihi itibariyle davacı, davalıya (çek bedeli asıl alacak 16.300 - borçlu olunan miktar 13.846,82=) 2.453,18-TL asıl alacaktan dolayı borçlu değildir. Takipteki diğer alacak kalemleri açısından da bu asıl alacak miktarı üzerinden hesaplama yapılacaktır. Buna göre davacının davalıya, 2.453,18-TL üzerinden %10 çek tazminatı için 245-TL; ‰ 3 çek komisyonu için 7,50-TL ve takipte 28/05/2015-12/06/2015 arası 15 gün için %10,50 avans faizi üzerinden istenilmiş işlemiş faiz için 10,55-TL borçlu bulunmadığı saptanmıştır. Mahkemece bu miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, kaldırma kararının gereği yerine getirilmeden eksik incelemeyle davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olmamıştır. Öte yandan İİK'nın 72/4 ve 5. maddelerine göre, davada icra veznesine ödenecek paranın davalıya ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmediğinden davalı lehine; ve taraflar arasındaki süreklilik arz eden açık hesap ilişkisindeki özellikle davacının dayanaksız ve sıhhatli olmayan kayıtları dikkate alındığında davalının takip yapmakta kötüniyetli olmadığı anlaşıldığından davacı lehine, tazminat şartları bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, ... Bankası'nın 28/05/2015 tarihli 8046991 nolu 16.300-TL bedelli çek nedeniyle davacının İstanbul ... İcra Dairesi'nin .. esas sayılı icra takip dosyasında, davalıya asıl alacak için 2.453,18-TL, çek tazminatı için 245-TL, çek komisyonu için 7,50-TL ve işlemiş faiz için 10,55-TL olmak üzere toplamda 2.716,23-TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin ve tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından, yeniden yazılı şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/386 Esas - 2020/589 Karar sayılı 15/10/2020 tarihli kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; \"Davanın kısmen kabulüne, ... Bankası'nın 28/05/2015 tarihli 8046991 nolu 16.300-TL bedelli çek nedeniyle davacının İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasında davalıya asıl alacak için 2.453,18-TL, çek tazminatı için 245-TL, çek komisyonu için 7,50-TL ve işlemiş faiz için 10,55-TL olmak üzere toplamda 2.716,23-TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, Şartları oluşmadığından tarafların tazminat taleplerinin reddine,\" İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ; \"Alınması gereken 615,40-TL karar harcından mahkeme veznesine yatırılan 278,37-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 337,03-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine, Davacı tarafından yatırılan 306,07-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Davacı tarafça yapılan 1.400-TL bilirkişi ücreti ve 249,30-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.649,30-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 273,78-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, Davacı lehine taktir olunan 2.716,23-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davanın reddolunan kısmı üzerinden davalı lehine taktir olunan 13.583,77-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,\"Yatırılan 280-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine, Davacı tarafından yapılan 67,50-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 11,20-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/03/2025