T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/1856
KARAR NO:2025/716
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:28/04/2021
NUMARASI:2015/678 Esas - 2021/279 Karar
DAVA:Alacak (Acentelik sözleşmesinden kaynaklı)
Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket 25 Aralık 2013 tarihinde Üsküdar ...Noterliğinin ...yevmiye numaralı sözleşmesi ile “Acentelik Sözleşmesi” yaptığını, müvekkilinin, davalı kargo şirketinin Kocaeli ili, Kartepe ilçesinde ki acentesi olduğunu, müvekkili bu sözleşme gereğince davalıya Kocaeli ilinde acentelik hizmeti yaptığını ve kargo hizmeti verdiğini, müvekkilinin, davalıdan yukarıda tarihi ve numarası belirtilmiş olan acentelik sözleşmesinden ve bu sözleşme gereğince kesilmiş bulunan tüm faturalardan,ticari defterlerden,cari hesap ekstrelerinden doğan acentelik hizmeti alacakları mevcut bulunduğunu, müvekkilinin, davalı hakkında alacaklarının bir kısmı ile ilgili olarak önce ... sayılı icra dosyası ile icrai takibata başladığını, sonrasında davalının bu takibe itiraz etmesi üzerine takip durduğunu, bunun üzerine müvekkili tarafından davalı hakkında Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesinde 2014/1429 Esas,2015/260 Karar sayılı dosyası ile dava açıldığını, mahkemeye davalının yapmış olduğu yetki itirazı üzerine mahkemece yetkisizlik kararı verildiğini, bu nedenle bu dosyalar içinde davayı aydınlatacak belgeler bulunduğundan bu dosyalar celbine karar verilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile davalının davacıya şimdilik 1.000 TL'lik alacağı reeskont avans faizi ile birlikte ödemesine, yargılama harç, masraf ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; davacı tarafla müvekkili şirket arasında acentelik sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşme Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından G3 yetki belgesi almak için kullanılan Üsküdar .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı tasdikli acentelik sözleşmesi ve bu sözleşmeyle birlikte imzalanan 01/11/2013 tarihli Acentelik Sözleşmesi Ek Protokolünden oluştuğunu, Acentelik Sözleşmesine istinaden davacı Kocaeli ilinde müvekkili şirket adına kargo hizmeti verdiğini, verilen hizmet karşılığında davacı tarafından düzenlenen faturalar müvekkili şirketçe muhasebeleştirildiği ve ödemeler davacıya yapıldığını, fakat davacının Acentelik Sözleşmesi ile Şan ve Aktarmalarda Kural dışı Hareketler Listesindeki Kurallara uymaması nedeniyle davacıya para cezası kesilmek zorunda kaldığını, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu Acentelik Sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının tam ödenmediği, müvekkili şirketin kendisinden haksız kesinti yaptığını ve haksız kesintilerin aynı ad altında mükerrer bir şekilde yapıldığı iddiaları gerçeği yansıtmadığını, davacıya ceza kesilmesine sebep olan denetimler esnasında yapılan tespitler ve bu tespitlerin davacı tarafa tebliği ve faturalandırmaya ilişkin tüm belgelerin mevcut olduğunu, müvekkili şirket tarafından davalıya tüm ödemlerin yapıldığını, davacının müvekkili şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığını, aksine müvekkili şirketin davacıdan 3.146,98-TL borcu bulunduğunu, arz edilen nedenlerden dolayı haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZET:İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...Mahkememizin 07/10/2020 tarihli ara kararı doğrultusunda tanzim edilen 26/11/2020 tarihli ek raporda özetle; 31/12/2014 yıl sonu ve 02/07/2015 dava tarihi itibariyle belge ve tevsik edilebilen farklılıklar dikkate alınarak davacı yanın davalıdan 39.864,05-8.500,00= 31.364,05 TL alacaklı olduğu, davacı yanın 2015 yılı ticari defterlerinin sunulu olmadığı, bu sebeple 2015 yılına ilişkin davacı ticari defterleri ile davalı ticari defterlerinin uyumlu olup olmadığı hususunun tespit edilemediği, rapor içeriğinde belirtilin eksiklikler davalı tarafça ispat edilebilirse 02/07/2015 tarihi itibariyle davalının davacıya borcunun bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 01/02/2021 tarihli dilekçe ile başlangıçta 1.000,00 TL olarak belirtilen dava değeri 31.364,05 TL ye ıslah edilmiş ve ıslah harcı yatırılmıştır.Islah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiş, davalı vekili 12/03/2021 tarihli dilekçesi ile; davacı tarafın ıslahını ve davayı kabul etmediklerini beyan etmiş ve davanın reddini talep etmiştir.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı şirket arasında Üsküdar ...Noterliği'nin 25/12/2013 tarih ve ... yevmiye numaralı sözleşmesi ile “Acentelik Sözleşmesi” yapıldığı, bu sözleşmeye istinaden davacının Kocaeli ili, Kartepe ilçesinde davalının acenteliğini yapmaya ve kargo hizmeti vermeye başladığı, verilen hizmetlerden kaynaklı olarak bir kısım alacaklarının ödenmemesi nedeniyle davacı tarafından davalı aleyhine...takip sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, dosya kapsamı itibariyle taraflar arasında ticari ilişki kurulduğunun ve davalı tarafça hizmetin verildiğinin sabit olduğu, her ne kadar davalı tarafça hizmet nedeniyle ödemelerin yapıldığı, davacıya her hangi bir borçlarının bulunmadığı, hatta kendilerinin alacaklarının bulunduğu iddia edilmişse de, mahkememizce hükme esas alınan 26/11/2020 tarihli ek raporda 31/12/2014 yıl sonu ve 02/07/2015 dava tarihi itibariyle belge ve tevsik edilebilen farklılıklar dikkate alınarak davacı yanın davalıdan 39.864,05-8.500,00= 31.364,05 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, davalı tarafça bu alacağın ödendiğine ilişkin bilgi ve delillerin sunulmadığı, dolayısıyla davalı tarafça ödeme yapıldığının ve borcun bulunmadığının ispat edilemediği...\" gerekçesiyle, ıslah edilen davanın kabulü ile 31.364,05 TL’nin 1.000,00 TL' lik kısmının dava tarihinden itibaren, 30.364,05 TL'lik kısmının ise ıslah tarihinden (02/02/2021) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Müvekkili şirket yönetimine ... irtibat ve iltisakı nedeniyle İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturmada, İstanbul Anadolu 10. Sulh Ceza Hakimliğinin 17.11.2015 tarihli ve ... Değişik İş sayılı kararı ile kayyım atandığını, mahkemece atanmış kayyımlık yetkisinin, yasal düzenlemelerle ...’na devredilmiş olup şirketin tüzel kişiliği kayyım yönetiminde devam ettiğini,Davacı taraf ile müvekkili şirket arasında acentelik sözleşmesi imzalanmış olup, davacı Kocaeli ili, Kartepe ilçesinde kargo acenteliği yaptığını, taraflar arasındaki anlaşmazlık acente sözleşmesi gereğince kesilmiş bulunan faturalar, hizmet alacakları, kurallara uyulmaması neticesinde kesilen para cezaları, taraflarca muhasebeleştirilen alacaklar ve ödemeleri kapsamakta olduğunu,İlgili davanın yargılama sürecinde taraflar bilirkişi incelemesi için, adil yargılanmanın sağlanması için ticari defterini, fatura, irsaliye vb. tüm belgeleri Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesine yetkisizlik kararından önce sunduklarını, yargılama esnasında dört kere bilirkişi raporu alındığını, alınan her raporda başka kanaatlere varıldığını ve eksik hakkaniyete uygun olmayan, sürekli değişken sonuçların ortaya çıktığını,27.02.2017 tarihli rapor iki seçenekli olarak düzenlendiğini, rapor içeriğinde, davacının 8.529,72-TL alacaklı olduğu ve müvekkilinin 10.708,14-TL alacaklı olduğunun belirtildiğini, 03.04.2018 tarihli raporda müvekkili tarafından ilgili tüm belgeler sunulmuş olmasına rağmen ve buna karşı itirazları belirtmekle beraber ilgili raporda bilirkişi müvekkili bakımından defter ve belge sunulmadığından bahisle davacının 8.529,72-TL alacaklı olduğunu belirttiğini, ancak ilgili tüm belgeleri sunulduğunu, dosyada eksik inceleme yapılarak müvekkilince sunulan belgeler incelenmeden rapor oluşturulduğunu, 25.02.2020 tarihli raporda müvekkili şirketinin ısrarı üzerine hazırlanmış olup, davacı tarafın defterlerinde yapılan düzelteme ile 3.429,72-TL alacaklı olduğunu, müvekkilin ticari defterleri incelendiğinde davacıdan 37.128,30-TL alacaklı olduğunu, 26.11.2020 tarihli son raporda ise davacının 31.364,05-TL alacaklı olduğu ancak bu hususun davalı müvekkili ticari defterleri ile uyumlu olup olmadığının tespit edilemediği, bazı eksikliklerin olduğu ifade edilerek, anlam veremedikleri bir şekilde müvekkilinin ispat etmesi durumunda, herhangi bir borcunun bulunmadığına ilişkin bir görüş bildirildiğini, görüleceği üzere her raporun sonuç ve kanaat bölümü birbirlerinden farklı olup, tutarlı ve sağlıklı bir inceleme yapılmadığını, taraflar arasında alacak verecek sürekli farklılık arz ettiğini, itirazları olmasına rağmen mahkemece kabul görmemiş olup, davacı tarafın son raporda belirtilen rakam üzerinden davasını ıslah ettiğini ve mahkemede son rapordaki kanaat üzerinden kararını oluşturduğunu, yapılan yargılama eksik yapılmış olup, tüm bilgi ve belgeler sunulmasına rağmen bilirkişi raporlarındaki değerlendirmelerde farklı farklı yorumlandığını, tüm bu çelişki ve eksiklikler giderilmeden hüküm verilmesinin hatalı olduğunu,Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, acentelik sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı taraflar arasındaki acentelik sözleşmesi uyarınca davalıya acente hizmeti verdiğini, davalının acente hak ediş alacaklarını ödemediği gibi, alacaklardan haksız kesintiler yaptığını, hatta bir kısım haksız kesintiyi mükerrer uyguladığını ileri sürerek alacak talebinde bulunmuştur.Davalı ise borç bulunmadığı gibi davalının davacıdan alacaklı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince davanın ıslah doğrultusunda kabulüne karar verilmiştir.İlk derece mahkemesince yargılama sürecinde sunulu deliller ile taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme de yaptırılarak birden fazla kök ve ek rapor alınmıştır. İlk derece mahkemesince hükme esas alındığı anlaşılan 25.02.2020 tarihli kök ve taraf itirazlarını gidermek üzere alınan 26.11.2021 tarihli ek rapor içeriğindeki tespitlere göre taraflar arasındaki cari hesap farklılıklarının davalı kayıtlarında yer almasına rağmen davacı kayıtlarında yer almayan fatura mutabakat kaydı, yansıtma kaydı, temlikname ve benzeri kayıtlardan ve davacının 01.01.2014 tarihli 16.482,78 TL lik toplu alacak kaydından kaynaklandığı, davalı kayıtlarında yer alan ancak davacı kayıtlarında yer almayan fatura ve kayıtların dayanaklarının davalı yanca kanıtlanmadığı, davacı kayıtlarında toplu alacak kaydı olarak yer alan 16.482,78 TL nin dayanağının davalı yanın 2013 tarihli bakiye tutarına eşit olduğu, buna göre söz konusu alacak kaydının davalı ile yapılan mutabakata dayalı olarak hesap bakiyesinin düzeltme kaydı ile yapıldığının anlaşıldığı, 2014 yılı kayıtları yönünden ise davacının 30.04.2014 tarihli 7.994,63 TL lik mükerrer kaydı dışında tüm hareketlerin davalı şirket kayıtlarında da yer aldığı, yapılan tüm incelemeler ışığında dava tarihi itibariyle tevsik edilen farklılıklar dikkate alındığında davacının 04.07.2014 tarihli davalının 8.500,00 TL lik kesintisinin davacı yanın talep dilekçesi ile kabulünde olup, diğer kesinti ve faturaların dayanağının davalı yanca kanıtlanmadığı da gözetildiğinde, davacının31.364,05 TL alacaklı olduğu tespiti ile kurulan hüküm isabetli olup, aksi yöndeki davalı vekili istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Davalı vekilince ilk derece mahkemesince birden fazla bilirkişi kök ve ek raporu alındığı, raporların hepsinde birbirinden farklı sonuçlara ulaşıldığı, bu nedenle alınan raporların hükme esas alınamayacağı ileri sürülerek karar istinaf edilmiştir. HMK'nın 282 maddesi uyarınca bilirkişi raporları takdiri delil niteliğinde olup, ilk derece mahkemesince gerekçesi yazılmak suretiyle hüküm kurulduğu da dikkate alındığında, davalı vekilinin bu yöndeki istinafı da yerinde görülmemiştir.Davalı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasaya ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 1.606,89 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsiline,4-Davalı tarafça yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine,6-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 30.04.2025