T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ...
KARAR NO\t: ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: BALIKESİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: ...
NUMARASI\t\t: ...
DAVACI\t: ... - ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ...
DAVALILAR\t:...
\t \t2-... - ... - ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ...
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 17/08/2022
KARAR TARİHİ\t: 13/11/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 15/11/2023
Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih, ...Esas, ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı ...'ın diğer davalı şirketin yöneticisi-müdürü olduğunu, davalının şirkete ait araçları değerinin altında bedel göstererek sattığını ve satıştan elde edilen bedeli şirket hesaplarına geçirmediğini, davalı yöneticinin ayrıca şirketi atıl bırakarak alacaklılarını zarara uğrattığını, müvekkilinin alacağını tahsil edemediğini, davalı yöneticinin müvekkilinin uğradığı zarardan doğrudan sorumlu olduğunu belirterek istifadede tekerrür olmamak kaydıyla ve müvekkili firmanın davalıların kötü niyetli davranışları nedeniyle doğrudan zarara uğradığının kabul edilerek müvekkili firmanın ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyasından talep edilen alacağın, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası ile verilecek olan itirazın iptali kararı çerçevesinde, davalı ...’dan tahsiline karar verilmesini, mahkemece doğrudan zarar tespit edilmeyip, dolaylı zarar olduğuna karar verilmesi halinde ödemenin davalı şirkete yapılması gerektiğinden, davanın belirsiz alacak davası olarak kabulü ile davalı ...'ın şirketi zarar uğratması ve araç satış bedellerini zimmetine geçirmesi nedeniyle 241.000,00 TL’nin 15/07/2020 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak, ... İnş. Proje Taah. İşleri San. ve Tic. Ltd Şti'nin banka hesaplarına ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesi ile; derdestlik, zamanaşımı, husumet itirazları ile birlikte davanın kötü niyetle açıldığını, davanın iflas sonrası iflas idaresi tarafından açılabileceğini, iflas idaresince açılmaması halinde alacaklılar tarafından dava açılabileceğini, şirket müdürünün sorumluluğu için kusurunun bulunması gerektiğini ve bunun ispatının davacıya ait olduğunu, şirkete ait araçların satışını kendi değerinde hatta değerlerinin üzerinde satıldığını, araç satışlarından elde edilen gelir ile şirketin bankalara, kamu kurumlarına, özel ve tüzel kişilere çalışanlarına borç ve tazminatlarının ödendiğini, müvekkili ... İnşaat Proje Taah. İşleri San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ticari kayıt, defter ve belgeleri incelendiğinde davacı ... İnşaat Tur. Eğt. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne herhangi bir borcunun bulunmamakta olduğunun görüleceğini belirterek usule ve esasa ilişkin nedenlerle davanın reddine karar verilmesine talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, dosya kapsamı uyarınca, davanın TTK’nin 553 ve 555. maddelerine dayalı yöneticilerinin sorumluluğu nedenine dayalı olup, husumetin yasada belirtilen kişilere yöneltilmesi gerektiği belirlemesi ile davalı şirket hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ...'a yönelik açılan iş bu davanın ise, mahkemenin .../... Esas sayılı dosyasında derdest olduğu gerekçesi ile davalı ... yönünden ise mükerrer açılan davanın HMK m.114/1-ı ve 115/2 maddeleri uyarınca derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalılar lehine tek maktu vekalet ücreti takdirine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı ve davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; davanın davalı ...'ın şirkete ait araçların satış bedelini kasıtlı olarak düşük göstermesi nedeniyle oluşan farkın tahsili için açıldığını, yerel mahkemede derdest olan itirazın iptali davasında TTK'nın 553 ve 555 maddelerine dayalı sorumluluk davasının değerlendirilmemesi, bu yöndeki talebin kabul edilmemesi üzerine eldeki davanın açıldığını, her iki davanın aynı olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalılar vekili istinaf dilekçesi ile; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 3/2 maddesine göre ret sebebi farlı olan müvekkiller lehine ayrı ayrı vekalet ücreti takdiri gerekirken tek vekalet ücreti takdirinin usule aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nın 553 ve maddeleri kapsamında şirket yöneticilerinin sorumluluğu iddiasına dayalı tazminat istemine yöneliktir.
İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle; davalı ...'a yönelik açılan davanın derdestlik sebebiyle usulden reddine, diğer davalı şirkete yönelik açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, karara karşı davacı ve davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı uyarınca; ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyası üzerinden davacı tarafından davalılar ve ... ... aleyhine 283.483,42 TL asıl alacak, 66.036,10 TL işlemiş faiz alacağı sebebiyle yapılan takibe itiraz üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esası üzerinden davacı tarafından itiraz eden davalılar aleyhine kısmi itirazın iptali davası açıldığı, davanın, davalı şirket yönünden ticari ilişkiden kaynaklı bakiye açık hesap alacağına dayalı, diğer davalı gerçek kişiler yönünden ise, terditli olarak doğrudan zararın varlığının kabul edilmesi halinde davalıların itirazlarının iptaline, dolaylı zararın kabulü halinde davalı gerçek kişilerin itirazlarının iptali ile davalı gerçek kişilerden tahsil edilecek bedelin davalı şirkete ödenmesinin talep edildiği ve davanın derdest olduğu anlaşılmaktadır.
Eldeki dava, itirazın iptali davasındaki yönetici sorumluluğuna ilişkin olgular ileri sürülerek davacının doğrudan zararın varlığının kabulü halinde; ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı takip dosyası üzerinden talep edilen alacağın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası ile verilecek olan itirazın iptali kararı çerçevesinde davalı ...'dan tahsiline, dolaylı zarar olarak kabul halinde ise; davalının 241.000,00 TL şirket zararını davalı şirkete ödemesine karar verilmesini talep edilmiştir.
6100 sayılı HMK’nın 114’üncü maddesi ile derdestlik dava şartı kabul edilerek maddenin (ı) bendinde “Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması” düzenlemesine yer verilmiştir.
Bu kapsamda bir davanın derdest kabul edilebilmesi için, şu üç koşulun birlikte bulunması gerekir. Bunlar, aynı davanın iki kere açılmış olması, birinci davanın görülmekte olması ve birinci dava ile ikinci davanın aynı olmasıdır. Birinci dava ile ikinci davanın aynı olmasından kasıt ise; davanın taraflarının, konusunun (müddeabihin) ve sebebinin (davanın dayanağını oluşturan vakıaların) aynı olmasıdır.
Bu halde belirlenen bu olgulara göre; ... yönünden yönetici sorumluluğuna dayalı istem her iki davanın sebebini oluşturmakta olup, her iki davanın tarafları da aynıdır. Ancak, derdest dava itirazın iptali istemine yönelik olup kısmi dava olarak açılmıştır. Eldeki dava ise, harca esas değer 241.000,00 TL gösterilerek belirsiz alacak davası olarak açılmıştır.
Öte yandan kısmi itirazın iptali davası, hem kısmi davaya, hemde itirazın iptali davasına ilişkin yasada öngörülen kurallar itibariyle (hak düşürücü süre, zamanaşımı) alacak ve tazminat davalarından ayrışan yönlere sahiptir. Dolayısıyla, kısmi dava konusu edilen miktar yönünden derdestlik hali bulunmakta ise de; bu miktarı aşan dava konusu miktar yönünden derdestlikten bu aşamada bahsetmek mümkün değildir. Bir başka deyişle, takibe konu edilen miktar ve itirazın iptali davasına konu edilen miktarın farklılığı ve itirazın iptali davasının kısmi dava olarak açılması karşısında mahkemece istem sonuçlarındaki mükerrerliğin esas karar ile birlikte değerlendirilmesi gerekirken bu aşamada yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Kabule göre göre de; husumet ehliyeti dava şartı olmayıp itiraz niteliğindedir. Bir davada taraflardan birinin taraf sıfatının bulunmadığının belirlenmesi halinde mahkemece işin esası incelenmeksizin davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmekte olup, taraf sıfatı (husumet) yokluğu esasa ilişkin bir neden olması sebebiyle davalı şirket yönünden \"davanın usulden reddi\" şeklinde hüküm kurulması, ayrıca AAÜT'nin 3/2 maddesi gereği ret sebeplerinin farklılığı nedeniyle her bir davalı lehine ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken tek vekalet ücreti takdiri de doğru görülmemiştir.
Açıklanan bu nedenlerle; tarafların istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın 6100 sayılı HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Tarafların istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih, .../... Esas, .../... sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE,
4- tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde istinaf eden taraflara iadesine,
5-Davacı ... tarafından ... 4. İcra Dairesinin .../... Esas, 05/01/2023 tarihli mehil vesikasında düzenlenen Nakit 12.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun sunan tarafa iadesine,
6-Yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince verilecek esas karar ile birlikte dikkate alınmasına,
7-Harç ve tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi.\t
...
Başkan
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Katip
...
e-imza