T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ...
KARAR NO\t: ...
KARAR TARİHİ\t: 30/04/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ...
TARİHİ\t\t: ...
NUMARASI\t\t: ...
DAVACI\t: ... -...
VEKİLİ\t: Av. ...-
DAVALI\t: HASIMSIZ
DAVANIN KONUSU\t: Zayi Belgesi Verilmesi
G.KARAR YAZIM TARİHİ\t: ...
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 02/07/2021 tarihinde kurulmuş olduğunu, son olarak \"...'' adresinde okul öncesi/anaokulu eğitim öğretimi konusunda hizmet veren bir şirket iken ... Noterliği'nin ...tarih ve ... Yevmiye numaralı tasdiki ile 06/09/2023 tarihli ve 2023/5 sayılı Genel Kurul Kararı neticesinde şirketin tasfiyesi sürecine girilmiş olup, tasfiye memuru da ... olarak görevlendirildiğini, bu hususun ... tarih ve ... sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde de yayınlandığını, tasfiye süreci içerisinde ...'ne ait ticari defter ve kayıtlar tasfiye memuru olan müvekkil ...'ın kızı olan ...'ın yetkilisi ve sahibi olduğu ...'nin ...bulunduğunu, ... adresinde bulunan işyerinin deposuna bırakıldığını, daha sonra şirketin ...Noterliği'nin ... tarihli ve ... Yevmiye numaralı tasdiki ile 11/01/2024 tarih ve 2024/1 sayılı Genel Kurul Kararı neticesinde şirketin terkinine karar verildiğini, bu husus ... tarih ve ... sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde de yayınlandığını, 27/01/2025 tarihinde ...'nin tasfiye memurluğunu yapmış olan müvekkili ..., ...'nin ... adresinde bulunan işyerine giderek ...'ne ait itcari defter ve kayıtların işyeri deposundan çıkartılmasını istediğinde, şirketin ticari defter ve kayıtlarının bulunulamaması üzerine yapılan araştırma neticesinde 14/12/2023 tarihinde bahse konu işyerinde hırsızlık olayının gerçekleştirildiği, hırsızlık olayı öncesinde depoya bırakılan ...'nin ticari defter ve kayıtlarının da bu hırsızlık olayı sonucunda çalındığı anlaşıldığını, olay tarihinde verilen ...'nın ... tarih, ... olay/evrak nolu Bilgi Alma Tutanağını da sunduklarını, ayrıca tarafımızca 29/01/2025 tarihinde ...Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunularak tespit edilecek kişi ve/veya kişilerin cezalandırılması talep edildiğini, ...'ne ait 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ticari defter ve kayıtların (yevmiye defteri, envanter defteri, defteri kebir, karar ve pay defterleri, makbuzlar, faturalar, işçi dosyaları, gider pusulası, vs.) hırsızlık sebebiyle zayi olduğundan Türk Ticaret Kanunu m.82/d-7 uyarınca mahkemeden ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ettiklerini, ...'ne ait 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ticari defter ve kayıtların hırsızlık nedeniyle zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; \"Dava konusu olayda davacıya ait işyerinde 14/12/2023 tarihinde hırsızlık meydana geldiği, dava konusu ticari defterlerin bu hırsızlık olayında çalındığı ileri sürülmüş olup işbu davanın 31/01/2025 tarihinde açtığı görülmektedir. Dava dilekçesinde hırsızlık olayından aynı gün haberdar olunduğu ve aynı tarih olan 14/12/2023 tarihinde hırsızlık olayına ilişkin polis merkezinde ifade verildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır. Şu halde ilgilinin hırsızlık olayının meydana geldiğini öğrendiği 14/12/2023 tarihinde ticari defterlerinin ziyaını öğrendiğinin kabulü gerekir. Buna göre ilgili işyerinde meydana gelen yangının üzerinden bir yıldan fazla bir zaman geçtikten sonra ziya davasını açmış olup, dava TTK 82/7 maddesinde öngörülen 30 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmamıştır. Bu nedenle davanın TTK'nın 82/7 maddesi delaletiyle HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereği dava şartı yokluğundan usulden reddine\" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde ayrıntılı açıklanan ... tasfiye süreci içerisinde iken şirkete ait ticari defter ve kayıtlar tasfiye memuru olan davacı ...'ın kızı olan ...'ın yetkilisi ve sahibi olduğu (... aynı zamanda ...'nin de yetkili temciliğini yapmıştır) ...'nin (VKN:...) bulunduğu ... adresinde bulunan işyerinin deposuna bırakıldığını, 27/01/2025 tarihinde ...'nin tasfiye memurluğunu yapmış olan davacı ..., ...'nin ... adresinde bulunan işyerine giderek ...'ne ait itcari defter ve kayıtların işyeri deposundan çıkartılmasını istediğinde, şirketin ticari defter ve kayıtlarının bulunulamaması üzerine yapılan araştırma neticesinde 14/12/2023 tarihinde bahse konu işyerinde hırsızlık olayının gerçekleştirildiği, hırsızlık olayı öncesinde depoya bırakılan ...'nin ticari defter ve kayıtlarının da bu hırsızlık olayı sonucunda çalındığının anlaşıldığını, Yani her ne kadar hırsızlık olayının 14/12/2023 tarihinde gerçekleşmiş olsa da ticari defter ve kayıtların hırsızlık sonucu çalındığının 27/01/2025 tarihinde anlaşıldığını, bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı olan ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava; ticari defter ve kayıtların zayi olması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine göre zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
Mahkemece hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde \"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.\" düzenlemesi bulunmaktadır.
Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 maddesi uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterlerin afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaya uğraması halinde mahkemeden belge talep edilebileceği hususu düzenlenmiş olup, değinilen düzenleme uyarınca tacirin defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunmaktadır. Bir başka anlatımla tacir özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu kanıtlamak durumundadır. Anılan madde uyarınca tacir, afet veya hırsızlık halinde mahkemeden zayi belgesi talep edebilecektir.
Dava konusu olayda her ne kadar mahkemece \"davacıya ait işyerinde 14/12/2023 tarihinde hırsızlık meydana geldiği, dava konusu ticari defterlerin bu hırsızlık olayında çalındığı ileri sürülmüş olup işbu davanın 31/01/2025 tarihinde açtığı görülmektedir. Dava dilekçesinde hırsızlık olayından aynı gün haberdar olunduğu ve aynı tarih olan 14/12/2023 tarihinde hırsızlık olayına ilişkin polis merkezinde ifade verildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır. Şu halde ilgilinin hırsızlık olayının meydana geldiğini öğrendiği 14/12/2023 tarihinde ticari defterlerinin ziyaını öğrendiğinin kabulü gerekir.\" şeklindeki gerekçeyle davanın hak düşürücü süre geçmiş olduğundan usulden reddine karar verilmiş ise de; dosya kapsamında ve davacının dava dilekçesinden hırsızlık olayının 14/12/2023 tarihinde öğrenildiğine ilişkin bir ifadenin bulunmadığı, davacı tarafça 29/01/2025 tarihinde suç duyurusunda bulunulduğunun ifade edildiği, dairemizce ... Cumhuriyet Başsavcılığının ilgili dosyasının UYAP üzerinden incelemesinde; şikayet dilekçesinin 29/01/2025 tarihinde verildiğinin görüldüğü bununla birlikte mahkeme gerekçesinde belirtilen yangın olayının olayla bir ilgisinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece esas hakkında inceleme yapılması gerekirken davanın usulden reddine karar verilmesi hatalı bulunmuştur.
Mahkemece bu hususlar gözardı edilerek eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup davacının istinaf kanun yolu başvurusu açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın yukarıda belirtilen şekilde inceleme yapılıp sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; ... Mahkemesi tarafından verilen ... Esas, ... Karar sayılı 31/01/2025 tarihli kararının HMK'nın 353/1-a-6.maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-)Dosyanın yukarıda belirtilen şekilde inceleme yapılıp sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-)İstinaf başvurusunda bulunan tarafça yatırılan istinaf karar harcının talep halinde başvuran tarafa İADESİNE,
4-)İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda DİKKATE ALINMASINA,
5-)İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-)HMK’nın 359/4.maddesi uyarınca iş bu kararın mahal mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile HMK'nın 353/1-a ve 362/1-g maddeleri gereğince kesin olarak karar verildi....
...
Başkan ...
...
Üye ...
...
Üye ...
...
Katip ...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.