T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1818
KARAR NO: 2025/600
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/01/2022
NUMARASI: 2021/519 E. - 2022/38 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/04/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile aralarında cereyan eden ticari iş sebebi ile kendisine 26.05.2018 tanzim tarihli , 30.09.2018 vade tarihli senedi düzenleyerek kendisine verdiğini, bu senede oğlu ... 'de kefil sıfatıyla imza attığını, davalıya verilen senet bedelini işlerin kötü gitmesi sebebi ile ödeyemediğini, 2020 yılının son baharında davalıyla yapılan telefon görüşmesi neticesinde bu görüşmeye tanıkların olduğunu, borcuna karşılık mal göndererek anlaştıklarını, bunun üzerine ekte 03.11.2020 tarihli ... Ticaret A.Ş. firmasına ait faturadan da görüleceği üzere , ... davacı adına 12 koli mal gönderdiğini ve borcunu ödediğini, bu koliler içerisinde toplam 60.000 ( altmışbin ) adet tükenmez kalem şeklinde kırtasiye malzemesi mevcut olduğunu, buna karşılık davalı tarafından İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile 30.000.00 TL senet bedeli, 8.732 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 38.732 TL üzerinden icra takibi başlatıldığını öğrendiğin, ancak senedi kendisinden almamam sebebi ile haksız ve kötü niyetli olarak davacı ve oğlu hakkında icra takibi başlatıldığını, işbu sebeple haksız ve kötü niyetli olarak başlatıldığını düşündüğüm icra takibinde borcun ödenmiş olması sebebi ile borçlu olmadığımın tespitini, takibin iptali ve kötü niyetli davalının % 20 den aşağı olmayacak şekilde tazminatla yükümlü kılınması için huzurdaki davayı açtıklarını davalı tarafından İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasıyla başlatmış olduğunu icra takibine konu borcun mal karşılığı ödenmesi sebebiyle borçlu olmadığının tespiti, senet ve takibin iptali ile % 20 den aşağı olmayacak şekilde tazminat talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesin kararıyla; \"Davacı dava dilekçesinde özetle davalı ile arasındaki ticari iş sebebi ile davaya konu senedi düzenleyerek davalıya verdiğini,işlerinin kötü gitmesi sebebi ile ödeyemediğini, davalı ile telefon görüşmesi neticesinde anlaşarak borcuna karşılık mal göndermesi hususunda anlaştıklarını, arkadaşı ...'nın davacı adına, 03.11.2020 tarihli ... Ticaret A.Ş. Şirketi ile davalıya mal gönderdiğini ve borcunu ödediğini iddia etmiştir.Davacının delil olarak dayandığı fatura incelendiğinde fatura tarihinin 03.11.2020 olup, dava dışı ... Ticaret A.Ş. tarafından taşıma bedeline ilişkin olarak düzenlendiği, taşımaya ilişkin fatura bedelinin 283,20TL olduğu,alıcı ödemeli olup, alıcının davalı olduğu, gönderenin davacı olduğu, gönderilen malın cinsi,adeti ve nev'ine ilişkin bir bilgi içermediği anlaşılmıştır.Davacı davaya konu senet bedelini ödeyemediğinden, davalı ile telefon görüşmesi neticesinde anlaşarak borcuna karşılık mal göndermesi hususunda anlaştıklarını iddia etse de bu hususun senetle(kesin delille) ispatı gerektiğinden ve davacı tarafça ispat için ileri sürülen faturada taşımaya konu malın nev'i,cinsi,adeti yer almayıp iddia edilen sözlü anlaşmayı ispatlar nitelikte kabul edilemeyeceğinden, davacının iddialarını ispat edemediği mahkememizce kabul edilmiştir. Yemin deliline de dayanılmadığından yemin teklif etme hakkı davacıya hatırlatılmamış olup davacı tarafın ihtiyati tedbir talebi mahkememizce reddedildiğinden yani davacı, ihtiyati tedbir kararı alıp infaz ettirmiş olmadığından davalı vekilinin tazminat talebi reddedilmiş olup ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" şeklindeki gerekçeleri ile, Davanın REDDİNE, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: Davacı asil istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece haklı davasının reddedildiğini, davalının usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediğini çünkü verecek cevabı olmayıp bedeli ödenen senedi haksız olarak tekrar tahsil etmek istediğini, mahkemece tarafların defter ve fatura incelemelerinin yapılması olması gerekirken bunun yapılmadığını, davalı alacaklının aynı alacak nedeniyle iki kez tahsilat yapmasına imkan tanındığını, davalı alacaklının ve ona mal gönderen ... Ticaret A.Ş. firmasının ticari defterlerinin incelenmesi, bilirkişi incelemesi yaptırılması, alınacak mali durum tespitine göre bir karar verilmesi gerekirken bunun yapılmadığını, yasal deliller arasında bulunan ve kesin delil olan yemin deliline başvurma haklarının engellendiğini, davalıya yemin dahi teklif edilemediğini, davalıya gönderilen mallara ilişkin irsaliyeli faturada gönderici olarak kendi adı bulunmasına ve mal içeriği olmasına rağmen davalı tarafa bunun sorulmadığını, taraflar arasında neden böyle bir mal gönderimi ve irsaliyeli fatura düzenlendiği araştırıp soruşturulmadan eksik inceleme ile ret kararı verildiğini, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 72 maddeye göre açılan menfi tespit davasıdır. İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibinde alacaklı davalı tarafından borçlular aleyhine, 26/05/2018 keşide tarihli, 30/09/2018 vade tarihli, 30.000,00 TL bedelli bonoya istinaden kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatılmıştır. Menfî tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır: Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki İlişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü, hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (HMK m. 190; MK m.6). Fakat, senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. - Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru, s:143). Davacı, senet bedelini işlerinin kötü gitmesi sebebi ile ödeyemediğini, 2020 yılının son baharında davalıyla yapmış olduğum telefon görüşmesi neticesinde borcuna karşılık mal gönderme hususunda anlaştıklarını, 03.11.2020 tarihli ... A.Ş. firmasına ait faturadan da görüleceği üzere arkadaşı ... tarafından adına 12 koli mal gönderildiğini, kolilerin içinde toplam 60.000 ( altmışbin ) adet tükenmez kalem şeklinde kırtasiye malzemesi bulunduğunu borcunu bu şekilde ödediğini ileri sürmektedir. Davalı ise, Davacının bono dışında da borcu bulunduğunu, senedin soyut borç ikrarı olduğunu yazılı belge ile ispat edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından icra takibine konu bononun tarafların anlaşması neticesinde mal teslimi şeklinde ödendiğini, mal tesliminin kendi adına arkadaşı tarafından gönderildiğini ileri sürmüş ise de, bu iddianın davalı tarafından kabul edilmediği ödeme iddiasının yazılı belge ile ispat edilmesi gerektiği davacı tarafından yazılı belge ibraz edilmediği, bedelsiz senedi kullanmak fiili suç teşkil ettiğinden HMK 226/1-c bendi gereğince davacıya mahkemece yemin teklifi hakkının hatırlatılmaması yerinde olup sübut bulmayan davanın reddine dair verilen karar dosya kapsamına uygundur. Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/01/2022 tarih ve 2021/519 E., 2022/38 K. sayılı kararına karşı davacı asil tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, 6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 17/04/2025