T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/47
KARAR NO: 2025/659
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/09/2022
NUMARASI: 2016/581 E. - 2022/793 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/04/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Bankası tarafından, davacı şirket aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, ödeme emrinin müvekkil şirkete tebliğ edildiğini, takibe konu çekte davacı şirket adına atılan imzaların şirket yetkilisine ait olmadığını, şirket yetkilisinin imzasının taklit edilerek çekin keşide edildiğini, bu durumun çekin arkasına da yazıldığını, davacı şirketin davalılara böyle bir borcunun bulunmadığını ileri sürerek; takibe konu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığının tespiti ile davacı şirketin davacılara borcu olmadığının tespitine, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasının dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, davalı tarafın haksız takip nedeniyle%20 tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talcp ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ Davalı ... A.Ş. (...) vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; ... A.Ş (...) ile ... Bankası A.Ş. atasında akdedilen alacak temlik sözleşmesi kapsamında, dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden mevcut alacakların tüm fer'ileriyle birlikte davalı şirket tarafından devir ve temlik alındığını, dava dilekçesine ek olarak gösterilen delillerin taraflarına tebliğ edilmemiş olup, bu yönde beyanda bulunma haklarını saklı tuttuklarını, bununla birlikte çekler üzerinde mevcut imzanın davacı yana ait olup olmadığı hususunun, ancak mahkemece gerçekleştirilecek imza incelemesi ve yargılama neticesinde anlaşılacağını, davacının imzaya yönelik itirazlarının reddini talep ettiklerini, takip konusu çekin, dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden mevcut kredi alacaklarından, tahsil edildiğinden mahsup edilmek üzere ciro yoluyla teslim alınmış müşteri çeki olduğunu, alacağı temlik alan davalı şirketin ve dolayısıyla ... A.Ş.'nin takip konusu çekleri ciro yoluyla teslim almış iyi niyetli hamili olup, dava dışı şirket tarafından kredi borcunun ödenmemesine yönelik olarak icra takibine geçildiğini, temlik veren bankanın kullanacağı veya kullandıracağı krediye karşılık borçlusundan ciro yolu ile çek ve senet alması son derece doğal olduğu gibi yasal bir zorunluluk olduğunu, davalı şirketin, çekler üzerindeki imzanın davacıya ait olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, davalı şirketin, takip konusu çeki ciro yolu ile devraldığına göre, senedi takibe koymakta ağır kusurundan veya kötü niyetinden söz edilemeyeceğini, tüm bu nedenlerle öncelikle davacı yanın somut delillere dayanmayan ihtiyati tedbir taleplerinin reddine, davacı yanın borca ve imzaya haksız ve mesnetsiz itirazları karşısında davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin de davacılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Bankası A.Ş. Vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davalı Bankanın alacağı için taraflarınca, davacı ve dava dışı borçlu ... San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine icra takibine girişildiğini, ancak takip konusu alacağın, taraflarınca dava tarihinden evvel bir diğer davalı olan ... A.Ş. ne devredildiğini; davacının, davalı Banka'ya borcunun bulunmadığının tespitini istemesinin, TBK.” da yer alan alacağın devri hükümlerine aykırılık teşkil ettiğini, zira, davacı Banka'nın alacağını diğer davalıya devretmiş olduğundan, davacının artık davalı banka'ya borcunun bulunmadığını; davacının borcu diğer davalıya olduğunu; takip konusu alacağın henüz dava açılmadan evvel 3. Kişiye devredilmiş olduğundan davalı Banka'nın huzurdaki davada taraf sıfatı da bulunmadığını ileri sürerek, hukuki menfaat ve husumet eksikliği nedeniyle davanın davalı banka yönünden reddine karat verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmilini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesin kararıyla; \"Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu çekin davacı şirket yetkili tarafından keşide edilmediği, davacı şirket ile dava dışı ... Şirketi ile herhangi bir ticari ilişkilerinin bulunmadığı anlaşıldığından davacının davasının kabulü ile davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, davalının kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.\" şeklindeki gerekçeleri ile, ... Kastamonu şubesine ait ... seri numaralı 18/03/2015 keşide tarihli 95.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davacı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin davalı temlik alan ... A.Ş.'ye borçlu olmadığını TESPİTİNE, Davanın ... Bankası yönünden husumetten reddine, Davalının kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından tazminat talebinin reddine, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; takip konusu çekin dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden mevcut kredi alacaklarına tahsil edildiğinde mahsup edilmek üzere ciro yoluyla teslim alınmış müşteri çeki olduğunu, alacağı temlik alan müvekkili şirket ve dolayısıyla ... A.Ş.'nin takip konusu çekleri ciro yoluyla teslim almış iyi niyetli hamili olup, dava dışı şirket tarafından kredi borcunun ödenmemesine yönelik olarak icra takibine geçildiğini, davacı şirket yöneticisi ...'ın vefat etmiş olması ve şirketin uzun zamandır faaliyette olmaması nedeniyle 2015 yılı öncesine ait şirket defter ve kayıtları incelenmediğini, dava konusu çekin keşide tarihinin çekin keşide tarihi 18.03.2015 olması ve ticari hayatta çeklerin ileri tarihli olarak da keşide edilmesinin olağan bir durum olması nedeniyle mahkemenin ticari defterler yönüyle yaptığı incelemenin yeterli olmadığını, davacı vekilinin 24.01.2022 tarihli beyan dilekçesinde aynen belirttiği şekilde, ticari defterlere şirketin uzun süre faaliyette olmadığından ulaşılamaması iddiasıyla böylelikle davacı şirket açısından sadece lehe olan Şirket kayıtları üzerinden karar verilmiş olmasının adil olmadığını, ticari ilişkinin mevcut olup olmadığının esasen hiç incelenmeyen 2015 yılı öncesi, özellikle de 2014-2013 dönemi ticari defterlerinde tespit edilebilecek bir vakıa olduğunu, dava konusu çekin davacının ticari ilişkisinin olmadığını iddia ettiği dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.' uhdesine nasıl geçtiğinin de hiç araştırılmadığını, Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunup bulunulmadığı, kaybolan çek veya çeklerle ilgili dava açılıp açılmadığı gibi, davayı aydınlatabilecek incelemelerin yapılmayıp sadece lehine olan kayıtlarını sunan davacının dava dışı şirkete çekin nasıl geçtiğine ilişkin hiçbir somut beyanı olmadığını, parmak izi veya DNA gibi sabitliği olmayan atılan imzanın zaman içinde değiştirilmesinin mümkün olduğunu, bu durumda atılan imzaların kişinin adının elle yazılışından ibaret olmayıp çoğu durumda karalamadan ibaret olduğunu, vefat eden şirket yetkilisinin çekteki el imzasının da mahkemece hiç inceleme konusu yapılmadığını, dava dosyasında mübrez bulunan davacı şirkete ait vekaletnamede yer alan imza ile dava konusu çekteki imza arasında ileri derece bir farklılık bulunmadığını, doğrudan dosyaya mübrez vekaletnamedeki imzanın incelenmediğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 72 maddeye göre açılan Menfi Tespit Davasıdır. Davacı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına konu çekteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürmektedir. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. EGM Grafoloji ve Sahtecilik Em. Uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 26/07/2021 tarihli Bilirkişi raporunda özetle;\" davacı şirket yetkilisi ...'ın referans imzaları ile aralarında genel biçimlendirme ve imza yolu yönünden ilk bakışta benzerlik olduğu izlenimi edinilmekle birlikte karşılaştırmalı incelemelerde esas alınan diğer kriterler itibarıyla atalarında ileri düzeyde farklılıklar saptandığından; inceleme konusu, ... Kastamonu Şubesine ait keşidecisi “... San. ve Tic. T.td. Şti.” olan “İST.. 18.03.2015” keşide yer ve tarihli, “...” numara ve 95.000 TL meblağlı ... Ltd. Şti. Emrine yazılı çek aslındaki keşideci imzasının, davacı şirket yetkilisi ...'ın el ürünü olmadığı, adı geçenin hakiki imzalarına benzetilerek yapılandırılmış olduğu kanaatine varıldığı\" rapor edilmiştir. 02/12/2021 tarihli muhasebe bilirkişisine ait raporda özetle;\" Davacı şirketin incelenen 2015 ve 2016 yılı Ticari defterlerinde yapılan incelemede, dava konusu “... Kastamonu Şubesine ait 18/03/2015 keşide tarihli ... seri numaralı 95.000,00 TL tutarlı” çekin davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı bulunmadığını; ayrıca davacı şirketin incelenen 2015 ve 2016 yılı ticari defterlerinde dava konusu çekin lehtarı “... San. ve Tic. Lid. Şti.” ne ilişkin de herhangi bir kayda rastlanılmadığını, Davacı şirketin incelenen 2015 ve 2016 ticari defterlerine göre davacı şirketin, çekin lehtarı ile ticari ilişkisinin mevcut olmadığı\" belirtilmiştir.Senetteki imzanın borçluya ait olduğunun ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. (HGK 26/04/2006 tarih, 2006/12-259 E., 2006/231 K. sayılı kararı) Bu durumda davanın niteliği itibari ile imzanın borçluya ait olduğunu kanıtlama külfeti alacaklıya aittir.İmza incelemesinde öncelikle senedin düzenleme tarihinden öncesine ilişkin borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişi tarafından mukayeseye esas alınmalıdır. Yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması, bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta, imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin ve Yargıtay’ın denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması, gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır. Nitekim bu ilkeler, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.10.2019 tarihli ve 2017/12-2692 E., 2019/1003 K. sayılı kararında da benimsenmiştir.Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde dava konusu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı bilirkişi raporu ile tespit edildiği imzaya itirazın mutlak itirazlardan olduğu herkese karşı ileri sürülebileceği, davalı istinafında davacı şirketin 2015 yılı öncesine ait şirket defter ve kayıtları incelenmediğini ileri sürmüş ise de defter incelenmemesinin sonucu değiştirmeyeceği, mübrez bulunan davacı şirkete ait vekaletnamede yer alan imza ile dava konusu çekteki imza arasında ileri derece bir farklılık bulunmadığını, doğrudan dosyaya mübrez vekaletnamedeki imzanın incelenmediğini ileri sürmüş ise de ispat yükümlülüğü davalıya ait olduğu davalı tarafından bu delile dayanılmadığından HMK 357 maddeye göre davada ileri sürülmeyen husular istinafta ileri sürülemeyeceğinden, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetlemeye elverişli olduğu anlaşılmakla davalı tarafın istinafı yerinde görülmemiştir.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davalı ... A.Ş.'nin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/09/2022 tarih ve 2016/581 E., 2022/793 K. sayılı kararına karşı davalı ... A.Ş. vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.489,45 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 1.622,37 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.867,08 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı ... A.Ş. tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 30/04/2025