T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/60
KARAR NO: 2025/662
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 23/09/2022
NUMARASI: 2021/520 E. - 2022/175 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Giderilmesi İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/04/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili şirketin aydınlatma sektöründe faaliyet gösteren tanınmış bir firma olduğunu, davacı genellikle kendi tasarımlarını kullanmakta olup bu alanda birçok öncü tasarım gerçekleştirdiğini, müvekkili şirket dava konusu aplik tasarımları üzerinde uzun zaman çalışmış ve tasarımlarını Türk Patent Enstitüsü nezdinde; 15.10.2018 tarihinde ... tescil numarası ile ve 06.12.2019 tarihinde ... tescil numarası ile tescil ettirdiğini, davalı şirket, tasarım tescili müvekkil davacı şirkete ait olan ... tescil numaralı çoklu aydınlatma armatürü ile yine tasarım tescili müvekkil davacı şirkete ait ... tescil numaralı çoklu aplik tasarımının aynını ve/veya belirgin bir şekilde benzerini üretmek ve bu tasarımları ve bu tasarımların uygulandığı ürünleri piyasaya sunmak, satmak, sözleşme akdi için öneride bulunmak için ürünü kataloğuna almış, satışına ve ticari amaçla kullanmak sureti ile 6769 sayılı SMK'nun ilgili hükümlerime açıkça aykırı hareket etmekte olduğunu, davalı şirkete Bakırköy ...Noterliğinin 24.03.2021 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi keşide edilerek davacı müvekkil şirket adına tescilli tasarımlara vaki tecavüzün durdurulması, ürün görsellerinin katalogdan kaldırılarak, bu ürünlerin piyasaya sunulmasının, üretim/ithalat ve satışının durdurulması varsa üretilmiş ürünlerin imhası talep edildiğini, davalı şirket tarafından ihtarnameye dayanak yapılan görsellerin salt katalog görseli olduğu belirtilen ... kodlu mantar aplik adlı ürün ihtarname tebliğine rağmen davalı şirketin 2021 kataloğunda mevcut olup katalogda satış fiyatı da belirlenerek satışa sunulmuş bir ürün olduğunu, Bu ürün müvekkilimin ... (1.1-1.2) tescilli çoklu tasarımının birebir aynı olduğunu, yine davalı şirketin cevabi ihtarnamesinde görsellerini paylaşarak yer verdiği ve davalı şirketin üretim, satış ve pazarlamasını yaptığını kabul ettiği ... kodlu ... adlı ürün tasarımları da açıkça müvekkil şirket adına tescilli ... tescil numaralı çoklu aydınlatma armatürü (3.1-3.2) tasarımının aynı ve/veya belirgin şekilde benzeri olup, davalının işbu ürünleri taklit tasarımlar olup müvekkil davacı şirketin tescilli tasarımlarına tecavüz teşkil ettiğini, açıklanan nedenlerle, davalının, müvekkil davacı şirketin tescilli ... (1.1-1.2) ve ... (3.1-3.2) tasarımlarına ve tasarımdan doğan haklarına tecavüz fillerinin durdurulmasına ve önlenmesine karar verilerek, tecavüz teşkil eden ürünlerin ve üretimde kullanılan araçların şekillerinin değiştirilmesi veya tasarımdan doğan haklara tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhasına, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının huzurdaki davayı ikame etmekteki dayanağı ve sunduğu deliller sayın mahkemenizce yapılacak inceleme neticesinde de ortaya çıkacağı üzere salt katalogdaki ürünlerin aynı olduğuna ilişkin olup söz konusu ürünlerin satışının yapıldığına dair hiçbir delil mevcut olmadığını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için yalnızca katalogdaki ürünlerin aynı olduğunu düşünecek olsak dahi davacının salt katalogdaki 2 adet ürünün aynı olduğu gerekçesi ile haksız rekabet ve fikri sınai haklarına helal geldiği iddiasında bulunması hiçbir mesneti olmayan bir iddia olup benzer alanlarda faaliyet gösteren davalı müvekkiline karşı husumet ve rekabet duygusu ile hareket edildiğinin açık olduğunu, davacı yanın sunmuş olduğu kataloglardaki görsellerden de anlaşılacağı üzere müvekkili şirket tarafından satışa sürülen ürünler davalı şirket tarafından TPE nezdinde tescil edilen ürünlerle aynı ya da benzer tasarıma sahip olmadığını, mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi neticesinde müvekkili şirket tarafından satışa sunulan ürünlerin davacı şirketin ürünleri ile aynı ve/veya benzer olmadığı net olarak tespit edilecek olup salt katalog fotoğraflarının mesnet alınarak huzurdaki davanın ikame edilmiş olması ve söz konusu iddia gerçeği yansıtmadığı gibi bir de işbu ürünlerin satışının yapıldığı iddiasının mevcut olması ancak bu hususa dair hiçbir delil sunulmamış olması kabul edilebilir olmadığını, açıklanan nedenlerle haksız, mesnetsiz ve kötüniyetli davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesin kararıyla; \"Tüm dosya kapsamı, mevcut delil durumu, alınan bilirkişi raporları ve yukarıda değinilen yasal düzenlemeler topluca değerlendirildiğinde; davacıya ait ... ve ... tescil numaralı tasarımlar ile davalı kullanımı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izleminde belirgin farklılıklar bulunmadığı ve bu sebeple benzer olarak algılandıkları, böylelikle davalı eylemlerinin davacının tasarımdan doğan haklarına tecavüz oluşturduğu anlaşılmıştır. Davacı, her ne kadar davalı tarafa ait üretim araçlarına el konularak mülkiyet hakkı tanınması talebinde bulunmuş ise de; davalının üretim yapmadığı yönündeki savunmasının aksini destekleyecek herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı, aksine, mahallinde bilirkişiler vasıtasıyla yapılan tespitte davalı adresinde üretim yapılmadığı ve mahallinde üretim aracının bulunmadığı anlaşıldığından bu yöndeki taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" şeklindeki gerekçeleri ile, -Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile; -Davalının davacıya ait ... ve ... tescil numaralı tasarımlarına tecavüzünün tespiti ile durdurulmasına ve önlenmesine; tecavüz oluşturan ve dosyada mevcut rapor ve ek raporda görsellerine yer verilen davalı yana ait ürünlere el konularak hüküm kesinleştiğinde imhasına, -Davalının üretim yaptığına ilişkin delil elde edilemediği ve mahallinde üretim aracının bulunmadığı anlaşıldığından davacının üretim araçlarına ilişkin taleplerinin REDDİNE, -Hüküm özetinin tirajı en yüksek ulusal çapta yayın yapan 3 gazeteden birinde masrafı davalı yandan karalanmak suretiyle ilanına, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı yanın tescilli ürünlerinin müvekkilleri tarafından davacının bilgisi dışında satıldığına dair dosyada tek bir delil dahi bulunmadığını, bilirkişi raporu içerisinde bu ürünlerin müvekkili tarafından üretiminin yapılmadığı hususunun tespit edilmiş bulunduğunu, müvekkilinin tasarımdan doğan hakları ihlal şartlarının herhangi birini gerçekleştirmediğini, mahkemenin ihlal konusunda hatalı değerlendirme yaptığını, davacı yanca katalogda bulunan ürünler üzerinden ihlal sonucunun doğduğu iddia edilmiş olup ilk derece mahkemesi kararında da bu ürünlerin katalog içerisinde bulunmasının ihlal sonucunu hangi gerekçe ile doğurduğuna yönelik bir açıklamanın da gerekçeli karar içerisinde bulunmadığını, müvekkili deposunda tespit edilen ürünlerin de ... isimli firmadan satın alınmış olup bu ticarete ilişkin faturaların da 07.09.2022 tarihli dilekçeleri ekinde dosya içerisine sunulmuş halde olduğunu, davacının marka hakkının ihlal edildiği var sayılsa dahi işbu davanın tarafının müvekkili olmadığının açıkça ortada olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının dosya kapsamına, usul ve yasaya uyun olduğunu, davalıya ait ürünlerinin satıldığına dair dosyada delil olmadığı iddiasının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu tasarımlara ait davalı kataloğu ile davalı tarafından satışı yapılan tasarımların ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıklarının, davalının davacı tarafa ait tasarım hakkını ihlal ettiğinin rapor edildiğini, davalının katalogda bulunan ürünler üezerinden ihlal sonucunun doğduğunu bir diğer istinaf sebebi olarak ileri sürdüğünü, deliller arasında davalının satışı yaptığı ürünlerin mevcut olup ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıklarının ortaya konduğunu, davalının müvekkilinin izni olmadan ürünü üretemeyeceğini ve piyasaya sunamayacağını, bu istinaf sebebinin yerinde olmadığını, davalının 07.09.2022 tarihli dilekçe ekinde dava konusu ürünlerin üçüncü şahıstan alındığına dair faturalar sunduğunu ve dava konusu ürünleri üretmediğini, davanın tarafının davalı olamayacağını istinaf sebebi olarak ileri sürdüğünü, dava dosyasına 18.10.2021 tarihli tutanak ekinde delil listelerinde davalı tarafa ait ürün, ambalaj ve kataloglar sunulduğunu, davalının cevap dilekçesinde sadece ihtarnamelere dayandığını ve başkaca delil sunmadığını, davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu, davalının, davacı şirket adına tescilli ... (1.1-1.2) ve ... (3.1-3.2) tasarımlarına ve tasarımdan doğan haklarına tecavüzün tespiti, fillerinin durdurulması ve önlenmesi davasıdır. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 04/04/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;\" Davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile Davalı tarafa ait ... kodlu ... ürünü arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait ... ve ... numaralı tasarım tescilleri ile Davalı tarafa ait ... kodlu ... ürünü arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları , Dava konusu ürün bitmiş ürün olduğu ve bütün olarak tasarlama faaliyetine konu edilmiş olduğundan tasarım hakkı ihlalinin ortadan kaldırılması SMK 149 uyarınca ancak ürün imhası veya ürünler üzerinde davacı tarafa mülkiyet hakkı tanınması ile mümkün olacağından bu hususta takdirin mahkemeye ait olduğu, Ürünün üretiminde kullanılan makineler ile ilgili olarak bir tespit yapılamadığından bu konuda bir inceleme ve değerlendirme yapılamadığı \" belirtilmiştir. 18/08/2022 tarihli bilirkişi Ek heyet raporunda özetle;\" Davalı tarafa ait ... Mah. ... Cad. No:... Sultangazi / İstanbul adresinde dava konusu ürünlerin üretiminin yapılmadığı, Yapılan incelemede dava konusu ürünler ile benzerlik gösteren 152 adet ürünün “...” marka ambalaj içinde tespit edildiği, Davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile Davalı tarafa ait dava dosyasına sunulan ... marka ürün örneği arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları \" belirtilmiştir.6769 sayılı SMK'nun 55.maddesine göre tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Burada kanun koyucu patent ve faydalı modelden farklı olarak fonksiyona değil, görünüme koruma bahsettiği bu nedenle tasarıma tecavüz iddiası yönünden görünümün esas alınması gerekmektedir.Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözünde oluşturduğu genel izlenim ile bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımların birlikte dikkate alınması gerekmektedir. Kıyaslanan tasarımlar arasında sadece küçük ayrıntılarda farklılık varsa tasarımların aynı olduğu kabul edilir. SMK' nun 59. maddesinde \" Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz. \" düzenlemesi yer almaktadır.Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, SMK 59 maddesine göre ürünlerin katalogda kullanılması ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak anlamına geldiği, davacıya ait ..., ve ... tescil numaralı tasarımlar ile davalı tarafından katalogta kullanımı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izleminde belirgin farklılıklar bulunmadığı ve bu sebeple benzer olarak algılandıkları, böylelikle davalı eylemlerinin davacının tasarımdan doğan haklarına tecavüz oluşturduğu anlaşılmıştır. Davalı istinafında, davaya konu ürünlerin dava dışı ... isimli firmadan satın aldığını, ... isimli firmanın da ürünleri davacıdan satın aldığını kendilerine beyan ettiğini ihlalin kendileri tarafından gerçekleştirilmediğini ileri sürmüş ise de HMK 357 maddeye göre davada ileri sürülmeyen hususlar istinafta ileri sürülemez. Davalı tarafından üretici olmadığı ileri sürülmüş ise de tasarıma tecavüz davası yönünden sonuca etkili olmadığı sadece tazminatta bu durumun dikkate alınacağı davacı tarafından tazminat talebi bulunmadığından bu istinaf sebebine itibar edilmemiştir. Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 23/09/2022 tarih ve 2021/520 E., 2022/175 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 30/04/2025