T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/2027 - 2025/431
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO\t: 2022/2027 \t\t (KABUL DÜZELTEREK YENİDEN ESAS
KARAR NO\t: 2025/431\t\t HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 13/10/2022
ESAS NO\t\t: 2021/54 E 2022/646 K
DAVANIN KONUSU\t: Alacak
KARAR TARİHİ\t: 18/04/2025
YAZILDIĞI TARİH\t: 16/05/2025
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.\t
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t\t
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01/06/2020 tarihinde imzalanan Maske Makinesi Satış Sözleşmesi kapsamında 1 adet maske makinesinin (iki kulakçıklı ve dakikada 120 adet maske üretme kapasiteli olacak şekilde) 130.000,00USD + KDV karşılığında satımı konusunda tarafların anlaştığını, davalı tarafından düzenlenen 03/06/2020 Tarihli 131.300,00 USD karşılığı 888.901,00 TL bedelli faturanın müvekkili şirket tarafından ödendiğini, müvekkili şirketinin dava dışı ... Bankası ile maske makinesinin alımı hususunda Finansal Kiralama Sözleşmesi imzaladığını, finansal kiralama şirketi tarafından müvekkiline dava açması için muvafakatname verildiğini, davalının 12/06/2020 tarihinde 131012OC0014-2020 seri no'lu makineyi müvekkiline teslim ettiğini, ancak makinenin hiçbir şekilde çalışmadığını, bu durumun derhal davalıya bildirildiğini, ancak davalının herhangi bir işlem yapmaması üzerine 14/07/2020 tarihli e-posta ile ayıp ihbarının yapıldığını, davalının ayıplı makineyi 13/08/2020 tarihinde değiştirerek yerine 131012OC0015-2020 seri no'lu makineyi tutanak ile teslim ettiğini, davalı şirket tarafından teslim edilen ikinci makinenin de ayıplı olduğunu, sözleşme gereği taahhüt edildiği şekilde (dakikada 120 adet maske üretme kapasiteli) randımanlı olarak çalışmadığını, durumun 1 yıllık garanti kapsamında 22/08/2020 tarihli e-posta ile derhal davalıya bildirildiğini, müvekkilinin zarara uğradığını, delil tespiti dosyasında menfi zarar ile kar kaybının hesaplandığını, 08/09/2020 tarihli noter ihtarı ile zararın tazmini ile ayıplı malın iadesi ve bedelin ödenmesinin talep edildiğini, davalının 16/09/2020 tarihli cevabi noter ihtarı ile haksız itirazlarda bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 131012OC0015-2020 seri no'lu ikinci teslim edilen makinenin ayıplı olması sebebiyle davalıya iadesi ile müvekkil şirket tarafından ödenen 888.901,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi le birlikte tahsiline, kur farkından doğan zararı önlemek amacıyla işbu bedel yönünden fiili ödeme tarihi ile karar tarihi arasında ortaya çıkabilecek olan kur farkından doğan zararın tazminine, 131012OC0014-2020 seri no'lu ilk teslim edilen makinenin geç ve ayıplı teslimi sebebiyle sözleşme gereği 59.000,00 TL cezai şartın tahsiline, bilirkişi incelemesi ile miktarı belirlenmek üzere şimdilik 10.000,00 TL menfi zarar ve 10.000,00 TL kar kaybına karşılık olmak üzere toplam 20.000,00 TL zararın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilinden 12 adet makine alacağını söylediğini, her makine üretildikten sonra teslim ve satışının yapılması konusunda tarafların anlaştığını, ilk makine için 01/06/2020 tarihli sözleşmenin imzalanarak davacıya gönderildiğini, ancak davacının sözleşmeyi imzalayarak müvekkiline göndermediğini ve makineyi leasing yoluyla alacağını belirttiğini, bu nedenle sözleşmenin hükümsüz kaldığını, gerekli görüşmeler yapıldıktan sonra 131012OC0014-2020 seri numaralı ilk makinenin müvekkili tarafından finansal kiralama şirketine satılarak fatura edildiğini, makinenin davacı tarafından leasing kapsamında teslim alınırken kontrol edilip onay verildikten sonra teslim alındığını, davacının geç ve ayıplı ifa iddialarının doğru olmadığını, bu hususlarda hiçbir ihtar ve bildirimde bulunulmadığını, davacının ilk makineyi kendi istek ve iradesiyle 12/06/2020 tarihinde yerinde kontrol ederek teslim aldığını, sözleşme yapılırken davacının toplamda 12, şimdilik iki makine satın alacağı, hazır olan ilk iki kulaklı makine ile ilgili sözleşme yapılmasını talep ettiğini, davacının sonra sözleşmeden vazgeçtiğini, leasing şirketinin makineyi alıp davacıya kiraladığını, daha sonra davacının konuşulan ikinci makine için müvekkili ile irtibata geçtiğini ve taraflar arasında bu kez iki kulaklıklı, bağımsız kullanılabilir otomasyon panolu ve alt-üst taşıma bantlı yeni makine için 30/06/2020 tarihli sözleşme ile 145.000 USD+KDV bedelle anlaşma sağlandığını, ikinci makinenin en geç 2 ay içerisinde teslim edilmesi ve ayrıca leasingden kiralanan makineye de ikinci makinedeki yeni özelliklerin eklenmesi için leasinge karşı sorumluluğu davacı tarafa ait olmak üzere ve bilgilendirmesi de davacı tarafa yapılacağı taahhüdüyle 07/07/2020 tarihli revizyon anlaşması yapıldığını, anlaşmaya göre yeni makine geldiği zaman ilk makinenin alınacağı, en geç 2 ay içerisinde ilk makinenin revize edileceği ve buna karşılık 15.000 USD+KDV bedelin ikinci makinenin fiyatına eklenerek fatura edildikten sonra 13/08/2020 tarihinde ikinci makinenin teslim edileceği, ilk makinenin revizyon için alındığını, davacı tarafından delil olarak sunulan teslim tutanağının müvekkili şirketin servis hizmeti aldığı teknik elemanına zorla imzalatıldığını, hem davacı tarafın finansal kiralamayla aldığı ve panel eklemek için verdiği ilk makine, hem de satın aldığı ikinci makine için asma kat niteliğindeki işyerinin zeminin uygun olmadığını, davacının buna bir çözüm bulacağını söylemesine rağmen bir gelişme olmadığını, sırf asma kat çelik konstrüksiyon zemin nedeniyle dahi söz konusu makinelerin vibrasyon nedeniyle kaymalar olduğundan bir süre sonra arıza verdiğini, ilk makine kurulduktan bir süre sonra bu arızaları verince gerekli uyarıların yinelendiğini, bu durumun ikinci makine verildikten sonra da devam ettiğini, taraflar arasında karşılıklı işbirliği ve ticari diyalog iyi niyetle devam ederken davacının tespit raporu aldığını, raporu kabul etmediklerini, arızaların kullanıcı hatasından kaynaklandığını, ayıp ihbarının süresinde ve usulüne uygun yapılmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ\t\t
Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, 01/06/2020 tarihli sözleşmede her iki tarafın da imzası bulunduğundan sözleşmenin kurulduğu, değişime ilişkin 13/08/2020 tarihli tutanağın davalı elemanlarına zorla imzalatıldığı iddiasına yönelik dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme ile davacı ile dava dışı finansal kiralama şirketi arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesinin birbiri ile bağlantılı olduğu, zira söz konusu finansal kiralama sözleşmesinin 14/1.maddesinde kiralananı yani makineyi ve satıcıyı bulanın kiracı yani mevcut dosya davacısı olduğunun açıkça belirtildiği, maske satış sözleşmesindeki bedel ile finansal kiralama şirketine kesilen faturanında aynı miktarda olduğu, bu nedenle her iki sözleşmenin aynı makine için yapıldığının kabul edildiği, aynı makine için birden fazla sözleşme yapılmasının sözleşmelerinin geçerliliğini etkileyemeyeceği, ilk makinenin 12/06/2020 tarihinde davacıya teslim edildiği, makinenin ayıplı olması nedeni ile taraflar arasında tutulan 13/08/2020 tarihli tutanak ile makinenin davalı tarafından geri alınarak yerine 2.makinenin verildiği, 2.makine için ayrı bir ödemenin yapılmadığı, bu itibar ile 1.ve 2.makinenin satışının taraflar arasındaki sözleşme ve davacı ile dava dışı banka arasındaki finansal kiralama sözleşmesi uyarınca yapıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 5.maddesinde makinenin teslim tarihinden itibaren 1 yıllık garanti süresinin öngörüldüğü, 1. makinenin ayıplı olması sonucu teslim alınan 2.makine yönünden teslim tarihinden itibaren 1 yıllık garanti süresi içerisinde ayıp ihbarı yapıldığı, davalı tarafından ikinci makinenin 30/06/2020 tarihli sözleşme uyarınca davacıya satıldığı iddia edilmiş ise de bu iddiasını ispatlar mahiyette dosyaya herhangi bir delilin sunulmadığı, bilirkişi raporunda makinenin ayıplı olduğunun belirtildiği, bilirkişilerce üzerinde inceleme yapılan makinenin 1310120C0015-2020 seri numaralı ikinci makine olduğu, bu makinenin davalı tarafından davacıya 13/08/2020 tarihinde teslim edildiği, teslimattan sonra davacı tarafından davalıya ilk ihbarın 22/08/2020 tarihinde e-mail yoluyla yapıldığı, söz konusu e-mailde makinenin 7/10 oranında üretim kaydına sebebiyet verdiği, özellikle kulakçıklarda yapıştırma, ip kesme ve ipi çektikten sonra makul uzunlukta kesim işlemi yapılması gerekmesine rağmen bunu gerçekleştirememe gibi işlemler başta olmak üzere malın ayıplı olduğunun ihbar edildiği, davalı tarafından davanın aşamalarında sürekli olarak makinenin bakımsız olduğu, bıçakların bilenmesinin gerektiği, bu nedenle ip kesiminin düzgün olmadığı ve randımanlı çalışmadığı iddia edilmiş ise de makine teslim edildiği tarihten itibaren ilk ihbarın yapıldığı tarihe kadar 8 günlük sürenin geçtiği, 8 gün içerisinde makinenin bakımsız hale dönüşemeyeceği, davaya konu söz konusu makinenin ilk ayıba yönelik ilk ihbarında belirtilen ayıpların davalı tarafından söz konusu makineye müdahale yetkisi verildiği halde dava aşamasında da giderilemediği ve tüm bilirkişi raporlarında özellikle ip kesme işleminin ve randımanlı çalışmama hususunun tespitinin yapıldığı, davaya konu makinenin özellikle sözleşmede belirtilen randımanda çalışmaması, ip kesme ve yapıştırma işlemlerinindeki sorunun makinenin tesliminden itibaren bir türlü giderilememesi nedeni ile ayıplı olduğu yönünde kanaatin oluştuğu, makinenin bulunduğu zemin yönünden son bilirkişi raporunda makinenin bulunduğu zeminde titreşimlerin meydana geldiği gözlemlenmiş ise de bu titreşimlerin makinenin üretim kapasitesini etkilemeyeceği yönünde rapor düzenlendiği, raporun mahkemece de kabul edildiği, bu nedenle bedelinin iadesi yönündeki talebinin kabulü ile davaya konu 1310120C0015-2020 seri numaralı ikinci makinenin davacı tarafından davalıya iadesine, davacının cezai şarta yönelik talebi değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki sözleşmenin 5/3.fıkrasında \"Müşteri kaynaklı olmayan arızalarda 96 saati geçen süre içerisinde şayet makine maske üretebilecek şekilde teslim edilmez ise satıcı alıcıya 50.000,00-TL+KDV cezai bedel ödemeyi şimdiden kabul edecektir.\" şeklinde düzenleme bulunduğu, taraflar arasında tutulan 13/08/2020 tarihli tutanakta 1310120C0014-2020 seri numaralı makinenin 12/06/2020 tarihinde davacıya teslim edildiği, 13/08/2020 tarihinde davacıdan ayıplı olması nedeni ile teslim alındığı, davalı tarafından söz konusu makinedeki ayıbın kabul edilerek makinenin geri alınması nedeni ile müşteriden kaynaklı bir ayıbın bulunmadığı, söz konusu makinenin teslim tarihinden geri alınma tarihine kadar 96 saatlik sürenin geçtiği, bu nedenden ötürü davacının cezai şart talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle 59.000,00 TL cezai şartın kabulüne, davacının kur farkından kaynaklı zarara yönelik talebi yönünden, taraflar arasındaki sözleşmede her ne kadar makinenin bedeli 130.000,00-USD+ KDV olarak belirlenmiş ise de davalı tarafından davacının bulduğu ve davacı ile finansal kiralama sözleşmesi bulunan finansal kiralama şirketine 888.901,00 TL'lik faturanın kesildiği, dava dışı finansal kiralama şirketi tarafından davalıya makine bedelinin TL olarak ödendiği, kaldı ki davacının da finansal kiralama ile sözleşmesini ve taksitlerini TL üzerinden yaptığı, davacının döviz olarak bir ödemesi bulunmadığından kur farkından kaynaklı herhangi bir zararın bulunmadığı gerekçesiyle bu yöndeki talebin reddine, müspet ve menfi zarara yönelik talebi yönünden, bu zararlara gerekçe olarak da tespit dosyasında yapılan hesaplamanın dayanak gösterildiği, müspet ve menfi zararının somut bir şekilde ispatının gerektiği, tespit dosyasında yapılan hesaplamanın tamamen soyut ve varsayımsal verilere dayanarak yapıldığından kabul edilemeyeceği, dava açıldıktan sonra aşamalarında davacının menfi ve müspet zarara yönelik dosyaya somut bir delil sunmadığı gerekçesiyle davacının menfi ve müspet zararına yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ\t\t
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kur farkından kaynaklı alacak, menfi ve müspet zararların reddine ilişkin kararın yerinde olmadığını, davalının teslim ettiği ilk makinenin hiç çalışmaması sebebiyle yaptırılan delil tespitinde bilirkişi raporu ile zararın hesaplandığını, menfi zarar kalemlerinin açıklanarak bu zarara ilişkin fatura, bilgi ve belgelerin dosyaya sunulduğunu, mahkemece makinenin ayıplı olduğu kabul edilmekle menfi ve müspet zararın kabulünün gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davacıya 12 adet maske makinesi satılması ve her makinenin üretildikten sonra tesliminin yapılması konusunda tarafların anlaştığını, ilk makine için 01/06/2020 tarihli sözleşmenin imzalanarak davacıya gönderildiğini, ancak davacının sözleşmeyi imzalamayarak makineyi finansal kiralama yoluyla alacağını bildirdiğini, gerekli görüşmelerden sonra ilk makinenin dava dışı finansal kiralama şirketine satıldığını ve fatura edildiğini, sözleşmede belirtildiği üzere davacının makineyi yerinde inceleyerek test edip onay verdikten sonra 12/06/2020 tarihinde teslim aldığını, haksız iddialar üzerine servis yetkililerinin gönderildiğini, servis raporunda makinenin bulunduğu davacı iş yerinin asma katta olması nedeniyle zeminin uygun olmaması nedeniyle randımanlı çalışmayacağı, uzman personel bulunmadığı tespit edilmesine rağmen davacının önlem almadığını, daha sonra ikinci makine için sözleşme yapıldığını, ikinci makinenin teslimi ile birlikte ilk makinede revizyonlar yapılmasının talep edilmesi nedeniyle ilk makinenin alınarak ikinci makinenin teslim edildiğini, ilk makine için revizyon sözleşmesi yapıldığını, ilk makine revize edildikten sonra ikinci makine için faturanın düzenlenmesi konusunda tarafların anlaştığını, maske satış ve fiyatlarının düşmesi nedeniyle davacının kötüniyetli davranarak olayları farklı yansıtmaya çalıştığını, ilk makinenin alınarak ikinci makinenini teslimine ilişkin tutanakta müvekkilinin imzasının bulunmadığını, tutanağın servis elemanı tarafından zorla imzalandığı, bu konuda tanık dinlenmediğini, raporların birbiri ile çelişkili olduğunu, hükme esas alınan son bilirkişi raporlarına yapılan itirazların dikkate alınmadığını, müvekkilinin sorunsuz olarak makineyi teslim ettiğini, arızaların makinenin talimatlara uygun kullanılmamasından kaynaklandığını, geç ve ayıplı teslim iddialarının doğru olmadığını, ayıbı kabul etmediklerini, ayıp ihbarının süresi içinde usulüne uygun yapılmadığını, cezai şart hükmünün bulunduğu 0/06/2020 tarihli sözleşmenin taraflarca imzalandıktan sonra vazgeçilmesi nedeniyle hükümsüz olduğunu, sözleşme geçerli olsa dahi sözleşmenin 5/3 maddesinde düzenlenen şartların oluşmadığını, arızaların kullanıcıdan kaynaklı olduğunu, arıza bildirimi yapıldığında derhal müdahale edildiğini, davacının uygun zemin, uzman personel ve uygun hammadde talimatlarına uymadığını, makinenin kullanılarak yapılan imalat nedeniyle elde edilen kazancın dikkate alınmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, ayıp iddiasına dayalı bedel iadesi, ceza-i şart ve tazminat istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Taraflar arasında maske makinesinin fabrika teslim satışına ilişkin 01/06/2020 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmenin 5.maddesinde makinenin garanti süresinin teslim tarihini müteakip 1 yıl olduğu, kullanıcı hatalarından ve alt yapı kaynaklı arızaların garanti kapsamında olmadığı, garanti süresi içerisinde oluşabilecek davalıdan kaynaklı arızalarda davalının arızaya 96 saat içerisinde müdahale ederek arızayı gidereceği, yapılacak işlerle ilgili davalının davacı müşteriden herhangi bir nam altında herhangi bir ücret talep etmeyeceği, davacı müşteri kaynaklı olmayan arızalarda 96 saati geçen süre içerisinde şayet makine maske üretebilecek şekilde teslim edilmez ise davalı satıcının davacı alıcıya 50.000,00 TL + KDV cezai bedel ödeyeceği yönünde hüküm bulunduğu, sözleşmenin her iki tarafça imzalandığı görülmüştür.
Davacı ile dava dışı ... Bankası A.Ş. arasında 02/06/2020 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmede davacının kiracı, bankanın kiralayan olduğu, söz konusu sözleşmenin 14/son fıkrasında \"Birinci fıkradaki hallerin varlığı halinde kiralayan, satıcı ile arasındaki sözleşmeden doğan haklarını (satıcıya ödediği tutarları tüm fer'ileri ile birlikte iadesi koşuluna veya iade edileceği taahhüdüne bağlı olarak) kiracıya devredebilir veya kendi temsilcisi olarak bu hakları kullanma/ dava ikame etme yetkisini kiracıya verir. Bu durumda bütün masraflar kiracıya aittir.\" şeklinde düzenlemenin bulunduğu, dava dışı finansal kiralama şirketi tarafından 17/11/2020 tarihli yazısı ile davacıya kiralanandaki ayıp ve hasardan kaynaklı davalıya karşı yasal yollara başvurması ve dava açmasına muvafakat ettiğine ilişkin yazı verdiği görülmüştür.
Davalı tarafından dava dışı ... Bankası A.Ş.'ye 03/06/2020 irsaliye tarihli \"İki kulaklı ağız-yüz maske imalat makinesi\" içerikli 888.901,00 TL bedelli faturanın düzenlendiği görülmüştür.
Davalı tarafından 1310120C0015-2020 seri numaralı makinenin 30/06/2020 tarihli sözleşme uyarınca 145.000,00-USD+KDV bedel ile davacıya satıldığına yönelik sunulan sözleşmede ve revizyon sözleşmesinde davacı tarafın imzasının bulunmadığı görülmüştür.
Dosya kapsamında yer alan 13/08/2020 tarihli \"Tutanaktır\" başlıklı belgede \"İşbu tutanak ... Medikal Sanayi ve Tic.A.Ş. İle ... Mühendislik ....Şti. arasında düzenlenen 01/06/2020 tarihli maske makinesi satış sözleşmesi kapsamında, 12/06/2020 tarihinde 1310120C0014-2020 seri numaralı makine ... tarafından ... Medikal'e teslim edilmiş olmasına rağmen işbu makinenin ayıplı olması sebebi ile çalışmamasından dolayı taraflarca yapılan görüşmeler neticesinde 13/08/2020 tarihinde ... plakalı araç ile ... Medikal'e ...'ın irsaliye tanzim etmeyeceğini beyan etmesi sebebiyle 1310120C0015-2020 seri numaralı makinenin ... yetkilileri tarafından ... Medikal adresine teslim edildiği ve eski makinenin geri götürüldüğünü kayıt altına almak maksadıyla tanzim edilmiş olup taraflarca imza altına alınmıştır.\" şeklinde tutanak tutulduğu, tarafların isimlerinin ve imzalarının bulunduğu görülmüştür.
Davacı tarafından davalıya hitaben düzenlenen 22/08/2020 tarihli e-postada; 13/08/2020 tarihinde teslim edilen maske üretim makinesindeki arızalarının artması sebebiyle makineden beklenen faydanın alınamadığı, makinenin üretim manasında nerdeyse onda yedisinin kayıp verdiği, özellikle kulakçıklarda yapıştırma, ip kesme ve ipi çektikten sonra makul uzunlukta kesim işlemi yapılması gerekmesine rağmen bunu gerçekleştirememe gibi işlemler başta olmak üzere ve bunlarla sınırlı kalmamak kaydıyla ayıpların tespit edildiği, özellikle ürün giriş bandında maske standartlarla uygun bir şekilde yerleşmediği için palete ya tam olarak yerleşmiyor ya da uygun olmayan bir şekilde yerleştiği, akabinde giriş bandı yere sabitlenememiş olduğundan kulakçıkların yapıştırma işlemi gerçekleşmediği, el yordamıyla arızalar her ne kadar giderilmeye çalışılsa da sistem yeniden çalıştırıldığından aynı sorunlar bir kez daha tekrar ettiği belirtilerek ayıpların giderilmesi için teknik destek talep edildiği görülmüştür.
Davacı tarafından davalıya hitaben 21/09/2020 tarihli e-postada ayıpların devam ettiğinin bildirildiği görülmüştür.
Davacının 08/09/2020 tarihli davalıya hitaben düzenlenen noter ihtarı ile ayıp nedeniyle bedel iadesi ve zararın tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Dosya kapsamına alınan 26/10/2021 tarihli bilirkişi raporunda; makinede yazılımdan kaynaklı bir arızanın bulunmadığı, mekanikten kaynaklı bir arızanın bulunduğu, makinede sağ kulaktaki verimliliğin %75 olduğu, sol kulakta makine çalışmasının görülmediği ve inşaat mühendisi marifeti ile zemine yönelik tespitin yapılmasının uygun olacağının rapor edildiği, söz konusu rapora tarafların itiraz etmesi üzerine heyete inşaat mühendisi ve tekstil mühendisi bilirkişide eklenmek suretiyle alınan 19/04/2022 tarihli ek raporda, arızaların mekanik aksamla ilgili olduğundan yazılım kaynaklı kusur tespitinin yapılamadığı, maske makinesindeki arızaların mekanik arızılar olduğu, kök raporda tespit edilmiş olan sol uzun kulaktaki makas somununun takılmış olduğu, kök raporda sorun olarak tespiti yapılmamış olan ve çalışmasında sorun görülmemiş olan makinenin ilk istasyonunundaki bıçakta sorun olduğu, kullanılan bıçağın köreldiği, uygun olmadığı, sonradan bilenmiş olduğu, bıçağın orijinal bıçakla değişiminden sonra kesme işlemindeki sorunun giderildiği, makinenin ilk istasyon kısmında zincir ve çarklarda sorun ve deformasyonların oluştuğu, kök raporda %75 verimle çalıştırılan sağ kısa kulağın 12/04/2022 tarihli inceleme çalıştırılamadığı, kök rapordaki kulak makasındaki somun sorunundan dolayı çalıştırılamayan sol uzun kulaktaki makas somunu sorununun giderildiği fakat bu sefer de piston borularındaki hava akışından kaynaklı çalıştırılamadığı, kök raporda ana makine ve sağ kısa kulak çalışır tespiti yapılmış olup 12/04/2022 tarihli incelemede makinenin tamamının bahsi geçen sorunlardan kaynaklı çalışmadığı, ilk inceleme ile ikinci inceleme arasındaki 6 aylık süre düşünüldüğünde makinenin hiçbir bakımı ve yağlamasının yapılmadığı, bu tür makinelerde doğru bir çalışmanın ve incelemenin mümkün olmadığı, makinenin kullanıldığı zeminin çelik karkas yapı olması itibariyle zeminde sarsıntı ve titreşimlerin oluştuğu, oluşan bu titreşimlerden kaynaklı olduğu değerlendirilen makinenin ayak yerlerinin yer değiştirmiş olduğu, zeminde oluşan titreşimlerden kaynaklı pistonlu ve darbeyle çalışan bu tür makinelerin ayarlarında, bağlantı aksamlarında, kulaklar arasındaki mesafelerin uzaması veya kısalması gibi olaylara mahal verebileceği, bu durumun makine ayarlarının bozulmasına sebebiyet verebileceği, zemindeki titreşimden kaynaklı makine ayar bozukluklarında sağ kısa kulak kısmının daha az etkileneceği, uzun sol kulağın ana makineye olan mesafesinden kaynaklı olarak daha fazla etkileneceği ve hata oranının artacağı, maske üretiminde kullanılan kumaş cinsinin gramaj ve kalınlıklarının maske üretimine uygun olduğu, ancak üretimde 3 katın spunbond tipte olması yerine üst kat ve alt katın spunbond, orta katın ise meltblown olması durumunda maskelerin TS EN 14683 standardını sağlayabileceği ve makine ayarlarının tutturulmasına ve stabil kalmasına olumlu etki edeceği, bahsi geçen mekanik arızaların doğru bir bakım deforme olmuş parçaların değişimi ve zeminin iyileştirilmesi neticesinde daha verimli çalışabileceği yönünde görüş belirtildiği görülmüştür.
İtiraz üzerine yeni bir bilirkişi kurulundan alınan 20/09/2022 tarihli raporda, bir adet banttan dakikada 27 adet maske çıktısının alındığı, dava konusu makinenin çalışması sırasında darbeler nedeni ile zeminde titreşimler meydana geldiği gözlemlenmiş ise de bu titreşimlerin makinenin üretim kapasitesini etkilemeyeceği, kullanılan kumaşların standart dahilinde olduğu, davacı tarafından kullanılan kumaşların yoğunluğunun düşük olması ya da artırılması durumunda dahi makinede verimlilik probleminin yaşadığının tespit edildiği, sözleşme uyarınca kararlaştırılarak alım satımı yapılan ve 2 üniteden oluşan üretim hattının bulunduğu makinenin konveyör aktarma ultrasonic kulak ipi kaynatma, 2.makine piston aksamının çalışmaması nedenleri ile davacının beklediği faydayı sağlamadığı ve izah edilen eksiklikler neticesinde taahhüt edilen verim ve kapasitede üretim yapmadığı, davacının üretim aşamasında kullanmış olduğu malzemelerin fazlasıyla fire vererek zarara uğramasına sebebiyet verdiğinden, tekniğe uygun olarak çalışmayan çift konveyör maske hatlı cerrahi maske makinesinin ayıplı olduğu yönünde görüş belirtilmiştir. \t
Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle her nekadar davalı taraf davacı ile yapılan 01/06/2020 tarihli sözleşmenin davacının finansal kiralama yoluyla makineyi almak istemesi nedeniyle hükümsüz olduğunu iddia etmiş ise de sözleşmenin her iki tarafça imzalanması ve daha sonra iptal edildiğine dair delil bulunmaması nedenle sözleşmenin geçerli olmasına, taraflar arasında satım ilişkisinin kurulmasına, ikinci makinenin farklı satım sözleşmesi nedeniyle davacıya teslim edildiğine yönelik sunulan satım sözleşmesi ve revizyon sözleşmesinde davacının imzasının bulunmamasına, bu yöndeki iddianın davalı tarafından usulüne uygun delillerle ispatlanamamasına, ilk makinenin 12/06/2020 tarihinde davacıya teslim edilmesi üzerine ayıp iddiası ile 13/08/2020 tarihli tutanakla ilk makinenin davalıya iade edilerek ikinci makinenin davacıya teslimi nedeniyle davalı tarafından ilk makinenin ayıplı olduğunun kabul edilmiş sayılmasına, bu nedenle ilk makinenin ayıplı olduğu kabul edilerek iade alınması nedeniyle sözleşmenin 5.maddesindeki cezai şart talebinin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamasına, bedel iadesi dışındaki diğer taleplerin yerinde olmamasına göre davacı vekilinin tüm davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.
Davacı taraf ilk makinenin ayıplı olması nedeniyle davalıya iadesinden sonra teslim edilen ikinci makinenin de ayıplı olduğu iddiası ile bedelinin tahsilini talep etmiştir. Mahkemece alınan son heyet raporunda makinedeki arızalar tespit edilerek makinenin ayıplı olduğu tespit edilmiştir.
Ticari satımlarda muayene ve ihbar külfeti TTK 23/c. maddede düzenlenmiştir. Bu hükme göre “Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmeye mecburdur. Açıkça belli değilse alıcı emtiayı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde muayene etmeye veya ettirmeye ve bu muayene neticesinde emtianın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür.” Ancak ayıp ihbarının bu süre içinde satıcıya ulaşması şart değildir. Bu süre içinde satıcıya ulaşmasa bile alıcı haklarını korumuş olur. TTK 23/c. maddede gizli ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde Borçlar Kanunun 223. maddesinin uygulanacağı belirtilmiştir. Borçlar Kanunun 223/2. maddesinde ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde bildirimin derhal yapılması aksi halde alıcı malı ayıp ile beraber kabul edilmiş sayılacaktır.
Davaya konu ikinci makinenin 13/08/2020 tarihinde davacıya teslim edildiği ve davacının davalıya yönelik açık niteliğindeki ayıplar nedeniyle ayıp ihbarının 22/08/2020 tarihinde e-posta yoluyla yapıldığı dikkate alındığında, TTK'nin 23.maddesindeki, alıcı malı teslim aldıktan sonra 2 ve 8 gün içinde incelemek veya incelettirmek ile ve bu inceleme sonucu malın ayıplı çıkması halinde durumu satıcıya bildirmekle yükümlü olup 2 ve 8 günlük muayene ve ihbar yükümlülüğüne uymayan alıcının malı o hali ile kabul etmiş sayılacağı yönündeki hüküm gereğince davacı tarafından ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı, süresinden sonra yapılan ayıp ihbarı nedeniyle davacı alıcının kanunun kendisine tanıdığı hakları kaybedeceği, TBK'nun 227/1 maddesinden yararlanamayacağı gerekçesiyle davacının bedel iadesine yönelik talebinin reddi gerekirken ayıp ihbarının garanti süresi olan 1 yıl içinde yapılması nedeniyle süresinde yapıldığına yönelik gerekçe ile talebin kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir durum olmadığından davalı tarafın bu yöne değinen istinaf itirazlarının kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
3-Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/10/2022 tarih ve 2021/54 esas, 2022/646 karar sayılı kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,
4-a)Davanın KISMEN KABULÜ ile;
\t 59.000,00-TL cezai şart alacağının dava tarihi olan 25/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\t\t\t\tDavacının fazlaya ilişkin tüm taleplerinin reddine,
\t b)Harçlar Kanunun gereğince alınması gerekli 4.030,29TL harcın peşin alınan 16.529,33TL harçtan mahsubu ile bakiye 12.499,04TL harcın davacıya iadesine,
\t\tc)Davacı tarafından yapılan 59,30 başvuru harcı, 4.030,29TL mahsup edilen peşin harç, 8,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 4.098,09TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\t\tç)Davacı tarafından yapılan 20.728,80-TL (dava açılış masrafı, talimat, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden davanın kabul/red oranına göre hesap edilen 1.263,56TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
\t d)Davalı tarafından yapılan 2.117,00-TL (dava açılış masrafı, talimat, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) davanın red/kabul oranına göre hesap edilen 1.987,95TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmının davalı üzerinde bırakılmasına,
\t e)Davalı taraf yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 139.246,14 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
\t\tf)Davacı taraf yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
g)Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
İstinaf aşamasında yapılan harç masraf yönünden
5-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
6-Harçlar Kanunun gereğince alınması gerekli 615,40 TL harcın peşin alınan 80,70TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
9-HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
10-Kararın tebliğinin Dairemizce yapılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 18/04/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
\"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur.\"